για τον Πολιτισμό και την Επικοινωνία
Συνέβη σήμερα
Συνέβη σήμερα
Μεγεθύνσεις
Μεγεθύνσεις
ΚΑΝΣ στα ΜΜΕ
ΚΑΝΣ στα ΜΜΕ
Προσεγγίσεις
Προσεγγίσεις
Γεωπολιτική
Γεωπολιτική
Share Button

Απόδοση στα Ελληνικά: Νικολάου Νικόλαος- Ερευνητής ΚΑΝΣ

Τη Πέμπτη (σ.σ. 21 Φεβρουαρίου) οι Συριακές Δημοκρατικές Δυνάμεις παρέδωσαν περίπου 20 ξένους τζιχαντιστές στις ιρακινές αρχές, εκ των οποίων οι 13 είναι Γάλλοι, που σίγουρα θα δικαστούν στη Βαγδάτη και τους οποίους η Γαλλία δεν έχει τη πρόθεση να επαναπατρίσει.  

Η ανωτέρω εξέλιξη παρουσιάστηκε από τις υπηρεσίες πληροφοριών της Δύσης. Τη Πέμπτη, οι Συριακές Δημοκρατικές Δυνάμεις (FDS), οι οποίες μάχονται το ISIS (EI) με την υποστήριξη ενός διεθνούς συνασπισμού, παρέδωσαν περίπου 20 τζιχαντιστές από το εξωτερικό στις ιρακινές αρχές. Μεταξύ εκείνων βρίσκονταν και 13 Γάλλοι. Ένας αριθμός που επιβεβαιώθηκε τη Πέμπτη από τον Μπαρχάμ Σάλεχ, τον Ιρακινό πρόεδρο σε ένα επίσημο ταξίδι του στη Γαλλία. Οι ταυτότητές τους δεν έχουν αποκαλυφθεί για την ώρα.

Αυτή η μεταφορά είναι μέρος μιας μεγάλης ροής αιχμαλώτων. Μαζί με τους ξένους μαχητές, κάπου 260 Ιρακινοί τζιχαντιστές έχουν επίσης παραδοθεί στις αρχές της χώρας τους. Οι Κούρδοι της Συρίας δεν επιθυμούν πλέον να αντιμετωπίσουν αυτούς τους ενοχλητικούς κρατουμένους που συνελήφθησαν τους τελευταίους μήνες και οι οποίοι χρίζουν επιτήρησης και σίτισης καθημερινά. Λίγες μέρες πριν, η διοίκηση της FDS παρέδωσε στη Βαγδάτη μια λίστα με ονόματα για επιβεβαίωση σε μια βάση δεδομένων σε συνεργασία με τις δικαστικές αρχές. Οι τελευταίες αργότερα εξέδωσαν τα απαραίτητα εντάλματα σύλληψης.

Για τους Γάλλους που μεταφέρθηκαν, η πιθανότητα να δικαστούν στη Βαγδάτη δεν είναι ανεδαφική. Ερωτηθείς τη Δευτέρα γι’ αυτό το συμβάν, ο Εμμανουέλ Μακρόν δεν επιθύμησε να κάνει κάποιο σχόλιο, εκτιμώντας ότι η παράδοση των αιχμαλώτων απεκάλυψε «τις στενές διμερείς σχέσεις που υπάρχουν μεταξύ FDS και Ιράκ». Ο Γάλλος πρόεδρος αμέσως θυμήθηκε ότι « η προξενική προστασία καλύπτει όλους τους Γάλλους στην εθνικότητα» και ότι είναι ευεργετική αν όχι απαραίτητη.

Ανεξάρτητη δικαιοσύνη

Σύμφωνα με μια πηγή των υπηρεσιών ασφαλείας της Γαλλίας με την οποία επικοινώνησε η Liberation, γι αυτούς τους δεκατρείς υπάρχουν ισχυρά ενοχοποιητικά στοιχεία ότι έλαβαν μέρος στις μάχες εντός της ιρακινής επικράτειας και ιδιαίτερα στη Μοσούλη. Εάν η γαλλική διπλωματία έχει συχνά διφορούμενη στάση απέναντι στην επιστροφή τζιχαντιστών που είναι φυλακισμένοι στο Συριακό Κουρδιστάν, αμφιταλαντευόμενη μεταξύ της παραμονής τους στον τόπο σύλληψής τους και στον επαναπατρισμό, το Παρίσι δείχνει για μήνες μια σταθερότητα απέναντι στην ιρακινή δικαιοσύνη: σε χώρα με κυριαρχία, η δικαστική εξουσία ανήκει στη χώρα (αυτή). Το να ξεκινήσει αντιπαράθεση το Παρίσι προκειμένου να αποσύρει τις καταδίκες των 13 Γάλλων φαίνεται μη πιθανό.

Τρεις Γάλλοι ήδη έχουν δικαστεί στη Βαγδάτη. Κάθε φορά το κοινό ήταν ομόφωνο. Τον Απρίλιο του 2018, η 29χρόνη Τζαμίλα Μπουτουτάου καταδικάστηκε σε 20 χρόνια φυλάκιση μετά από δικαστική διαδικασία 20 λεπτών. Τους επόμενους μήνες, στη Μελίνα Μπουχεντίρ 28 χρονών και στη Λαχκέν Γκουεμπούτζ 59 χρονών αποδόθηκε η ίδια ποινή. Οι δύο γυναίκες τώρα είναι φυλακισμένες σε φυλακή στα προάστια της Βαγδάτης σε άθλιες συνθήκες.

Οι Γάλλοι τζιχαντιστές το ξέρουν καλά, αυτοί φοβούνται ότι η θανατική ποινή θα τους επιβληθεί. Απασχολημένο τόσο καιρό με υποθέσεις κατηγορουμένων που η πολεμική τους δράση δεν έχει επίσημα αποδειχτεί, το Ιρακινό Ποινικό Δικαστήριο δεν έχει διστάσει να επιβάλει τη θανατική καταδίκη….. Η μόνη εφικτή προοπτική περισσότερο ή λιγότερο βραχυπρόθεσμα για τους καταδικασμένους: να γίνουν θεατές της μεταφοράς της ποινής τους στο γαλλικό δίκαιο για να εκτίσουν τη ποινή τους σε γαλλικό έδαφος.

Για αρκετούς μήνες, οι κουρδικές αρχές καλούν τις ξένες χώρες να παραλάβουν τους τζιχαντιστές και τις οικογένειές τους. Οι Κούρδοι, αυτή τη στιγμή, κρατάνε ουσιαστικά 800 μαχητές, στη πλειοψηφία τους Ιρακινούς, και πάνω από 2.000 μέλη της οικογένειάς τους- γυναίκες και παιδιά που είναι εγκατεστημένα σε στρατόπεδα στη βορειοανατολική Συρία. Οι αριθμοί δεν είναι οριστικοί. Εκατοντάδες τζιχαντιστές, μερικές φορές συνοδευόμενοι από την οικογένειά τους, έχουν παραδοθεί τις τελευταίες μέρες, μετά τη διαφυγή τους από τον θύλακα του Αλ- Μπακχούζ (νοτιοανατολικά), τελευταίο κομμάτι εδάφους του «χαλιφάτου» του Ισλαμικού Κράτους και δεν έχουν ακόμα καταμετρηθεί.

Ερείπια

«Λοιπόν, καθώς χιλιάδες αλλοδαποί εγκαταλείπουν σε «ερείπια» το χαλιφάτο, το φορτίο που είναι ήδη βαρύ, γίνεται ακόμα πιο βαρύ» δήλωσε τη Κυριακή ο Μουσταφά Μπαλί, εκπρόσωπος τύπου των Συριακών Δημοκρατικών Δυνάμεων. «Οι φυλακές μας δεν μπορούν να φιλοξενήσουν όλους τους μαχητές. Η διεθνής κοινότητα δεν αναλαμβάνει τις ευθύνες της» πρόσθεσε ο Αμπντέλ Καρίμ Ομάρ, υπεύθυνος για τις εξωτερικές υποθέσεις της κουρδικής κυβέρνησης.

Η επιτακτικότητα για τους υπεύθυνους των Συριακών Δημοκρατικών Δυνάμεων να συντρίψουν τους τζιχαντιστές, μεγάλωσε με την ανακοίνωση στο τέλος Δεκεμβρίου της απόσυρσης των Αμερικανών στρατιωτών. Μετά από αρκετές αναβολές, η Ουάσινγκτον, εν τέλει, σιγούρεψε ότι 200 στρατιώτες θα παραμείνουν στη βάση της Ροτζάβα στο συριακό Κουρδιστάν, αντίθετα στους 2.000 που βρίσκονται τώρα, χωρίς να υπάρξει ξεκάθαρη απάντηση για τη διάρκεια της παραμονής τους. Εάν αυτοί κινήσουν να φύγουν, άλλοι στρατιώτες από το εξωτερικό, Γάλλοι και Βρετανοί θα πρέπει να επαναπατριστούν. Οι Κούρδοι φοβούνται μια επίθεση της Τουρκίας ή μια επιστροφή περισσότερο ή λιγότερο διαπραγματεύσιμη στο καθεστώς Άσσαντ. Και στις δύο περιπτώσεις η ασφάλεια των φυλακών όπου οι ξένοι τζιχαντιστές κρατούνται είναι κάθε άλλο παρά εγγυημένη.

Σχολιασμός

Από το άρθρο προκύπτουν σημαντικές πληροφορίες από τις οποίες μπορούν να εξαχθούν χρήσιμα συμπεράσματα.

Αρχικά, επιβεβαιώνεται ότι το Ισλαμικό Κράτος ηττάται. Κάποιοι θύλακες έχουν μείνει σε Συρία και Ιράκ και οι οποίοι είναι ζήτημα χρόνου να εξαλειφθούν. Πάντως, από τη στιγμή που μαίνονται ακόμα μάχες, καλό είναι να είμαστε επιφυλακτικοί. Επιπρόσθετα, είναι εμφανές ότι ο κοινός εχθρός (ISIS) έχει συσπειρώσει Σύριους Κούρδους και ιρακινή κυβέρνηση, παρά το ότι τα συμφέροντά τους μπορεί να είναι αντίθετα.

Ακόμα, δεν φαίνεται να απαντάται το μεγαλύτερο ερώτημα: όταν συντριβεί πλήρως στο Ισλαμικό Κράτος στο πεδίο της μάχης, τι θα γίνει με τους μαχητές και τις οικογένειές τους; Είναι αντιληπτό ότι υπάρχουν τρεις επιλογές: η μια αφορά την απορρόφηση τους στις τοπικές κοινωνίες μεταπολεμικά με άλλη ταυτότητα. Αυτό το ενδεχόμενο είναι υπαρκτό, όμως θα προξενήσει τη μήνιν των κοινωνιών και θα λειτουργήσει ως μοχλός για τις κυβερνήσεις να επιβάλλουν αστυνομικό καθεστώς για να εντοπιστούν οι πρώην τζιχαντιστές, ενώ οι οικογένειές τους θα αντιμετωπίσουν διακρίσεις. Η δεύτερη είναι η επιστροφή τους στις πατρίδες προέλευσης τους. Ωστόσο, το πώς θα αντιμετωπιστούν από τους πολίτες των χωρών αυτών, το πώς θα δικαστούν, αν δικαστούν (εγκληματίες ή αιχμάλωτοι πολέμου), το πώς θα ενσωματωθούν στον κοινωνικό κορμό είναι εκκρεμότητες που απασχολούν τους Ευρωπαίους ηγέτες, δεδομένου του ότι μεγάλο μέρος των ανδρών του ISIS κατάγεται από ευρωπαϊκές χώρες. Αναφορικά με τις οικογένειες τους, εκείνες τι καθεστώς θα έχουν αν έρθουν στην Ευρώπη; Θα μπορέσουν να ενταχθούν στη κοινωνία ή θα αντιμετωπιστούν σαν «ξένο σώμα» και θα υποστούν διακρίσεις και χλευασμό σαν συγγενείς τρομοκρατών; Η τρίτη επιλογή αφορά τη παραμονή τους σε στρατόπεδα συγκέντρωσης και τυχόν μελλοντική δίκη τους από τις δικαστικές αρχές των χωρών που συνελήφθησαν ή/και κρατούνται, δηλαδή της Συρίας και του Ιράκ. Αυτή η επιλογή είναι δυνατόν να προξενήσει μια μικρή ανθρωπιστική κρίση γιατί χιλιάδες γυναικόπαιδα δεν μπορούν μακροπρόθεσμα να επιβιώσουν στις αντίξοες συνθήκες των στρατοπέδων. Παράλληλα, είναι πιθανό με έκτακτα δικαστήρια να αποδοθούν σωρηδόν θανατικές ποινές στους αιχμάλωτους τζιχαντιστές για αντεκδίκηση, πράγμα που θα ανοίξει έναν νέο κύκλο αίματος και ίσως καταδικαστούν και αθώοι.

Ένα ακόμα σοβαρό γεγονός προς εξέτασιν αφορά και την Ευρώπη. Οι Ευρωπαίοι ηγέτες πρέπει να μελετήσουν ποιά είναι τα αίτια που παρακίνησαν τόσους πολλούς πολίτες της Ε.Ε. να καταταγούν στο Ισλαμικό Κράτος, χιλιόμετρα μακριά από τις πατρίδες τους. Επίσης, πρέπει να εξεταστεί και το γιατί παρόλο που τους προσφέρθηκαν τόσα αγαθά από τα ευρωπαϊκά κράτη, εκείνοι προτίμησαν να ζήσουν με κακουχίες και ακόμα χειρότερα να πλήξουν τις χώρες που τους ανέθρεψαν.

Από το άρθρο φαίνονται και οι αρνητικές συνέπειες μιας αμερικανικής αποχώρησης από τη Συρία. Οι Κούρδοι θα βρεθούν μεταξύ «σφύρας και άκμονος» έχοντας είτε να πολεμήσουν τον τουρκικό στρατό και τους συμμάχους του είτε να ελεγχθούν από το συριακό καθεστώς. Καμία επιλογή δεν τους βοηθά διότι θα πολεμήσουν ή θα διαπραγματευθούν από μειονεκτική θέση, κάτι που πιθανόν να τους στερήσει την αυξημένη αυτονομία. Ταυτόχρονα, η Ουάσινγκτον θα φανεί ότι εγκαταλείπει τους συμμάχους της, οι οποίοι απέδειξαν έμπρακτα τη προσήλωσή τους στην εξάλειψη του κοινού εχθρού, του Ισλαμικού Κράτους. Τυχόν, λοιπόν, αναχώρηση των Αμερικανών θα προκαλέσει νέο γύρο συγκρούσεων. Η «στροφή» της κυβέρνησης Τράμπ μέχρι στιγμής έχει σώσει τους Κούρδους, όμως όλα είναι ρευστά.

[i] Το άρθρο αποτελεί μετάφραση στα ελληνικά. Το πρωτότυπο στα γαλλικά δημοσιεύτηκε στις 25 Φεβρουαρίου 2019 στην εφημερίδα Liberation γραμμένο από τους Luc Mathieu και Willy Le Devin. Είναι προσβάσιμο στον σύνδεσμο:  https://www.liberation.fr/planete/2019/02/25/irak-ces-jihadistes-francais-que-paris-n-est-pas-presse-de-recuperer_1711532 (ημερομηνία και ώρα πρόσβασης: 26 Φεβρουαρίου 2019, 21:30).