για τον Πολιτισμό και την Επικοινωνία
Συνέβη σήμερα
Συνέβη σήμερα
Μεγεθύνσεις
Μεγεθύνσεις
ΚΑΝΣ στα ΜΜΕ
ΚΑΝΣ στα ΜΜΕ
Προσεγγίσεις
Προσεγγίσεις
Γεωπολιτική
Γεωπολιτική
Share Button

Νικόλας Νικολάου

Ο εξαετής πόλεμος στην Συρία είναι λογικό να έχει αφήσει πολυάριθμες καταστροφές. Ρημαγμένες πόλεις, εκατόμβες θυμάτων, παράλυση της εμπορικής-επιχειρηματικής ζωής, μετανάστευση και οικονομικές κυρώσεις είναι παράγοντες που έχουν προκαλέσει πλήγμα στην συριακή οικονομία. Αν και ο πόλεμος δεν φαίνεται να λήγει, η κυβέρνηση Άσσαντ  μεταξύ άλλων θα πρέπει να αντιμετωπίσει τα φλέγοντα οικονομικά ζητήματα.

                              Η συριακή οικονομία στην δίνη του πολέμου

Από το 2011 έτος έναρξης της συριακής κρίσης, η οικονομία του αραβικού κράτους έχει υποστεί καθίζηση. Τα στοιχεία της Παγκόσμιας Τράπεζας μόνο αισιόδοξα δεν είναι: μέγιστη καταστροφή έχει επιτευχθεί σε έξι πόλεις με πρώτο το Χαλέπι σε γενικές υποδομές. Επίσης, απώλειες σημειώνονται σε όλους τους παραγωγικούς τομείς. Ένας υπολογισμός στο συνολικό κόστος της σύρραξης ανέρχεται στα 200-300 δις δολάρια. Σύμφωνα με άλλες πληροφορίες το 2016 η οικονομία «βούλιαξε» κατά 57%. Ακόμα, αυξήθηκε η αξία της συριακής λίρας και κατέστη λιγότερο ανταγωνιστική. Σε αυτό το ζοφερό περιβάλλον καλό είναι να αναφερθεί και η κατάρρευση του βιοτεχνικού τομέα καθώς και η μείωση της αγροτικής παραγωγής μεγάλο μέρος της οποίας προορίζεται για εσωτερική κατανάλωση όπως και οι κοστοβόρες πολυετείς στρατιωτικές επιχειρήσεις.

                        Ξένο ενδιαφέρον για επενδύσεις σε συριακό έδαφος

Οι καταστροφές που ο συριακός πόλεμος έχει επιφέρει έχουν προκαλέσει το ενδιαφέρον ξένων εταιρειών και επενδυτών. Τομείς που χρειάζονται  επενδύσεις είναι ο κατασκευαστικός, ο ενεργειακός, ο βιοτεχνικός και σε μικρότερο βαθμό ο τραπεζικός. Αρχικά, ρωσικές κατασκευαστικές και ενεργειακές εταιρείες εποφθαλμιούν περίοπτη θέση στην συριακή αγορά. Προσανατολίζονται σε στρατηγικές επενδύσεις. Παράλληλα, η ρωσική κυβέρνηση είναι δεκτική στο να απορροφήσει συριακά αγροτικά προϊόντα ενώ αποφασίστηκε η εγκαινίαση μιας ναυτιλιακής εμπορικής γραμμής Ρωσίας- Συρίας. Μία άλλη χώρα με ενδιαφέρον για παροχή οικονομικής βοήθειας είναι το Ιράν. Ήδη παρέχει συμβουλευτικές υπηρεσίες για την αντιμετώπιση των οικονομικών κυρώσεων ενώ σε αρχικό στάδιο βρίσκεται η κατασκευή σιδηροδρομικής γραμμής Ιράν- Ιράκ- Συρία με τερματικό σταθμό τα συριακά λιμάνια στην Μεσόγειο. Επιπλέον, έχει συμφωνήσει με την συριακή κυβέρνηση να εξάγει μονάδες παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας και να κατασκευάσει μονάδες άντλησης πετρελαίου.

Η Κίνα δεν μπορούσε να απουσιάζει από αυτήν την οικονομική σκακιέρα. Από το 2012 έχει λάβει διττό ρόλο: πολιτικό-στρατιωτικό και οικονομικό. Κινέζοι διπλωμάτες ήδη προετοιμάζουν το έδαφος για κινεζικές επενδύσεις. Στους σχεδιασμούς του Πεκίνου υπάρχουν και έργα εμπορικών οδών που θα συνδέουν την κινεζική με την συριακή επικράτεια και τερματικό σταθμό την Μεσόγειο.

Ο Λίβανος με την σειρά του ενδιαφέρεται για το οικονομικό μέλλον της Συρίας. Λιβανέζοι τραπεζίτες θέλουν να βοηθήσουν οικονομικά την Συρία με χρηματοδότηση της ανοικοδόμησης και επιδιώκουν η χώρα τους να καταστεί «γέφυρα» για ξένους επενδυτές. Η Τουρκία, επίσης, επιθυμεί οικονομική δραστηριοποίηση. Αναπτύσσει ταχυδρομικές, τραπεζικές και υπηρεσίες επιμελητείας σε περιοχές της βόρειας Συρίας και προσφέρει ανθρωπιστική βοήθεια. Και η Βραζιλία εκμεταλλευόμενη την ουδέτερη στάση της απέναντι στο καθεστώς επιδιώκει την επενδυτική δραστηριότητα. Στον αντίποδα, η Δύση με προεξέχουσες τις Η.Π.Α. και την Ευρωπαϊκή Ένωση έχουν επιβάλει οικονομικές κυρώσεις τις οποίες σκοπεύουν να διατηρήσουν ιδίως τώρα που το συριακό καθεστώς φαίνεται να επικρατεί.

                                 Η οικονομική πολιτική της κυβέρνησης Άσσαντ

Η κυβέρνηση Άσσαντ γνωρίζει και βιώνει το κόστος του πολέμου. Η οικονομική της πολιτική έχει δύο σκέλη: το εσωτερικό και το εξωτερικό. Όσον αφορά το εσωτερικό, βασική προτεραιότητα είναι ο έλεγχος των αστικών κέντρων και των λιμανιών στην Μεσόγειο. Επίσης, η κρατική τράπεζα κυκλοφόρησε την νέα συριακή λίρα έτσι ώστε να καταστεί εκ νέου ανταγωνιστική και να αναζωογονήσει την εγχώρια αγορά με «ενέσεις» ρευστότητας.  Ταυτόχρονα, καλεί όσους Σύριους βιοτέχνες και επενδυτές εγκατέλειψαν την χώρα τους να επιστρέψουν για να συμβάλλουν στην οικονομική ανάκαμψη ενώ ενισχύει όσους ήδη δραστηριοποιούνται κατ’αυτόν τον τρόπο.

Στο εξωτερικό σκέλος, σκοπός της είναι η προσέλκυση ξένων επενδύσεων. Φυσιολογικά στρέφεται προς τους παραδοσιακούς συμμάχους της: την Ρωσία, την Κίνα και το Ιράν. Έτσι, συριακές αντιπροσωπείες έχουν μεταβεί  σε Σότσι και Τεχεράνη και έχουν υπογράψει επικερδείς συμφωνίες για επενδύσεις και εμπόριο. Η στροφή αυτή αποτελεί και έναν «οικονομικό» ελιγμό παράκαμψης των κυρώσεων της «Δύσης». Επιπροσθέτως, η συριακή πλευρά προσβλέπει και σε χώρες του Κόλπου. Ως αποτέλεσμα, Συρία και Ομάν υπέγραψαν Μνημόνιο Κατανόησης για συνεργασία στον ενεργειακό τομέα. Ένα ακόμα σημαντικό γεγονός είναι οι πολλές εμπορικές εκθέσεις που έχουν διοργανωθεί κυρίως στην Δαμασκό και αποτελούν προσπάθεια να καταστεί η αραβική χώρα πόλος επενδύσεων. Όπως προαναφέρθηκε ήδη το ενδιαφέρον είναι έντονο.

Ωστόσο, υπάρχουν τέσσερα μεγάλα στοιχήματα για το καθεστώς: το πρώτο αφορά την επιστροφή των Σύριων προσφύγων στις εστίες τους για ανάκαμψη του κοινωνικού ιστού. Το δεύτερο αφορά την ασφάλεια την οποία πρέπει να εξασφαλίσουν οι ένοπλες δυνάμεις έτσι ώστε να ελαχιστοποιηθεί το επενδυτικό ρίσκο και το τρίτο την άρση των κυρώσεων για επανέναρξη του εμπορίου. Τέλος, το τέταρτο  εστιάζει στην αντιμετώπιση της παρουσίας της Τουρκίας.

                                                           Αντί επιλόγου

Είναι εμφανές, συνεπώς, ότι η μεταπολεμική Συρία προσφέρει πολλές ευκαιρίες οικονομικής δραστηριοποίησης. Μέχρι τώρα το ενδιαφέρον είναι έντονο. Η συριακή κυβέρνηση από την πλευρά της καταβάλει κάθε προσπάθεια για οικονομική ανάκαμψη. Όμως, αν δεν καταφέρει να κερδίσει τα τέσσερα στοιχήματα τότε ο οικονομικός της σχεδιασμός δεν θα αποδώσει τα αναμενόμενα και ίσως διολισθήσει σε νέο κύκλο αστάθειας.

                                                                   Πηγές

Alex Dziadosz, 21 November 2017, Financial Times, Lebanon’s bankers see reconstruction role in Syria, https://www.ft.com/content/cfc1929c-c0bd-11e7-b8a3-38a6e068f464 , (προσπέλαση στις 6 Δεκεμβρίου 2017).

Meneske Tokyay, 27 November 2017, Arab News, In new power projection, Turkey launching banking services in Syria, http://www.arabnews.com/node/1199761/middle-east , (προσπέλαση στις 6 Δεκεμβρίου 2017).

Sophie Mangal, 21 June 2017, Center for Research on Globaization, Restoring and rebuilding the Syrian economy, https://www.globalresearch.ca/restoring-and-rebuilding-the-syrian-economy/5595424   (προσπέλαση στις 6 Δεκεμβρίου 2017).

Πρακτορείο TASS, 10 October 2017, Russia- Syria trade turnover up 42% in seven months of 2017, http://tass.com/economy/969810 (προσπέλαση στις 5 Δεκεμβρίου 2017).

Dr Simon Shapira, 19 October 2017, Jerusalem Center for Public Affairs, Iran steps up its economic domination in Syria, http://jcpa.org/iran-steps-economic-domination-syria/  (προσπέλαση στις 7 Δεκεμβρίου 2017).

Πρακτορείο Xinhua, 11 October 2017, Spotlight: Syria, Russia agree on projects for reconstruction in Syria, http://news.xinhuanet.com/english/2017-10/11/c_136670564.htm (προσπέλαση στις 6 Δεκεμβρίου 2017).

Suleiman al- Khalidi, Angus McDowall, 02 October 2017, Reuters, Hard choices for Syrian industrialists in ruins of Aleppo, https://www.reuters.com/article/us-mideast-crisis-syria-economy-insight/hard-choices-for-syrian-industrialists-in-ruins-of-aleppo-idUSKCN1C71B8 (προσπέλαση στις 6 Δεκεμβρίου 2017).

Robin Mills, 23 July 2017, TheNational, Syrian oil: a continuing conundrum, https://www.thenational.ae/business/energy/syrian-oil-a-continuing-conundrum-1.613474 , (προσπέλαση στις 6 Δεκεμβρίου 2017).

Suliman Mulhem, 06 November 2017, Sputnik International, As Syrian army cements victory, foreign investors seek role in post-war economy, https://sputniknews.com/analysis/201711061058849406-syria-post-war-foreign-investment/ (πρόσβαση στις 7 Δεκεμβρίου 2017).

Kamal Alam,   02 August 2017, Middle East Eye, The Dragon and the Lion: China’s growing ties with Syria, http://www.middleeasteye.net/columns/dragon-and-lion-syrian-chinese-relations-blossom-57414512 (πρόσβαση στις 7 Δεκεμβρίου 2017).

Shanta Devarajan, Lili Mottaghi, World Bank, The economic impact of the Syrian conflict:estimate it yourself, 21 August 2017, http://blogs.worldbank.org/arabvoices/economic-impact-syrian-conflict-estimate-it-yourself (προσπέλαση στις 7 Δεκεμβρίου 2017).