για τον Πολιτισμό και την Επικοινωνία
Συνέβη σήμερα
Συνέβη σήμερα
Μεγεθύνσεις
Μεγεθύνσεις
ΚΑΝΣ στα ΜΜΕ
ΚΑΝΣ στα ΜΜΕ
Προσεγγίσεις
Προσεγγίσεις
Γεωπολιτική
Γεωπολιτική
Share Button

Νικόλας Παναγιωτίδης, Συνεργάτης ΚΑΝΣ, Διευθυντής ΓΕΩΠΑΜΕ

Η φιλόδοξη, επεκτατική και άκρως αναθεωρητική ατζέντα του ISIS,  ή λεγόμενου “Ισλαμικού Κράτους”, για την εγκαθίδρυση ενός χαλιφάτου, δηλαδή ενός πανισλαμικού κράτους στη Μέση Ανατολή και πέρα ​​από αυτό, απέτυχε. Όπως έχουμε σημειώσει σε προηγούμενη ανάλυση, οι ενέργειες του ISIS στη Μέση Ανατολή και ιδιαίτερα η απειλή που συνιστούσε για το περιφερειακό κρατικό σύστημα και την παγκόσμια ασφάλεια προκάλεσαν έναν ευρύ αντι-ηγεμονικό συνασπισμό που έστειλε το όραμα ISIS για τη δημιουργία του χαλιφάτου στο χρονοντούλαπο της ιστορίας.

Η απελευθέρωση της Μοσούλης- της οικονομικής πρωτεύουσας του “Ισλαμικού Κράτους” από το ζυγό των τζιχαντιστών στο Ιράκ,  τον Ιούλιο του 2017, και η πτώση της Ράκκας, της αυτό-ανακηρυγμένης πρωτευουσα του  στη Συρία, τον Οκτώβριο του ιδίου έτους σηματοδότησε το τέλος του χαλιφάτου.

Ωστόσο, αυτό δεν σημαίνει ότι η οργάνωση έχει εξαφανιστεί. Αντιθέτως, είναι επιχειρησιακά έτοιμη να συνεχίσει τη θανατηφόρα ατζέντα της ενάντια στους εχθρούς της, τη Δύση, αλλά και γενικά εναντίον εκείνων που θεωρεί  ως απίστους.

Πολλές τρομοκρατικές επιθέσεις που συνδέονται με το ISIS σημειώθηκαν φέτος, στη Ρωσία, τη Γαλλία και το Βέλγιο με αρκετούς θανάτους και βέβαια στη Μέση Ανατολή (Ιράκ και Αφγανιστάν) με δεκάδες θύματα. Επιπλέον, το ISIS απείλησε με αιματοχυσία  το Παγκόσμιο Κύπέλλο στη Ρωσία.

Με άλλα λόγια, το ISIS συνεχίζει ακάθεκτο τις τρομοκρατικές ενέργειές του και επιχειρεί να διαδώσε το μήνυμά του σε μια προσπάθεια να προσηλυτίσει όλο και περισσότερους επίδοξους τρομοκράτες. Το γεγονός ότι έχει ηττηθεί στρατιωτικά δεν σημαίνει ότι δεν θα συνεχίσει να επιδιώκει τους αποκρουστικούς στόχους του.

Μετατόπιση ενδιαφέροντος από την δόμηση κράτους (state building) προς την επιβίωση

Η στρατιωτική ήττα του ISIS αναγκάζει την τρομοκρατική οργάνωση να επαναπροσδιορίσει τους στρατηγικούς της στόχους. Πρέπει σε επιχειρησιακό επίπεδο να ορίσει τη στρατηγική κατεύθυνση που θα ακολουθήσει σε τακτικό επίπεδο:  Πλέον ο στόχος δεν είναι η οικοδόμηση ενός πανισλαμικού κράτους, αλλά  η επιβίωσή των τζιχαντιστών ως τρομοκρατική οργάνωση με ενισχυμένες ικανότητες αντίστασης στις περιοχές που βρίσκονται στη Μέση Ανατολή με την παράλληλη επαύξηση των τρομοκρατικών επιθέσεων.

Συγκεκριμένα, υπάρχουν περίπου 10.000 τζιχάντες στο Ιράκ και στη Συρία που σφυροκοπούνται από τη Ρωσία, από τον διεθνή συνασπισμό υπό τις ΗΠΑ και από περιφερειακούς και τοπικούς δρώντες. Όπως γνωρίζουμε από τη στρατηγική θεωρία, η ασυμμετρία  μέσων – στόχων οδηγεί σε αποτυχία. Ενώ η τρομοκρατία ήταν για το ISIS ένα από τα μέσα για την  κατάληψη εδαφών, τώρα η τρομοκρατία παραμένει ο κύριος στρατηγικός στόχος που προάγει την ακραία ιδεολογία του.

Υπάρχουν πολλοί νέοι άνδρες που είναι άνεργοι και απογοητευμένοι τους οποίους εύκολά  μπορεί να προσεγγίσει το “Ισλαμικό Κράτος” με την προπαγάνδα του. Επιπλέον, οι λεγόμενοι μοναχικοί λύκοι μπορούν εύκολα να επηρεαστούν από την ακραία ιδεολογία του ISIS για τη διάπραξη τρομοκρατικών ενεργειών.

Η νέα στρατηγική της οργάνωσης αντανακλάται στην έκκλησή της να αυξηθούν οι επιθέσεις στην Ευρώπη και αλλού, ιδίως σε περιοχές που είναι πολυσύχναστες. Ως εκ τούτου, η προσοχή της διεθνούς κοινότητας και ιδιαίτερα της αστυνομίας και των μυστικών υπηρεσιών παγκοσμίως πρέπει να επικεντρωθεί σε αυτό.

Διαδίκτυο και τεχνολογία στην υπηρεσία των τρομοκρατών

Η τεχνολογία συνεχίζει να εξυπηρετεί τους στόχους του ISIS. Σύμφωνα με ορισμένες αναφορές, υπάρχουν 200.000 ιστότοποι με ύποπτες διασυνδέσεις με  το ούτω καλούμενο Ισλαμικό Κράτος. Παρά την πανευρωπαϊκή επιχείρηση εναντιον τους που στοχεύει και έχει ήδη καταστρέψει πολλά από τα εργαλεία  του ISIS στο διαδίκτυο η ικανότητά του να διαδώσει το μήνυμά του και να ριζοσπαστικοποιήσει τους νέους δεν έχει καταστραφεί. Ανεξάρτητα από τις τεράστιες απώλειές του και τη στρατηγική συρρίκνωση του στις περιοχές που βρίσκονταν στο παρελθόν υπό τον έλεγχό του, το “Ισλαμικό Κράτος” εντείνει τον πόλεμο προπαγάνδας στο διαδίκτυο.

Για παράδειγμα, ενώ η Amaq, η κύρια διαδικτυακή πύλη του ISIS, έκλεισε για μία ημέρα στα τέλη Απριλίου, την επόμενη μέρα ήταν και πάλι ενεργή μέσω ενός άλλου server (διακομιστή). Αυτό δείχνει τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι αρχές και οι υπηρεσίες ασφαλείας για αντιμετώπιση της τρομοκρατίας στην προσπάθεια τους για εξουδετέρωση των κύριων εργαλείων προπαγάνδας του ISIS.

Οι τζιχαντιστές προσαρμόζουν εύκολα τη στρατηγική τους και χρησιμοποιούν διάφορες μεθόδους όπως η εφαρμογή Telegram για την προπαγάνδα τους και για τις τρομοκρατικές τους επιθέσεις. Η εν λόγω εφαρμογή έχει χρησιμοποιηθεί σε πολλές τρομοκρατικές επιθέσεις επειδή είναι πιο ασφαλής στο στάδιο της επικοινωνίας μεταξύ του ISIS και των τρομοκρατών λίγο πριν τη διεξαγωγή της τρομοκρατικής επίθεσης. Αυτό συμβαίνει επειδή η εν λόγω εφαρμογή  αποτρέπει οποιονδήποτε εκτός από τον αποστολέα και τον δέκτη από την πρόσβαση στο μήνυμα. Υπάρχει επίσης η δυνατότητα  επιλογής της αυτοκαταστροφής του μηνύματος.

Επιπλέον, παρά τις επιθέσεις εναντίον του ISIS από τις υπηρεσίες  ασφαλείας σε διεθνές επίπεδο  η προπαγάνδα του είναι ακόμα ενεργή αφού μπορεί κανείς εύκολα να βρει στο διαδίκτυο βίντεο που περιέχουν συμβουλές για επιθέσεις εναντίον πολιτών με οχήματα και μαχαίρια.

Ως εκ τούτου, θα ήταν λάθος να υποθέσουμε ότι το παγκόσμιο τζιχάντ βρίσκεται σε ύφεση. Αντίθετα, η αξιοσημείωτη πορεία του ISIS στη Μέση Ανατολή ως μη κρατικός δρώντας με ημι-κρατικά χαρακτηριστικά βοήθησε τους τζιχάντιστές να κερδίσουν παγκόσμια φήμη, κάτι που εξυπηρετεί απολύτως τους στόχους τους για προσηλυτισμό νέων μελών.

Πέραν πάσης λογικής αμφιβολίας, το “ Ισλαμικό Κράτος” έχει εκλείψει ως πολιτική οντότητα στη Μέση Ανατολή. Έχει χάσει το 98% των εδαφών που είχε υπό τον έλεγχο του. Ναι, μπορούμε να ανακοινώσουμε το θάνατο του χαλιφάτου του ISIS. Ωστόσο, δεν μπορούμε να κάνουμε το ίδιο και με την περίπτωση της τζιχαντιστικής τρομοκρατίας.