για τον Πολιτισμό και την Επικοινωνία
Συνέβη σήμερα
Συνέβη σήμερα
Μεγεθύνσεις
Μεγεθύνσεις
ΚΑΝΣ στα ΜΜΕ
ΚΑΝΣ στα ΜΜΕ
Προσεγγίσεις
Προσεγγίσεις
Γεωπολιτική
Γεωπολιτική
Share Button

Της Αγγελικής Χαραλαμποπούλου, Κέντρο Ανατολικών Σπουδών

Έντονες συζητήσεις έχουν προκληθεί μετά τις τελευταίες εξελίξεις που καταδεικνύουν την διάσταση απόψεων μεταξύ των δυο κεντρικών υποψηφίων για τη Προεδρία, Νίκου Αναστασιάδη(ΔΗΣΥ) και Νικόλα Παπαδόπουλου(ΔΗΚΟ). Το βασικό σημείο διάστασης έγκειται στην αντιμετώπιση του Κυπριακού θέματος, με το κ.Αναστασιάδη να ακολουθεί τη στρατηγική που αναδείχθηκε κυρίως στο Κράνς Μοντάνα υπερασπιζόμενος τη γνωστή λύση της ΔΔΟ ως μοναδική και το Νικόλα Παπαδόπουλο, βάσει του προγράμματος «Νέα Στρατηγική» που δημοσίευσε -όπου δεν αναφέρεται πουθενά η ΔΔΟ- να υιοθετεί μια πιο δυναμική έμμεση προσέγγιση απέναντι στη τουρκική πλευρά. Συγκεκριμένα όπως δήλωσε η εκπρόσωπος Τύπου του επιτελείου του Νίκου Αναστασιάδη, Αννίτα Δημητρίου, «τη βάση της λύσης θέτουν οι Συμφωνίες Κορυφής, τα Ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ και οι ομόφωνες αποφάσεις του Εθνικού Συμβουλίου που έχουν σαν κοινό παρονομαστή τη Διζωνική Δικοινοτική Ομοσπονδία (ΔΔΟ), και ως εκ τούτου η ΔΔΟ αποτελεί τη μοναδική βάση λύσης του Κυπριακού». Αντίθετα, η εκπρόσωπος Τύπου του επιτελείου του Νικόλα Παπαδόπουλου, Άννα Κουκκίδου-Προκοπίου, χαρακτήρισε την έκθεση των ΓΓ του ΟΗΕ ως μια από τις χειρότερες για την ε/κ πλευρά ενώ πρόσθεσε πως σε σχέση με την επιδιωκόμενη συμφωνία το πρώτο που πρέπει να γίνει είναι να υπάρξει συμφωνία σε θέματα αρχών. «Δεν μπορεί η Κυπριακή Δημοκρατία να απαιτεί από τους πολίτες της να απεμπολήσουν τα δικαιώματα τους για να φτάσουμε σε λύση του Κυπριακού».
Πράγματι, όπως έχει διαφανεί από τις δεσμεύσεις και τη διεθνή αντιμετώπιση της Κύπρου τα τελευταία χρόνια επί προεδριών Αναστασιάδη και Χριστόφια, η Κύπρος –εναρμονιζόμενη και με την ελληνική πολιτική- ακολουθεί μια ιδιαίτερα υποχωρητική και ενδοτική στάση απέναντι στην Τουρκία, είτε σε επίπεδο θεμάτων Κυπριακού είτε σε επίπεδο ενταξιακών κεφαλαίων ΕΕ-Τουρκίας. Όπως είναι γνωστό βέβαια η Ελλάδα τα τελευταία χρόνια έχει καταστεί υπέρμαχος του «εξευρωπαισμού» της Τουρκίας και προσαρμογής της μέσω της εισόδου στην ΕΕ στα ευρωπαϊκά ιδεώδη της δημοκρατίας, ισότητας και ελευθερίας. Μια έντονα αισιόδοξη τακτική που μετακυλά το βάρος στην ΕΕ και κυρίως τη Γερμανία, αφήνοντας ήσυχη την εκάστοτε ελληνική κυβέρνηση να «παπαγαλίζει» τη σωτηρία της Τουρκίας και την εξισορρόπηση των μεταξύ μας σχέσεων –καθώς και τη λύση του Κυπριακού- μέσω του ευρωπαϊκού κεκτημένου.
Σε αυτό το πλαίσιο, ο κ.Αναστασιάδης στο Κρανς Μοντάνα συμφώνησε σε ακανθώδη –για χρόνια- ζητήματα, όπως η εκ περιτροπής προεδρία, παρόλο που κυρίαρχη ήταν η προσπάθεια οικοδόμησης ενός καλού αλλά όχι ενδοτικού κλίματος όπως έδειξε ο Έλληνας Υπ.Εξ Ν.Κοτζιάς. Όπως δήλωσε βέβαια η κ.Δημητρίου, στις συνομιλίες τα δύο τελευταία χρόνια έχει σημειωθεί η πιο σημαντική πρόοδος και αυτό επειδή για πρώτη φορά συζητήθηκε το Κυπριακό στον πυρήνα του, δηλαδή στο θέμα της ασφάλειας και των εγγυήσεων. Έχει καταστεί εμφανές βεβαία εκ μέρους του παρόντος Υπ.Εξ. ότι η ενδοτικότητα και υποχωρητικότητα (κατευνασμός) δεν θα συνεχίσουν να υφίστανται στο ελληνικό δόγμα, όσο βέβαια το επιτρέπουν οι δυνατότητες της παρούσας εσωτερικής κατάστασης. Μια ενιαία στρατηγική και μια κοινή αντιμετώπιση μπορεί να ανοικοδομήσει τη χαμένη ισχύ των 2 χωρών απέναντι στη Τουρκία. Αξιοσημείωτο είναι πως κατά την επίσκεψη του Προέδρου Ερντογάν στην Αθήνα, το κλίμα διατηρήθηκε μέσα σε σταθερά πλαίσια παρά τον έντονο αναθεωρητισμό που υπέδειξε ο Πρόεδρος της Τουρκίας.
Σε αυτό το μεταβατικό κλίμα έχει δημιουργηθεί στη Κύπρο εσωτερική πόλωση με πυλώνες τους 2 επικρατέστερους υποψήφιους. Παρότι μια μεγάλη μερίδα του πληθυσμού εμφανίζεται να απέχει ή να αδιαφορεί από το εκλογικό της δικαίωμα με βασικότερους απόντες τις νεαρές ηλικίες –62,4 %-, οι προεκλογικές εκστρατείες των υποψηφίων αναδεικνύουν την εξωτερική πολιτική της χώρας και κυρίως το Κυπριακό πρόβλημα ως πρωτεύον θέμα. Ωστόσο, παρά την απόρριψη της οριστικής διχοτόμησης, ο κυπριακός λαός δείχνει να μην εμπιστεύεται ιδιαίτερα καμία από τις προτεινόμενες στρατηγικές λύσης.
Το ίδιο κλίμα επικρατεί και μεταξύ των κομμάτων όπως αναδείχθηκε από τη πρόσφατη συζήτηση για το προϋπολογισμό όπου οι υποψήφιοι δεν έχασαν την ευκαιρία να επικρίνουν τις αδυναμίες του κάθε κόμματος. Συγκεκριμένα, ο κ.Κυπριανού επέκρινε τόσο το κ.Αναστασιάδη για την επιλογή του Bail-in του 2013, όσο και το κ.Παπαδόπουλο για τη «Νέα Στρατηγική» την οποία θεωρεί «παλιό κατάλογο τετριμμένων συνθημάτων» και τόνισε την ασάφεια αναφορικά με τη ΔΔΟ. Σημειώνεται ότι όπως δήλωσε ο κ. Ντάισελμπλουμ μιλώντας ενώπιον της Επιτροπής Οικονομικών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και απαντώντας σε ερώτηση του ευρωβουλευτή του ΔΗΚΟ Κώστα Μαυρίδη, “η προσέγγιση του bail in δεν υποστηρίχθηκε από την κυπριακή κυβέρνηση και καταλήξαμε σε μια διαφορετική λύση, τον φόρο. Ήταν το κυπριακό κοινοβούλιο και όχι η ΕΚΤ που απέρριψε εκείνη τη λύση και επιστρέψαμε στο δωμάτιο και διαπραγματευτήκαμε εκ νέου τη λύση του bail in, που ήταν προτιμητέα από μια μεγάλη μερίδα κρατών και θεσμών στο Εurogroup, ήδη από την αρχή”. Ο κ.Παπαδόπουλος από τη πλευρά του επέκρινε επίσης την υποχωρητικότητα και τις λανθασμένες κινήσεις του ΠτΔ, ενώ διευκρίνισε ότι δεν απορρίπτει ομοσπονδιακές λύσεις με τη προϋπόθεση να είναι ουσιαστικά βιώσιμες.
Παρόμοια κατάσταση φαίνεται να υπάρχει στη βάση της «Αλληλεγγύης» με ένα μέρος των μελών της να αποχωρούν για να στηρίξουν το ΠτΔ διαφωνώντας με την απόφαση της κ.Θεοχάρους να στηρίξει το κ.Παπαδόπουλο. Βασικό σημείο διαφωνίας και σε αυτή τη περίπτωση είναι η διαχείριση του Κυπριακού. Το ίδιο θέμα έθιξε και ο Μάριος Καρογιάν, πρώην πρόεδρος του ΔΗΚΟ, τονίζοντας πως δεν είναι ώρα για νέες στρατηγικές κριτικάροντας ευθέως το Νικόλα Παπαδόπουλο και υποστηρίζοντας τη ΔΔΟ ως «λύση κατ’οικονομία και οδυνηρό συμβιβασμό». Αντιστοίχως, το ΔΗΚΟ συνολικά με επίσημη ανακοίνωση του τονίζει την ευθυγράμμιση με τις παρακαταθήκες του Τάσσου Παπαδόπουλου στο κορυφαίο διάγγελμα του:
«Παρέλαβα κράτος διεθνώς αναγνωρισμένο. Δεν θα παραδώσω ‘‘κοινότητα’’, χωρίς δικαίωμα λόγου διεθνώς και σε αναζήτηση κηδεμόνα. Και όλα αυτά έναντι κενών, παραπλανητικών, δήθεν, προσδοκιών. Έναντι της ανεδαφικής ψευδαίσθησης ότι η Τουρκία θα τηρήσει τις δεσμεύσεις της».
Τέλος, ο Γ.Λιλλήκας προσεγγίζει τη λύση του Κυπριακού μέσω μιας πιο έμμεσης στρατηγικής. Όπως δήλωσε ο εκπρόσωπος Τύπου του επιτελείου του, Κωνσταντίνος Ζένιος, η φιλοσοφία της στρατηγικής για τη λύση είναι να καθιστά τη συνέχιση της κατοχής κυπριακών εδαφών ασύμφορη στην Τουρκία, να καθιστά άλλους στρατηγικούς στόχους της Τουρκίας ανέφικτους, να πείσει τις ΗΠΑ και την ΕΕ ότι η μη λύση του Κυπριακού επηρεάζει αρνητικά τα δικά τους συμφέροντα, να οδηγήσει τη Μεγάλη Βρετανία σε αλλαγή πολιτικής στο Κυπριακό, να καταστεί το Κυπριακό πραγματικά ευρωπαϊκό ζήτημα και να εντάξει την ποιότητα λύσης του Κυπριακού στη λογική της ασφάλειας και της σταθερότητας της περιοχής.
Κατά συνέπεια, η επίτευξη όλων αυτών ξεκινά με τη προάσπιση και ενίσχυση της Κυπριακής Δημοκρατίας, ενίσχυση της οικονομίας, της άμυνας και της διπλωματίας και την αξιοποίηση της ιδιότητας του κράτους μέλους της ΕΕ με αναστολή της ενταξιακής διαδικασίας της Τουρκίας σε περίπτωση μη υλοποίησης των κυπρογενών υποχρεώσεων της, απόρριψη προνομιακής σχέσης ΕΕ-Τουρκίας χωρίς λύση του Κυπριακού, σταδιακή παρεμπόδιση άντλησης ευρωπαϊκών κονδυλίων από την Τουρκία και την αποτροπή της υπογραφής νέας διευρυμένης συμφωνίας Τελωνειακής Ένωσης ΕΕ-Τουρκίας. Την εσωτερική του πολιτική συνόψισε σε 26 προτάσεις με τίτλο «Ευφυής Κύπρος».
Από την άλλη πλευρά στα κατεχόμενα, ο Μ.Ακιντζί αναμένει την επανέναρξη των συνομιλιών μετά τις εκλογές ενώ φωνές της αντιπολίτευσης απορρίπτουν έλεγχο από τη Τουρκία και όρους «Μητέρας Πατρίδας» με αποκορύφωμα την εφημερίδα «Αφρίκα» η οποία δημοσίευσε σατυρικό σκίτσο του κ.Ερντογάν και δημιούργησε σάλο αντιδράσεων και μηνύσεων τόσο από τα κατεχόμενα όσο και από τη Τουρκία.

Πηγές:
«Προεδρικές Εκλογές – Κυπριακό: Οι θέσεις των 5 βασικών υποψηφίων» http://www.newsit.com.cy/default.php?pname=Article&art_id=234124&catid=9
“Λιλλήκας: Η “Ευφυής Κύπρος” σε 25+1 προτάσεις” http://www.offsite.com.cy/articles/eidiseis/politiki/236598-lillikas-i-eyfyis-kypros-se-251-protaseis
“Ανοιχτά εναντίον της πολιτικής Νικόλα στο Κυπριακό μίλησε ο Καρογιάν” http://politis.com.cy/article/anichta-enantion-tis-politikis-nikola-sto-kipriako-milise-o-karogian
“Αποχώρησαν άλλα 67 μέλη της Αλληλεγγύης – Στο πλευρό Νίκου Αναστασιάδη” http://politis.com.cy/article/apochorisan-alla-67-meli-tis-allilengiis
“Τί λένε οι νέοι για εκλογές” http://www.stockwatch.com.cy/nqcontent.cfm?a_name=news_view&ann_id=287382
“Ντάισελμπλουμ: Χωρίς το “κούρεμα” καταθέσεων, η Κύπρος θα είχε οδηγηθεί σε χρεοκοπία”
http://www.capital.gr/diethni/3259958/ntaiselmploum-xoris-to-kourema-katatheseon-i-kupros-tha-eixe-odigithei-se-xreokopia
“Πιστό στις παρακαταθήκες του Τάσσου το ΔΗΚΟ” http://www.philenews.com/eidiseis/politiki/article/464821/pisto-stis-parakatathikes-toy-tassoy-to-diko
“Αντιδράσεις από την αντιπολίτευση για τον προϋπολογισμό”
http://www.sigmalive.com/news/politics/473040/antidraseis-apo-tin-antipolitefsi-gia-ton-proipologismo
“Μήνυση εναντίον της «Αφρίκα» από την τουρκική ‘πρεσβεία’ στα κατεχόμενα” http://24h.com.cy/2017/12/11/minysi-enantion-tis-afrika-apo-tin-tourkiki-presvia-sta-katechomena/