για τον Πολιτισμό και την Επικοινωνία
Συνέβη σήμερα
Συνέβη σήμερα
Μεγεθύνσεις
Μεγεθύνσεις
ΚΑΝΣ στα ΜΜΕ
ΚΑΝΣ στα ΜΜΕ
Προσεγγίσεις
Προσεγγίσεις
Γεωπολιτική
Γεωπολιτική
Share Button

Γράφει ο Μηνάς Λυριστής*

Ο Χαλίφα Χαφτάρ, πρώην στρατηγός που έχει αυτοανακηρυχτεί σε Στρατάρχη, αποτελεί έναν από σημαντικότερους δρώντες του Λιβυκού Εμφυλίου. Ο ίδιος, δεν αναγνωρίζει την Κυβέρνηση Εθνικής Συμφωνίας (GNA) και κατά συνέπεια τη νομιμότητά της. Κατά τη γνώμη του, όσοι κυβερνούν την Τρίπολη είναι πολιτοφυλακές και τρομοκράτες. Πιστεύει μόνο σε μια στρατιωτική λύση και δεν είναι πεπεισμένος να εγκαταλείψει τον πόλεμο. Ως εκ τούτου, δεν αναγνωρίζει την ειρηνευτική διαδικασία ή μια πολιτική λύση.. Ο κύριος στόχος του είναι να καταλάβει την Τρίπολη και να την «απελευθερώσει», ανατρέποντας τη διεθνώς αναγνωρισμένη κυβέρνηση του GNA, προτού ιδρύσει τη δική του στρατιωτική κυβέρνηση που θα ελέγχει όλη τη Λιβύη.

Όσο ο Χαφτάρ συνεχίζει τον πόλεμο, αντιμετωπίζει το ενδεχόμενο μιας παράδοξης ήτ-τας, παρότι ελέγχει περισσότερα από τα 6/8 της Λιβύης αυτή τη στιγμή. Πιθανώς, η κα-τάληψη της Τρίπολης να είναι μια αποστολή αυτοκτονίας, καθώς δεν φαίνεται να έχει τη δύναμη να καταλάβει την πόλη σε αυτή τη συγκυρία. Αυτή είναι η παγίδα στην οποία έχει πέσει και από την οποία δεν μπορεί να ξεφύγει εξαιτίας της εγγενούς αντίφασης της στρατιωτικής του στρατηγικής. Ακόμη και μια κατάπαυση του πυρός θα σήμαινε ήττα γι’ αυτόν αν σκεφτεί κανείς πόσο σημαντική σε πολιτικό, στρατιωτικό και επικοινωνιακό επίπεδο αποτελεί η κατάληψη της Λιβυκής πρωτεύουσας.

Η στρατιωτική του ισχύς περιλαμβάνει τα απομεινάρια του στρατού του Καντάφι, που όμως δεν είχε πραγματική παρουσία από τις αρχές της δεκαετίας του ’80, τις διάφορες ομάδες φυλών που τον στηρίζουν αλλά και τις πολιτοφυλακές που συνδέονται με προ-σωπικά συμφέροντα και απληστία για χρήμα και επιρροή. Ο Χαφτάρ λειτουργεί όμως ως Δούρειος ίππος για τα συμφέροντα των ΗΑΕ, της Αιγύπτου, της Σαουδικής Αραβίας και άλλων χωρών που ενδιαφέρονται να πάρουν μερίδιο στην πλούσια σε πετρέλαιο, Λιβύη. Όμως ο στρατηγός, έχει αποδείξει την ανικανότητά του στο ρόλο αυτό. Δεν κατάφερε να επιτύχει τις προσδοκίες των υποστηρικτών του, ούτε ολοκλήρωσε τα στρατιωτικά και γεωπολιτικά σχέδια που οι περιφερειακές και διεθνείς δυνάμεις οριοθέτησαν.

Ο αρχηγός του GNA στην Τρίπολη, Φαγέζ αλ-Σάρατζ, είχε πολλές συναντήσεις με τον Χαφτάρ, ήδη από το 2015. Πέρυσι, ο Σάρατζ ήταν τελικά πεπεισμένος ότι ο αντίπαλός του δεν σέβεται τις συμφωνίες και τις συνθήκες. Πράγματι, ο “Στρατάρχης” και οι σύμ-βουλοι του δήλωσαν, πολλές φορές, ότι δεν αναζητούν πολιτική λύση και συμφωνούν σε μια ειρηνευτική συμφωνία. Αυτή ήταν μια καταφανής πρόκληση, η οποία παραλύει τη Λιβύη. Πολλοί αναλυτές και παρατηρητές ερμηνεύουν την κατάσταση ως ένα μα-κροπρόθεσμο σχέδιο για να εξαντληθούν οι στρατιωτικές δυνάμεις που είναι πιστές στο GNA και να επιτρέψουν στον Χαφτάρ να εισέλθει στην Τρίπολη και να αναλάβει την εξουσία. Παρά την απερισκεψία του, την απόρριψη ειρηνικών λύσεων και την άρνηση της πολιτικής διαδικασίας, ενισχύεται καθημερινά και λαμβάνει περισσότερη πολιτική, στρατιωτική και υλικοτεχνική στήριξη. Αυτό μπορεί να εξηγηθεί μόνο από την ιδέα της «δημιουργίας ενός νέου Μουαμάρ Καντάφι» στον οποίο μπορεί να παραδοθεί η Λιβύη.

Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι η παρέμβαση της Τουρκίας στα τέλη του 2019 έχει μπερδέψει τις λοιπές διεθνείς δυνάμεις φέρνοντας κάποια ισορροπία στην περιοχή. Οι Ευρωπαίοι, που δεν είναι ικανοποιημένοι με την εμφάνιση της Τουρκίας στη σκηνή, έσπευσαν στο Βερολίνο στις 19 και 20 Ιανουαρίου να αναλάβουν την πρωτοβουλία για την ειρήνη στη Λιβύη. Η κατάπαυση του πυρός που η Άγκυρα και η Μόσχα είχαν αποφασίσει προηγουμένως, απορρίφθηκε από τον Χαφτάρ και τους συμμάχους του, οι οποίοι επέμειναν ότι η λύση θα ερχόταν με τα όπλα και ότι η συμμετοχή τους στις διεθνείς συ-ναντήσεις ήταν μόνο τυπική.

Τι θα συμβεί τώρα όμως, τώρα που οι δυνάμεις του Χαφτάρ βρίσκονται στα προάστια της Τρίπολης και της Μισράτα με υποστήριξη αέρος και εδάφους από τους συμμάχους τους; Είναι σαφές ότι είναι αποφασισμένος να αγωνιστεί μέχρι τέλους για να καταλάβει την πρωτεύουσα, ανεξάρτητα από το κόστος. Οι δυνάμεις στα δυτικά της Λιβύης έχουν τη θέληση να υπερασπιστούν την Τρίπολη, όχι όμως χωρίς την προμήθεια οπλισμού και εμπειρογνωμόνων που παρέχει η Τουρκία. Η υποστήριξη αυτή είναι καθοριστική.

Η κυβέρνηση του GNA πρέπει να αναλάβει τις ευθύνες που της αναλογούν. Πρέπει να επανεξετάσει το χειρισμό της μάχης, καθώς είναι μια “κυβέρνηση πολέμου” η οποία α-παιτεί μια στρατιωτική διοίκηση να αντιμετωπίσει τα γεγονότα και τις εξελίξεις στο πεδίο της μάχης. Το GNA χρειάζεται έναν αρμόδιο υπουργό Άμυνας και στρατιωτικό προσωπικό με εμπειρία για να ενώσει τις διαφορετικές πολιτοφυλακές σε μια ενιαία στρατιωτική ομπρέλα. Στην ανατολική Λιβύη, ο Χαφτάρ πάλεψε για σχεδόν τέσσερα χρόνια πριν οι αντίπαλοι του ηττηθούν και καταλάβει τις πόλεις τους. Σήμερα, διατηρεί τον έλεγχο μέσω του τρόμου, του εκφοβισμού και της σιδερένιας πυγμής. Εάν καταφέρει να εισέλθει στην Τρίπολη νικητής, θα την κυβερνήσει παρομοίως. Χωρίς να λαμβάνεται υπόψη ο καταπιεσμένος λαός της Λιβύης. Και το ερώτημα στην περίπτωση που το σενάριο αυτό επαληθευτεί είναι σαφές: Τι θα συμβεί όταν ο ίδιος δεν θα βρίσκεται πια στη ζωή;

*Ο Μηνάς Λυριστής είναι απόφοιτος Διεθνών Σχέσεων και Οργανισμών από το Πανε-πιστήμιο Αιγαίου και τελειόφοιτος μεταπτυχιακός φοιτητής Γεωπολιτικής στο Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών.