για τον Πολιτισμό και την Επικοινωνία
Συνέβη σήμερα
Συνέβη σήμερα
Μεγεθύνσεις
Μεγεθύνσεις
ΚΑΝΣ στα ΜΜΕ
ΚΑΝΣ στα ΜΜΕ
Προσεγγίσεις
Προσεγγίσεις
Γεωπολιτική
Γεωπολιτική
Μερσίλεια Αναστασιάδου

Μερσίλεια Αναστασιάδου

Share Button

Της Χριστίνας Σ. Φλάσκου ⃰

Μετά την εκ νέου συνάντηση του προέδρου του κυβερνώντος κόμματος, Recep Tayyip Erdoğan, με τον πρόεδρο του MHP («Κόμμα Εθνικιστικού Κινήματος»), Devlet Bahçeli, δόθηκε «πράσινο» φως για συνεργασία των δύο κομμάτων και στις επερχόμενες τοπικές εκλογές της 31ης Μαρτίου 2019, αναδεικνύοντας γι’ ακόμη μια φορά τη «Λαϊκή Συμμαχία» σε βασικό παράγοντα της εκλογικής αναμέτρησης. Η εξέλιξη αυτή επήλθε σχεδόν ένα μήνα μετά από το διαφαινόμενο ρήγμα που προέκυψε ανάμεσά τους και που είχε ως κύρια σημεία τριβής το νομοσχέδιο για Αμνηστία, την επιστροφή του Όρκου στα σχολεία και την πρόταση για πρόωρες συνταξιοδοτήσεις.
Να επισημανθεί ότι τόσο ο Erdoğan, όσο και ο Bahçeli έχουν επανειλημμένα υπερασπιστεί τη «Λαϊκή Συμμαχία», που σχηματίστηκε ενόψει των εκλογών της 24ης Ιουνίου, διευκρινίζοντας παράλληλα ότι ανεξάρτητα της συνεργασίας τους ή μη στις τοπικές εκλογές, αυτή εξακολουθεί να υφίσταται. Χαρακτηριστικό αυτού αποτελεί και το γεγονός ότι ο Bahçeli εξέδωσε (1/11) εγκύκλιο προς τις οργανώσεις του κόμματός του, με την οποία έδινε ρητές οδηγίες προς όλα τα μέλη ότι, παρότι το MHP θα κατέβαινε μόνο του στις τοπικές εκλογές, θα πρέπει να σέβονται τη «Λαϊκή Συμμαχία» και να ενεργούν στο πλαίσιο αυτής. Σημειώνεται, άλλωστε, ότι και οι δύο παρουσιάζουν τη «Λαϊκή Συμμαχία», όχι σαν μια απλή εκλογική συμμαχία, αλλά σαν έναν πυλώνα εθνικής ασφάλειας. Συνέχεια ανάγνωση

Η συνάντηση Erdoğan – Bahçeli έλαβε χώρα στην προεδρική κατοικία στην Άγκυρα και σύμφωνα με τις δηλώσεις του Τούρκου προέδρου στο επίκεντρο της συζήτησης θα ήταν το ενδεχόμενο συνεργασίας AKP – MHP και στις τοπικές εκλογές, τονίζοντας παράλληλα ότι κάτι τέτοιο αποτελεί προσδοκία της εκλογικής βάσης των δύο κομμάτων .
Παρά, λοιπόν, την αρχική ανακοίνωση του Bahçeli, στις 23 Οκτωβρίου, με βάση την οποία απέκλειε συνεργασία με το AKP στις προσεχείς τοπικές εκλογές και ξεκαθάριζε ότι το MHP θα «κατέβαζε» δικούς του υποψήφιους σε όλες τις εκλογικές περιφέρειες, αποφασίστηκε τελικά η αλλαγή στρατηγικής και η εκ νέου στήριξη προς το AKP.
Συγκεκριμένα, στις 24 Νοεμβρίου, ο πρόεδρος του MHP σε ομιλία του στην Αττάλεια ανέφερε ότι απόφαση του κόμματος είναι να στηρίξει πλήρως τους υποψήφιους του «Κόμματος Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης», όποιοι κι αν είναι αυτοί, στους τρεις σημαντικότερους μητροπολιτικούς δήμους (σ.σ. Κων/πολη, Άγκυρα, Σμύρνη), ενώ τόνισε ότι το κόμμα θα έχει τους δικούς του υποψήφιους σε όλες τις υπόλοιπες περιοχές. Όπως δήλωσε χαρακτηριστικά «όποιος στοχοποιεί το προεδρικό σύστημα διακυβέρνησης θα μας βρει μπροστά του. Το ζήτημα είναι η “Λαϊκή Συμμαχία”, το σύστημα της προεδρικής διακυβέρνησης και η σύνθεση και ο σχηματισμός των τοπικών διοικήσεων να βρίσκονται σε αρμονία μεταξύ τους» .
Σύμφωνα με την Daily Sabah, η υποστήριξη που παρέχει το MHP στους υποψήφιους του AKP στις τρεις μητροπόλεις, είναι πιθανόν να οδηγήσει σε μια καθαρή νίκη του AKP σε Άγκυρα και Κων/πολη και να αποτελέσει σημαντική πρόκληση στο προπύργιο του «Ρεπουμπλικανικού Λαϊκού Κόμματος» (CHP), τη Σμύρνη.
Συγκεκριμένα και λαμβάνοντας υπόψη τα ποσοστά των κομμάτων από τις προηγούμενες τοπικές εκλογές του 2014 (Άγκυρα: AKP 44,80%, CHP 43,78%, MHP 7,77%, Κων/πολη: AKP 47,92%, CHP 40,08%, HDP 4,83%, MHP 3,97% και Σμύρνη: CHP 49,58%, AKP 35,92% και MHP 7,97%), θεωρείται ότι για την μεν Άγκυρα η συνεργασία των δύο κομμάτων θα οδηγήσει σε μια ισχυρή υποστήριξη από το εκλογικό σώμα, που θα ξεπερνά το 50% των ψήφων και επομένως θα συνεπάγεται μια καθαρή νίκη για το AKP, ενώ για την Κων/πολη η συνεργασία μπορεί να οδηγήσει στην εδραίωση των κεντροδεξιών και εθνικιστικών ψήφων στην πολυπληθέστερη επαρχία της χώρας. Σχετικά με την επαρχία της Σμύρνης, η συνεργασία εκτιμάται ότι θα προσδώσει μια νέα δυναμική κόντρα στο επικρατών κόμμα, CHP. Παράλληλα, αναφέρεται ότι ανάλογα συμπεράσματα μπορούν να εξαχθούν και από τα ποσοστά που έλαβαν τα κόμματα στις τοπικές εκλογές του 2009 (Άγκυρα: AKP 38,50%, CHP 31,50%, MHP 26,90%, Κων/πολη: AKP 44,20%, CHP 37,00% MHP 5,10%, Σμύρνη CHP 55,20%, AKP 30,70% και MHP 7,20%).
Η επικράτηση στις τρεις αυτές μητροπόλεις συνιστά έναν ισχυρό δείκτη της συνολικής επιτυχίας ή μη των κομμάτων της χώρας. Στις προηγούμενες κοινοβουλευτικές εκλογές της 24ης Ιουνίου, αλλά και στο δημοψήφισμα της 16ης Απριλίου 2017, η επιτυχία του AKP ήταν κάτω από τα επιθυμητά ποσοστά. Το κόμμα από τότε έδωσε μεγάλη έμφαση στην εξασφάλιση καλύτερων αποτελεσμάτων στις τρεις επαρχίες, γεγονός που θα σημάνει και τάση αναζωογόνησης στη βάση της εκλογικής υποστήριξης .
Η εν λόγω συνεργασία φαίνεται ότι είναι αναγκαία δεδομένου ότι, με βάση τις δημοσκοπήσεις Σεπτεμβρίου και Νοεμβρίου που διεξήγαγε η ORC σε έξι μητροπολιτικούς δήμους (σ.σ. με το ποσοστό αναποφάσιστων να κινείται από 15,70% – 24,80%), φαίνεται ότι το AKP ναι μεν έρχεται πρώτο σε τέσσερις από αυτούς, αλλά έχοντας πτωτικές τάσεις. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η Κων/πολη, όπου σύμφωνα με τις δύο δημοσκοπήσεις, το AKP παρουσιάζει πτώση (37,50% και 35,10% αντίστοιχα), το MHP κινείται περίπου στα ίδια επίπεδα (10,20% και 9,80%), ενώ το CHP παρουσιάζει άνοδο (24,00% και 26,70%).

Η «Λαϊκή Συμμαχία» ως πυλώνας εθνικής ασφάλειας

Από τότε που πρωτοδιαμορφώθηκε η «Λαϊκή Συμμαχία», τόσο ο Erdoğan όσο και ο Bahçeli τόνιζαν ότι δεν είναι μια απλή συμμαχία με μοναδικό στόχο την επικράτηση στις εκλογές, αλλά και ότι το «πνεύμα» της θα πρέπει να παραμείνει προστατευμένο έναντι των απειλών που τίθενται κατά της εθνικής ασφάλειας της χώρας. Όπως, μάλιστα, δήλωσε χαρακτηριστικά ο Erdoğan, στις 24 Νοεμβρίου, οι εκλογές του Μαρτίου θα είναι μια «νίκη» εναντίον «όσων θέλουν να εκτροχιάσουν την Τουρκία», ευχαριστώντας παράλληλα τον Bahçeli για την εκ νέου στήριξή του .
Σύμφωνα με τον İbrahim Karagül «η “Λαϊκή Συμμαχία” είναι ο “άξονας της Τουρκίας”, ένα “αντι -πραξικόπημα” που μπορεί να στοχοποιείται από το εσωτερικό και εξωτερικό, αλλά δεν πρόκειται να καταρρεύσει, ενώ δεν δημιουργήθηκε απλά για να κερδίζονται ψήφοι και να αντιπαρατίθεται με το CHP. Ο σχηματισμός της, που παρομοιάζεται με τη σπονδυλική στήλη, είναι ανοιχτός σε όσους θεωρούν τη χώρα αυτή πραγματική τους πατρίδα, επιδιώκουν τη συνέχιση του κράτους από την εποχή των Σελτζούκων, είναι ντόπιοι και πιστεύουν ότι η χώρα αυτή κουβαλάει ιστορία αιώνων και θέλουν να ισχυροποιήσουν τον εθνικό άξονα έναντι των περιφερειακών και πολυεθνικών επιθέσεων. Είναι μια μεγάλη εξέλιξη όσων υποστηρίζουν τη Σελτζουκική και Οθωμανική κληρονομιά, την ανεξαρτησία και την ιστορική διαμόρφωση μιας ανατολίτικης αντίληψης».
Και συνεχίζει λέγοντας «είδαμε πώς οι συντηρητικές / ισλαμικές ομάδες μπορούν να μετατραπούν σε εργαλεία πολυεθνικών παρεμβάσεων, ειδικά σε περιφερειακές χώρες όπως το Ιράκ και η Συρία. Είδαμε πώς αυτές οι οντότητες χρησιμοποιήθηκαν ως κάλυψη για εισβολές και εμφύλιους πολέμους, ως εργαλεία για την προώθηση του πολέμου. Είδαμε τα γεγονότα και τα αποτελέσματα που θα μπορούσαν να μας επηρεάσουν και στο εσωτερικό. Είναι απαραίτητο να παράγουμε μια νέα πολιτική γλώσσα, μια νέα πολιτική ταυτότητα, μια νέα στάση και έναν άξονα που υπερβαίνει τους όρους αυτούς. Κατά τη διαμόρφωση του μέλλοντος αυτής της χώρας και κατά το σχηματισμό της αντίστασής μας έναντι των πολυεθνικών παρεμβάσεων, πρέπει να αναλάβουμε δράση μέσω ενός τέτοιου άξονα» .
Επομένως και σύμφωνα με τους ως άνω ισχυρισμούς, τα αποτελέσματα των τοπικών εκλογών θα πρέπει να ενισχύουν την πολιτική δυναμική και σταθερότητα στη χώρα, έχοντας ως σημείο αναφοράς τη «Λαϊκή Συμμαχία», που λειτουργεί ως «ανάχωμα» έναντι εχθρικών ενεργειών, νέων απειλών, αλλά και σημαντικών προκλήσεων αναζήτησης περιφερειακής και παγκόσμιας εξουσίας, στο πλαίσιο ενός μεταβαλλόμενου διεθνούς περιβάλλοντος.
Επιπρόσθετα, αυτό που καθιστά σημαντική τη στήριξη του AKP από το MHP είναι ο κίνδυνος η αντιπολίτευση να προσπαθήσει να μετατρέψει τα αποτελέσματα των τοπικών εκλογών σε ένα άτυπο δημοψήφισμα κατά του προεδρικού συστήματος διακυβέρνησης, για την εδραίωση του οποίου ο Bahçeli θεωρεί απαραίτητη τη συνέχιση της «Λαϊκής Συμμαχίας» και την επικράτησή της στις προσεχείς εκλογές.
Τέλος, δεν είναι τυχαίο ότι η συνεργασία AKP – MHP ανακοινώθηκε τη στιγμή που η Αξιωματική Αντιπολίτευση του «Ρεπουμπλικανικού Λαϊκού Κόμματος» βρίσκεται σε διεργασίες για συνεργασία με το «Καλό Κόμμα» της Meral Akşener, το «Κόμμα της Ευτυχίας» του Temel Karamollaoğlu, αλλά και με το «Δημοκρατικό Κόμμα των Λαών».

⃰ Η Χριστίνα Σ. Φλάσκου είναι πτυχιούχος Πολιτικής Επιστήμης & Ιστορίας, κάτοχος Μεταπτυχιακού Τίτλου Διεθνών & Ευρωπαϊκών Σπουδών με ειδίκευση στις Διεθνείς Σχέσεις & Στρατηγικές Σπουδές, επικεφαλής της έρευνας «Τουρκία και Συριακή κρίση» στο Ινστιτούτο Διεθνών Οικονομικών Σχέσεων, Αρθρογράφος έντυπου και διαδικτυακού Τύπου

Share Button

Της Χριστίνας Σ. Φλάσκου ⃰

Η λύση της «υβριδικής» συμμαχίας, με την προσπάθεια συνεργασίας ιδεολογικά αποκλινουσών πολιτικών δυνάμεων με μοναδικό κοινό σημείο την εναντίωσή τους στο κυβερνών κόμμα «Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης» (AKP), μπορεί να μετατραπεί σε σοβαρή «παγίδα» για το κόμμα της Αξιωματικής Αντιπολίτευσης, Ρεπουμπλικανικό Λαϊκό Κόμμα (CHP), και τον αρχηγό του Kemal Kılıçdaroğlu. Την ίδια στιγμή και ενώ ελλοχεύει ο κίνδυνος αποσύνθεσης της τουρκικής αντιπολίτευσης, από μια ενδεχόμενη «υβριδική» συμμαχία, η αποδοκιμασία ή μη του Κεμαλικού κόμματος είναι ένα από τα βασικά διλήμματα που επικρατεί στις τάξεις των ψηφοφόρων του.
Η προσπάθεια σχηματισμού διευρυμένης συμμαχίας, ενόψει των τοπικών εκλογών του Μαρτίου, από το CHP με κόμματα που ανήκουν σε αντίθετες πλευρές του πολιτικού φάσματος, έχοντας ως κοινό έδαφος μόνο την έχθρα κατά της ρητορικής του AKP, είναι δύσκολο να οδηγήσει στο βασικό στόχο της δημιουργίας μιας ενοποιημένης δύναμης, που θα συνενώνει τη βάση των ψηφοφόρων. Πολύ δε περισσότερο, η προσπάθεια συμμαχίας από το CHP τόσο με το «Καλό Κόμμα» (IYI) της Meral Akşener, όσο και με το «Δημοκρατικό Κόμμα των Λαών» (HDP), καθιστά ιδιαίτερα δύσκολη τη διατήρηση ισορροπιών. Συνέχεια ανάγνωση

Υπενθυμίζεται ότι, μετά από συνάντηση του Kılıçdaroğlu με την Akşener, δόθηκε «πράσινο» φως για συνέχιση της «Εθνικής Συμμαχίας» στις τοπικές εκλογές. Η «Εθνική Συμμαχία» σχηματίστηκε ενόψει των κοινοβουλευτικών και προεδρικών εκλογών της 24ης Ιουνίου αποτελούμενη, εκτός από τα CHP και IYI, από το συντηρητικό ισλαμιστικό Saadet («Κόμμα της Ευτυχίας») και από το κεντροδεξιό «Δημοκρατικό Κόμμα» (DP). Η συμμαχία κατάφερε να συγκεντρώσει το 33,9%, έναντι του 53,7% που έλαβαν το AKP και το «Κόμμα Εθνικιστικού Κινήματος» (MHP), με τη «Λαϊκή Συμμαχία».
Μετά τα απογοητευτικά αποτελέσματα των εκλογών η «Εθνική Συμμαχία» διαλύθηκε, ενώ το CHP και το IYI επλήγησαν από εσωκομματικές εντάσεις και συγκρούσεις. Όπως αναφέρει, μάλιστα, ο ακαδημαϊκός Mustafa Altunoğlu, και τα δύο κόμματα χρειάζονται τη συμμαχία, καθώς το μεν CHP στοχεύει στην ενίσχυση των κινήτρων μέσα στο κόμμα κερδίζοντας την Κων/πολη και την Άγκυρα, ενώ το IYI προσπαθεί να εδραιώσει, με τις τοπικές εκλογές, την παρουσία και τη δύναμή του ως νεοσύστατο κόμμα.
Ο Kılıçdaroğlu, λοιπόν, εκτός από το «άνοιγμα» προς τους εθνικιστές και τους κεντροδεξιούς ψηφοφόρους μέσω του IYI, προβαίνει και σε μια διακριτική προσέγγιση με το HDP, το οποίο έχει ισχυρή βάση στις νοτιοανατολικές περιοχές της Τουρκίας, όπου επικρατεί ο κουρδικός πληθυσμός, προκειμένου να προσελκύσει την υποστήριξη των Κούρδων που ζουν στις μεγάλες πόλεις και κυρίως στην Κων/πολη. Να σημειωθεί ότι αν και το HDP δεν ήταν επίσημα μέρος της «Εθνικής Συμμαχίας», θεωρείται φυσικός εταίρος της, εξαιτίας της υποστήριξης που παρείχε το CHP σ’ αυτό για να εισέλθει στο Κοινοβούλιο.
Επομένως, παρά το γεγονός ότι βασικός στόχος του Kılıçdaroğlu είναι η προσέλκυση εθνικιστικών και κουρδικών ψήφων, η ιδεολογική σύγκρουση μεταξύ του IYI και του HDP, μπορεί να οδηγήσει ακόμη και σε συρρίκνωση της βάσης των ψηφοφόρων του CHP. Η συνεργασία, λοιπόν, του IYI (που προέρχεται από το εθνικιστικό MHP) με το HDP (που υποστηρίζει την αυτονομία περιοχών όπου ζει μεγάλος αριθμός Κούρδων και έχει κατηγορηθεί για διασυνδέσεις με το PKK) είναι ιδιαίτερα απίθανη. Επικρατέστερο σενάριο είναι το CHP να προβεί σε επιμέρους συμμαχίες και σε μια ανεπίσημη συνεργασία με το HDP, καθώς μια φανερή υποστήριξη του τελευταίου μπορεί να οδηγήσει στην απώλεια της κοσμικής και εθνικιστικής βάσης των ψηφοφόρων .
Επιπρόσθετα, το CHP και το IYI προωθούν μια περιορισμένη συνεργασία στις επικείμενες τοπικές εκλογές, ενώ μετά την τελευταία συνάντηση των Kılıçdaroğlu και Akşener (12/12) συμφωνήθηκε η συνεργασία τους σε 21 μητροπολιτικούς δήμους, μετά από διαπραγματεύσεις που διήρκησαν 29 μέρες. Συγχρόνως, το CHP κάνει «άνοιγμα» και σε άλλα κόμματα της αντιπολίτευσης, καθώς με βάση τον κοινοβουλευτικό εκπρόσωπο του κόμματος, Özgür Özel, «όχι μόνο το IYI, αλλά και όλοι όσοι είναι εκτός της Λαϊκής Συμμαχίας είναι ευπρόσδεκτοι ως δικοί μας εταίροι». Σημειώνεται ότι το CHP έχει «περάσει το μήνυμα» ότι η «Εθνική Συμμαχία» θα συνεχιστεί με τη συμμετοχή όλων των κομμάτων που την συγκροτούσαν στις εκλογές του Ιουνίου.
Υπό τις σημερινές συνθήκες, το πιο λογικό σενάριο είναι το CHP να συμμαχήσει με το HDP για την Κων/πολη και με το IYI για την Άγκυρα. Ακόμη, όμως, και αυτό το σενάριο, λαμβάνοντας υπόψη και τα ποσοστά προηγούμενων εκλογών, μπορεί να μην οδηγήσει στα επιθυμητά αποτελέσματα. Ταυτόχρονα, οι προσπάθειες του CHP για διεύρυνση των ορίων μιας πιθανής συμμαχίας με τη συμμετοχή και του HDP φαίνεται να μην έχουν αποτέλεσμα, καθώς ήδη το ΙΥΙ έχει ξεκαθαρίσει ότι δεν πρόκειται να δεχτεί κανένα τέτοιου είδους σενάριο.
Στις 26 Νοεμβρίου ο Kılıçdaroğlu συναντήθηκε και με τον πρόεδρο του Saadet, Temel Karamollaoğlu, για το ενδεχόμενο συνεργασίας στις τοπικές εκλογές. Σύμφωνα με δηλώσεις του Karamollaoğlu, στο επίκεντρο της συζήτησης βρέθηκε η μερική συνεργασία σε συγκεκριμένες εκλογικές περιφέρειες, τονίζοντας παράλληλα ότι η ύπαρξη αποκλίσεων μεταξύ των πολιτικών κομμάτων είναι ένδειξη ισχύος.
Εκτός των ανωτέρω, θα πρέπει να ληφθεί υπόψη ότι, ενώ το AKP και το MHP βρίσκονται στη διαδικασία ολοκλήρωσης των διαπραγματεύσεων, οι εκτεταμένες συζητήσεις και οι προσπάθειες του CHP για σχηματισμό μιας διευρυμένης συμμαχίας, με τη συμμετοχή και του HDP, καταδεικνύουν ότι η ρίζα του προβλήματος έγκειται στο γεγονός ότι τα κόμματα που συμμετείχαν στην «Εθνική Συμμαχία», αλλά και το HDP, έχουν δομικές διαφορές τόσο στον ιδεολογικό προσανατολισμό τους, όσο και στην πολιτική τους ατζέντα για το μέλλον της χώρας.
Ο σχηματισμός συμμαχίας, με μοναδικό σκοπό να αντιταχθούν στο AKP, όχι μόνο είχε σαν αποτέλεσμα τα απογοητευτικά ποσοστά που έλαβαν στις εκλογές του Ιουνίου, αλλά και συνακόλουθα την έλλειψη εμπιστοσύνης και τις αλληλοκατηγορίες περί ευθυνών. Παράλληλα, ένα βασικό ερώτημα είναι το πώς θα καταφέρουν να συνταιριάξουν το κομματικό τους συμφέρον με αυτό της συμμαχίας, τη στιγμή μάλιστα που ελλοχεύει ο κίνδυνος για μεγαλύτερες απώλειες. Επιπλέον, κατά τη διάρκεια των προσπαθειών για σχηματισμό συμμαχιών, ιδίως σε κρίσιμες επαρχίες όπως η Κων/πολη, η Άγκυρα, τα Άδανα και η Μερσίνη, παρατηρήθηκε ότι ακόμη και σ’ αυτό υπάρχουν αντικρουόμενα συμφέροντα . Παρ’ όλα αυτά η συμφωνία που επήλθε στις 12 Δεκεμβρίου μεταξύ CHP και IYI είναι μια θετική εξέλιξη.

Το δίλημμα των ψηφοφόρων της Αξιωματικής Αντιπολίτευσης
Οι παραδοσιακοί ψηφοφόροι του CHP φαίνεται να αντιμετωπίζουν το δίλημμα του κατά πόσο θα πρέπει να το τιμωρήσουν ή όχι, καθώς αυτό που τους έχει προκαλέσει θυμό και απογοήτευση, δεν είναι η ήττα του κόμματος και η μη επικράτηση στις προεδρικές εκλογές του Muharrem İnce, παρά το κύμα ενθουσιασμού, αλλά η απουσία τόσο του ίδιου, όσο και του Kılıçdaroğlu τη νύχτα των εκλογών του Ιουνίου.
Επιπρόσθετα, δεν έχουν δοθεί πειστικές απαντήσεις για το γιατί εξαφανίστηκαν εκείνη τη νύχτα, γιατί το σύστημα παρακολούθησης που δημιουργήθηκε για τον επανέλεγχο των ψήφων δεν λειτούργησε σωστά, καθώς και για το ποιος ήταν υπεύθυνος και αν του αποδόθηκαν ευθύνες για την αποτυχία του συστήματος. Εκτός αυτών, αντί να προβούν σε σοβαρή ανάλυση του αποτελέσματος, αναλώθηκαν σε εσωκομματικές συγκρούσεις, με τον İnce αλλά και άλλους να αμφισβητούν τον Kılıçdaroğlu.
Ταυτόχρονα, το CHP επιδίδεται για ακόμη μια φορά στη συνήθη τακτική του να αργοπορεί στον καθορισμό υποψηφίων, με ενδεχόμενη συνέπεια ο χρόνος που θα απομείνει για το λανσάρισμα της προεκλογικής τους εκστρατείας να αποδειχθεί ως μη αρκετός για μια ικανοποιητική προβολή αυτών και των προγραμμάτων τους.
Για τους παραδοσιακούς ψηφοφόρους του CHP οι επικείμενες τοπικές εκλογές θα μπορούσαν να λειτουργήσουν ως ευκαιρία για τιμωρητική ψήφο, προκειμένου το κόμμα να προβεί στις απαραίτητες αλλαγές. Αν, όμως, συμβεί κάτι τέτοιο και το CHP υποστεί ταπεινωτική ήττα, αυτό θα σημάνει όχι μόνο την ενίσχυση της εξουσίας των AKP/MHP, αλλά και την περαιτέρω συρρίκνωση της όποιας «ελευθερίας» υπάρχει, λόγω της ύπαρξης του αντίπαλου πόλου (CHP), στους πολίτες με διαφορετικό τρόπο ζωής και σκέψης. Με άλλα λόγια, αν επιλέξουν την τιμωρητική ψήφο θα είναι σαν να υπογράφουν την καταδίκη τους, έχοντας πάντα την αίσθηση ότι «τα χειρότερα ακόμη δεν έχουν έρθει» .
Τέλος και αναφορικά με τις συμμαχίες, αν και είναι δύσκολη η διατήρηση ισορροπιών μεταξύ του IYI και του HDP, το σίγουρο είναι ότι το CHP χρειάζεται και τα δύο κόμματα ως συμμάχους, έστω και ξεχωριστά, προκειμένου να ενισχύσει τη δυναμική του έναντι των AKP/MHP. Επιπρόσθετα, αν και με βάση τα αποτελέσματα των εκλογών της 24ης Ιουνίου φαίνεται η «Λαϊκή Συμμαχία» να είναι πιο επιτυχημένη έναντι της «Εθνικής Συμμαχίας», εντούτοις θα πρέπει να ληφθεί υπόψη το ότι οι τοπικές εκλογές έχουν μια διαφορετική δυναμική, όπου δεν παίζουν ρόλο μόνο ιδεολογικοί και πολιτικοί λόγοι. Επομένως, ο καθορισμός των κατάλληλων υποψηφίων θα παίξει σημαντικό ρόλο στην έκβαση των αποτελεσμάτων.

⃰ Η Χριστίνα Σ. Φλάσκου είναι πτυχιούχος Πολιτικής Επιστήμης & Ιστορίας, κάτοχος Μεταπτυχιακού Τίτλου Διεθνών & Ευρωπαϊκών Σπουδών με ειδίκευση στις Διεθνείς Σχέσεις & Στρατηγικές Σπουδές, επικεφαλής της έρευνας «Τουρκία και Συριακή κρίση» στο Ινστιτούτο Διεθνών Οικονομικών Σχέσεων, Αρθρογράφος έντυπου και διαδικτυακού Τύπου

Share Button

Του Μηνά Λυριστή*

Ο συνασπισμός δυνάμεων που τελεί υπό την ηγεσία των ΗΠΑ εναντίον του λεγόμενου “Ισλαμικού Κράτους” ανακοίνωσε ότι σκότωσε έναν ανώτερο μαχητή στη Συρία, ο οποίος συμμετείχε στις δολοφονίες ενός Αμερικανού διασώστη αλλά και άλλων Δυτικών ομήρων.

Ο Αμπού αλ Ουμαραΐν συμμετείχε στον αποκεφαλισμό του Πήτερ Κάσιγκ τον Νοέμβριο του 2014, ενός Αμερικανού που έδινε εθελοντική ανθρωπιστική βοήθεια μέχρι και τη σύλληψη του από τους τζιχαντιστές το 2013.

“Σκοτώθηκε και περισσότερες πληροφορίες θα είναι διαθέσιμες μετά από πλήρη αξιολόγηση”, δήλωσε εκπρόσωπος του συνασπισμού. “Ο αλ Ουμαραΐν αποτελούσε επικείμενη απειλή απέναντι στις δυνάμεις του συνασπισμού ενώ παράλληλα συμμετείχε στις δολοφονίες πολιτών και στρατιωτών του αμερικανικού στρατού” δήλωσε η ίδια πηγή. Συνέχεια ανάγνωση

Είναι η πρώτη φορά που ο συνασπισμός, ο οποίος δρα απέναντι στους εναπομείναντες μαχητές του “Ισλαμικού Κράτους” στο Ιράκ και τη Συρία από το 2014, ανακοινώνει την εξόντωση ενός “αξιωματούχου”.

Προγενέστερα, το “Ισλαμικό Κράτος” μέσω των μέσων ενημέρωσης που διατηρεί, είχε ανακοινώσει μέσω βίντεο τη δολοφονία του Κάσιγκ, 26 ετών, ο οποίος είχε συλληφθεί το 2013 στη Συρία. Έως και την εκτέλεση του, ήταν υπό κράτηση. Μάλιστα, στο σχετικό βίντεο η δολοφονία δεν βιντεοσκοπήθηκε, ενώ προτιμήθηκε η καταγγελία των πρακτικών του Μπαράκ Ομπάμα, του Μπασάρ Ασάντ και γενικότερα της Δυτικής κουλτούρας.

Η ανακοίνωση της είδησης αυτής, έχει διάφορους συμβολισμούς. Αρχικά, εμφανίζεται ξανά η δυναμική των μονάδων που οι ΗΠΑ έχουν εγκαταστήσει στην περιοχή, και φαίνεται με μια πρώτη ματιά ότι και σκοπός παραμονής τους υπάρχει, αλλά και πως καταφέρνουν πλήγματα στον εχθρό. Επιπρόσθετα, δοκιμάζουν να αποδώσουν δικαιοσύνη για νεκρούς των ΗΠΑ, προσπαθώντας να δείξουν ότι όποτε το χτύπημα τους αφορά άμεσα, τότε αναλαμβάνουν -επιτυχώς- δράση. Ακόμη, στέλνεται κι ένα μήνυμα προς πάσα κατεύθυνση για την επιχειρισιακή τους ετοιμότητα.

Ωστόσο εγείρονται και ορισμένα ερωτήματα. Δεν έπρεπε να ακολουθηθεί η διαδικασία δίκης για εγκλήματα πολέμου; Έδωσαν οι αμερικανοί δυνατότητα παράδοσης στον αλ Ουμαραΐν; Είναι εν τέλει χρήσιμη η εξόντωση του; Είχε μέχρι και σήμερα σημαίνοντα ρόλο στη διοίκηση των ομάδων του “Ισλαμικού Κράτους”;

Σε κάθε περίπτωση, τέτοιου τύπου ενέργειες συνήθως έχουν βραχυπρόθεσμα οφέλη, κυρίως στο επικοινωνιακό κομμάτι, καθώς δίνουν την εντύπωση πως υπάρχει ομαλή λειτουργία στο επιχειρισιακό πλαίσιο, και πως “το τέλος του πολέμου είναι κοντά”. Από την άλλη όμως, υπάρχουν ερωτήματα που πρέπει να απαντηθούν, με το κυριότερο αυτών να είναι: Υπάρχει ανάγκη παρουσίας των αμερικανών στρατιωτών στη Συρία, ή μήπως λειτουργούν σαν μέσο πίεσης για άλλους γεωπολιτικούς παράγοντες;

*Ο Μηνάς Λυριστής είναι απόφοιτος του Τμήματος Μεσογειακών Σπουδών του Πανεπιστημίου Αιγαίου, και μεταπτυχιακός φοιτητής του Τμήματος Τουρκικών και Σύγχρονων Ασιατικών Σπουδών του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών.

Share Button

Γράφει ο Μηνάς Λυριστής*

Στο ιρακινό έδαφος που βρίσκεται κοντά σε εδάφη ελεγχόμενα από Κούρδους, οι “Popular Mobilization Force” (PMF), μια σύμπραξη σιιτικών πολιτοφυλακών, άρχισαν να ενώνονται με κάποιους πρώην μαχητές του λεγόμενου “Ισλαμικού Κράτους”. Οι μέχρι πρότινος εχθροί συντηρούν μία περίεργη αλλά με αμοιβαία κέρδη συνεργασία. Τα μέλη του PMF, από την πλευρά τους, επεκτείνουν την επιρροή τους σε σουνιτικές περιοχές. Οι τζιχαντιστές από την άλλη, επιχειρούν να επανέλθουν στην ιρακινή κοινωνία. Όποιο και αν είναι το τελικό αποτέλεσμα, σίγουρα δεν είναι προς το συμφέρον του Ιράκ και της προσπάθειας της νέας κυβέρνησης Σαντρ για ισορροπία. Συνέχεια ανάγνωση

Το PMF ήταν βασικός παράγοντας στον πόλεμο εναντίον του λεγόμενου “Ισλαμικού Κράτους” που ξεκίνησε το 2014. Αποτελείται αποκλειστικά από σιίτες μαχητές και συχνά αγωνίζεται κάτω από σιιτικές θρησκευτικές σημαίες. Αυτό δυσκόλεψε τις επιχειρήσεις τους σε περιοχές με πλειοψηφική σουνιτών ενώ παράλληλα οι διεθνείς εταίροι της ιρακινής κυβέρνησης, συμπεριλαμβανομένων των Ηνωμένων Πολιτειών, θεώρησαν ύποπτη τη συνεργασία μαζί τους.

Παρ΄όλα αυτά, το PMF επέμεινε. Σήμερα είναι υπεύθυνο για την ασφάλεια σε ορισμένες από τις πόλεις που απελευθερώθηκαν από το τέως “Χαλιφάτο” και αποτελεί μια σημαντική πολιτική δύναμη στη χώρα. Στις πρόσφατες εθνικές εκλογές, για παράδειγμα, ένα συγκρότημα ομάδων PMF που ονομάζεται Συμμαχία Fatah κέρδισε 48 έδρες στο ιρακινό κοινοβούλιο των 329 εδρών.

Με τα νέα αυτά δεδομένα, το PMF προσπαθεί να επεκτείνει περαιτέρω το χαρτοφυλάκιο του. Και προκειμένου να γίνει αυτό, έχει αλλάξει δραματικά τη στρατηγική του αναφορικά με τα νέα μέλη στο συνασπισμό. Πλέον, εκτός από νέους σιίτες, δέχεται και πρώην μέλη του “Ισλαμικού Κράτους”.

Σε συνεντεύξεις προηγούμενων μηνών, αρκετοί Ιρακινοί κυβερνητικοί αξιωματούχοι και ακτιβιστές επιβεβαίωσαν την τάση αυτή, αποδεικνύοντας ότι το Μπαντρ, μια από τις μεγαλύτερες πολιτοφυλακές του PMF, έχει προσλάβει περίπου 30 τέτοιους μαχητές, μόνο στην πόλη Τζαλλάουλα. Επιπλέον, η Ασαΐμπ αλ-Χακ, μία από τις πιο ριζοσπαστικές ομάδες στο PMF, έχει στρατολογήσει περίπου 40 πρώην μέλη του “Ισλαμικού Κράτους” στην ίδια περιοχή.

Εκτός από τα απλά πρώην μέλη του “Ισλαμικού Κράτους”, αρκετοί από τους ηγέτες της οργάνωσης φαίνεται επίσης να έχουν εισέλθει στις τάξεις του PMF. Σύμφωνα με πηγές της Asayish (η αστυνομική δύναμη των αυτόνομων καντονίων της Δημοκρατικής Ομοσπονδίας της Βόρειας Συρίας – Κούρδοι), ένας τέτοιος στρατευμένος είναι ο Μουτασάρ αλ Τούρκι, ο οποίος ηγήθηκε της μάχης κατά των Πεσμεργκά στο νότιο τμήμα της Τζαλλάουλα το καλοκαίρι του 2014.

Μπορεί να φαίνεται παράδοξο ότι οι σουνίτες μαχητές ενδιαφέρονται να ενταχθούν σε σιιτικές οργανώσεις που μάλιστα πολέμησαν εναντίον τους πρόσφατα. Αλλά υπάρχουν κάποιες σημαντικές αιτίες για την εξήγηση αυτού του φαινομένου.

Για ορισμένους τζιχαντιστές, είναι θέμα χρημάτων. Αυτοί ήταν μαχητές που δεν εντάχθηκαν στο Ισλαμικό Κράτος από θρησκευτικό θάρρος, αλλά επειδή χρειάζονταν μισθό. Όταν το λεγόμενο “Ισλαμικό κράτος” ηττήθηκε και βρέθηκαν άνεργοι, έψαξαν νέα στέγη. Για τους άνδρες με λίγες δεξιότητες πέραν του πολέμου και έχοντας ως δεδομένο το υψηλό ποσοστό ανεργίας στο Ιράκ, η συμμετοχή σε άλλη δύναμη φαντάζει λογική.

Το Ιράκ, όπως και πολλές κοινωνίες μετά από συγκρούσεις, δεν έχει επίσημες πολιτικές επανένταξης, αυτοί οι άνδρες δεν μπορούσαν να ενταχθούν σε επίσημες ιρακινές δυνάμεις ασφαλείας και για το λόγο αυτό άρχισαν να αναζητούν εναλλακτικές λύσεις. Αρχικά, πολλοί στράφηκαν στην Tribal Mobilization Forces, ομάδα σουνιτών που με αμερικανική χρηματοδότηση στρέφονται απέναντι στο PMF, η οποία έδινε μισθό περίπου 400 δολαρίων. Λίγοι μπόρεσαν να ενταχθούν εκεί βέβαια, παρότι μπορεί να είχαν είχαν οικογενειακούς, φυλετικούς ή ιδεολογικούς δεσμούς. Δεύτερο στη σειρά “αναζήτησης εργασίας ήταν το PMF. Το PMF όπως αποδεικνύεται, ήταν πιο πρόθυμο να αφήσει τα πρώην μέλη του “Ισλαμικού Κράτους” να ενταχθούν στις τάξεις του.

Πέρα από ένα σταθερό μισθό, η συμμετοχή σε μια ομάδα όπως το PMF ήταν επίσης μια ευκαιρία για πρώην τζιχαντιστές να ξεπλύνουν το ιστορικό τους. Όταν η οργάνωση τους ηττήθηκε και τα μέλη της έγιναν καταζητούμενοι, ήταν σχεδόν αδύνατο να περάσουν οποιαδήποτε σημείο ελέγχου εντός (ή εκτός) του Ιράκ. Όμως, οι άνδρες με στρατιωτικές ταυτότητες – κάτι που το PMF προβλέπει – δεν ελέγχονται συνήθως με βάση τους επίσημους καταλόγους ύποπτων για συμμετοχή στο Ισλαμικό Κράτος.

Είναι λοιπόν σαφές πως οι μαχητές αυτοί είναι πλέον επαγγελματίες πολεμιστές. Αδυνατούν να ενταχθούν στην κοινωνία, τουλάχιστον στην παρούσα της μορφή. Παράλληλα δημιουργούν έντονο εσωτερικό πρόβλημα ρευστότητας στο Ιράκ αλλά και κίνδυνο εξωτερικής απειλής καθότι λειτουργούν ανεξέλεγκτα υπό τη σκεπή μιας άλλης οργάνωσης. Είναι πολύ σημαντικό να γίνουν προσπάθειες εξάλειψης των στοιχείων αυτών, έτσι ώστε να υπάρχει “ένα λιγότερο πρόβλημα” στην προσπάθεια σταθεροποίησης του Ιράκ. Βέβαια, η βέλτιστη λύση ήταν και θα είναι η ομαλή ένταξη των ανθρώπων αυτών στην κοινωνία. Αυτή είναι και η μεγαλύτερη πρόκληση της κυβέρνησης Σαντρ: Να επαναφέρει το όραμα στους ιρακινούς και να καταδείξει ότι γίνονται βήματα για τη δημιουργία ενός σύγχρονου κράτους στην καρδιά της Μέσης Ανατολής.

 

* Ο Μηνάς Λυριστής είναι απόφοιτος του Τμήματος Μεσογειακών Σπουδών του Πανεπιστημίου Αιγαίου, και μεταπτυχιακός φοιτητής στο Τμήμα Τουρκικών και Σύγχρονων Ασιατικών Σπουδών του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών.

Share Button

Νικολάου Νικόλαος- Ερευνητής ΚΑΝΣ
Η περίοδος 2014-2017 ήταν μια κρίσιμη περίοδος για το Κατάρ. Η πτώση των τιμών του πετρελαίου ως απόρροια της ουκρανικής κρίσης (2014-16), η περιφερειακή κρίση στον Κόλπο (2015-16) και ο οικονομικός- διπλωματικός πόλεμος που κηρύχτηκε από τη Σαουδική Αραβία και κάποιους συνεργάτες της (Ιούνιος 2017), έπληξαν τη καταρινή οικονομία.
Ιδίως, στη κρίση του Ιουνίου 2017 προκλήθηκε αναστάτωση. Τα τρόφιμα εξαντλήθηκαν στα καταστήματα, πρεσβείες έκλεισαν, κυρώσεις επιβλήθηκαν, ενώ οι περιφερειακές συγκοινωνίες (θάλασσα, ξηρά, αέρας) περιορίστηκαν από και προς τη Ντόχα. Μάλιστα, το Ριάντ κράτησε εξαιρετικά επιθετική στάση επιδιώκοντας τον πλήρη αποκλεισμό του Κατάρ, ακόμα και με έργα υποδομής! Το σχέδιο εγκαταλείφθηκε λόγω τεχνικής αδυναμίας υλοποίησής του. Συνεπώς, η οικονομία του μικρού αραβικού εμιράτου επλήγη σοβαρά και μετά βίας απέφυγε μια γενικευμένη κρίση. Συνέχεια ανάγνωση

Έναν χρόνο μετά, ωστόσο, το Κατάρ δείχνει να αντέχει. Όχι μόνο αυτό, αλλά και συνεχίζει την ανάπτυξή του. Με μια πρώτη εντύπωση αυτό φαίνεται κάπως αδύνατο. Όμως, η ανάλυση αποδεικνύει ότι δεν ισχύει ο ανωτέρω ισχυρισμός. Το Κατάρ λίγο μετά τη κρίση, παραδίδει μαθήματα οικονομίας.

Η οικονομική πολιτική
Το Κατάρ κατάφερε και άντεξε τη πίεση που του ασκήθηκε εξαιτίας των δομών του. Με την εκμετάλλευση του φυσικού αερίου, το ευνοϊκό επιχειρηματικό κλίμα και τις επενδύσεις της κυβέρνησης σε εσωτερικό και εξωτερικό μετρίασε κατά πολύ τις αρνητικές συνέπειες. Ωστόσο, η εξέλιξη της διεθνούς οικονομίας σε συνδυασμό με τη κρίση του Ιουνίου την έπεισαν ότι πρέπει να λάβει πιο δραστικά μέτρα.
Αρχικά, η κυβέρνηση Αλ- Θάνι είναι αποφασισμένη να συνεχίσει τις πολιτικές ανάπτυξης της βιομηχανίας πετρελαίου και φυσικού αερίου ώστε να διατηρηθεί η θέση του αραβικού κράτους ως κύριος εξαγωγέας φυσικού αερίου. Επίσης, με τις κατάλληλες ενέργειες το καταρινό νόμισμα διατήρησε την αξία του παρά τις έξωθεν πιέσεις για το αντίθετο. Η στάση της κυβέρνησης είναι εμφανής από την ομιλία του εμίρη στο Συμβούλιο της Σούρας. Με λίγα λόγια, η κυβέρνηση στοχεύει να ενισχύσει τους πόρους της που τις αποφέρουν κέρδη. Οι πόροι αυτοί λειτουργούν και ως βάση για την οικονομία.
Επιπρόσθετα, ο υπουργός εμπορίου δήλωσε κατά τη διάρκεια συνάντησης της επιτροπής συνεργασίας Κατάρ- Ουκρανίας ότι η χώρα προσελκύοντας επενδυτές, ενισχύοντας τη βιομηχανία και άλλους τομείς της οικονομίας κατάφερε να συνεχίσει την ανάπτυξή της παρά τη κρίση. Από τα λόγια του μπορεί να εξαχθεί το συμπέρασμα ότι το Κατάρ θα προβεί σε μεταρρυθμίσεις ώστε να γίνει ακόμα πιο φιλικό σε επιχειρηματίες και επενδυτές.
Ακόμα ένας τρόπος με τον οποίο το Κατάρ στοχεύει να αντιμετωπίσει τη κρίση είναι και η διοργάνωση επιχειρηματικών φόρουμ. Ήδη, πολλά φόρουμ πραγματοποιήθηκαν με πιο σημαντικό εκείνο μεταξύ Γαλλίας και Κατάρ. Σκοπός του ήταν να δημιουργήσει δίκτυα συνεργασίας γαλλικών και καταρινών επιχειρήσεων σε τομείς όπως τα τρόφιμα, οι υπηρεσίες, οι νέες τεχνολογίες καθώς και να προσελκύσει η Γαλλία Καταρινούς επενδυτές. Είναι εμφανές ότι η ηγεσία του κράτους επιδιώκει να διαφοροποιήσει την οικονομία και να επεκτείνει τις αναπτυξιακές πολιτικές σε τομείς που υπάρχει έλλειψη όπως είναι τα τρόφιμα. Έτσι, τίθενται οι βάσεις για την απόκτηση αυτάρκειας ή επάρκειας.
Άξιο αναφοράς είναι και το ότι το Κατάρ στοχεύει να ενισχύσει την οικονομία του και με άλλες πολιτικές. Η φιλοξενία του Mundial 2022 έχει οδηγήσει στη δραστηριοποίηση στη χώρα πολλών κατασκευαστικών εταιρειών. Επιπλέον, οι επενδύσεις σε έργα υποδομής όπως το μετρό της Ντόχα θα αναβαθμίσουν το επίπεδο ζωής των Καταρινών, αλλά και όσων θα επισκεφθούν το αραβικό κράτος στο μέλλον. Ήδη, αναμένεται να είναι αξιόλογη η συμβολή των επισκεπτών για το Mundial στην οικονομία. Παράλληλα, η κυβέρνηση προωθεί και το σχέδιο δημιουργίας Ελεύθερων Οικονομικών Ζωνών (ΕΟΖ) για να πείσει επιχειρηματίες να προτιμήσουν επενδύσεις στο καταρινό έδαφος. Τέλος, στο παραπάνω πλαίσιο εντάσσονται και πολιτικές επενδύσεων στην υγεία, στον τραπεζικό τομέα και στην εκπαίδευση. Όχι μόνο θα βελτιωθούν οι συνθήκες ζωής, αλλά η χώρα θα «παράγει» από μόνη της το ανθρώπινο δυναμικό που θα συμβάλει στην συνεχή ανάπτυξη της οικονομίας.
Η οικονομική πολιτική της κυβέρνησης Αλ- Θάνι έχει και εξωτερικές πτυχές. Σε καμία περίπτωση δεν απορρίπτει την οικονομική διπλωματία που στη κρίση του 2017 βοήθησε στον μέγιστο βαθμό τη χώρα. Η κυβέρνηση ενισχύει τις ήδη καλές σχέσεις με άλλα κράτη, ενώ επεκτείνει τη διπλωματία της και σε άλλες, στρατηγικού ενδιαφέροντος.
Σημαντικός εταίρος, ιδίως στην οικονομία, είναι η Τουρκία. Οι σχέσεις των δύο χωρών είναι άριστες. Η Τουρκία συνέδραμε το Κατάρ κατά τη διάρκεια της κρίσης, ενώ Καταρινοί επενδυτές αναμένεται να επενδύσουν στη τουρκική οικονομία. Το μέλλον για την οικονομική συνεργασία των δύο κρατών είναι ευοίωνο. Μάλιστα, ο Ερτογάν κατά τη διάρκεια της συνάντησης αντιπροσώπων των δύο χωρών στη Κωνσταντινούπολη αποκάλεσε τους Καταρινούς «Αδελφούς». Είναι γεγονός ότι η τουρκική αγορά προσφέρει ευκαιρίες κέρδους όντας πολύ μεγάλη, ενώ η αντίστοιχη καταρινή το ίδιο με τη προσθήκη της επέκτασης και σε περιφερειακές κρατικές οντότητες για τουρκικές εταιρείες.
Ακόμα μια άλλη χώρα που είχε καλές σχέσεις με το Κατάρ, αλλά που τώρα εκείνες ενδυναμώνονται, είναι το Ιράν. Η αποχώρηση της κυβέρνησης Τράμπ από τη συμφωνία και η αμφιλεγόμενη στάση της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των ευρωπαϊκών κρατών δεν πτόησε τη Ντόχα. Το Κατάρ, με ελιγμό, κατάφερε να αυξήσει μέσα στο χρόνο το εμπόριο με το σιϊτικό κράτος και η αεροπορική εταιρεία Qatar Airways ανακοίνωσε ότι από τον Ιανουάριο θα προστεθούν πτήσεις προς το Ιράν. Η συνεργασία Κατάρ- Ιράν έχει προκαλέσει εχθρότητα στις Η.Π.Α. και τους συμμάχους τους. Όμως, η ιρανική αγορά προσφέρει επενδυτικές ευκαιρίες και το αραβικό κράτος μπορεί να εισάγει από το ιρανικό αγαθά τα οποία δεν έχει και σε καλές τιμές.
Το Κατάρ στρέφεται ακόμα σε μια μεγάλη χώρα, τη Κίνα. Εκείνη αποτελεί τον τρίτο μεγαλύτερο εμπορικό εταίρο με το συνολικό ποσό των διμερών συναλλαγών να φτάνει τα 10,6 δις δολάρια (2017). Η καταρινή κυβέρνηση επιδιώκει περισσότερη συνεργασία των δύο κρατών, κάτι που έγινε φανερό στο Οικονομικό Φόρουμ της Σαγκάης στις αρχές Νοεμβρίου. Στο πλαίσιο της προσέγγισης με τη Κίνα μπορεί να ενταχθεί και η προσέγγιση με το Νεπάλ. Ο στόχος της Ντόχα είναι να δραστηριοποιηθεί στη κινεζική αγορά, να προσελκύσει Κινέζους επιχειρηματίες και επενδυτές και να ωφεληθεί από τα πλεονεκτήματα που προσφέρει ο «Νέος Δρόμος του Μεταξιού». Συνεπώς, δεν είναι τυχαία η σύσφιγξη των σχέσεων με το Νεπάλ που αποτελεί κράτος- κόμβο στο κινεζικό σχέδιο.
Ο εμίρης Αλ- Θάνι σκοπεύει να εισέλθει στο ενεργειακό παιχνίδι στην Ευρώπη και στην Μεσόγειο, καθώς και στην ευρωπαϊκή αγορά που είναι από τις μεγαλύτερες παγκοσμίως. Δύο χώρες οδεύουν στο να γίνουν βασικοί «Ευρωπαίοι» εταίροι του Κατάρ: η Κροατία και η Ιταλία. Αναφορικά με τη Κροατία, η σλαβική χώρα χαρακτηρίζεται από σταθερότητα, ενώ είναι μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Ο.Ν.Ε.. Επίσης, γεωγραφικά αποτελεί «δίαυλο» πρόσβασης στην ευρωπαϊκή αγορά. Ακόμα, γίνεται ιδιαίτερα θελκτική μέσω της επιθυμίας κατασκευής τερματικού σταθμού υγροποιημένου φυσικού αερίου από τη κυβέρνηση Κιταρόβιτς. Εκείνη, σκοπεύει να κατασκευάσει έναν τέτοιο σταθμό σε κάποιο νησί των ακτών της Δαλματίας, επομένως το Κατάρ δεν μπορεί παρά να ενδιαφερθεί. Η Ιταλία με τη σειρά της αποτελεί μια από τις μεγαλύτερες οικονομικές δυνάμεις σε ευρωπαϊκό και διεθνές επίπεδο, μια μεγάλη αγορά εκατομμυρίων κατοίκων και σημαντικό παράγοντα στη διαμόρφωση του ενεργειακού ανταγωνισμού στην Ευρώπη και στη Μεσόγειο. Επιπλέον, ιταλικές εταιρείες δραστηριοποιούνται στο εμιράτο του Κόλπου, ιδίως στον τομέα των κατασκευών. Εν κατακλείδι, η επίσκεψη του εμίρη στα δύο κράτη αποσκοπεί στην εύρεση νέων αγορών και επενδυτικών εδαφών που θα τονώσουν την καταρινή οικονομία και θα καταστήσουν τη χώρα σημαντικό παράγοντα διαμόρφωσης του διεθνούς περιβάλλοντος.
Όμως, οι φιλοδοξίες του εμίρη δεν σταματούν στην ευρωπαϊκή ήπειρο. Η Αφρική αποτελεί εξίσου μια πολλά υποσχόμενη αγορά για τους Καταρινούς. Δεν είναι τυχαία, συνεπώς, η επίσκεψη του Αλ- Θάνι στη Γκάνα. Η αφρικανική χώρα θεωρείται από τις πιο ανεπτυγμένες οικονομικά στη Μαύρη Ήπειρο, με σταθερό πολιτικό σκηνικό, μεγάλο πληθυσμό, μια κυβέρνηση που θέλει να αναβαθμίσει επενδυτικά τη χώρα και πλουτοπαραγωγικές πηγές όπως πετρέλαιο και χρυσάφι. Ακόμα, η Γκάνα έχει και πρόσβαση στη θάλασσα. Η καταρινή παρουσία αναμένεται να λάβει τη μορφή οικονομικής, στρατιωτικής και επενδυτικής συνεργασίας. Έτσι, οι καταρινές εξαγωγές θα έχουν πρόσβαση σε μεγάλο αριθμό καταναλωτών, ενώ τίθεται η βάση για συνεργασία στον ενεργειακό τομέα.

Αντί επιλόγου
Η καταρινή κυβέρνηση τον Οκτώβριο του 2008 ανακοίνωσε την επιθυμία για υλοποίηση του σχεδίου «Εθνικό Όραμα Κατάρ 2030». Σκοπός του είναι η οικονομική, η περιβαλλοντική, η κοινωνική ανάπτυξη καθώς και εκείνη του ανθρώπινου δυναμικού.
Είναι εμφανές, ότι η κυβέρνηση του αραβικού κράτους επιδιώκει να ολοκληρώσει το ανωτέρω σχέδιο. Έτσι, η οικονομική της πολιτική έχει δύο σκέλη: το εσωτερικό και το εξωτερικό. Στο εσωτερικό, σκοπός είναι η σταθεροποίηση και περαιτέρω ανάπτυξη της οικονομίας, η αναβάθμιση των υποδομών, της κοινωνίας και των συστημάτων υγείας και εκπαίδευσης. Στο εξωτερικό, οι ενέργειες αποσκοπούν στην άρση της απομόνωσης στην οποία έχει περιέλθει το Κατάρ από τον Ιούνιο 2017, στην διπλωματική αναβάθμισή του ως βασικού παράγοντα στο διεθνές περιβάλλον και στην εύρεση ξένων αγορών για τη προώθηση των προϊόντων του. Εδώ, μπορεί να ενταχθεί και η ενεργειακή στρατηγική της Ντόχα.
Έχει αποτέλεσμα η διττή οικονομική πολιτική του Κατάρ μέχρι τώρα; Τα αποτελέσματα είναι θετικά και αναμένονται ακόμα καλύτερα στο άμεσο μέλλον. Το ΔΝΤ είναι πολύ ικανοποιημένο από την απόδοση της καταρινής οικονομίας, διέπεται από αισιοδοξία για περαιτέρω ανάπτυξη των οικονομικών μεγεθών και υπολογίζει ρυθμό ανάπτυξης έως 3% τη περίοδο 2019-2020. Επίσης, η πιστοληπτική αξιοπιστία της χώρας λίγο έχει υποχωρήσει. Επομένως, δίκαια μπορεί να λεχθεί ότι το Κατάρ παραδίδει μαθήματα οικονομίας. Όχι μόνο οι δομές του επέτρεψαν να αντέξει, αλλά η συνετή διττή οικονομική πολιτική της κυβέρνησης του επιτρέπει μια δικαιολογημένη αισιοδοξία για το μέλλον. Μέχρι στιγμής, ο σχεδιασμός για το μέλλον δεν φαίνεται να κινδυνεύει.

Ενδεικτικές πηγές
The Business Times, Qatar economy growing despite crisis: IMF, 15 November 2018, προσβάσιμο στο https://www.businesstimes.com.sg/government-economy/qatar-economy-growing-despite-crisis-imf (ημερομηνία και ώρα πρόσβασης: 28 Νοεμβρίου 2018, 11:30).
Alex Cornwell, Reuters, Qatar Airways announces more flights to Iran weeks after US sanctions reimposed on Tehran, 26 November 2018, προσβάσιμο στο https://www.reuters.com/article/us-qatar-airways-iran/qatar-airways-announces-more-flights-to-iran-weeks-after-u-s-sanctions-reimposed-on-tehran-idUSKCN1NV20H (ημερομηνία και ώρα πρόσβασης: 28 Νοεμβρίου 2018, 12:00).
Hurriyet Daily News, Turkey and Qatar prove to be true friends, says Erdogan, 27 November 2018, προσβάσιμο στο http://www.hurriyetdailynews.com/turkey-and-qatar-prove-to-be-true-friends-says-erdogan-139210 (ημερομηνία και ώρα πρόσβασης: 27 Νοεμβρίου 2018, 12:20).
Financial Tribune, Iran exports to Qatar rise 44% in 7 months to Oct 2018, 26 November 2018, προσβάσιμο στο https://financialtribune.com/articles/domestic-economy/95277/iran-exports-to-qatar-rise-44-in-7-months-to-oct-2018 (ημερομηνία και ώρα πρόσβασης: 28 Νοεμβρίου 2018, 12:35).
Al- Jazeera, Qatar’s emir: Gulf crisis will pass, economy is stronger, 06 November 2018, προσβάσιμο στο https://www.aljazeera.com/news/2018/11/qatar-emir-gulf-crises-pass-economy-stronger-181106070435930.html (ημερομηνία και ώρα πρόσβασης: 28 Νοεμβρίου 2018, 13:00).
The Peninsula Qatar, Qatar continues with economic growth: commerce minister, 16 November 2018, προσβάσιμο στο https://www.thepeninsulaqatar.com/article/16/11/2018/Qatar-continues-with-economic-growth-Commerce-Minister (ημερομηνία και ώρα πρόσβασης: 17:05).
Gulf Times, China now Qatar’s third largest trading partner, says top MCI official, 07 November 2018, προσβάσιμο στο https://www.gulf-times.com/story/612174/China-now-Qatar-s-third-largest-trading-partner-sa (ημερομηνία και ώρα πρόσβασης: 28 Νοεμβρίου 2018, 17:20).
Gulf Times, Qatar and Croatia enjoy advanced strategic ties 19 November 2018, προσβάσιμο στο https://www.gulf-times.com/story/613428/Qatar-and-Croatia-enjoy-advanced-strategic-ties (ημερομηνία και ώρα πρόσβασης: 28 Νοεμβρίου 2018, 17:45).
Rex Mainoo Yeboah, AllAfrica, Ghana: Emir of Qatar lauds President Akufo- Addo for transforming Ghana’s economy, 14 November 2018, προσβάσιμο στο https://allafrica.com/stories/201811150225.html (ημερομηνία και ώρα πρόσβασης: 10:20).
Gulf Times, Qatar- Italy ties built on strong friendship, strategic partnership, 19 November 2018, προσβάσιμο στο https://www.gulf-times.com/story/613504/Qatar-Italy-ties-built-on-strong-friendship-strate (ημερομηνία και ώρα πρόσβασης: 28 Νοεμβρίου 2018, 18:10).
Peter Alagos ,Gulf Times, Business forum to highlight investment opportunities for Qatar, France, 24 November 2018, προσβάσιμο στο https://www.gulf-times.com/story/614009/Business-forum-to-highlight-investment-opportunities-for-Qatar-France (ημερομηνία και ώρα πρόσβασης: 28 Νοεμβρίου 2018, 18:30).
Al- Bawaba, IMF approves Qatar’s fiscal policy, 19 November 2018, προσβάσιμο στο https://www.albawaba.com/business/imf-approves-qatars-fiscal-policy-1215208 (ημερομηνία και ώρα πρόσβασης: 28 Νοεμβρίου 2018, 19:00).
The Peninsula Qatar, Foreign firms urged to take advantage of Qatar’s commercial reforms, 27 November 2018, προσβάσιμο στο https://www.thepeninsulaqatar.com/article/27/11/2018/Foreign-firms-urged-to-take-advantage-of-Qatar%E2%80%99s-commercial-reforms (ημερομηνία και ώρα πρόσβασης: 28 Νοεμβρίου 2018, 19:40).

1 2 3 16