για τον Πολιτισμό και την Επικοινωνία
Συνέβη σήμερα
Συνέβη σήμερα
Μεγεθύνσεις
Μεγεθύνσεις
ΚΑΝΣ στα ΜΜΕ
ΚΑΝΣ στα ΜΜΕ
Προσεγγίσεις
Προσεγγίσεις
Γεωπολιτική
Γεωπολιτική

Πολιτικη

Share Button

Της Χριστίνας Σ. Φλάσκου⃰

Ο Τούρκος πρόεδρος εκμεταλλευόμενος τις εξελίξεις στη Συρία απειλεί με νέα στρατιωτική επέμβαση προσπαθώντας να εξυπηρετήσει δύο αλληλένδετους στόχους. Η διττή σημασία μιας ενδεχόμενης επέμβασης έγκειται στο ότι από τη μια πλευρά θεωρείται ως πολιτικό «χαρτί» για εσωτερική κατανάλωση ενόψει των επερχόμενων τοπικών εκλογών του Μαρτίου και από την άλλη πλευρά εκτιμάται ως μια ευκαιρία για προώθηση των τουρκικών επιδιώξεων στην περιοχή, με την εκκαθάριση των κουρδικών πολιτοφυλακών και τον ενεργό ρόλο της Τουρκίας στη δημιουργία ζώνης ασφαλείας στη Συρία. Συνέχεια ανάγνωση

Το ζήτημα της τουρκικής στρατιωτικής επιχείρησης ανατολικά του Ευφράτη αναδεικνύεται, μετά και τις τελευταίες εξελίξεις, ως ένα από τα «καυτά» θέματα της προεκλογικής ατζέντας, ενώ χαρακτηρίζεται όχι μόνο σαν στρατηγική επιλογή του Erdoğan, αλλά και ως ένας από τους παράγοντες που θα καθορίσουν τα αποτελέσματα των επικείμενων τοπικών εκλογών.
Επισημαίνεται ότι οι τοπικές εκλογές της 31ης Μαρτίου, που λαμβάνουν χώρα σε ένα κλίμα πολωτικό, είναι οι πρώτες εκλογές σε τοπικό επίπεδο που θα διεξαχθούν με το σχηματισμό συμμαχιών μεταξύ των πολιτικών κομμάτων και η τελευταία εκλογική αναμέτρηση μέχρι το 2023. Τα κόμματα της «Λαϊκής Συμμαχίας» (AKP και MHP) θα προσπαθήσουν να εδραιώσουν περαιτέρω τα εθνικιστικά και συντηρητικά τμήματα της κοινωνίας, ενώ τα CHP και IYI θα προσπαθήσουν να προσελκύσουν τις ψήφους των κεντροδεξιών ψηφοφόρων.
Ένας πρώτος λόγος, λοιπόν, για στρατιωτική επέμβαση τη δεδομένη χρονική στιγμή είναι η προσπάθεια συσπείρωσης της εκλογικής βάσης. Όπως αναφέρεται, στην Τουρκία ο κουρδικός εθνικισμός γενικά και το YPG ειδικότερα αντιμετωπίζονται με βαθιά δυσπιστία, ενώ αυτό που ενώνει τους περισσότερους Τούρκους, ξεπερνώντας τις πολιτικές διαιρέσεις – ένθερμους φιλελεύθερους, θρησκευόμενους συντηρητικούς και σχεδόν όλους τους ενδιάμεσους – είναι η έντονη αντίθεσή τους στην κουρδική αυτονομία. Ο Erdoğan προσπαθεί να αξιοποιήσει αυτή την κατάσταση, αλλά και να κατευνάσει και να εξασφαλίσει την πολιτική στήριξη των ισχυρών υπερεθνικιστών πολιτικών και των οπαδών τους. Γι’ αυτό το λόγο, η ανακοίνωση για στρατιωτική επέμβαση δεν είναι μόνο επίκαιρη, αλλά θεωρείται και στρατηγική επιλογή .
Ένας δεύτερος λόγος είναι η προσπάθεια αποπροσανατολισμού του τουρκικού λαού από την αυξανόμενη δυσαρέσκεια που έχει προκαλέσει η επιβράδυνση της οικονομίας. Σύμφωνα με τον αναλυτή Atilla Yesilada «η χρονική στιγμή μιας επιχείρησης ανατολικά του Ευφράτη μπορεί να είναι μια προσπάθεια σταθεροποίησης της βάσης των ψηφοφόρων». Παρ’ όλα αυτά, ο ίδιος εκτιμά ότι τέτοιου είδους προσπάθειες αποδεικνύονται ανώφελες στο τέλος, καθώς «οι άνθρωποι νοιάζονται αν μπορούν να φέρουν το ψωμί στο σπίτι και αν δεν μπορούν, μια σαφής νίκη σε κάποια απομακρυσμένη τοποθεσία δεν σημαίνει πολλά γι ‘αυτούς».
Να σημειωθεί ότι οι επικείμενες τοπικές εκλογές λαμβάνουν χώρα σε μια μη ευνοϊκή χρονική περίοδο, με τα εισοδήματα να συμπιέζονται και τις εκτιμήσεις να δείχνουν ότι το 2019 θα είναι έτος χωρίς ανάπτυξη. Για να αντιμετωπιστεί η αντιδημοτικότητα που προκαλείται από την διολίσθηση της οικονομίας, ο Erdoğan προέβη σε ορισμένα προεκλογικά «δωράκια» στις χαμηλά εισοδηματικά οικογένειες, ενώ δεσμεύθηκε για αποκατάσταση της οικονομικής ανάπτυξης και μείωση του πληθωρισμού. Σε αυτά τα πλαίσια συμπεριλαμβάνονται η αύξηση του κατώτατου μισθού κατά 25%, η έκπτωση 10% στους λογαριασμούς ηλεκτρικού ρεύματος και φυσικού αερίου και η διάθεση δισεκατομμυρίων για προγράμματα κοινωνικής πρόνοιας .
Σύμφωνα με έρευνες που διεξήχθησαν από διαφορετικά πολιτικά κόμματα η στήριξη προς το AKP είχε μειωθεί στα μέσα Δεκεμβρίου στο 36%. Ένας από τους σημαντικότερους λόγους αυτής της πτώσης είναι η κατάσταση της οικονομίας, η οποία απασχολεί τον τουρκικό λαό πολύ περισσότερο από άλλα ζητήματα, όπως αυτό της τρομοκρατίας. O Erdoğan, δράττοντας της ευκαιρίας ότι ακόμη δεν έχουν γίνει πλήρως ορατές οι επιπτώσεις της οικονομικής αναταραχής από τον λαό, προσπαθεί να αποσπάσει την προσοχή της κοινής γνώμης δίνοντας βαρύτητα στα ακόλουθα:
Πρώτον, στην καταπολέμηση της τρομοκρατίας εντός και εκτός Τουρκίας. Αν και οι προετοιμασίες για νέα στρατιωτική επιχείρηση στη Συρία δεν γίνονται μόνο για τις τοπικές εκλογές, δεν υπάρχει αμφιβολία πως είναι προς όφελος της συμμαχίας AKP – MHP. Την ίδια στιγμή, ο πόλεμος κατά του PKK συνεχίζεται, ενώ σε δηλώσεις του στην επαρχία Kastamonu (Μαύρη Θάλασσα) ο υπουργός Εσωτερικών, Suleyman Soylu, ξεκαθάρισε ότι ακόμη και ο βαρύς χειμώνας δεν θα εμποδίσει τις τουρκικές δυνάμεις από το να εξαλείψουν τους «700 τρομοκράτες που έμειναν να κρύβονται στα βουνά».
Δεύτερον, στην ασφάλεια και σταθερότητα της χώρας. Εκτός από το «χαρτί» της τρομοκρατίας, Erdoğan και Bahçeli προσπαθούν, με τις επαναλαμβανόμενες προτροπές προς τα αντιπολιτευόμενα κόμματα ώστε να μην προκαλέσουν μαζικές διαμαρτυρίες τύπου Gezi, να δαιμονοποιήσουν τόσο το CHP, όσο και τα υπόλοιπα κόμματα της αντιπολίτευσης στα μάτια της τουρκικής κοινωνίας. Οι ανησυχίες έγκεινται στην πιθανότητα εξάπλωσης των διαδηλώσεων τύπου «Κίτρινων Γιλέκων» εξαιτίας του υψηλού κόστους ζωής και της ολοένα και αυξανόμενης ανεργίας. Εντούτοις, οι πολιτικές συνθήκες στην Τουρκία μετά τον Ιούλιο του 2016 δεν δίνουν κανένα περιθώριο ακόμη και για ειρηνικές διαδηλώσεις .

Οι θέσεις των CHP, MHP και HDP για ενδεχόμενη στρατιωτική επιχείρηση στη Συρία

Στις 13 Δεκεμβρίου ο πρόεδρος του κόμματος της Αξιωματικής Αντιπολίτευσης (Ρεπουμπλικανικό Λαϊκό Κόμμα), Kemal Kılıçdaroğlu, ερωτηθείς για το ενδεχόμενο στρατιωτικής επέμβασης, ήταν ιδιαίτερα προσεκτικός στις δηλώσεις του. «Η Τουρκία θα πρέπει να ακολουθήσει μια προσεκτική πολιτική έναντι των τρομοκρατικών στοιχείων. Η χώρα έχει το δικαίωμα να προχωρήσει σε επιχείρηση αν αυτό απαιτείται από τα εθνικά της συμφέροντα. Πρέπει να διατηρήσει την ασφάλειά της στη Μέση Ανατολή», υπογραμμίζοντας παράλληλα ότι «είναι μία από τις ισχυρότερες χώρες της περιοχής και δεν θα πρέπει να επιτρέπει σε τρομοκρατικές οργανώσεις να φωλιάζουν στα σύνορά της» .
Παρ’ όλα αυτά, στις αρχές Ιανουαρίου, ο Kılıçdaroğlu και σε απάντηση των δηλώσεων του υπουργού Άμυνας, Hulusi Akar, ότι είναι καθήκον της Τουρκίας να τελειώσει τον ISIL στη Συρία, αρνήθηκε να υποστηρίξει αυτή τη στρατιωτική επιχείρηση που, όπως υποστηρίζει η κυβέρνηση, είναι εναντίον του ISIL. «Δεν έχουμε ISIL στα σύνορα μας. Στέλνουν τους Τούρκους στρατιώτες στο “τέλμα” της Συρίας» και συνέχισε «ποιος σου έδωσε αυτή την εντολή; Ποιος σου είπε να πολεμήσεις στη Συρία; Γιατί πρέπει να σκοτώνονται Τούρκοι στρατιώτες τη στιγμή που ο Trump αποφεύγει τις απώλειες Αμερικανών στρατιωτών», προειδοποιώντας ταυτόχρονα ότι τώρα η Τουρκία είναι «ανοιχτή» σε παντός είδους ξένες απειλές .
Επιπρόσθετα, ο αντιπρόεδρος της Αξιωματικής Αντιπολίτευσης ξεκαθάρισε ότι το CHP προτιμά τις διπλωματικές και «ειρηνικές» λύσεις, παρά τις στρατιωτικές επιχειρήσεις στην περιοχή. Παράλληλα, ο Kılıçdaroğlu τόνισε την αναγκαιότητα δημιουργίας διαύλων επικοινωνίας και άμεσων διαπραγματεύσεων με το καθεστώς Assad , δεδομένου ότι εκτίμησή του είναι ότι η Τουρκία από μόνη της δεν μπορεί να αναλάβει το βάρος επιχειρήσεων τόσο ευρείας κλίμακας στη συριακή κρίση.
Επομένως, ο Kılıçdaroğlu φαίνεται να υιοθετεί μια πιο μετριοπαθή στάση στοχεύοντας να μην έχει απώλειες στις τοπικές εκλογές ούτε από τους Κούρδους του HDP, ούτε και από τους εθνικιστές, προσπαθώντας ταυτόχρονα να διατηρήσει τις ισορροπίες με ξένους παράγοντες.
Από την μεριά του, ο ηγέτης του MHP (Κόμμα Εθνικιστικού Κινήματος) και εταίρος της «Λαϊκής Συμμαχίας», Devlet Bahçeli, τάχθηκε εναντίον στον οποιονδήποτε διάλογο της Τουρκίας με το καθεστώς Assad, δηλώνοντας στις 26 Δεκεμβρίου «σε καμία περίπτωση δεν πρέπει να συμβεί αυτό. Θα είναι ντροπή και ήττα για την Τουρκία αν εγκαταλείψει ότι έχει πετύχει με τον αγώνα της κατά της τρομοκρατίας στα χέρια του καθεστώτος Assad». Τόνισε δε ότι ο κύριος στόχος της τουρκικής εξωτερικής πολιτικής θα πρέπει να είναι η διάσωση της Συρίας από το καθεστώς Assad και εξέφρασε την υποστήριξή του στην «αποτελεσματική και πολυδιάστατη εξωτερική πολιτική της κυβέρνησης, ιδιαίτερα στη Μέση Ανατολή».
Να σημειωθεί ότι αυτές οι δηλώσεις έγιναν λίγες μόλις μέρες μετά την αναφορά του υπουργού Εξωτερικών, Mevlüt Çavuşoğlu, όπου άφηνε περιθώρια για κάποια αλλαγή πολιτικής τονίζοντας ότι «ο καθένας πρέπει να σκέφτεται να συνεργαστεί με τον Assad αν αυτός κερδίσει μετά από δημοκρατικές και αξιόπιστες εκλογές στο μέλλον».
Παράλληλα, ο Bahçeli υποστήριξε τον αγώνα κατά της τρομοκρατίας εντός και εκτός συνόρων, υπογραμμίζοντας ότι ο τουρκικός Στρατός πρέπει να διεξάγει την ήδη ανακοινωθείσα επιχείρηση στην ανατολική Συρία. «Οι επιχειρήσεις της Τουρκίας κατά της τρομοκρατίας (Ασπίδα του Ευφράτη και Κλάδος Ελαίας) απέδωσαν καλά αποτελέσματα. Αλλά δεν πρέπει να το αφήσουμε ατελές». Και συνέχισε «η τρομοκρατία πρέπει να εξαλειφθεί» .
Τέλος, το Δημοκρατικό Κόμμα των Λαών (HDP) αντιτίθεται ανοιχτά στην πιθανή στρατιωτική επιχείρηση, υποστηρίζοντας ότι τόσο η Τουρκία, όσο και η Ρωσία θα πρέπει να εγκαταλείψουν το συριακό έδαφος και να επιτρέψουν στον συριακό λαό να κάνει χρήση του δικαιώματος της αυτοδιάθεσης. Επιπλέον, η απόφαση απόσυρσης των αμερικανικών δυνάμεων δεν φάνηκε πειστική, εξαιτίας προηγούμενων παρόμοιων ανακοινώσεων.
Αντίθετα με την επίσημη ανακοίνωση του κόμματος, υπάρχουν κύκλοι στο HDP που επικρίνουν δριμύτατα, από τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, την απόφαση για απόσυρση των αμερικανικών δυνάμεων, ενώ ξεκίνησαν και εκστρατεία προς τον Λευκό Οίκο. Αντικείμενο της εκστρατείας είναι η στήριξη των Κούρδων από τις ΗΠΑ στη μάχη τους κατά της Τουρκίας, χαρακτηρίζοντας μάλιστα τον τουρκικό Στρατό «κατακτητικό» και «αρπαχτικό» που θα προκαλέσει μια μη αναστρέψιμη ανθρωπιστική καταστροφή .
Επομένως και παρά το γεγονός ότι η τυχόν στρατιωτική επέμβαση της Τουρκίας στη Συρία εξελίσσεται σε ένα από τα κορυφαία θέματα της προεκλογικής εκστρατείας Erdoğan – Bahçeli, τον πρωταρχικό ρόλο φαίνεται ότι θα παίξει η οικονομική κατάσταση στη χώρα. Υπενθυμίζεται ότι η οικονομία είναι το πρώτο από τα τέσσερα βασικότερα προβλήματα που ταλανίζουν την τουρκική κοινωνία, ενώ ακολουθούν κατά σειρά προτεραιότητας: η ανεργία, η εκπαίδευση και η ασφάλεια.

⃰ Η Χριστίνα Σ. Φλάσκου είναι πτυχιούχος Πολιτικής Επιστήμης & Ιστορίας, κάτοχος Μεταπτυχιακού Τίτλου Διεθνών & Ευρωπαϊκών Σπουδών με ειδίκευση στις Διεθνείς Σχέσεις & Στρατηγικές Σπουδές, επικεφαλής της έρευνας «Τουρκία και Συριακή κρίση» στο Ινστιτούτο Διεθνών Οικονομικών Σχέσεων, Αρθρογράφος έντυπου και διαδικτυακού Τύπου

[1]Stephen Starr, «Is the YPG really a threat to Turkey?», 6/1/2019, https://thearabweekly.com/ypg-really-threat-turkey

[2]David Barchard, «Why Turkey’s AKP is throwing its weight into local election campaign», 7/1/19, https://www.middleeasteye.net/columns/akp-s-task-2019-local-elections-come-out-unscathed-733788369

[3]Serkan Demirtaş, «Fresh political tensions ahead as local polls loom», 17/12/18, http://www.hurriyetdailynews.com/opinion/serkan-demirtas/fresh-political-tensions-ahead-as-local-polls-loom-139761

[4]«CHP leader gives support to military operation in east of Euphrates», 14/12/18, http://www.hurriyetdailynews.com/chp-leader-gives-support-to-military-operation-in-east-of-euphrates-139722

[5]«CHP opposes Turkey’s imminent anti-ISIL military mission in Syria», 9/1/19, http://www.hurriyetdailynews.com/chp-opposes-turkeys-imminent-anti-isil-military-mission-in-syria-140364

[6]Hazal Duran, «Turkey’s Operation in Syria as the Determinant of the Local Elections», 24/12/18, https://thenewturkey.org/turkeys-operation-in-syria-as-the-determinant-of-the-local-elections

[7]Serkan Demirtaş, «Dialogue with Assad would be a shame for Turkey, MHP leader says», 26/12/18, http://www.hurriyetdailynews.com/dialogue-with-assad-would-be-a-shame-for-turkey-mhp-leader-says-140034

[8]Hazal Duran, «Turkey’s Operation in Syria as the Determinant of the Local Elections», 24/12/18, https://thenewturkey.org/turkeys-operation-in-syria-as-the-determinant-of-the-local-elections

 

Share Button

Παναγιώτης Τσερπές, Ερευνητής Κ.Α.Ν.Σ.

Ξεχωριστές μέρες περνούν τον τελευταίο καιρό οι πολίτες του Ισραήλ, έπειτα από την διάλυση του κυβερνητικού συνασπισμού του Μπενιαμίν Νετανιάχου και την προκήρυξη πρόωρων εκλογών για τις 9 Απριλίου του τρέχοντος έτους1.
Αφορμή για αυτό το γεγονός στάθηκε η αδυναμία της κυβέρνησης να περάσει από την Κνεσέτ το αμφιλεγόμενο νομοσχέδιο για την υποχρεωτική στρατολόγηση των υπερορθοδόξων2 , ενώ κομβικό ρόλο στις σημερινές εξελίξεις έχει διαδραματίσει χωρίς αμφιβολία η παραίτηση του Άβιγκντορ Λίμπερμαν από την θέση του υπουργού Άμυνας. Συνέχεια ανάγνωση

Άλλωστε, το αντίθετο εγχείρημα ήταν αντικειμενικά δύσκολο έως ακατόρθωτο από την στιγμή που ο Νετανιάχου κυβερνούσε την ίσως «συντηρητικότερη» συμπαράταξη στην ιστορία του Ισραήλ με πλειοψηφία μόλις μια έδρας (61 σε σύνολο 120 κοινοβουλευτικών εδρών).
Ταυτόχρονα, οι υποθέσεις διαφθοράς που «τρέχουν» εναντίον του αποτέλεσαν έναν ακόμα παράγοντα που συνέβαλε στην απόφαση του πρωθυπουργού να καταφύγει στις κάλπες, ώστε να ανανεώσει την λαϊκή εντολή προς το πρόσωπο του και να διατηρηθεί ισχυρός στον ηγετικό του θώκο3.
Κάτι τέτοιο εξάλλου, φαντάζει ως το πιθανότερο σενάριο καθώς η αντιπολίτευση διαλύθηκε σε… ζωντανή μετάδοση, με την αναγγελία του τέλους της Σιωνιστικής Ένωσης, της συμμαχίας δηλαδή μεταξύ των Εργατικών και του Χατνουά, να ανακοινώνεται από τον αρχηγό του πρώτου κόμματος, Άβι Γκαμπάι, ο οποίος συνέλαβε εξαπίνης την αρχηγό του δεύτερου, την Τζίπι Λίβνι4.
Πάντως, δεν θα πρέπει να υποτιμήσουμε την επιρροή που θα ασκήσει στο εκλογικό σώμα ο Μπένι Γκαντζ, ο οποίος πήρε την μεγάλη απόφαση και καταχώρησε και επισήμως τον πολιτικό του σχηματισμό με την ονομασία «Κόμμα Ισραηλινής Ανθεκτικότητας». Μάλιστα, οι πρώτες δημοσκοπήσεις φέρνουν τον άλλοτε αρχηγό του ισραηλινού επιτελείου στρατού με ένα διόλου ευκαταφρόνητο ποσοστό, καθιστώντας τον ως τον επικρατέστερο αντίπαλο του 69χρονου πρωθυπουργού για το χρίσμα5.
Πέρα, ωστόσο, από την πρωτοβουλία του 59χρονου Γκαντζ, ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η συνεργασία ανάμεσα στον υπουργό Παιδείας, Ναφτάλι Μπένετ (πρόσωπο-κλειδί τον περασμένο Νοέμβρη όταν απέτρεψε την «πρώση» της κυβέρνησης) και την υπουργό Δικαιοσύνης, Αγιελέτ Σακέντ που ανακοίνωσαν ότι εγκαταλείπουν το εθνικιστικό, θρησκευτικό κόμμα Εβραϊκή Εστία, αποσκιρτώντας από τον δεξιό συνασπισμό και ιδρύοντας το νέο κόμμα με όνομα, «Νέα Δεξιά». Ενδεχομένως, λοιπόν, αυτή η κίνηση να αποτελέσει ένα μικρό… πονοκέφαλο για τον ηγέτη του Λικούντ, καθώς αν κρίνουμε με βάση τα πρώτα exit polls, οι τέως υπουργοί της κυβέρνησης θα αποσπάσουν διψήφιο ποσοστό στις επερχόμενες εκλογές του Απριλίου6.
Συνοψίζοντας, το Ισραήλ οδεύει προς τις κάλπες σε λίγους μήνες και το αποτέλεσμα μπορεί να μοιάζει προδιαγεγραμμένο όσον αφορά το κόμμα που θα κόψει πρώτο το… νήμα, όμως μεγάλο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι συμμαχίες που θα επιδιώξει ο Νετανιάχου την επόμενη μέρα και το κατά πόσο ο νέος συνασπισμός που θα δημιουργηθεί θα μπορέσει να ανταποκριθεί στα θελήματα του συντηρητικού ηγέτη, ο οποίος επιχειρεί να «σπάσει» το ρεκόρ μακροημέρευσης (1996-1999 και 2009-…) του ιδρυτή-πατέρα του Ισραήλ, Νταβίντ Μπεν Γκουριόν (13 χρόνια) στην ηγεσία της κυβέρνησης της χώρας.
Σε μια συγκυρία, ιδιαίτερα, που η απόφαση του Ντόναλντ Τραμπ για απόσυρση των ΗΠΑ από την Συρία έχει σκορπίσει ανησυχία στο Ισράηλ για το τι μέλλει γενέσθαι σχετικά με τις προοπτικές που αναδύονται για το Ιράν και τον «εχθρό» Ερντογάν, την ώρα που μαίνεται η ένταση με την συνεχιζόμενη και άκρως κατακριτέα από την διεθνή κοινότητα πολιτική εποικισμών στην εξαθλιωμένη οικονομικά Δυτική Όχθη.
Τέλος, ας έχουμε στην άκρη του μυαλού μας πως σύντομα αναμένεται το σχέδιο του προέδρου των Ηνωμένων Πολιτειών για το μεσανατολικό, με τις πρώτες πληροφορίες να έχουν ήδη δει το φως της δημοσιότητας, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για τις ισορροπίες που θα διαμορφωθούν στην χώρα7…
1 «Israeli government agrees to hold early elections in April», The Guardian, 20/1/19, https://www.theguardian.com/world/2018/dec/24/israeli-government-agrees-to-hold-early-elections-in-april
2. Gill Hoffman, «NETANYAHU’S COALITION THREATENED BY HAREDI IDF DRAFT BILL AGAIN», The Jerusalem Post, 21/1/19, https://www.jpost.com/Israel-News/Netanyahu-coalition-threatned-by-haredi-enlistment-bill-again-575160
3. Lahav Harkov, «ANALYSIS: NETANYAHU CORRUPTION CASES TO TAKE CENTER STAGE IN ELECTION», The Jerusalem Post, 21/1/19, https://www.jpost.com/Israel-News/Benjamin-Netanyahu/Analysis-Netanyahu-corruption-cases-to-take-center-stage-in-election-575384
4 Gwen Ackerman, «Israel’s Opposition Zionist Union Falls Apart Before Election», Bloomberg, 22/1/19, https://www.bloomberg.com/news/articles/2019-01-01/israel-s-opposition-zionist-union-falls-apart-before-election
5 Moran Azulay, «Gantz launches election campaign with ‘Israel Before All’ slogan», Ynetnews.com, 22/1/19, https://www.ynetnews.com/articles/0,7340,L-5448545,00.html
6 Toi Staff & Raoul Wootliff, «Bennett, Shaked quit Jewish Home, announce formation of ‘The New Right’», The Times of Israel, 21/1/19, https://www.timesofisrael.com/bennett-shaked-expected-to-announce-break-from-jewish-home-form-new-party/
7 Herb Keinon, «TRUMP PEACE PLAN: DIVIDE JERUSALEM, PALESTINIAN STATE ON 85-90% OF W.BANK», The Jerousalem Post, 21/1/19, https://www.jpost.com/Israel-News/Trump-peace-plan-divided-Jerusalem-Palestinian-state-on-85-90-percent-of-WB-577664
Share Button

Φάνης Παπακωστίδης, Ερευνητής Κ.Α.Ν.Σ.

Η απόφαση του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, για αποχώρηση των αμερικανικών στρατιωτικών δυνάμεων από την βορειοανατολική Συρία, μπορεί να προκάλεσε έκπληξη σε συμμάχους, αντιπάλους και διεθνείς αναλυτές ακόμα και στο Πεντάγωνο , αναμφίβολα όμως, αποτέλεσε παράγοντα επιτάχυνσης των εξελίξεων στο υποσύστημα της Μ.Ανατολής καθώς η εν λόγω απόφαση, επηρρεάζει όλους τους άμεσα ή έμμεσα εμπλεκόμενους, στη συριακή κρίση. Συνέχεια ανάγνωση

Η “έκπληξη” δεν αφορούσε την ίδια την απόφαση του αμερικανού προέδρου για αποχώρηση, καθώς αυτή είχε γίνει γνωστή εδώ και αρκετό καιρό . Αντίθετα, αυτό που αιφνιδίασε αποτέλεσε η χρονική στιγμή της ανακοίνωσης και η μη ενημέρωση των συμμάχων και των συνεργατών του. Ο συνδιασμός της με την εξίσου σημαντική απόφαση της αποχώρησης 7 χιλ. περίπου στρατιωτών από το μέτωπο του Αφγανιστάν ήρθε να ενισχύσει τις σχετικές εντυπώσεις.
Την ανακοίνωση ακολούθησε η παραίτηση του αρμοδίου υπουργού άμυνας των ΗΠΑ Τζέιμς. Μάτις, ο οποίος έθεσε ως κύρια αιτία, το θέμα των συμμαχικών σχέσεων της υπερδύναμης και των δεσμεύσεων που προκύπτουν από αυτές. Το γεγονός αυτό έρχεται να επιβεβαιώσει τις ευρύτερες διαφορές απόψεων που υπάρχουν εντός της αμερικανικής διοίκησης κάτι που παραδέχτηκε ανοιχτά ο επίσης παραιτηθείς Μπρετ Μακγκέρκ, ειδικός απεσταλμένος της προεδρίας στην συμμαχία κατά του ISIS. Στη συγκεκριμένη περίπτωση οι διαφορές σχετίζονται με την ευρύτερη στρατηγική της χώρας στο εν λόγω υποσύστημα, και αφορούν την αντιμετώπιση της επιρροής του Ιράν, την ολοένα και πιο ισχυρή θέση της Ρωσίας αλλά και την συμπεριφορά των ΗΠΑ απέναντι σε συμμάχους όπως το Ισραήλ, το ΝΑΤΟ, οι Κούρδοι του SDF (Συριακές Δημοκρατικές Δυνάμεις) κ.α.
Όσον αφορά τον πόλεμο εναντίον του ISIS (Ισλαμικό Κράτος), πρόσφατα εκπρόσωπος του SDF δήλωσε πως “ζει τις τελευταίες του στιγμές” έπειτα από την κατάληψη των πόλεων Χατζίν και Αλ Σούσα, στην ανατολική πλευρά του Ευφράτη, στην επαρχία Ντέιρ ερ Ζορ. Η επερχόμενη ολοκλήρωση της εκκαθάρισης των τελευταίων θυλάκων που κατέχει το ISIS, είναι αυτή που θα δώσει και τυπικά το σύνθημα για το πέρασμα στη νέα φάση της συριακής κρίσης. Το περιεχόμενο αυτής, θα αφορά το μέλλον του βορειοανατολικού τμήματος της χώρας που ελέγχεται από το SDF και των Κούρδων που κατοικούν εκεί, καθώς επίσης και το ζήτημα της ιρανικής διείσδυσης. Η αντιμετώπιση της δράσης του ISIS μετά την στρατιωτική του ήττα και παρά την συνέχεια των τρομοκρατικών του επιθέσεων , αποκαλύπτεται μέσα από τα λόγια του ίδιου του αμερικανού προέδρου: “ δεν θέλουμε οι ΗΠΑ να γίνουν ο χωροφύλακας του κόσμου” δήλωσε, “η Ρωσία, το Ιράν, η Συρία και άλλοι… θα πρέπει να ασχοληθούν με τον πόλεμο εναντίον του”. Σε αυτό το “άλλοι” θα πρέπει να προσθέσουμε ασφαλώς και την Τουρκία, αφού η απόφαση του Ντ.Τραμπ για αποχώρηση, έγινε γνωστή κατά την διάρκεια μιας τηλεφωνικής συνομιλίας με τον τούρκο πρόεδρο Ταγίπ Ερντογάν, για το εν λόγω θέμα.
Είναι σαφές, πως το αυθόρμητο του χαρακτήρα του αμερικανού προέδρου, αποτελεί ένα παράγοντα για την λήψη της απόφασης αποχώρησης και αφορά το ζήτημα της μη ενημέρωσης των συνεργατών του, χωρίς ωστόσο να την εξηγεί πλήρως όσον αφορά την χρονική της διάσταση.
Κριτικές που ασκήθηκαν στην απόφαση αποχώρησης και αφορούν το διακύβευμα της παραμονής ή όχι του προέδρου Μπασάρ αλ Άσαντ στην Δαμασκό, θεωρούμε πως είναι άνευ ουσίας, όπως μας επιβεβαιώνουν και δηλώσεις σαν αυτή του υπουργού εξωτερικών της Μ.Βρετανίας Τζ. Χαντ, πως “ο Άσαντ θα παραμείνει για λίγο ακόμα στην εξουσία” .. Παράλληλα, θα πρέπει να επισημάνουμε την επίσημη επίσκεψη του προέδρου του Σουδάν, Ομαρ αλ Μπασίρ , προέδρου χώρας-μέλους του Αραβικού Συνδέσμου ο οποίος συναντήθηκε με τον πρόεδρο Άσαντ. Πρόκειται για την πρώτη τέτοιου είδους επίσκεψη μετά από 8 χρόνια πολέμου, η οποία ακολουθήθηκε από την επανέναρξη λειτουργίας της πρεσβείας των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων (ΗΑΕ), στη συριακή πρωτεύουσα . Θα πρέπει να υπενθυμίσουμε πως τα ΗΑΕ, αποτέλεσαν ένα από τους βασικούς υποστηρικτές της αντιπολίτευσης στον πόλεμο. Όλα αυτά τα γεγονότα, δεν θέτουν απλώς τέλος στα σενάρια σχετικά με τον νυν πρόεδρο της Συρίας, αλλά αντίθετα επισημαίνουν και τις κινήσεις που γίνονται για την επανένταξη της χώρας στην αραβική (τουλάχιστον) διεθνή κοινότητα.

Υποθέτουμε βάσιμα, πως ένας άλλος παράγων στη χρονική επιλογή του προέδρου Τραμπ να ανακοινώσει την απόσυρση των στρατευμάτων, πέραν των καθαρά στρατιωτικών εξελίξεων στο μέτωπο με το ISIS, αποτελεί η ολοκλήρωση των εκλογικών διαδικασιών των midterms (ενδιάμεσων εκλογών). Τα αποτελέσματα τους επέφεραν μια ισορροπία στο πολιτικό εσωτερικό των ΗΠΑ, με την υπερίσχυση των Δημοκρατικών στην βουλή των αντιπροσώπων, αλλά επίσης επιβεβαίωσαν την ισχυρή θέση του σημερινού προέδρου με την αύξηση της δύναμης των Ρεπουμπλικάνων στο Κογκρέσο. Το πέρας της προεκλογικής περιόδου, επέτρεψε στον αμερικανό πρόεδρο να ανακοινώσει τις αποφάσεις του χωρίς τον φόβο του πολιτικού κόστους και του πιθανού αποτυπώματος του στην κάλπη. Η κριτική εναντίον του που ακολούθησε ήταν ιδιαίτερα σκληρή, τόσο από το Δημοκρατικό όσο και από το Ρεμπουμπλικανικό κόμμα .
Εξίσου έντονη ήταν και η αντίδραση στο Ισραήλ , , καθώς και του ισχυρού του λόμπι στις ΗΠΑ με τους οποίους ο πρόεδρος Τραμπ έχει πολύ καλές σχέσεις και αποτελούν έναν από τους βασικότερους συμμάχους του. Τις αρχικές αντιδράσεις που προέκυψαν, έσπευσε να καθησυχάσει ο ισραηλινός πρωθυπουργός Β.Νετανιάχου, τονίζοντας ότι “ …θα εντείνουμε τις προσπάθειές μας εναντίον του Ιράν στη Συρία, έπειτα από την αμερικανική αποχώρηση” . Το ίδιο έπραξε και ο αμερικανός ηγέτης απαντώντας στις σχετικές κατηγορίες, υπενθυμίζοντας τις μέχρι τώρα κινήσεις του υπέρ του Ισραήλ και επισημαίνοντας την ετήσια χρηματική βοήθεια που δίνει η χώρα του για την ασφάλειά του. Αντίστοιχα, ο υπουργός εξωτερικών των ΗΠΑ Μ.Πομπέο, σε συνάντηση που είχε με τον ισραηλινό πρωθυπουργό στην Βραζιλία , επανέλαβε τις προθέσεις της κυβέρνησης του για καταστροφή του ISIS και την αντιμετώπιση του Ιράν, ενώ σε μεταγενέστερη δήλωσή του πρόσθεσε πως “η κίνηση της αποχώρησης, είναι μία αλλαγή τακτικής και όχι αλλαγή δεσμεύσεων της χώρας του στην Μ.Ανατολή”.
Σε μια ενέργεια υπενθύμισης της ισχύος του στην περιοχή καθώς και των ενστάσεων που έχει θέσει, το Ισραήλ έπληξε ιρανικές δυνάμεις στο συριακό έδαφος, προκαλώντας τις ρωσικές αντιδράσεις. Η τηλεφωνική συνομιλία μεταξύ των Πούτιν – Νετανιάχου που ακολούθησε, επιβεβαίωσε τις διαθέσεις της ισραηλινής ηγεσίας αλλά και την θέληση των δύο πλευρών να συνεργαστούν στα συγκεκριμένα ζητήματα. Η κίνηση αυτή επιβεβαίωσε για ακόμα μια φορά τον δίαυλο επικοινωνίας μεταξύ των δύο πλευρών, μετά την ένταση που δημιουργήθηκε από την κατάρριψη του ρωσικού αεροσκάφους τον περασμένο Σεπτέμβριο και την ένταξη των ρωσικών S-300 στη συριακή αεράμυνα λίγο αργότερα. Μάλιστα σε μια ενδιαφέρουσα αποκάλυψη για το εύρος των συζητήσεων, ο ισραηλινός δημοσιογράφος Μπάρακ Ραβίντ του εγχώριου καναλιού 13 (Barak Ravid of Israel’s Channel 13 news), αναφέρεται στο περιεχόμενο του “Εγγράφου Πατρούσεφ” (Patrushev Paper), συμβούλου ασφαλείας του προέδρου Πούτιν . Το έγγραφο αυτό δόθηκε στην ισραηλινή πλευρά από τους ρώσους, σε μία συνάντηση τους στις 13 Σεπτεμβρίου στη Μόσχα, μόλις 4 ημέρες πριν την κατάρριψη του ρωσικού αεροσκάφους. Σύμφωνα με τον δημοσιογράφο ο οποίος επικαλείται δηλώσεις δύο αξιωματούχων του ισραηλινού κράτους:
– Oι ρώσοι ζητούσαν από τους ισραηλινούς να διαμεσολαβίσουν μεταξύ αυτών και της Ουάσινγκτων ώστε να ξεκινήσει ένας διάλογος πάνω στα θέματα της Συρίας και του Ιράν.
– Αυτός ο διάλογος θα αποτελούσε την αφορμή για επέκταση του περιεχομένου του και σε άλλα διμερή θέματα.
– Οι ΗΠΑ θα πάγωναν την επιβολή νέων κυρώσεων στο Ιράν, ως αποτέλεσμα της αποχώρησής τους από την συμφωνία για τα πυρηνικά.
– Οι ΗΠΑ θα αποχωρούσαν από την Συρία και ειδικότερα από την βάση τους στο Αλ.Τανφ, (στο τριεθνές των συνόρων με Συρία, Ιορδανία και Ιράκ).
– Σε αντάλλαγμα οι ρώσοι δεσμεύονταν για την αποχώρηση των ιρανικών και φιλοιρανικών στρατευμάτων από την Συρία.
Κατά το δημοσίευμα ο ισραηλινός πρωθυπουργός απέρριψε τις ρωσικές προτάσεις, καθώς θεώρησε πως η επανάληψη των αμερικανικών κυρώσεων στο Ιράν θα ασκούσε πίεση και στην δράση του στην Συρία και όχι το αντίθετο. Σύμφωνα με αξιωματούχο του δημοσιεύματος ο Β.Νετανιάχου έχει ως ύψιστη προτεραιότητα τον τερματισμό του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος και δεν πρόκειται να δείξει καμία ευελιξία για αυτό. Ενώ σχετικά με την αποχώρηση των ΗΠΑ απο την περιοχή, άλλος αξιωματούχος δήλωσε πως εάν το Ισραήλ δεν είχε απορρίψει την πρόταση της Ρωσίας, η αποχώρηση δεν θα αποτελούσε μια μονομερή ενέργεια αλλά θα συνοδευόταν από την δέσμευση για αντίστοιχη κίνηση και των ιρανικών δυνάμεων από την γειτονική Συρία.
Οι πληροφορίες δημοσιεύτηκαν την επομένη της ανακοίνωσης αποχώρησης των αμερικανικών στρατευμάτων, ενώ παλαιότερες δηλώσεις του αμερικανού συμβούλου ασφαλείας Τζ.Μπόλτον , επιβεβαιώνουν την ύπαρξη τέτοιων προτάσεων οι οποίες εκκινούν από την συνάντηση Πούτιν-Τραμπ στο Ελσίνκι.
Η ολοκλήρωση της στρατιωτικής επιχείρησης κατά του ISIS, η στρατηγική επιλογή της ανάληψης περισσότερων ευθυνών από τους συμμάχους των ΗΠΑ, η επικράτηση του Μπ. αλ Άσαντ στον συριακό πόλεμο, το αυθόρμητο του χαρακτήρα του αμερικανού προέδρου και το πέρας των εκλογικών διαδικασιών των midterms, αποτελούν τους βασικούς παράγοντες που ώθησαν τον ηγέτη του Λευκού Οίκου στην επιλογή της συγκεκριμένης χρονικής στιγμής, για την ανακοίνωση της απόφασης αποχώρησης από την βορειοανατολική Συρία. Σε αυτούς μπορούμε να προσθέσουμε και τις πιθανές συμφωνίες που υπάρχουν ως αποτέλεσμα ανεπίσημων διαβουλεύσεων μεταξύ των δρώντων του εν λόγω υποσυστήματος.
Το πότε θα ολοκληρωθεί αυτή η αποχώρηση, είναι ένα ζήτημα που σχετίζεται άμεσα με την τύχη των εδαφών που κατέχουν οι δυνάμεις του SDF αλλά και το μέλλον της ιρανικής παρουσίας στην περιοχή.
Αυτά τα ζητήματα καθώς και αυτά της τουρκικής παρουσίας, είναι που θα μας απασχολήσουν στην επόμενη αρθρογραφία μας.

[1]                              https://www.wsj.com/articles/u-s-military-preparing-for-a-full-withdrawal-of-its-forces-from-northeastern-syria-11545225641

[1]                              https://www.militarytimes.com/news/your-military/2018/12/19/trumps-syria-withdrawal-flies-in-the-face-of-statements-from-top-military-and-national-security-leaders/

[1]                              https://www.independent.co.uk/news/world/americas/us-politics/donald-trump-us-withdrawal-syria-very-soon-other-people-isis-a8280706.html

[1]                              https://www.nytimes.com/2018/12/20/us/politics/afghanistan-troop-withdrawal.html

[1]                              https://edition.cnn.com/2018/12/20/politics/james-mattis-resignation-letter-doc/index.html

[1]                              https://www.militarytimes.com/news/your-military/2018/10/15/trump-says-mattis-is-sort-of-a-democrat/

[1]                              https://www.cbsnews.com/news/transcript-brett-mcgurk-on-face-the-nation-january-20-2019/

[1]                              https://www.reuters.com/article/us-mideast-crisis-syria-islamicstate-idUSKCN1P70KG

[1]                              https://apnews.com/0a8f9c71d59c4e8e8df33d0470654bfc

[1]                              https://www.nytimes.com/2018/12/20/us/politics/trump-syria-withdrawal.html

[1]                                                                                                                                                              ο.π.

[1]                              https://www.reuters.com/article/us-mideast-crisis-syria-turkey/syrian-surprise-how-trumps-phone-call-changed-the-war-idUSKCN1OR0PW

[1]                              https://www.theguardian.com/world/2019/jan/03/syria-president-assad-will-remain-in-power-for-a-while-says-jeremy-hunt

[1]                              https://www.middleeasteye.net/news/sudans-bashir-visits-damascus-meet-bashar-al-assad-13634132

[1]                              https://english.enabbaladi.net/archives/2018/12/the-uae-announces-opening-its-embassy-in-damascus/

[1]                              https://ig.ft.com/us-midterm-elections/

[1]                                                                                                                                      https://eu.usatoday.com/story/news/politics/2018/12/20/donald-trump-defends-syria-withdrawal/2373396002/

[1]                              https://www.haaretz.com/israel-news/.premium-despite-blow-to-its-national-security-israel-will-bow-to-trump-s-syria-withdrawal-1.6763699

[1]                              https://edition.cnn.com/2018/12/19/politics/israel-us-syria-withdrawal/index.html

[1]                              http://www.israelnationalnews.com/News/News.aspx/257698

[1]                              https://www.nytimes.com/2018/12/20/world/middleeast/syria-us-withdrawal-iran.html

[1]                              https://www.timesofisrael.com/netanyahu-we-will-step-up-our-efforts-against-iran-in-syria-after-us-pullout/

[1]                              https://www.haaretz.com/us-news/.premium-trump-on-syria-withdrawal-we-give-israel-billions-of-dollars-they-ll-be-ok-1.6785878

[1]                              https://www.haaretz.com/us-news/.premium-pompeo-syria-withdrawal-doesn-t-affect-u-s-commitments-to-israel-1.6803905

[1]                              https://www.cnbc.com/2019/01/07/secretary-of-state-mike-pompeo-us-withdrawal-from-syria-doesnt-change-mission-to-destroy-isis-and-stop-irans-influence-in-the-mideast.html

[1]                              https://www.haaretz.com/israel-news/israeli-official-confirms-aircraft-struck-iranian-targets-in-syria-1.6785843

[1]                              https://www.jpost.com/Breaking-News/PM-Netanyahu-phones-Putin-discuss-Syria-matters-576345

[1]                              https://www.axios.com/russia-proposal-syria-israel-iran-united-states-c6d0bde9-583a-4dab-8a38-b2a212a16292.html

[1]                              https://www.timesofisrael.com/bolton-says-us-rejected-halting-iran-sanctions-for-rollback-in-syria/

[1]                                  https://www.timesofisrael.com/trump-putin-said-to-agree-on-iranian-withdrawal-from-syria/

Share Button

Νικολάου Νικόλαος- Ερευνητής ΚΑΝΣ

Για τους μελετητές της διεθνούς πολιτικής, αλλά και της Τουρκίας, η προσέγγιση Άγκυρας- Καράκας προκαλεί περιέργεια, αφού ξεφεύγει από τα συνηθισμένα. Ποιοι είναι οι λόγοι όμως που έφεραν αυτές τις δύο απομακρυσμένες χώρες κοντά; Συνέχεια ανάγνωση

Οι λόγοι
Οι λόγοι που βοήθησαν στη προσέγγιση των δύο κρατών είναι πολλοί. Αρχικά, από τη πλευρά του Νίκολας Μαδούρο, ο Βενεζολάνος πρόεδρος στο πρόσωπο του Ρετζέπ Ερτογάν βλέπει τον ηγέτη ενός μακροχρόνιου καθεστώτος όπως είναι και ο «τσαβισμός» στη Βενεζουέλα. Επίσης, όπως και ο Τούρκος πρόεδρος αντιμετωπίζει εξωτερικές απειλές και οικονομικό πόλεμο, έτσι και ο Μαδούρο. Ακόμα, η επίσκεψη του Βενεζολάνου ηγέτη στη Τουρκία, με ενδιάμεση στάση στη Μόσχα, λειτούργησε ως απόδειξη ότι το Καράκας χαίρει της εκτίμησης δύο χωρών που ανήκουν στην ομάδα των G20, άρα έχει ακόμα κάποια διεθνή νομιμοποίηση. Επιπλέον, η Τουρκία μπορεί να λειτουργήσει και ως «κανάλι» διοχέτευσης βενεζολάνικων προϊόντων δεδομένου του ότι αποτελεί μεγάλη αγορά σχεδόν 80 εκατομμυρίων κατοίκων. Η Βενεζουέλα όντας μια χώρα με πολύ μεγάλα κοιτάσματα πετρελαίου, χρυσού, βωξίτη και διαμαντιών και αποκλεισμένη με κυρώσεις, ίσως να ελιχθεί οικονομικά μέσω της Τουρκίας. Στο πλαίσιο αυτό, εντάσσεται και η φυγάδευση του χρυσού μέσω τουρκικής επικράτειας σε περίπτωση ανατροπής του καθεστώτος. Τέλος, για το καθεστώς τα λατινοαμερικανικής χώρας η Τουρκία αποτελεί σημαντικό εξαγωγέα αγροτικών αγαθών. Αντιμετωπίζοντας, λοιπόν, σημαντικές ελλείψεις σε τρόφιμα, ενίσχυση των διμερών σχέσεων λογικά θα λύσει σε κάποιο βαθμό το ανωτέρω πρόβλημα.
Η Τουρκία από τη πλευρά της, έχει επίσης σοβαρούς λόγους να επιδιώκει την ενδυνάμωση της συνεργασίας με τη Βενεζουέλα. Αφενός, ο Ερτογάν αντιλαμβάνεται ό,τι και ο Μαδούρο αναφορικά με τις εξωτερικές απειλές και τη μακροβιότητα των δύο καθεστώτων. Η βενεζολάνικη κρίση λειτουργεί ως ένδειξη για την Άγκυρα σε περίπτωση που βιώσει τα ίδια. Οι κινήσεις του Μαδούρο και η αντοχή του αναλύονται από κυβερνητικούς παράγοντες και αντλούνται διδάγματα. Αφετέρου, η Τουρκία έχει ανάγκη από ενέργεια. Η Βενεζουέλα με την αξιόλογη παραγωγή του «μαύρου χρυσού» καθώς και με τον υπόλοιπο ορυκτό πλούτο που κρύβει, αποτελεί αξιοσημείωτη οικονομική «διέξοδο» για τη Τουρκία. Παράλληλα, μέσω της χώρας ανοίγεται και ο δρόμος για την είσοδο τουρκικών εταιρειών στη λατινοαμερικανική αγορά. Ίσως ο πιο σημαντικός, όμως, λόγος είναι το μήνυμα που θέλει να στείλει στην Ουάσινγκτον, το οποίο μπορεί να συνοψιστεί ως εξής: «ξέρω ότι με έχεις φέρει οικονομικά σε δύσκολη θέση, αλλά δεν διστάζω να συνεργαστώ με άλλο κράτος, ανταγωνιστικό απέναντι σου, για να αμυνθώ. Πόσο δε μάλλον όταν αυτή η χώρα βρίσκεται στο μαλακό υπογάστριό σου».

Αντί επιλόγου
Η σχέση Τουρκίας- Βενεζουέλας δικαίως «ξενίζει». Φαίνεται ότι τα δύο κράτη δεν έχουν κάποιο γεωπολιτικό ή γεωοικονομικό όφελος με το να συνεργαστούν. Αυτό, όμως, όπως φάνηκε δεν ισχύει. Υπάρχουν σοβαροί λόγοι για τη διμερή και παράξενη αυτή προσέγγιση. Το αν θα διαρκέσει πολύ ή όχι αυτή η προσέγγιση είναι άγνωστο. Πάντως, προσωπική άποψη του συγγραφέα είναι ότι αν ο Μαδούρο αντέξει, τότε οι σχέσεις θα ενδυναμωθούν περαιτέρω. Σε αντίθετη περίπτωση, το μέλλον των σχέσεων θα εξαρτηθεί περισσότερο από τη νέα φιλοαμερικανική κυβέρνηση, αν θα συνεργαστεί με μια χώρα- ανταγωνιστή των Η.Π.Α. και υποστηρικτή του παλαιού καθεστώτος.

Share Button

Της Χριστίνας Σ. Φλάσκου⃰

Την 1η Ιανουαρίου ξεκίνησε και επίσημα η εκλογική περίοδος για τις επερχόμενες τοπικές εκλογές μεσούσης των έντονων αντιδράσεων από τη μη παραίτηση του Binali Yıldırım από τη θέση του προέδρου του Κοινοβουλίου, αλλά και των καταγγελιών της αντιπολίτευσης για ενδεχόμενες νοθείες. Την ίδια στιγμή οι δημοσκοπήσεις του Ιανουαρίου δείχνουν επικράτηση του Yıldırım στην Κων/πολη, ακόμη και στο photo finish, ενώ αξιωματούχοι του AKP και δημοσκόποι εκφράζουν τον προβληματισμό τους για ορισμένες μεγάλες μητροπόλεις, μεταξύ των οποίων και η Άγκυρα. Συνέχεια ανάγνωση

Η άρνηση του Yıldırım να παραιτηθεί από τη θέση του προέδρου του τουρκικού Κοινοβουλίου μετά από την ανακοίνωση της υποψηφιότητάς του για το μητροπολιτικό δήμο της Κων/πολης (29/12) έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις, με τον Δικηγορικό Σύλλογο της Άγκυρας να κάνει λόγο για προφανή παραβίαση του Συντάγματος. Σύμφωνα με το άρθρο 94 απαγορεύεται ρητά η συμμετοχή του προέδρου και των αντιπροέδρων σε δραστηριότητες του κόμματός τους (σ.σ. εφόσον κατέρχονται ως υποψήφιοι), καθώς τίθεται υπό αμφισβήτηση η ουδετερότητα και η αμεροληψία τους.
Στην αρχική φάση ο Yıldırım προσπάθησε να αντικρούσει τους ανωτέρω ισχυρισμούς με αναφορές όπως ότι «οι τοπικές εκλογές δεν αποτελούν πολιτική δραστηριότητα» και ότι οι νόμοι δεν είναι σαφείς για το ζήτημα. Παρ’ όλα αυτά και σύμφωνα με νεότερη δήλωσή του θα παραιτηθεί στις 18 Φεβρουαρίου, μια κίνηση που μπορεί να ερμηνευθεί ως προσπάθεια ανατροπής του σχετικά αρνητικού κλίματος που έχει προκαλέσει το όλο ζήτημα και το οποίο αντικατοπτρίζεται και σε δημοσκοπήσεις.
Παράλληλα, ο πρόεδρος του CHP Kemal Kılıçdaroğlu, κατηγόρησε ευθέως το Ανώτατο Εκλογικό Συμβούλιο (YSK) για μεροληπτική στάση. «Το YSK έχει γίνει φιλοκυβερνητικό. Δεν λαμβάνει αποφάσεις σύμφωνα με το νόμο. Δεν μπορεί, επειδή δεν έχει την εξουσία. Η εξουσία βρίσκεται στο [προεδρικό] παλάτι», αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο για διαβλητά αποτελέσματα χωρίς να υπάρχει ουσιαστική δυνατότητα για ενστάσεις. Εκτός των ανωτέρω, θα πρέπει να ληφθούν υπόψη οι αναφορές του CHP για ύπαρξη 6.389 ψηφοφόρων άνω των 100 ετών, ακόμη και των 120, μερικοί από τους οποίους εμφανίζονται στους εκλογικούς καταλόγους χωρίς επίθετο. Η πιο τρανταχτή, μάλιστα, περίπτωση είναι της Ayşe Ekici, 165 ετών, στην επαρχία Kayseri, που εμφανίζεται ως ψηφοφόρος για πρώτη φορά φέτος.
Μπορεί το AKP να χάσει την Άγκυρα;
Δύο αξιωματούχοι του AKP ανέφεραν στο Reuters ότι προς το παρόν το κόμμα δεν έχει καταφέρει να φτάσει στα προσδοκώμενα ποσοστά, καθώς σύμφωνα με εσωτερικές δημοσκοπήσεις, φαίνεται ότι στο σύνολο κινείται μεταξύ 32-35%, χωρίς την αναγωγή των αναποφάσιστων (περίπου 30%), γεγονός που αποδίδεται στις αρνητικές εξελίξεις στην οικονομία και στο ότι οι υποψήφιοι δεν έχουν την αναμενόμενη δυναμική. Παράλληλα, τονίζουν τον κίνδυνο να χάσει το κόμμα μερικές μεγάλες πόλεις, μεταξύ των οποίων και την Άγκυρα.
Όπως ανέφερε ανώτατος αξιωματούχος του AKP «η κατάσταση στην Άγκυρα δεν είναι τόσο καλή. Μπορεί να αντιμετωπίσουμε παρόμοιες προκλήσεις και σε άλλες μεγάλες πόλεις», ενώ πρόσθεσε ότι πάνε σχετικά καλά στην Κων/πολη. Ο Binali Yıldırım αντιμετωπίζει μια σκληρή πρόκληση από τον σχετικά άγνωστο υποψήφιο του CHP, Ekrem İmamoğlu. Σύμφωνα με τον γενικό διευθυντή της δημοσκοπικής εταιρείας Konsensus, Murat Sarı, ο νικητής στην Κων/πολη είναι πιθανό να αναδειχθεί με μικρή διαφορά. Επιπλέον και σύμφωνα με τον ίδιο «το CHP προηγείται κατά 1% στην Άγκυρα. Αν και υπάρχουν πολλοί που δεν έχουν αποφασίσει ακόμη, το AKP μπορεί να χάσει την Άγκυρα».
Το AKP ανήλθε στην εξουσία το 2002 βασιζόμενο στην καταπολέμηση της διαφθοράς, στην ενίσχυση της οικονομίας και στη βοήθεια εκατομμυρίων φτωχών, πιστών Τούρκων που αγνοήθηκαν σε μεγάλο βαθμό από την κοσμική ελίτ. Οι οικονομολόγοι είχαν προβλέψει ότι η μεγάλη οικονομική άνθηση που παρουσιάστηκε και που τροφοδοτείτο κυρίως από χρέη και κατασκευές, δεν θα ήταν βιώσιμη. Τα προβλήματα στην οικονομία έγιναν εμφανή το περασμένο έτος με τη νομισματική κρίση που ξέσπασε και που οδήγησε τον πληθωρισμό στο 25%, υπονομεύοντας συγχρόνως την ανάπτυξη. Το AKP προωθεί τώρα μέτρα τόνωσης για τους φτωχότερους ψηφοφόρους, αλλά ο αντίκτυπος φαίνεται περιορισμένος και η οικονομία κατευθύνεται προς ύφεση.
Σύμφωνα, μάλιστα, με τον Τούρκο αναλυτή, Gareth Jenkins, το μήνυμα του Erdoğan δεν βρήκε την απήχηση του παρελθόντος. «Έχει πουλήσει με επιτυχία στην κοινωνία την ελπίδα ότι θα γίνει πλουσιότερη. Προς το παρόν, δεν περιμένουμε ότι θα επιστρέψουμε σύντομα σε υψηλά ποσοστά ανάπτυξης, οπότε δεν είναι πλέον σε θέση να πουλήσει αυτή την ελπίδα» .
Ακόμη και ξένοι διπλωμάτες, όμως, που διαπιστώνουν μείωση της λαϊκής υποστήριξης για το AKP την περίοδο μετά τις εκλογές της 24ης Ιουνίου, θεωρούν ότι ο Yıldırım έχει μεγαλύτερες πιθανότητες στην Κων/πολη, ενώ υπάρχει μεγάλη ευκαιρία για τον υποψήφιο του CHP, Mansur Yavaş, να κερδίσει την Άγκυρα.
Εντούτοις, υπάρχει και η άποψη ότι οι τοπικές εκλογές του Μαρτίου δεν πρόκειται να οδηγήσουν σε καμία σημαντική αλλαγή, πολύ δε περισσότερο θεωρείται απίθανο το AKP να χάσει Κων/πολη και Άγκυρα. Οι λόγοι, σύμφωνα με τον Abdullah Aydogan, είναι οι ακόλουθοι:
1) Η απόλυτη συγκέντρωση της εξουσίας στον πρόεδρο,
2) Η πελατειακή συμπεριφορά του AKP που θεωρείται ένας από τους παράγοντες της εκλογικής του επιτυχίας,
3) Οι αυξανόμενες οικονομικές δυσκολίες που αναγκάζουν την κυβέρνηση να λάβει μέτρα για την προστασία της δομής των πελατειακών σχέσεων. Το νομοσχέδιο για τη χρηματοδότηση των δήμων ουσιαστικά αποσκοπεί στο να «ανοίξει» το δρόμο στον Erdoğan για να διαθέσει όσα θέλει επιπλέον κεφάλαια σε όποιους δήμους προτιμά. Βασικός στόχος του είναι να εξασφαλίσει τη ροή μετρητών από την κεντρική κυβέρνηση στους δήμους και στη συνέχεια στους εργολάβους και στους ατομικούς υποστηρικτές του κόμματος,
4) Η επικράτηση του CHP σε μεγάλους μητροπολιτικούς δήμους, όπως Κω/πολη και Άγκυρα, σημαίνει και πρόσβαση στα αρχεία των δήμων και επομένως δυνατότητα να τα χρησιμοποιήσει ως απόδειξη διαφθοράς εναντίον της κυβέρνησης,
5) Οι εκλογικές παρατυπίες και νοθείες και
6) Ακόμη και αν το ΑΚΡ χάσει την Άγκυρα ή την Κων/πολη, έχει δικαστική εξουσία να ανατρέψει ή ακόμα και να φυλακίσει τους εκλεγμένους δημάρχους .
Δημοσκοπήσεις
Σύμφωνα με τον επικεφαλής του YSK, Sadi Guven, στις εκλογές θα λάβουν μέρος 13 κόμματα, ενώ ο αριθμός των ψηφοφόρων ανέρχεται σε 57.970.985. Αν και υπάρχει αρκετός χρόνος μέχρι τις εκλογές, η γενική εικόνα των δημοσκοπήσεων δείχνει υψηλά ποσοστά αναποφάσιστων, αλλά και ότι η οικονομία είναι το νούμερο ένα πρόβλημα των ψηφοφόρων.
ORC: Τηλεφωνική έρευνα μεταξύ 17 – 21 Ιανουαρίου 2019, με ερώτημα «ποιον υποψήφιο/κόμμα προτίθεστε να ψηφίσετε για το μητροπολιτικό δήμο» .
Προύσα (Δείγμα 2180) Mustafa Bozbey (Εθνική Συμμαχία) 36,5% / Alinur Aktaş (Λαϊκή Συμμαχία) 35,2% / Αναποφάσιστοι 25,5% / Άλλος 2,8%
Μπαλίκεσιρ (Δείγμα 1420) Yücel Yilmaz (Λαϊκή Συμμαχία) 30,9% / İsmail OK (Εθνική Συμμαχία) 29,7% / Αναποφάσιστοι 36,3% / Άλλος 3,1%
Ντενιζλί (Δείγμα 1351) Osman Zolan (Λαϊκή Συμμαχία) 38,7% / Ümit Bahtiyar (Εθνική Συμμαχία) 37% / Αναποφάσιστοι 22,5% / Άλλος 1,8%
Εσκίσεχιρ (Δείγμα 1206) Burhan Sakallı (Λαϊκή Συμμαχία) 40,2% / Yılmaz Büyükerşen (Εθνική Συμμαχία) 39,8% / Αναποφάσιστοι 18,4% / Άλλος 1,6%

Τα αποτελέσματα των τοπικών εκλογών του 2014 σε αυτούς τους μητροπολιτικούς δήμους ήταν τα ακόλουθα:
Προύσα AKP 49.6%, CHP 28.7%, MHP 15.3%, Saadet Partisi 2.1%
Μπαλίκεσιρ AKP 39.8%, MHP 31.6%, CHP 25.3%, Saadet Partisi 1.1%
Ντενιζλί AKP: 45.3%, CHP 38.7%, MHP 11.9%, HDP 1.1%
Εσκίσεχιρ CHP 45.3%, AKP 39.1%, MHP 11.2%, Saadet Partisi 0.9%
Από την έρευνα φαίνεται ότι οι μητροπολιτικοί δήμοι Προύσα και Εσκίσεχιρ αλλάζουν χέρια, με τον υποψήφιο της Εθνικής Συμμαχίας να επικρατεί στον πρώτο και τον υποψήφιο της Λαϊκής Συμμαχίας να επικρατεί στον δεύτερο. Επιπρόσθετα φαίνεται ότι σε Μπαλίκεσιρ και Ντενιζλί η μάχη των υποψηφίων των δύο Συμμαχιών είναι στήθος με στήθος. Ο Γενικός Συντονιστής της ORC, Mehmet Pösteki, επισήμανε παράλληλα ότι οι διακυμάνσεις στην οικονομία μπορεί να επηρεάσουν το αποτέλεσμα των εκλογών και ότι ακόμη μπορεί να υπάρξουν και εκπλήξεις. Αναφερόμενος δε στο AKP δήλωσε ότι «για πρώτη φορά από την ίδρυσή του ξεκινά σε πολλά μέρη μένοντας πίσω, η δουλειά είναι πολύ δύσκολη». Σχετικά με το πρόβλημα αναγνωρισιμότητας του Ekrem İmamoğlu στην Κων/πολη, ο Pösteki βλέπει να μειώνεται μέρα με τη μέρα, ενώ από την άλλη πλευρά η μη παραίτηση του Yıldırım από την προεδρία του Κοινοβουλίου άρχισε να δημιουργεί προβλήματα .
Επιπρόσθετα, υπάρχουν και τα ακόλουθα αποτελέσματα από την ORC :
Κων/πολη, η έρευνα διεξήχθη με προσωπικές συναντήσεις 5950 ατόμων από 28/1 – 2/2.
Binali Yıldırım (AKP) 43,6%, Ekrem İmamoğlu (CHP) 39,7%, Αναποφ. 13,9%, Άλλος 2,8%
Τα αποτελέσματα των τοπικών εκλογών στην Κων/πολη του 2014 ήταν: AKP 47,92%, CHP 40,08%, HDP 4,83%, MHP 3,97%, SP 1,44%.
Άγκυρα, η έρευνα διεξήχθη από 25 – 30 Ιανουαρίου σε 4130 άτομα με προσωπικές συναντήσεις.
Mansur Yavaş (CHP) 41,9%, Mehmet Özhaseki (AKP) 36,8%, Αναποφ. 19%, Άλλος 2,3%
Τα αποτελέσματα των τοπικών εκλογών του 2014 για την Άγκυρα ήταν: AKP 44,80% , CHP 43,78% , MHP 7,77%, BBP 1,33%, HDP 0,89%.
Αττάλεια, η έρευνα διεξήχθη με προσωπικές συναντήσεις 3042 ατόμων από 19 – 24 Ιανουαρίου.
Muhittin Böcek (CHP) 40,5%, Menderes Türel (AKP) 38,7%, Αναποφ. 18,4%, Άλλος 2,4%
Τα αποτελέσματα του 2014 για την Αττάλεια ήταν: AKP 36,40%, CHP 34,61%, MHP 24,29%, HDP 2,32%, BBP 0,55%.
Ισπάρτα, η έρευνα διεξήχθη με προσωπικές συναντήσεις 2721 ατόμων από 22 – 27 Ιανουαρίου.
Yusuf Ziya Günaydın (MHP) 42,7%, Şükrü Başdeğirmen (AKP) 36,1%, Gökmen H. Gökmenoğlu (IYI) 12,3%, Αναποφ. 7,2%, Άλλος 1,7%.
Τα αποτελέσματα του 2014 για την Ισπάρτα ήταν: MHP 44,51%, AKP 39,90%, CHP 9,96%, SP 2,97%, BBP 0,66%.
Ζονγκουλντάκ, η έρευνα διεξήχθη τηλεφωνικά από 29 – 31 Ιανουαρίου σε 1.302 άτομα.
Hamdi Ayan (MHP) 30,4%, Şenol Şanal (CHP) 28,1%, Ömer Selim Alan (AKP) 25,8%, Αναποφ. 14,5%, Άλλος 1,2%.
Το 2014 τα αποτελέσματα για το Ζονγκουλντάκ ήταν τα ακόλουθα: CHP 39,86%, AKP 38,59, MHP 17,70%, SP 1,83%, BBP 0,57%.
Μπαρτίν, η έρευνα διεξήχθη με προσωπικές συναντήσεις 1521 ατόμων από 24 – 27 Ιανουαρίου.
Cemal Akın (MHP) 53,1%, Yusuf Ziya Aldatmaz (AKP) 23%, Mehmet Arslan (CHP) 14,6%, Αναποφ. 7,8%, Άλλος 1,5%.
Τα αποτελέσματα του 2014 για την Μπαρτίν ήταν: MHP 45,86%, AKP 26,67%, CHP 24,56%, SP 2,31%, BBP 0,28%.
Τσανκιρί, η έρευνα διεξήχθη τηλεφωνικά από 30 – 31 Ιανουαρίου σε 920 άτομα.
Hüseyin Boz (AKP) 39,5%, İsmail Hakkı Esen (MHP) 27,1%, Raif Oktay (IYI) 7,7%, Mustafa Ibişoğlu (CHP) 3,5%, Αναποφ. 20%, Άλλος 2,2%.
Τα αποτελέσματα του Τσανκιρί για το 2014 ήταν: AKP 54,30% , MHP 41,68%, BBP 1,37% , CHP 1,29%, SP 1,00%.
AVRASYA: Η έρευνα, που δημοσιεύθηκε στις 17/1, έλαβε χώρα σε δέκα μητροπόλεις και αφορούσε μόνο τους υποψήφιους των δύο συμμαχιών .
Κων/πολη, Binali Yıldırım (AKP) 44%, Ekrem İmamoğlu (CHP) 42%, Αναποφ. 14%.
Άγκυρα, Mehmet Özhaseki (AKP) 40%, Mansur Yavaş (CHP) 49%, Αναποφ. 11%
Σμύρνη, Nihat Zeybekci (AKP) 24%, Υποψήφιος του CHP 63%, Αναποφ. 13%
Προύσα, Alinur Aktaş (AKP) 36%, Mustafa Bozbey (CHP) 34%, Αναποφ. 30%
Αττάλεια, Menderes Türel (AKP) 38%, Muhittin Böcek (CHP) 52%, Αναποφ. 10%
Άδανα, Zeydan Karalar (CHP) 36%, Hüseyin Sözlü (MHP) 38%, Αναποφ. 26%
Αϊδίνιο, Mustafa Savaş (AKP) 36%, Özlem Çerçioğlu (CHP) 54%, Αναποφ. 10%
Μπαλίκεσιρ, Yücel Yılmaz (AKP) 38%, İsmail Ok (IYI) 42%, Αναποφ. 20%
Χατάι, İbrahim Güler (AKP) 36%, Lütfü Savaş (CHP) 48%, Αναποφ. 16%
Ντενιζλί, Osman Zolan (AKP) 38%, Ümit Bahtiyar (IYI) 46%, Αναποφ. 16%
Σύμφωνα με την έρευνα οι υποψήφιοι του HDP και του SP θα καθορίσουν το αποτέλεσμα των εκλογών στην Κων/πολη, ενώ οι πρώτοι θα παίξουν ρόλο και στα Άδανα. Στις 28/1, όμως, το HDP ανακοίνωσε ότι δεν θα ορίσει υποψηφίους σε 7 μητροπολιτικούς δήμους: Κων/πολη, Άγκυρα, Σμύρνη, Γκαζιαντέπ, Σανλιούρφα, Άδανα και Μερσίνη). Οι μέχρι τώρα δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι στην Κων/πολη η μάχη είναι στήθος με στήθος.
Στην Άγκυρα αξιοσημείωτη είναι η υπεροχή του υποψήφιου του CHP με 9 μονάδες.
Στη Σμύρνη το CHP φαίνεται να κερδίζει με πάνω από 70% (σ.σ. όταν διεξήχθη η έρευνα δεν είχε ακόμη ανακοινωθεί από το CHP υποψήφιος. Στις 28/1 ανακοινώθηκε η υποψηφιότητα του Tunç Soyer)
Η Προύσα είναι ο μητροπολιτικός δήμος με το μεγαλύτερο αριθμό αναποφάσιστων.
Στην Αττάλεια εκτιμάται ότι θα επικρατήσει ο Burada Böcek του CHP με 55%.
PIAR: Από 19 – 22 Δεκεμβρίου 2018 έρευνα για Κων/πολη (3.120) και Άγκυρα (1.950), με περιθώριο σφάλματος +/- 1,8%
Κων/πολη, AKP 36,5%, CHP 33%
Άγκυρα, AKP 35,2%, CHP 41,9%

[1]O.Coskun και E.Toksabay, «As economy sours, Erdogan’s party could lose grip on big cities in local polls», Reuters, 15/1/19

[2]Abdullah Aydogan, «Stakes for the opposition in Istanbul and Ankara mayoral elections», The Arab Weekly, 19/1/19

[3]«ORC Araştırma: Bursa ve Eskişehir belediyeleri el değiştirecek», Diken, 25/1/19

[4]«ORC Araştırma Şirketinden Çarpıcı AK Parti Yorumu!» KamuPersoneli, 28/1/19

[5]«AKP’ye Özhaseki şoku», Gerçek Gündem, 17/1/19

[6]«31 Mart 2019 yerel seçim anketleri», Eğitim Gazetesi, 24/1/19

 

⃰ Η Χριστίνα Σ. Φλάσκου είναι πτυχιούχος Πολιτικής Επιστήμης & Ιστορίας, κάτοχος Μεταπτυχιακού Τίτλου Διεθνών & Ευρωπαϊκών Σπουδών με ειδίκευση στις Διεθνείς Σχέσεις & Στρατηγικές Σπουδές, μέλος της ερευνητικής ομάδας του Κέντρου Ανατολικών Σπουδών του Παντείου Πανεπιστημίου, επικεφαλής της έρευνας «Τουρκία και Συριακή κρίση» στο Ινστιτούτο Διεθνών Οικονομικών Σχέσεων, Αρθρογράφος έντυπου και διαδικτυακού Τύπου

1 2 3 56