για τον Πολιτισμό και την Επικοινωνία
Συνέβη σήμερα
Συνέβη σήμερα
Μεγεθύνσεις
Μεγεθύνσεις
ΚΑΝΣ στα ΜΜΕ
ΚΑΝΣ στα ΜΜΕ
Προσεγγίσεις
Προσεγγίσεις
Γεωπολιτική
Γεωπολιτική
Share Button

Της Χριστίνας Σ. Φλάσκου ⃰

Μετά την εκ νέου συνάντηση του προέδρου του κυβερνώντος κόμματος, Recep Tayyip Erdoğan, με τον πρόεδρο του MHP («Κόμμα Εθνικιστικού Κινήματος»), Devlet Bahçeli, δόθηκε «πράσινο» φως για συνεργασία των δύο κομμάτων και στις επερχόμενες τοπικές εκλογές της 31ης Μαρτίου 2019, αναδεικνύοντας γι’ ακόμη μια φορά τη «Λαϊκή Συμμαχία» σε βασικό παράγοντα της εκλογικής αναμέτρησης. Η εξέλιξη αυτή επήλθε σχεδόν ένα μήνα μετά από το διαφαινόμενο ρήγμα που προέκυψε ανάμεσά τους και που είχε ως κύρια σημεία τριβής το νομοσχέδιο για Αμνηστία, την επιστροφή του Όρκου στα σχολεία και την πρόταση για πρόωρες συνταξιοδοτήσεις.
Να επισημανθεί ότι τόσο ο Erdoğan, όσο και ο Bahçeli έχουν επανειλημμένα υπερασπιστεί τη «Λαϊκή Συμμαχία», που σχηματίστηκε ενόψει των εκλογών της 24ης Ιουνίου, διευκρινίζοντας παράλληλα ότι ανεξάρτητα της συνεργασίας τους ή μη στις τοπικές εκλογές, αυτή εξακολουθεί να υφίσταται. Χαρακτηριστικό αυτού αποτελεί και το γεγονός ότι ο Bahçeli εξέδωσε (1/11) εγκύκλιο προς τις οργανώσεις του κόμματός του, με την οποία έδινε ρητές οδηγίες προς όλα τα μέλη ότι, παρότι το MHP θα κατέβαινε μόνο του στις τοπικές εκλογές, θα πρέπει να σέβονται τη «Λαϊκή Συμμαχία» και να ενεργούν στο πλαίσιο αυτής. Σημειώνεται, άλλωστε, ότι και οι δύο παρουσιάζουν τη «Λαϊκή Συμμαχία», όχι σαν μια απλή εκλογική συμμαχία, αλλά σαν έναν πυλώνα εθνικής ασφάλειας.
Η συνάντηση Erdoğan – Bahçeli έλαβε χώρα στην προεδρική κατοικία στην Άγκυρα και σύμφωνα με τις δηλώσεις του Τούρκου προέδρου στο επίκεντρο της συζήτησης θα ήταν το ενδεχόμενο συνεργασίας AKP – MHP και στις τοπικές εκλογές, τονίζοντας παράλληλα ότι κάτι τέτοιο αποτελεί προσδοκία της εκλογικής βάσης των δύο κομμάτων .
Παρά, λοιπόν, την αρχική ανακοίνωση του Bahçeli, στις 23 Οκτωβρίου, με βάση την οποία απέκλειε συνεργασία με το AKP στις προσεχείς τοπικές εκλογές και ξεκαθάριζε ότι το MHP θα «κατέβαζε» δικούς του υποψήφιους σε όλες τις εκλογικές περιφέρειες, αποφασίστηκε τελικά η αλλαγή στρατηγικής και η εκ νέου στήριξη προς το AKP.
Συγκεκριμένα, στις 24 Νοεμβρίου, ο πρόεδρος του MHP σε ομιλία του στην Αττάλεια ανέφερε ότι απόφαση του κόμματος είναι να στηρίξει πλήρως τους υποψήφιους του «Κόμματος Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης», όποιοι κι αν είναι αυτοί, στους τρεις σημαντικότερους μητροπολιτικούς δήμους (σ.σ. Κων/πολη, Άγκυρα, Σμύρνη), ενώ τόνισε ότι το κόμμα θα έχει τους δικούς του υποψήφιους σε όλες τις υπόλοιπες περιοχές. Όπως δήλωσε χαρακτηριστικά «όποιος στοχοποιεί το προεδρικό σύστημα διακυβέρνησης θα μας βρει μπροστά του. Το ζήτημα είναι η “Λαϊκή Συμμαχία”, το σύστημα της προεδρικής διακυβέρνησης και η σύνθεση και ο σχηματισμός των τοπικών διοικήσεων να βρίσκονται σε αρμονία μεταξύ τους» .
Σύμφωνα με την Daily Sabah, η υποστήριξη που παρέχει το MHP στους υποψήφιους του AKP στις τρεις μητροπόλεις, είναι πιθανόν να οδηγήσει σε μια καθαρή νίκη του AKP σε Άγκυρα και Κων/πολη και να αποτελέσει σημαντική πρόκληση στο προπύργιο του «Ρεπουμπλικανικού Λαϊκού Κόμματος» (CHP), τη Σμύρνη.
Συγκεκριμένα και λαμβάνοντας υπόψη τα ποσοστά των κομμάτων από τις προηγούμενες τοπικές εκλογές του 2014 (Άγκυρα: AKP 44,80%, CHP 43,78%, MHP 7,77%, Κων/πολη: AKP 47,92%, CHP 40,08%, HDP 4,83%, MHP 3,97% και Σμύρνη: CHP 49,58%, AKP 35,92% και MHP 7,97%), θεωρείται ότι για την μεν Άγκυρα η συνεργασία των δύο κομμάτων θα οδηγήσει σε μια ισχυρή υποστήριξη από το εκλογικό σώμα, που θα ξεπερνά το 50% των ψήφων και επομένως θα συνεπάγεται μια καθαρή νίκη για το AKP, ενώ για την Κων/πολη η συνεργασία μπορεί να οδηγήσει στην εδραίωση των κεντροδεξιών και εθνικιστικών ψήφων στην πολυπληθέστερη επαρχία της χώρας. Σχετικά με την επαρχία της Σμύρνης, η συνεργασία εκτιμάται ότι θα προσδώσει μια νέα δυναμική κόντρα στο επικρατών κόμμα, CHP. Παράλληλα, αναφέρεται ότι ανάλογα συμπεράσματα μπορούν να εξαχθούν και από τα ποσοστά που έλαβαν τα κόμματα στις τοπικές εκλογές του 2009 (Άγκυρα: AKP 38,50%, CHP 31,50%, MHP 26,90%, Κων/πολη: AKP 44,20%, CHP 37,00% MHP 5,10%, Σμύρνη CHP 55,20%, AKP 30,70% και MHP 7,20%).
Η επικράτηση στις τρεις αυτές μητροπόλεις συνιστά έναν ισχυρό δείκτη της συνολικής επιτυχίας ή μη των κομμάτων της χώρας. Στις προηγούμενες κοινοβουλευτικές εκλογές της 24ης Ιουνίου, αλλά και στο δημοψήφισμα της 16ης Απριλίου 2017, η επιτυχία του AKP ήταν κάτω από τα επιθυμητά ποσοστά. Το κόμμα από τότε έδωσε μεγάλη έμφαση στην εξασφάλιση καλύτερων αποτελεσμάτων στις τρεις επαρχίες, γεγονός που θα σημάνει και τάση αναζωογόνησης στη βάση της εκλογικής υποστήριξης .
Η εν λόγω συνεργασία φαίνεται ότι είναι αναγκαία δεδομένου ότι, με βάση τις δημοσκοπήσεις Σεπτεμβρίου και Νοεμβρίου που διεξήγαγε η ORC σε έξι μητροπολιτικούς δήμους (σ.σ. με το ποσοστό αναποφάσιστων να κινείται από 15,70% – 24,80%), φαίνεται ότι το AKP ναι μεν έρχεται πρώτο σε τέσσερις από αυτούς, αλλά έχοντας πτωτικές τάσεις. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η Κων/πολη, όπου σύμφωνα με τις δύο δημοσκοπήσεις, το AKP παρουσιάζει πτώση (37,50% και 35,10% αντίστοιχα), το MHP κινείται περίπου στα ίδια επίπεδα (10,20% και 9,80%), ενώ το CHP παρουσιάζει άνοδο (24,00% και 26,70%).

Η «Λαϊκή Συμμαχία» ως πυλώνας εθνικής ασφάλειας

Από τότε που πρωτοδιαμορφώθηκε η «Λαϊκή Συμμαχία», τόσο ο Erdoğan όσο και ο Bahçeli τόνιζαν ότι δεν είναι μια απλή συμμαχία με μοναδικό στόχο την επικράτηση στις εκλογές, αλλά και ότι το «πνεύμα» της θα πρέπει να παραμείνει προστατευμένο έναντι των απειλών που τίθενται κατά της εθνικής ασφάλειας της χώρας. Όπως, μάλιστα, δήλωσε χαρακτηριστικά ο Erdoğan, στις 24 Νοεμβρίου, οι εκλογές του Μαρτίου θα είναι μια «νίκη» εναντίον «όσων θέλουν να εκτροχιάσουν την Τουρκία», ευχαριστώντας παράλληλα τον Bahçeli για την εκ νέου στήριξή του .
Σύμφωνα με τον İbrahim Karagül «η “Λαϊκή Συμμαχία” είναι ο “άξονας της Τουρκίας”, ένα “αντι -πραξικόπημα” που μπορεί να στοχοποιείται από το εσωτερικό και εξωτερικό, αλλά δεν πρόκειται να καταρρεύσει, ενώ δεν δημιουργήθηκε απλά για να κερδίζονται ψήφοι και να αντιπαρατίθεται με το CHP. Ο σχηματισμός της, που παρομοιάζεται με τη σπονδυλική στήλη, είναι ανοιχτός σε όσους θεωρούν τη χώρα αυτή πραγματική τους πατρίδα, επιδιώκουν τη συνέχιση του κράτους από την εποχή των Σελτζούκων, είναι ντόπιοι και πιστεύουν ότι η χώρα αυτή κουβαλάει ιστορία αιώνων και θέλουν να ισχυροποιήσουν τον εθνικό άξονα έναντι των περιφερειακών και πολυεθνικών επιθέσεων. Είναι μια μεγάλη εξέλιξη όσων υποστηρίζουν τη Σελτζουκική και Οθωμανική κληρονομιά, την ανεξαρτησία και την ιστορική διαμόρφωση μιας ανατολίτικης αντίληψης».
Και συνεχίζει λέγοντας «είδαμε πώς οι συντηρητικές / ισλαμικές ομάδες μπορούν να μετατραπούν σε εργαλεία πολυεθνικών παρεμβάσεων, ειδικά σε περιφερειακές χώρες όπως το Ιράκ και η Συρία. Είδαμε πώς αυτές οι οντότητες χρησιμοποιήθηκαν ως κάλυψη για εισβολές και εμφύλιους πολέμους, ως εργαλεία για την προώθηση του πολέμου. Είδαμε τα γεγονότα και τα αποτελέσματα που θα μπορούσαν να μας επηρεάσουν και στο εσωτερικό. Είναι απαραίτητο να παράγουμε μια νέα πολιτική γλώσσα, μια νέα πολιτική ταυτότητα, μια νέα στάση και έναν άξονα που υπερβαίνει τους όρους αυτούς. Κατά τη διαμόρφωση του μέλλοντος αυτής της χώρας και κατά το σχηματισμό της αντίστασής μας έναντι των πολυεθνικών παρεμβάσεων, πρέπει να αναλάβουμε δράση μέσω ενός τέτοιου άξονα» .
Επομένως και σύμφωνα με τους ως άνω ισχυρισμούς, τα αποτελέσματα των τοπικών εκλογών θα πρέπει να ενισχύουν την πολιτική δυναμική και σταθερότητα στη χώρα, έχοντας ως σημείο αναφοράς τη «Λαϊκή Συμμαχία», που λειτουργεί ως «ανάχωμα» έναντι εχθρικών ενεργειών, νέων απειλών, αλλά και σημαντικών προκλήσεων αναζήτησης περιφερειακής και παγκόσμιας εξουσίας, στο πλαίσιο ενός μεταβαλλόμενου διεθνούς περιβάλλοντος.
Επιπρόσθετα, αυτό που καθιστά σημαντική τη στήριξη του AKP από το MHP είναι ο κίνδυνος η αντιπολίτευση να προσπαθήσει να μετατρέψει τα αποτελέσματα των τοπικών εκλογών σε ένα άτυπο δημοψήφισμα κατά του προεδρικού συστήματος διακυβέρνησης, για την εδραίωση του οποίου ο Bahçeli θεωρεί απαραίτητη τη συνέχιση της «Λαϊκής Συμμαχίας» και την επικράτησή της στις προσεχείς εκλογές.
Τέλος, δεν είναι τυχαίο ότι η συνεργασία AKP – MHP ανακοινώθηκε τη στιγμή που η Αξιωματική Αντιπολίτευση του «Ρεπουμπλικανικού Λαϊκού Κόμματος» βρίσκεται σε διεργασίες για συνεργασία με το «Καλό Κόμμα» της Meral Akşener, το «Κόμμα της Ευτυχίας» του Temel Karamollaoğlu, αλλά και με το «Δημοκρατικό Κόμμα των Λαών».

⃰ Η Χριστίνα Σ. Φλάσκου είναι πτυχιούχος Πολιτικής Επιστήμης & Ιστορίας, κάτοχος Μεταπτυχιακού Τίτλου Διεθνών & Ευρωπαϊκών Σπουδών με ειδίκευση στις Διεθνείς Σχέσεις & Στρατηγικές Σπουδές, επικεφαλής της έρευνας «Τουρκία και Συριακή κρίση» στο Ινστιτούτο Διεθνών Οικονομικών Σχέσεων, Αρθρογράφος έντυπου και διαδικτυακού Τύπου