για τον Πολιτισμό και την Επικοινωνία
Συνέβη σήμερα
Συνέβη σήμερα
Μεγεθύνσεις
Μεγεθύνσεις
ΚΑΝΣ στα ΜΜΕ
ΚΑΝΣ στα ΜΜΕ
Προσεγγίσεις
Προσεγγίσεις
Γεωπολιτική
Γεωπολιτική
Share Button

Η Αλγερία είναι μια χώρα η οποία αν και βίωσε την Αραβική Άνοιξη, η τελευταία δεν συνέβαλε στην αποσταθεροποίησή της. Εφτά χρόνια μετά και με την Αραβική Άνοιξη να έχει εγκαταλείψει την βόρειο Αφρική και να μαστίζει την Συρία, νέες προκλήσεις αναδεικνύονται για τους Αλγερινούς.
Το πολιτικό σύστημα της Αλγερίας επέδειξε σημαντική σταθερότητα αφού δεν διαλύθηκε από τις αραβικές εξεγέρσεις. Όμως κάτι τέτοιο δεν σημαίνει ότι δεν έχει παθογένειες. Κατ’ αρχάς υπάρχει ένας πρόεδρος με αυξημένες αρμοδιότητες ο Αμπντελαζίζ Μπουτέφλικα ο οποίος βρίσκεται στην εξουσία από το 1999. Έχοντας επιλεχτεί από τον στρατό επρόκειτο για έναν πολιτικό που δεν είχε εμπλακεί στον εμφύλιο πόλεμο. Κατάφερε και μείωσε την επιθετική δραστηριότητα των ισλαμιστών ενώ ακολούθησε πενταετή πλάνα στην οικονομία και ενεργή εξωτερική πολιτική.Ωστόσο, η μακρόχρονη παρουσία του στην εξουσία του αν και ανανεωνόταν με την λαϊκή ψήφο έχει δημιουργήσει αντιδράσεις. Υπάρχουν κατηγορίες για ευρεία διαφθορά, ανελευθερία και μη διαφανείς εκλογές. Τέτοια αιτήματα εκφράστηκαν κατά την διάρκεια των διαδηλώσεων στην χώρα. Επιπλέον, παρά την συνταγματική μεταρρύθμιση του 2016 που αύξανε τις αρμοδιότητες της νομοθετικής εξουσίας, εκείνη δεν αναβαθμίστηκε ιδιαίτερα ούτε δύναται να ασκήσει αποτελεσματικό έλεγχο στην εκτελεστική εξουσία.
Πέραν της πολιτικής μακροβιότητας του Μπουτέφλικα, υπάρχει και η ελίτ της χώρας, η λεγόμενη « le pouvouir» (δύναμη). Εκείνη όπως συμβαίνει πάντα διαπλέκεται με την κρατική εξουσία ή ακόμα την καθορίζει. Αυτό συμβαίνει και στην Αλγερία όπου η ελίτ πέραν του ελέγχου των πολιτικών κατηγορείται για διαφθορά.
Το ζήτημα των γυναικών στην συμμετοχή τους στην πολιτική θα αποτελέσει πρόβλημα προς επίλυση. Οι γυναίκες που σταδιοδρομούν στην πολιτική είναι λίγες ενώ υπάρχουν διεκδικήσεις από τον γυναικείο πληθυσμό για περισσότερες ευκαιρίες πολιτικής καριέρας.
Στον τομέα της οικονομίας η κατάσταση είναι αμφιλεγόμενη. Πιο συγκεκριμένα, η αλγερινή οικονομία το 2016 παρουσίασε ρυθμούς ανάπτυξης 4% αλλά δέχτηκε ισχυρό πλήγμα από την μείωση των τιμών του πετρελαίου και του φυσικού αερίου. Δεδομένου του ότι είναι χώρα εξαγωγής του «μαύρου χρυσού» και του φυσικού αερίου άρχισε να ανακάμπτει από το 2017 και έπειτα με την αποκατάσταση του διεθνούς οικονομικού περιβάλλοντος.
Επίσης, η αυξανόμενη μείωση της αξίας του δολαρίου δημιουργεί προβλήματα στο αλγερινό δηνάριο. Σε συνδυασμό με το έλλειμμα στο εμπορικό ισοζύγιο για το 2017 δημιουργείται μια δύσκολη κατάσταση. Για την αντιμετώπισή της η κυβέρνηση Μπουτέφλικα προσπαθεί να σταθεροποιήσει το δηνάριο και να μειώσει τις εισαγωγές.
Στο εσωτερικό, οι οικονομικές πολιτικές της κυβέρνησης προκαλούν δυσανασχέτηση. Ο πληθωρισμός δεν μειώνεται, η ανεργία των νέων είναι αρκετά μεγάλη, η διαφθορά έντονη και οι ξένοι επενδυτές που μπορούν να τονώσουν την εθνική οικονομία με επενδύσεις είναι επιφυλακτικοί στην στάση τους.
Στον τομέα της ασφάλειας και της εξωτερικής πολιτικής η κατάσταση είναι ιδιόμορφη. Η Αλγερία βρίσκεται σε μια γεωγραφική περιοχή που μαστίζεται από την ισλαμική τρομοκρατία, τις συρράξεις, το λαθρεμπόριο, από ταραχές και από αποσταθεροποίηση σε γειτονικές χώρες ενώ σε επίπεδο εσωτερικής ασφάλειας οι προκλήσεις δεν είναι λίγες. Στο Μάλι, τα «απόνερα» από τον πόλεμο (2012-2015) είναι έντονα. Ο πόλεμος που διεξήχθη μεταξύ της κυβέρνησης του Ιμπραήμ Κεϊτά, της Αλ- Κάϊντα και της εθνικής οργάνωσης των Τουαρέγκ αν και έχει λήξει επίσημα, ανεπίσημα μαίνονται ακόμα συγκρούσεις.
Η γειτονική Λιβύη είναι κατεστραμμένη. Πέραν τούτου διεξάγεται ένας εμφύλιος πόλεμος που σε αυτόν εισήλθαν και οι ριζοσπάστες ισλαμιστές. Εκτός των συγκρούσεων είναι εμφανές και το γεγονός ότι Λίβυοι, Τυνήσιοι αλλά και αρκετοί Αλγερινοί στρατολογούνται από πράκτορες του ISIS και στέλνονται σε Συρία και Ιράκ. Η μεταφορά αυτή συνδυάζεται και με την παράνομη διακίνηση ανθρώπων, όπλων και ναρκωτικών που μεταφέρονται και από τα ερημικά εδάφη της χώρας. Έτσι, η διατήρηση της ασφάλειας καθίσταται επιτακτική.
Επιπροσθέτως, οι προβλέψεις δεν είναι αισιόδοξες για το μέλλον της περιοχής. Υπάρχει η πεποίθηση ότι με την επικείμενη ήττα τους σε Συρία και Ιράκ, οι τζιχαντιστές θα αφιχθούν και στην Αλγερία. Επομένως, είναι αδήριτη ανάγκη να ληφθούν μέτρα για αν μην διολισθήσει η περιοχή σε αποσταθεροποίηση. Ήδη η Αλγερία βιώνει κατά διαστήματα τρομοκρατικές ενέργειες στο έδαφος της. Πιο χαρακτηριστικές είναι η κατάληψη από ένοπλη τρομοκρατική ομάδα υπό τον Μοκτάρ Μπελμοχτιάρ μιας μονάδας άντλησης πετρελαίου στην περιοχή Ιν Αμένας στην ανατολική Αλγερία (2013). Και η έκρηξη μηχανισμού που φόνευσε και τραυμάτισε πολλούς στρατιώτες στην Τεμπεσσά.
Ποια όμως είναι η στάση του Αλγερίου απέναντι σε αυτές τις απειλές; Η αλγερινή κυβέρνηση δεν ακολουθεί ούτε επεμβατική- δυναμική ούτε και ανοχής πολιτική. Για την ακρίβεια χρησιμοποιεί τον στρατό προκειμένου να καταπολεμήσει τις τρομοκρατικές ομάδες που εισβάλουν από το Μάλι και την Λιβύη με επιτυχία- όπως όλα δείχνουν- με την ανακατάληψη της πετρελαϊκής εγκατάστασης- και την εξόντωση της ένοπλης ομάδας «Στρατιώτες του Χαλίφη» το 2014. Παράλληλα, οι υπηρεσίες ασφαλείας δραστηριοποιούνται εντοπίζοντας και καταπολεμώντας τα τρομοκρατικά δίκτυα εντός του κράτους. Ωστόσο, είναι αρνητική σε επεμβατικές δραστηριότητες εκτός συνόρων. Η δήλωση του υπουργού εξωτερικών Αμπντελκαντέρ Μεσσαχελί «Η Αλγερία ποτέ δεν θα εμπλακεί σε στρατιωτικές συγκρούσεις πέρα από τα σύνορά της και ο καθένας το γνωρίζει.» είναι ενδεικτική της στάσης της κυβέρνησης.
Στην εξωτερική πολιτική επιδιώκει την προσέγγιση με πολλές χώρες. Σκοπός είναι τόσο η βελτίωση της οικονομικής κατάστασης όσο και στρατηγικές συνεργασίες που θα την βοηθήσουν στην καταπολέμηση της τρομοκρατίας. Σε αυτό το πλαίσιο τοποθετείται η σύσφιγξη των σχέσεων με το Μπαχρέιν που εκδηλώθηκε με την καταδίκη από την Μανάμα της τρομοκρατικής ενέργειας στην Τεμπεσσά και την υποστήριξη της προς το Αλγέρι. Επίσης, επενδύει και στις σχέσεις της με την Ουάσινγκτον. Δεν είναι τυχαίο που αφίχθη στα μέσα Φεβρουαρίου η Αναπληρωτής Διαχειρίστρια κατά της Τρομοκρατίας του Στέιτ Ντιπάρτμεντ Αλίνα Ρομανόβσκι. « Η Αλγερία είναι σημαντικός εταίρος για εμάς» υποστήριξε εκφράζοντας ταυτόχρονα και τον φόβο της για την πιθανή μελλοντική μετεγκατάσταση του ISIS στην περιοχή του Μαγρέμπ. Μαζί με όλα αυτά προσπαθεί να διατηρήσει καλές σχέσεις και με την Ρωσία. Πέραν του ενεργειακού τομέα, το γεγονός ότι μεγάλο μέρος του εξοπλισμού του αλγερινού στρατού είναι ρωσικής προέλευσης δεν αφήνει πολλά περιθώρια να μην υπάρχει προσέγγιση ιδίως σε μια κρίσιμη συγκυρία όπως η παρούσα.

Αντί επιλόγου
Συνοπτικά, είναι εμφανές ότι η Αλγερία παρά το ότι είναι «λησμονημένη» και δεν μονοπωλεί τόσο το ενδιαφέρον- και δικαιολογημένα- όσο η περιοχή της «Γόνιμης Ημισελήνου» δεν είναι παράγοντας ήσσονος σημασίας. Σίγουρα δεν έχει την μοίρα της Συρίας ή του Ιράκ ούτε και βίωσε σοβαρή πολιτική αστάθεια όσο η Αίγυπτος. Ωστόσο, το ότι βρίσκεται σε μια γεωπολιτικά «ευαίσθητη» περιοχή δημιουργεί προκλήσεις για το άμεσο μέλλον. Θέματα τρομοκρατίας, μεταφοράς της αστάθειας από γειτονικές χώρες στην αλγερινή επικράτεια, η βελτίωση της οικονομίας και η ενίσχυση της διπλωματικής αξίας του κράτους είναι στοιχήματα που θα πρέπει να τα κερδίσει η κυβέρνηση Μπουτέφλικα.
Φυσικά, επειδή δεν προσβλήθηκε στον μέγιστο βαθμό από την Αραβική Άνοιξη και τις συνέπειές της έχει τα μέσα για να νικήσει τα ανωτέρω στοιχήματα. Ο αλγερινός λαός δεν ξεσηκώνεται δίνοντας μια παθητική συναίνεση στην κυβέρνηση, ο στρατός είναι και ετοιμοπόλεμος και εμπειροπόλεμος, το Αλγέρι χαίρει εκτίμησης διεθνώς ενώ οι εξαγωγές ενεργειακών πόρων δημιουργούν ευνοϊκές προϋποθέσεις για την αντιμετώπιση των όποιων κρίσεων.

Ενδεικτικές πηγές
The Economist, Stability or stagnation in Algeria? Algerians see little reason to vote in the coming general election, 20 March 2017,
Asmar Marwan, Gulf News, Women carve an identity in Algerian politics, 28 June 2017,
Lamine Ghanmi, The Arab Weekly, Algeria protests dinar as US dollar depreciates, 04 February 2018,
Xuenquan Mu, Xinhuanet, Algeria rules out sending troops to Libya, Mali to help fight terrorism, 23 April 2018,
Yamei, Xinhuanet, New analysis: Algeria is preparing for return of foreign fighters with efforts to fight terrorism, 17 February 2018,
DT News-News of Bahrain, Terror bombings in Algeria condemned, 16 December 2018
Middle- East Monitor, US: ‘’Algeria is an important partner for us’’, 14 February 2018,