Κέντρο Ανατολικών Σπουδών

για τον Πολιτισμό και την Επικοινωνία

Συνέβη σήμερα

Συνέβη σήμερα

Μεγεθύνσεις

Μεγεθύνσεις

ΚΑΝΣ στα ΜΜΕ

ΚΑΝΣ στα ΜΜΕ

Προσεγγίσεις

Προσεγγίσεις

Γεωπολιτική

Γεωπολιτική

Tα κίνητρα Ερντογάν πίσω από τις πρόωρες εκλογές στην Τουρκία

Ο Τούρκος Πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν εξέπληξε τους πολιτικούς του αντιπάλους όταν ανακοίνωσε πρόωρες κοινοβουλευτικές και προεδρικές εκλογές για τις ...

Περισσότερο

ΚΑΛΗ ΑΝΑΣΤΑΣΗ, ΚΑΛΟ ΠΑΣΧΑ

Ο Διευθυντής του Κέντρου Ανατολικών Σπουδών για τον Πολιτισμό και την Επικοινωνία,  τα Μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου, οι Συνεργάτες και ...

Περισσότερο

Dependency and joint committee: Erdogan’s hints

Dependency and joint committee: Erdogan’s hints

By Angeliki Charalampopoulou, Researcher in Center for Eastern Studies, Panteion University Shortly after blocking ENI’s vessel from drilling, Turkish President Erdogan ...

Περισσότερο

Συμφωνία για εκκένωση της Γκούτα από τους Αντάρτες

Του Μηνά Λυριστή* Οι Σύριοι επαναστάτες έφτασαν σε συμφωνία για την παράδοση των τελευταίων υπό την εξουσία τους περιοχών της Ανατολικής ...

Περισσότερο

Η Λιβύη εν όψει εκλογών: οδεύοντας προς μια νέα περίοδο αστάθειας;

Nικολάου Νικόλαος- Ερευνητής ΚΑΝΣ Τα Ηνωμένα Έθνη τον περασμένο Σεπτέμβριο, γνωστοποίησαν την επιθυμία τους να διεξαχθούν εθνικές εκλογές στην αφρικανική χώρα. ...

Περισσότερο

Share Button

Ο Τούρκος Πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν εξέπληξε τους πολιτικούς του αντιπάλους όταν ανακοίνωσε πρόωρες κοινοβουλευτικές και προεδρικές εκλογές για τις 24 Ιουνίου, σχεδόν 17 μήνες νωρίτερα από ό, τι είχε προγραμματιστεί. Ένας λόγος για τον οποίο η απόφαση του εξέπληξε τους Τούρκους πολιτικούς και την κοινή γνώμη στην Τουρκία ήταν ότι έρχεται σε αντίθεση με όσα προηγουμένως είχε υποστηρίξει σχετικά με το θέμα και συγκεκριμένα το 2009 όταν είχε αναφέρει ότι η πρόσκληση για πρόωρες εκλογές αποτελεί «σημάδι υποανάπτυξης». Γιατί λοιπόν ο Ερντογάν ανέτρεψε την άποψή του σχετικά με το θέμα και ζήτησε πρόσκληση στις κάλπες νωρίτερα από το αναμενόμενο; Συνέχεια ανάγνωση

Οικονομικοί λόγοι

Σύμφωνα με οικονομικούς αναλυτές, η τουρκική οικονομία βαίνει από το κακό στο χειρότερο. Ένδειξη του προαναφερθέντος αποτελεί η συνεχιζόμενη υποτίμηση της τουρκικής λίρας έναντι του αμερικανικού δολαρίου ΗΠΑ. Συγκεκριμένα, η λίρα έχει απωλέσει το 50% της αξίας της έναντι του δολαρίου τα τελευταία πέντε χρόνια. Παράλληλα, ο πληθωρισμός – γύρω στο 11% – παραμένει ανεξέλεγκτος παρά τις προσπάθειες της κυβέρνησης Ερντογάν να τον περιορίσει.

Επιπλέον, οι επενδυτές στην Τουρκία, αλλά και ΄άλλοι επίδοξοι επενδυτές ανησυχούν για τη γενική αστάθεια στη χώρα και ως εκ τούτου διστάζουν να επενδύσουν. Είναι χρήσιμο να έχουμε κατά νου ότι η κατάσταση έκτακτης ανάγκης που κηρύχθηκε μετά το αποτυχημένο πραξικόπημα του 2016 συνεχίζεται επ ‘αόριστον.

Ενδεχομένως – λόγω της αστάθειας στην οικονομία και την αβεβαιότητα που επικρατεί – ο Τούρκος πρόεδρος και οι σύμβουλοί του προέβησαν σε γενική αξιολόγηση βασισμένη στην μακροοικονομική θεωρία της ανάλυσης κόστους -ωφέλους ή στην θεωρία της ορθολογικής επιλογής – που έχει άψογη εφαρμογή και στην πολιτική – και κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι το κόστος θα υπερέβαινε τα οφέλη αν οι εκλογές λάμβαναν χώρα κατά τον προγραμματισμένο χρόνο.

Γεωπολιτικοί υπολογισμοί

Ο τουρκικός στρατός εισέβαλε στη βόρεια Συρία με κύριο στρατηγικό στόχο να εκδιώξει τους Κούρδους μαχητές από το το Αφρίν και να εμποδίσει τα κουρδικά σχέδια σύνδεσης του Αφρίν με τα άλλα κουρδικά καντόνια στην Βόρεια Συρία. Καθώς η Τουρκία πάσχει από το σύνδρομο των Σεβρών, φοβάται ότι οποιαδήποτε επιτυχημένη προσπάθεια αυτοδιοίκησης στη βόρεια Συρία από τους Κούρδους θα μπορούσε να προκαλέσει αποσχιστικές δυναμικές στη νοτιοανατολική Τουρκία, όπου κατοικούν πάνω από 12 εκατομμύρια Κούρδοι.

Η τουρκική κοινή γνώμη αντέδρασε θετικά στην ταχύτητα με την οποία ο στρατός κατέλαβε το Αφρίν. Ωστόσο, καθώς οι επιχειρήσεις στη Συρία και το Ιράκ συνεχίζονται και ο αριθμός των νεκρών αυξάνεται, αυξάνεται και η αβεβαιότητα στην κοινή γνώμη. Πιθανόν ο Ερντογάν θέλει να ανανεώσει την λαϊκή εντολή προκειμένου να προχωρήσει τα ευρύτερα γεωπολιτικά του σχέδια στη Συρία και το Ιράκ.

Οποιασδήποτε αρνητικές συνέπειες στο πολεμικό πεδίο στη Συρία και στο Ιράκ – κάτι που δεν μπορεί να αποκλειστεί πλήρως σε οποιαδήποτε πολεμική συμπλοκή – μπορεί να περιπλέξει τα σχέδια του Ερντογάν να επανεκλεγεί πρόεδρος με τις ενισχυμένες εξουσίες που υιοθετήθηκαν μετά το δημοψήφισμα του Απριλίου του 2017.

Οι σχεδιασμοί της αντιπολίτευσης
Οι πρώτες αναφορές ότι η αντιπολίτευση στην Τουρκία είναι κατακερματισμένη και δεν μπορεί να ενωθεί για να αντιμετωπίσει την υποψηφιότητα του Ερντογάν δεν φαίνεται να επιβεβαιώνονται. Όπως μεταδίδουν τουρκικά ΜΜΕ, υπάρχει έντονη πολιτική ζύμωση μεταξύ των κομμάτων της αντιπολίτευσης. Συγκεκριμένα, 15 βουλευτές του Ρεπουμπλικανικού Λαϊκού Κόμματος (CHP) εντάχθηκαν στο «Καλό Κόμμα» της Ακσενέρ προκειμένου να εξασφαλίσουν τη συμμετοχή του στις επερχόμενες πρόωρες εκλογές της 24ης Ιουνίου.

Σύμφωνα με τον τουρκικό εκλογικό νόμο, ένα κόμμα πρέπει να έχει τουλάχιστον 20 βουλευτές στο κοινοβούλιο για να μπορεί να συμμετάσχει στην εκλογική διαδικασία. Ο ηγέτης του CHP Kemal Kilicdaroglu, έδωσε εντολή σε ορισμένα μέλη της κοινοβουλευτικής του ομάδας να παραιτηθούν από το κόμμα του και να ενταχθούν στο « Καλό Κόμμα» της Ακσενέρ – μια πρωτοφανή κίνηση στα τουρκικά κοινοβουλευτικά δρώμενα – προκειμένου να παρουσιάσουν μια εναλλακτική λύση στην υποψηφιότητα του Ερντογάν.

Τα τρία κόμματα που συνεργάζονται είναι το κεντροαριστερό Ρεμπουπλικανικό Λαϊκό Κόμμα (CHP) το λεγόμενο Καλό Κόμμα ( Ιyi Parti) – ένα εθνικιστικό κόμμα που ιδρύθηκε τον περασμένο Οκτώβριο από μέλη του Κόμματος Εθνικιστικής Δράσης (MHP), του συμμάχου του Ερντογάν και το Saadet Partisi (Κόμμα της Ευδαιμονίας), το οποίο πρεσβεύει το δόγμα του πολιτικού Ισλάμ.

Σύμφωνα με όσα μεταδίδονται από την Τουρκία, υπάρχει διαβούλευση μεταξύ των τριών κομμάτων για το θέμα της εξεύρεσης κοινού υποψηφίου για τις επερχόμενες προεδρικές εκλογές.Συγκεχυμένες είναι οι πληροφορίες για την επικεφαλής του «Καλού Κόμματος» Meral Aksener, η οποια ενώ αρχικά ανακοινώθηκε ότι αποσύρει το ενδιαφέρον της να είναι υποψήφια της αντιπολίτευσης τελικά φαίνεται ότι θα είναι υποψήφια για τις εκλογές της 24ης Ιουνίου. Παράλληλα μεταδόθηκε ότι τα εν λόγω κόμμματα διαβουλεύονται με τον πρώην προέδρο Αμπντουλάχ Γκιούλ σε μια προσπάθεια να τον πείσουν να κατέλθει ως υποψήφιος εναντίον του Ερντογάν. Μέσα στις επόμενες μέρες αναμένεται να ξεκαθαρίσει το τοπίο για το ακριβώς θα πράξει η αντιπολίτευση.

Είναι η αναπόφευκτη η νίκη για το ΑΚΡ και το ΜΗΡ;

Κατά πάσα πιθανότητα ο Ερντογάν θα κερδίσει τις εκλογές για την Προεδρια, αλλά δεν είναι αναπόφευκτο ότι το Κόμμα Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης (ΑΚΡ) και ο σύμμαχος του το ΜΗΡ θα καταφέρουν να κερδίσουν την πλειοψηφία των εδρών στο τουρκικό κοινοβούλιο. Ας υπενθυμίσουμε σε αυτό το σημείο ότι στις κοινοβουλευτικές εκλογές του 2015 το AKP έχασε την κοινοβουλευτική πλειοψηφία του επειδή το κουρδικό κόμμα (HDP) κατόρθωσε να ξεπεράσει το όριο του 10% και τελικά να εισέλθει στο κοινοβούλιο.

Το σενάριο ο Ερντογάν να κερδίζει τις προεδρικές εκλογές αλλά μην καταφέρει να εξασφαλίσει την πλειοψηφία των εδρών στο κοινοβούλιο είναι κάτι που θέλει να αποφύγει με κάθε κόστος.

 

Share Button

Ο Διευθυντής του Κέντρου Ανατολικών Σπουδών για τον Πολιτισμό και την Επικοινωνία,  τα Μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου, οι Συνεργάτες και Ερευνητές του Κ.Α.Ν.Σ. , σας εύχονται Καλή Ανάσταση και Καλό Πάσχα.

Share Button

By Angeliki Charalampopoulou, Researcher in Center for Eastern Studies, Panteion University
Shortly after blocking ENI’s vessel from drilling, Turkish President Erdogan returns with “the sequel of the show”. By condemning Greek-Cypriot practice of rightful engagement in Cypriot exclusive economic zone (EEZ) and justifying Turkey’s blockage of private companies practicing their resulting rights from bilateral contract with Cypriot government, concludes that these “”had hopefully been instructive for some who saw an opportunity to start unilateral moves in the region when Turkey is engaged in anti-terrorism operations elsewhere.” Συνέχεια ανάγνωση

Undoubtedly by now, Erdogan’s stance on several issues commencing from his EU relations, USA relations up to his engagement in his “backyard”, nobody in the world would doubt his motives. Taking the above into consideration, it should be crystal clear to the Cypriot government and all the involved parties (ENI, ExxonMobil, Qatar Petroleum) that any involvement of the Turkish-Cypriots –which directly involves Turkey – will not only stall the drilling processes –increasing the cost that way- but will also create a vicious circle with unpredictable outcome.
Thus, even if Cypriot government would be considered conciliatory recalling Cypriot President’s Anastasiades statement that Turkish Cypriot community is entitled to the island’s natural resources, this specific dispute could either trap the Greek-Cypriots in a new round of pressing negotiations with dangerous and concessive results against them or fuel the tension between the island and the neighboring country resulting to the isolation of both as “a disputed area” drawing away the island’s economic growth.
Share Button

Του Μηνά Λυριστή*

Οι Σύριοι επαναστάτες έφτασαν σε συμφωνία για την παράδοση των τελευταίων υπό την εξουσία τους περιοχών της Ανατολικής Γκούτα, στις κυβερνητικές δυνάμεις, ανέφεραν την Παρασκευή 30 Μαρτίου 2018 τοπικά ΜΜΕ, σηματοδοτώντας μια σημαντική ήττα για τις δυνάμεις της αντιπολίτευσης και τον τερματισμό μιας αιματηρής κυβερνητικής επίθεσης διάρκειας έξι εβδομάδων.

Η συμφωνία που επρόκειτο να διεξάγει η Ρωσία θα πίεζε τους μαχητές της αντάρτικης φατρίας Jaish al-Islam να αφήσει την Douma, την κύρια πόλη στο θύλακα της Ανατολικής Γκούτα, προκειμένου να μετακινηθούν στη βόρεια Συρία, σύμφωνα με το Συριακό Παρατηρητήριο για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα. Συνέχεια ανάγνωση

Δεν υπήρξε άμεση επιβεβαίωση από τους επαναστάτες, αλλά η φιλοκυβερνητική εφημερίδα Al-Watan ανέφερε “διπλωματικές πηγές” λέγοντας ότι η συμφωνία θα οδηγούσε τους μαχητές να εγκαταλείπουν βαριά όπλα ως αντάλλαγμα για να φύγουν.

Η ανακατάληψη της Douma θα σηματοδοτήσει την πλήρη κατάληψη της ανατολικής Γκούτα, ενός προμαχώνα των επαναστατών στα περίχωρα της Δαμασκού και θα αποτελέσει σημαντικό ορόσημο στις προσπάθειες του Προέδρου Bashar al-Assad να ανακτήσει τον έλεγχο της επικράτειας που βρισκόταν μέχει πρότινος υπό τον έλεγχο των ομάδων ανταρτών κατά τον επταετή εμφύλιο πόλεμο της Συρίας .

Υποστηριζόμενοι από τη Ρωσία, οι δυνάμεις του Assad σημείωσαν μια σειρά από νίκες επί των επαναστατικών δυνάμεων τα τελευταία χρόνια, συχνά μέσω εκστρατειών πολιορκίας, εναέριων ή και επίγειων βομβαρδισμών που έχουν προκαλέσει εκτεταμένη διεθνή δυσφορία.

Το Παρατηρητήριο, μια ομάδα παρακολούθησης που εδρεύει στη Βρετανία, δήλωσε ότι η συμφωνία της Κυριακής προβλέπει για τους μαχητές της Jaish al-Islam και τις οικογένειές τους, καθώς και πολίτες που επιθυμούν να φύγουν, να μεταβούν σε περιοχές που βρίσκονται στη βόρεια επαρχία του Χαλεπίου. Αυτές περιλαμβάνουν τις περιοχές του Jarabulus και του Al-Bab, οι οποίες σε μεγάλο βαθμό ανήκουν σε τουρκμένους αντάρτες.

Οι κυβερνητικές δυνάμεις είχαν ήδη καταλάβει περισσότερο από το 95% της Ανατολικής Γκούτα σε μια αεροπορική και γήινη επίθεση διάρκειας έξι εβδομάδων που σκότωσε εκατοντάδες πολίτες και ανάγκασε δεκάδες χιλιάδες να φύγουν από τα σπίτια τους. Διαδοχικές διαπραγματεύσεις εκκένωσης πραγματοποιήθηκαν με δυνάμεις ανταρτών σε τμήματα του θύλακα, με περισσότερους από 45.000 μαχητές και πολίτες να μετακινούνται τις τελευταίες εβδομάδες, σύμφωνα με στοιχεία του κρατικού πρακτορείου ειδήσεων SANA.

Σύμφωνα με πηγές της αντιπολίτευσης, αξιωματούχοι του Jaish al Islam προσπαθούν απεγνωσμένα να επιτύχουν μια συμφωνία που θα φέρει τη ρωσική στρατονομία στην Douma και θα επιτρέψει στην ομάδα να διαδραματίσει ρόλο στη διατήρηση της εσωτερικής ασφάλειας, αλλά υπό τη γενική δικαιοδοσία του κράτους.

Η Ρωσία, βασικός σύμμαχος του προέδρου Μπασάρ αλ Ασαντ, δήλωσε στην ομάδα ότι δέχεται μια τέτοια ρύθμιση, αλλά η κυβέρνηση της Συρίας παρέμεινε εναντίον της, δήλωσε μια ανώτερη πηγή αντιπολίτευσης, εξοικειωμένη με τις συνομιλίες.

Μια πολιτική επιτροπή που συμμετείχε στις διαπραγματεύσεις με τη Ρωσία δήλωσε ότι έχει επιτευχθεί συμφωνία “για την εκκένωση ανθρωπιστικών υποθέσεων στη βόρεια Συρία”. Δεν έδωσε περαιτέρω λεπτομέρειες για το ρόλο που θα έπαιζε η ρωσική στρατιωτική αστυνομία ούτε για το πότε άρχισαν οι εκκενώσεις.

Η κυβερνητική επίθεση από τις 18 Φεβρουαρίου έχει σκοτώσει περισσότερους από 1.600 πολίτες, καταστρέφοντας ολόκληρες γειτονιές σύμφωνα με το Παρατηρητήριο.

 

*Ο Μηνάς Λυριστής είναι απόφοιτος του Τμήματος Μεσογειακών Σπουδών και μεταπτυχιακός φοιτητής του Τμήματος Τουρκικών και Σύγχρονων Ασιατικών Σπουδών του ΕΚΠΑ

Share Button

Nικολάου Νικόλαος- Ερευνητής ΚΑΝΣ
Τα Ηνωμένα Έθνη τον περασμένο Σεπτέμβριο, γνωστοποίησαν την επιθυμία τους να διεξαχθούν εθνικές εκλογές στην αφρικανική χώρα. Ο σκοπός είναι να επέλθει η σταθερότητα. Όμως, κατά πόσο ο ισχυρισμός αυτός μπορεί να είναι βάσιμος;

Οι υποψήφιοι
Η Λιβύη στην παρούσα χρονική συγκυρία βιώνει ίσως την χειρότερη περίοδο της ιστορίας της ως ανεξάρτητο κράτος. Από το 2011 βρίσκεται μέσα στην δίνη διαδοχικών εμφύλιων πολέμων που την έχουν διασπάσει. Όσες προσπάθειες έγιναν για εθνική συμφιλίωση μεταξύ των αντιμαχόμενων παρατάξεων, απέτυχαν. Συνεπώς, η παρούσα κατάσταση μόνο αισιόδοξη δεν είναι.
Το μεγαλύτερο μέρος της λιβυκής επικράτειας ελέγχεται από την κυβέρνηση με έδρα το Τομπρούκ. Επικεφαλής της είναι ο Σάλεχ Ισσά. Ωστόσο, πρωταγωνιστικό ρόλο διαδραματίζει ο Χαλίφα Χαφτάρ, ο οποίος ασκεί ουσιαστικά την εξουσία. Επειδή ελέγχει σχεδόν τα 2/3 της χώρας, ελέγχει και το μεγαλύτερο τμήμα του ενεργειακού της πλούτου καθώς και σημαντικά λιμάνια στην Μεσόγειο. Παράλληλα, διατηρεί δικό της στρατό αποτελούμενο από σχεδόν 75.000 άνδρες, αεροπορία και ναυτικές δυνάμεις. Συνέχεια ανάγνωση

Ο Χαφτάρ, παρόλο που αρχικά τάχθηκε υπέρ των εκλογών, ύστερα αποστασιοποιήθηκε, δηλώνοντας ότι ίσως η Λιβύη να μην είναι έτοιμη για εκλογές και την εγκαθίδρυση της δημοκρατίας. Επίσης, δήλωσε ότι αν δεν υπάρξει ικανοποιητικό -για εκείνον- εκλογικό αποτέλεσμα, δεν αποκλείει τυχόν επέμβασή του. Ήδη, το 2014 προχώρησε σε πραξικόπημα που είχε ως απόρροια την διάλυση της τότε εθνικής κυβέρνησης.
Ακόμα, επειδή είναι πολύ ισχυρός, προσπαθεί να παρουσιάσει τον εαυτό του ως τον πολιτικό εκείνο παράγοντα που δύναται να εγκαθιδρύσει την σταθερότητα στην ταραγμένη χώρα. Δεν διστάζει να κατηγορήσει τον πολιτικό αντίπαλό του, Φαρέζ Σαράτζ, ότι είναι αδύναμος και έρμαιο διάφορων πολιτοφυλακών. Παρά ταύτα, υπάρχουν κάποια προβλήματα που πιθανόν να λειτουργήσουν ως τροχοπέδη στην διεκδίκηση της λιβυκής προεδρίας. Αρχικά, κατηγορείται από το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο ένας στρατηγός του για διάφορα εγκλήματα όπως εκτελέσεις αιχμαλώτων. Επιπλέον, το ότι η παράταξή του είναι ισχυρή, δεν έχει ως αποτέλεσμα την αποτροπή διασπαστικών τάσεων. Πιο συγκεκριμένα, έχουν ξεκινήσει ήδη συγκρούσεις μεταξύ κοσμικών και ισλαμιστών εντός της κυβέρνησης. Το πιο σημαντικό ζήτημα όμως, είναι η απουσία διεθνούς νομιμοποίησης. Ο Ο.Η.Ε. δεν την έχει αποδεχτεί ως την νόμιμη κυβέρνηση. Συνεπώς, μια εκλογική νίκη του Χαφτάρ θα έχει έλλειψη διεθνούς νομιμοποίησης.
Η άλλη παράταξη είναι η Κυβέρνηση Εθνικού Συμφώνου. Πρόκειται για την αποδεκτή από τον Ο.Η.Ε. λιβυκή κυβέρνηση. Επικεφαλής της είναι ο Φαρέζ αλ- Σαράτζ. Η έδρα της είναι στην Τρίπολη. Ελέγχει την βορειοδυτική Λιβύη. Παρόλο που σε σχέση με την αντίπαλη παράταξη του Χαφτάρ είναι σε υποδεέστερη θέση, εν τούτοις έχει και την υποστήριξη και της Μουσουλμανικής Αδελφότητας καθώς και άλλων συντηρητικών μουσουλμάνων. Είναι εμφανές ότι σε μια ενδεχόμενη εκλογική διαδικασία, τυχόν εκλογή του θα είναι πολύ δύσκολη. Πέραν όσων προαναφέρθηκαν, στερείται και ουσιωδών ενόπλων δυνάμεων, γεγονός που ζημιώνει ακόμα πιο πολύ την θέση της.
Ένας ακόμα πιθανός υποψήφιος είναι και η Εθνική Κυβέρνηση Σωτηρίας. Πιο αδύναμη από τους άλλους δυο αντιπάλους της, ελέγχει τμήμα της Σύρτης, της Μισράτα και κατά τόπους θύλακες. Επικεφαλής της είναι ο Χαλίφα αλ- Γκαουίλ.
Το ριζοσπαστικό Ισλάμ αν και έχει υποστεί πλήγμα, εξακολουθεί να δεσπόζει. Οι δυνάμεις του με ηγέτη το παρακλάδι του ISIS, ελέγχουν τμήματα της λιβυκής επικράτειας ενώ ελλείψει της δυνατότητας διεξαγωγής ευρείας κλίμακας επιχειρήσεων, πλέον προβαίνουν σε τρομοκρατικές ενέργειες. Πρόκειται για πόλεμο φθοράς, που στοχεύει τόσο αμάχους όσο και πολιτικές και στρατιωτικές φυσιογνωμίες. Αποτελούν εχθρό για όλους. Όπως γίνεται αντιληπτό, δεν υπάρχει περίπτωση να συμμετάσχουν ριζοσπάστες ισλαμιστές στις επικείμενες εκλογές.
Τέλος, στον ορίζοντα «εμφανίζεται» μια νέα πολιτική δύναμη ή αλλιώς «Τρίτη Πολιτική Δύναμη». Στελεχώνεται από όσους υποστηρικτές του καθεστώτος Καντάφι έχουν παραμείνει στην Λιβύη και έχουν επιζήσει. Για το παρόν, επικεφαλής της είναι ο Ταχάρ Ντεχέκ, πρώην ανώτατος αξιωματούχος του Καντάφι. Έχοντας συλληφθεί και βασανιστεί από τους αντικαθεστωτικούς, κατάφερε και δραπέτευσε. Κατέφυγε στους φίλο-κανταφικούς φυλάρχους. Οι φυλές στην Λιβύη, πέραν της πολιτικής δύναμης που έχουν, είναι άριστα εξοπλισμένες και μπορούν να προσφέρουν υποστήριξη. Ο Ντεχέκ και οι οπαδοί του, αναμένουν την άφιξη του «νόμιμου» ηγέτη τους. Εκείνος δεν είναι άλλος από τον γιο του Καντάφι, τον Σαίφ αλ- Ισλάμ. Αποφυλακισμένος ον, εκδήλωσε την επιθυμία του να συμμετάσχει ως υποψήφιος στις μελλοντικές λιβυκές εκλογές.
Ωστόσο, στην πολιτική του καριέρα υπάρχουν εμπόδια. Αρχικά, εκκρεμεί καταδικαστική απόφαση εναντίον του από την διεθνή και λιβυκή δικαιοσύνη. Επίσης, οι Λίβυοι δεν έχουν λησμονήσει τις σκληρές του δηλώσεις εναντίον των διαδηλωτών το 2011. Τυχόν εκλογή του σαν γιος του Καντάφι, ενδεχομένως να προκαλέσει διχογνωμίες. Επιπροσθέτως, δεν έχει πρόσβαση σε φυσικούς πόρους όπως οι αντίπαλοί του. Συνεπώς, παρά τα σχέδιά του, πολύ πιθανόν να δυσκολευτεί να συμμετάσχει στις εθνικές εκλογές και ακόμα και αν καταφέρει να κερδίσει ψήφους, τίθεται ζήτημα νομιμοποίησης του.

Τα προβλήματα της εκλογικής διαδικασίας
Φυσικά, το περιβάλλον όπου θα διεξαχθούν οι εκλογές είναι ταραγμένο. Εκτός από την τρομοκρατία και την εδαφική διάσπαση, υπάρχουν και άλλοι παράγοντες που μπορούν να «τορπιλίσουν» την εκλογική διαδικασία. Εκείνοι είναι οι εξής:
1) Η επέμβαση τρίτων
Όσα διαδραματίζονται στην Λιβύη, δεν μπορούν να αφήσουν ανεπηρέαστους τρίτους παράγοντες. Οι πλουτοπαραγωγικές πηγές και η γεωγραφική θέση αρκούν για να καταδειχθεί η γεωπολιτική σημασία της χώρας.
Η Ε.Ε. επειδή έχει επιβαρυνθεί με τεράστιο αριθμό μεταναστών και προσφύγων διερχομένων και από την Λιβύη, επιδιώκει να ρυθμίσει τις μεικτές ροές. Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, δίνεται χρηματοδότηση στις λιβυκές αρχές ώστε να καταστεί λειτουργική η ακτοφυλακή της χώρας και να κατασκευαστούν κέντρα υποδοχής. Παράλληλα, οι Βρυξέλλες ευθυγραμμίζουν την στάση τους με τον Ο.Η.Ε.. Σε επίπεδο κρατών, πρωταγωνιστούν η Ιταλία και η Γαλλία. Η Ρώμη τάσσεται υπέρ του Φαρέζ αλ- Σαράτζ σε μια προσπάθεια να ρυθμιστούν οι μεικτές ροές που επιβαρύνουν το ιταλικό κράτος. Πολύ πιθανόν, η ιταλική κυβέρνηση να στοχεύει και σε μια μελλοντική εκμετάλλευση του πετρελαίου της χώρας.
Η Γαλλία έχει πολύ μεγαλύτερα συμφέροντα. Πέραν της εκμετάλλευσης των λιβυκών πόρων, ο Εμμανουήλ Μακρόν συναντήθηκε με τους δυο αντιπάλους, τον Χαφτάρ και τον Σαράτζ, προκειμένου να επιβληθεί εκεχειρία. Ο Γάλλος πρόεδρος πέτυχε τον σκοπό του. Όμως, είναι εμφανής μια προτίμηση του Παρισιού προς τον Χαφτάρ.
Η Αίγυπτος με την σειρά της έχει άμεση εμπλοκή στα λιβυκά πράγματα. Αιγυπτιακά αεροσκάφη βομβαρδίζουν κατόπιν άδειας θέσεις των ισλαμιστών στην χώρα, ενώ η κυβέρνηση Σίσι υποστηρίζει τον Χαφτάρ. Βέβαια, σε έναν διπλωματικό ελιγμό, ο Αιγύπτιος πρόεδρος συνάντησε τον Φαράτζ και εξέφρασε την επιθυμία του για πολιτική συμφιλίωση και καταπολέμηση της τρομοκρατίας. Την Αίγυπτο υποστηρίζει και το Κουβέιτ, αλλά σε μικρότερο βαθμό.
Ο Ο.Η.Ε. όπως όλα δείχνουν θα έχει εμπλοκή. Εκείνη θα λάβει την μορφή της επίβλεψης εκλογών, της προσπάθειας καταπολέμησης της διαφθοράς και της τρομοκρατίας, την υποστήριξη του Σαράτζ καθώς και την πιθανή κατάστρωση ενός πολιτικού σχεδίου για την Λιβύη, αν οι εκλογές αποτύχουν.
Οι Η.Π.Α. με την Ρωσία με την σειρά τους έχουν ζωτικά συμφέροντα στην Λιβύη. Το πιο πιθανό είναι να ταχθούν υπέρ της κυβέρνησης του Τομπρούκ λόγω της κατοχής των πλουτοπαραγωγικών πόρων της χώρας. Εξάλλου, ο Χαφτάρ έχει στενές επαφές και με την Ουάσινγκτον και με την Μόσχα.

2) Ζητήματα διαφθοράς
Η διαφθορά και η αδιαφάνεια είναι καθαρά εμφανείς στην χώρα. Η πλειοψηφία των κατοίκων της ζει στην φτώχεια. Οι μισθοί είναι πενιχροί, οι Λίβυοι δεν μπορούν να εξασφαλίσουν τα απαραίτητα για την επιβίωσή τους αγαθά, ενώ η μαύρη αγορά ανθίζει. Ταυτόχρονα, η αβεβαιότητα, η πολιτική αστάθεια, ο φόβος της τρομοκρατίας και οι καταστροφές από τους εμφύλιους πολέμους έχουν επιβαρύνει την θέση τους. Στον αντίποδα, η πολιτική ελίτ και οι στενοί υποστηρικτές της, ζουν μέσα στην χλιδή. Κατοικούν σε πολυτελή σπίτια, έχουν υψηλούς μισθούς, πολλά προνόμια και πραγματοποιούνε ταξίδια αναψυχής στο εξωτερικό. Συνεπώς, το ότι είναι αποκομμένοι από τον υπόλοιπο πληθυσμό ενδεχομένως να προκαλέσει αντιδράσεις.

3) Το μεταναστευτικό
Ένα από τα πιο ακανθώδη ζητήματα είναι και το «μεταναστευτικό». Η Λιβύη λειτουργεί ως διαμετακομιστικός κόμβος για χιλιάδες μετανάστες από την Υποσαχάρια Αφρική. Ένας αριθμός καταφέρνει και φτάνει στην Ευρώπη. Όμως, ένας άλλος, πολύ μεγάλος, χάνει την ζωή του στα νερά της Μεσογείου. Ακόμα, πολλές χιλιάδες ανθρώπων αναμένουν την μετάβασή τους σε ευρωπαϊκό έδαφος για να σωθούν. Καθόσον παραμένουν εντός λιβυκού εδάφους, κινδυνεύουν.
Το λαθρεμπόριο κυριαρχεί και πολιτικές παρατάξεις κομίζουν χρήματα από εκείνο. Επιπλέον, η διεθνής κοινότητα έγινε μάρτυρας των αποτρόπαιων σκηνών από σκλαβοπάζαρα. Εν έτι 2018, υπάρχουν σκλαβοπάζαρα! Από τα οποία αποκτούν εισοδήματα άνθρωποι! Επομένως, από την στιγμή που έχει στηθεί μια ολόκληρη «βιομηχανία», πολύ δύσκολο η όποια κυβέρνηση αναδειχθεί να καταπολεμήσει το φαινόμενο.
Επιπρόσθετα, η Λιβύη έχει απορροφήσει μεγάλο αριθμό μεταναστών. Εκείνοι αποτελώντας φθηνό εργατικό δυναμικό, απασχολούνται σε διάφορες εργασίες. Όμως, η συνέχιση του φαινομένου μπορεί να προκαλέσει πληθυσμιακή αλλοίωση κάτι που θα οδηγήσει σε κοινωνικές ταραχές. Συνεπώς, η διευθέτηση του ζητήματος θα απασχολήσει ιδιαίτερα την λιβυκή μελλοντική κυβέρνηση και ίσως αποτελέσει τροχοπέδη για τις εκλογές.

4) Πολιτική βία
Η βία και η νοθεία αποτελούν δυο ουσιώδεις αιτίες αποτυχίας των εκλογών. Μέσα σε ενάμισι χρόνο (2017-2018) έχουν δολοφονηθεί 201 πολιτικοί ακτιβιστές. Οι πολιτικές δολοφονίες και η βία είναι συνήθεις πρακτικές στην ταραγμένη πολιτική σκηνή της χώρας. Στόχοι επίδοξων δολοφόνων αποτελούν και διάφοροι αξιωματούχοι. Μέχρι στιγμής έχουν δολοφονηθεί ο δήμαρχος της Μισράτα Μοχάμεντ Αστιουί , ο Φαράτζ αλ- Μπαρασσί στρατηγός του Χαφτάρ και άλλοι. Επίσης, ανώτερος αξιωματούχος της κυβέρνησης του Τομπρούκ προειδοποίησε για νέο γύρο πολιτικών δολοφονιών.

Αντί Επιλόγου
Από την ανωτέρω ανάλυση, κατέστη εμφανές ότι η διεξαγωγή εκλογών στην Λιβύη υπό τις παρούσες συνθήκες και υπό την αιγίδα των Ηνωμένων Εθνών, παρά τις καλές προθέσεις, μάλλον «όνειρο θερινής νυκτός» είναι. Οι συνθήκες δεν είναι ευνοϊκές για μια εκλογική διαδικασία. Οι προκλήσεις είναι πολλές, ενώ οι υποψήφιοι δεν είναι πολύ καταδεκτικοί στο να συνεργαστούν. Πόσο μάλλον, να σεβαστούν ένα εκλογικό αποτέλεσμα που δεν τους συμφέρει. Οι δηλώσεις του Χαφτάρ είναι ενδεικτικές της στάσης της λιβυκής πολιτικής ελίτ.
Επομένως, ο Ο.Η.Ε. κατά την άποψη του συγγραφέα, λανθασμένα επιδιώκει την διεξαγωγή εκλογών. Καλύτερο θα ήταν πρώτα να επέλθει μια συνεννόηση και έπειτα εκείνες να διεξαχθούν. Το πιο τραγικό είναι ότι για ακόμα μια φορά, ο λιβυκός λαός θα δεινοπαθήσει και δεν θα δει την κατάσταση να βελτιώνεται.

 

Ενδεικτικές πηγές
Elumami Ahmed, Reuters, UN endorses elections for Libya by the end of 2018, 10 January 2018, https://www.reuters.com/article/us-libya-election-un/u-n-endorses-elections-for-libya-by-end-of-2018-idUSKBN1EZ1NA?il=0 (ημερομηνία και ώρα πρόσβασης: 27 Μαρτίου 2018, 20:10).
El- Gamaty Guma, Middle East Eye, Saif al- Islam as Libya’s president? No, he belongs to the autocratic era of Gaddafi, 22 March 2018, http://www.middleeasteye.net/columns/will-saif-al-islam-gadhafi-return-rule-libya-461892723 (ημερομηνία και ώρα πρόσβασης: 27 Μαρτίου 2018, 20:20).
Sputnik News, The “Third Force”: Gaddafi’s supporters making political comeback in Libya, 01 June 2017, https://sputniknews.com/politics/201706011054210842-gaddafi-libya-comeback/ (ημερομηνία και ώρα πρόσβασης: 27 Μαρτίου 2018, 20:30).
Wintour Patrick, The Guardian, Libya may not be ready for democracy, says military strongman, 10 January 2018, https://www.theguardian.com/world/2018/jan/10/libya-may-not-be-ready-for-democracy-says-military-strongman (ημερομηνία και ώρα πρόσβασης: 27 Μαρτίου 2018, 20:40).
Al- Jazeera, Khalifa Haftar: the general who wants to rule Libya, 26 February 2018, https://www.aljazeera.com/news/2018/02/haftar-vies-power-libya-shifting-sands-180226143054107.html (ημερομηνία και ώρα πρόσβασης: 27 Μαρτίου 2018, 20:50).
Bendix Aria, TheAtlantic, Libyan rivals agree to a cease fire and elections, 25 July 2017, https://www.theatlantic.com/news/archive/2017/07/libyan-rivals-agree-to-a-ceasefire-and-elections/534897/ (ημερομηνία και ώρα πρόσβασης: 27 Μαρτίου 2018, 20:55).
TheCitizen, Libya strongman says UN-backed government’s mandate expired, 17 December 2017, https://citizen.co.za/news/news-africa/1761766/libye-politics-conflict/ (ημερομηνία και ώρα πρόσβασης: 27 Μαρτίου 2018, 21:10).
Middle East Monitor, In Libya political assassinations threaten forthcoming elections, 10 January 2018, https://www.middleeastmonitor.com/20180110-in-libya-political-assassinations-threaten-forthcoming-elections/ ( ημερομηνία και ώρα πρόσβασης: 27 Μαρτίου 2018, 21:20).
Libyan Express, Politicians live in luxury, while ordinary Libyans left between Scylla and Charybdis, 14 January 2018, http://www.libyanexpress.com/politicians-live-in-luxury-while-ordinary-libyans-left-between-scylla-and-charybdis/ (ημερομηνία και ώρα πρόσβασης: 27 Μαρτίου 2018, 21:30).
El- Gamaty Guma, Al-Jazeera, Italy and France are playing a dangerous game in Libya, 21 August 2017, https://www.aljazeera.com/indepth/opinion/2017/08/italy-france-playing-dangerous-game-libya-170815105230759.html (ημερομηνία και ώρα πρόσβασης: 27 Μαρτίου 2018, 21:40).
Quackenbush Casey, Time, The Libyan slave trade has shocked the world. Here is what you should know, 21 December 2018, http://time.com/5042560/libya-slave-trade/ (ημερομηνία και ώρα πρόσβασης: 27 Μαρτίου 2018, 21:55).
Ahram Online, Political agreement is cornerstone for Libyan stability, Egypt’s Sisi tells Libya’s Al- Sarraj, 10 December 2017, http://english.ahram.org.eg/NewsContent/1/64/284113/Egypt/Politics-/Political-agreement-is-cornerstone-for-Libyan-stab.aspx (ημερομηνία και ώρα πρόσβασης: 27 Μαρτίου 2018, 22:10).

1 2 3 140