για τον Πολιτισμό και την Επικοινωνία
Συνέβη σήμερα
Συνέβη σήμερα
Μεγεθύνσεις
Μεγεθύνσεις
ΚΑΝΣ στα ΜΜΕ
ΚΑΝΣ στα ΜΜΕ
Προσεγγίσεις
Προσεγγίσεις
Γεωπολιτική
Γεωπολιτική
Μερσίλεια Αναστασιάδου

Μερσίλεια Αναστασιάδου

Share Button

Γράφει ο Μηνάς Λυριστής*

Το Ισλαμικό Κράτος βρίσκεται σε αποσύνθεση. Τα εδάφη του μειώνονται με γρήγορους ρυθμούς πλέον, και η υποχώρηση σε πολλές περιπτώσεις φαίνεται άτακτη.
Παρότι πολλοί αναλυτές θεωρούν πως το Ισλαμικό Κράτος (εφεξής ΙΚ) έχει ουσιαστικά ηττηθεί στρατιωτικά, ότι απέμεινε από τις δυνάμεις του έχει συγκεντρωθεί σε καταφύγια της ερήμου. Οι μαχητές αυτοί έχουν δημιουργήσει μικρές ομάδες, οι οποίες κινούνται αυτόνομα και ως εκ τούτου δεν εντοπίζονται εύκολα. Μάλιστα, πολύ συχνά επιτίθενται σε ιρακινές δυνάμεις, καταφέρνοντας θανατηφόρα χτυπήματα. Τι συμβαίνει όμως με τους μαχητές αυτούς; Συνέχεια ανάγνωση

Το κυνήγι των μαχητών του ΙΚ αντιμετωπίζεται από τοπικές μονάδες της Χασντ (Al-Hashd Al-Sha’abi) οι οποίοι φυσικά γνωρίζουν πολύ καλά τη μορφολογία του εδάφους, όπως όμως το γνωρίζει και ο εχθρός. Οι μαχητές του ΙΚ κρύβονται σε μυστικά μέρη, κυρίως κοντά σε ποτάμια και κοιλάδες, και βγαίνουν από τα καταφύγια τους μόνο όταν χρειάζονται προμήθειες, καθιστώντας δύσκολο τον εντοπισμό τους. Όμως, καθώς πλησιάζει ο ιρακινός χειμώνας, θα είναι ολοένα και δυσκολότερες οι συνθήκες διαβίωσης στην ύπαιθρο για τους μαχητές του ΙΚ Για τον λόγο αυτό, οι ιρακινές δυνάμεις αναμένουν αναζωπύρωση των μαχών τους επόμενους μήνες.

Επιπλέον, έχει παρατηρηθεί πως οι μαχητές του ΙΚ αναμειγνύονται με ντόπιους πληθυσμούς χωριών ή πόλεων, παριστάνοντας τους αμάχους. Είναι όμως ενεργοί οπαδοί του ΙΚ, οπλισμένοι και επικίνδυνοι. Ωστόσο ο κίνδυνος για την έκβαση του πολέμου, και την ασφάλεια των αμάχων της περιοχής του Ιράκ, πρέπει να εστιαστεί και σε μία ασύμμετρη απειλή, η οποία δεν έχει διατυπωθεί ακόμη, και δεν είναι σίγουρο το κατά πόσο είναι γνωστή.

Οι ελευθερωμένες περιοχές, βρίσκονταν υπό την κατοχή του ΙΚ για τρία περίπου χρόνια. Οι μαχητές του ΙΚ πλέον, έχουν γνώση των εκάστοτε πόλεων τις οποίες ήλεγχαν• χαρτογραφημένες περιοχές, τις οποίες μπορούν να αξιοποιήσουν ανάλογα με τις προθέσεις τους. Ακόμη, έχει θαφτεί σε άγνωστες τοποθεσίες πολεμικό υλικό, βαρύς οπλισμός, πρόσθετα όπλα, εκρηκτικοί μηχανισμοί και λοιπό υλικό. Ο οπλισμός αυτός μπορεί να χρησιμοποιηθεί ανά πάσα στιγμή και για αυτό αποτελεί απειλή.
Δεκάδες τέτοιου είδους δίκτυα αποθήκευσης οπλισμού έχουν βρεθεί από τον ιρακινό στρατό.
Για την ώρα παρατηρείται η σποραδική χρήση αυτοσχέδιων εκρηκτικών μηχανισμών σε δρομολόγια εντός των περιοχών του Ιράκ με ερημικό ανάγλυφο. Οι δρόμοι αυτοί χρησιμοποιούνται κυρίως από τις ιρακινές δυνάμεις, και γιαυτό το λόγο καταγράφονται απώλειες και τραυματισμοί στο στράτευμα. Φαίνεται λοιπόν η στροφή του ΙΚ στις “προ-χαλιφικές” του εποχές, πριν δηλαδή ανακηρύξει την ίδρυση του χαλιφάτου. Την περίοδο που πραγματοποιούσε επιθέσεις με αιφνιδιαστικά χτυπήματα και τακτικές ανταρτοπολέμου.

Οι περιοχές που μαίνεται η μάχη “εξασφάλισης του εδάφους” είναι κυρίως οι απέραντες εκτάσεις ερήμου πλησίον του Kirkuk και της Hawija. Ο σκληρός πυρήνας των μαχητών του ΙΚ εδράζεται εκεί πλέον, και σε συνάρτηση με τις δύσβατες εκτάσεις, μη προσπελάσιμες από τακτικό στρατό, δημιουργούν μια εκρηκτική κατάσταση ανασφάλειας και ρευστότητας. Είναι πολύ δύσκολο να εντοπιστούν οι μαχητές αυτοί, και ακόμη δυσκολότερο να εξουδετερωθούν.
Εξάλλου, έπειτα από την απελευθέρωση της Hawija στις αρχές Οκτωβρίου, οι ιρακινές δυνάμεις δεν κυνηγούν μαχητές του ΙΚ στις ερήμους, αλλά και στα παραπλήσια χωριά, όπου έχουν ξυρίσει τα γένια τους, μεταμφιεζόμενοι τους απλούς πολίτες.

Δοκιμάζοντας τη μεταμφίεση του απλού πολίτη, ή της προστασίας από μέλη της οικογένειας τους, αυτοί οι άνθρωποι ελπίζουν να αναμειχθούν στους πληθυσμούς και να μην εντοπιστούν στην μετά το Ισλαμικό Κράτος εποχή. Αποτελούν ασύμετρη απειλή προς την προσπάθεια επαναλειτουργίας του κράτους του Ιράκ και σαφώς δύνανται να μετακινηθούν και σε άλλες περιοχές δοκιμάζοντας την αποσταθεροποίηση τους.

*Ο Μηνάς Λυριστής είναι μεταπτυχιακός φοιτητής της Σχολής Τουρκικών και Σύγχρονων Ασιατικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Αθηνών

Share Button

Νίκος Νικολάου

Οι ηγέτες Τουρκίας- Κατάρ εδώ και πολλά χρόνια συναντιούνται. Αυτό δεν είναι περίεργο. Όμως, από το 2011 και ιδίως από το 2015 και μετά αυτή η σχέση έχει γίνει πιο έντονη. Οι διμερείς συναντήσεις έχουν αυξηθεί. Αυτό το γεγονός έχει την ερμηνεία του. Υπάρχει σύμπλευση συμφερόντων για τα τεκταινόμενα στην Μέση Ανατολή και οι δυο χώρες κατέχουν κομβική θέση στο περιφερειακό και διεθνές περιβάλλον. Ωστόσο, υπάρχει και ένας ακόμα λόγος για τον οποίο η Τουρκία επιδιώκει την καταρινή συνεργασία. Εκείνος αφορά την οικονομία. Η Τουρκία έχει ανάγκη την δημιουργία οικονομικών δεσμών και αναπτύσσει στρατηγική για να τους πετύχει. Συνέχεια ανάγνωση

Οι τουρκο-καταρινές οικονομικές σχέσεις
Αν και από το 2003 το εμπόριο μεταξύ των δύο κρατών είναι ανεπτυγμένο, το σημείο-καμπή που επρόκειτο να αναπτύξει ραγδαία τους οικονομικούς δεσμούς είναι η υπογραφή το 2008 ενός Μνημόνιου Κατανόησης μεταξύ της Καταρινής Αρχής Επενδύσεων και της τουρκικής Υπηρεσίας Υποστήριξης και Προώθησης Επενδύσεων. Αυτή η συμφωνία «άνοιξε» τον δρόμο για τις τουρκικές εταιρείες να δραστηριοποιηθούν στην αγορά του εμιράτου.
Έτσι, τουρκική κατασκευαστική εταιρεία συνέβαλε στην οικοδόμηση του Μουσείου Ισλαμικής Τέχνης της Ντόχα. Την ίδια περίοδο μία άλλη κατασευαστική η TAV Constructions με ειδίκευση στην κατασκευή αεροδρομίων ανέλαβε την κατασκευή ενός τμήματος του διεθνούς αερολιμένα της του Κατάρ, του Ham ad International Airport . Το ότι το Κατάρ θα φιλοξενήσει το Παγκόσμιο Κύπελλο Ποδοσφαίρου το 2022 αποτέλεσε μία ευκαιρία που δεν πήγε χαμένη. Η ανάγκη κατασκευής έργων υποδομής όπως στάδια, δρόμοι καθώς και η ολοκλήρωση του μετρό της Ντόχα είχε ως απόρροια τουρκικές εταιρείες όπως η Tefken Constructions και η Yuksel Holding να αναλάβουν έργα.
Νέα δυναμική δόθηκε τον χειμώνα του 2016 με την συνάντηση Ερτογάν- Αλ- Θάνι στην Κωνσταντινούπολη. Η συνάντηση αυτή αν και αφορούσε την Συρία συμπεριέλαβε και συζητήσεις επί οικονομικών θεμάτων. Τον Μάρτιο, ένα μήνα μετά, μία αντιπροσωπεία της Ανώτατης Επιτροπής για το Παγκόσμιο Κύπελο του Κατάρ υπό τον Γενικό Γραμματέα της Χασσάν αλ- Ταβαντί επισκέφθηκε αθλητικές εγκαταστάσεις σε τουρκικό έδαφος και ενθουσιάστηκε με τις κατασκευές αυτές .
Τον Φεβρουάριο του 2017 ο Ερτογάν επισκέφθηκε το Κατάρ. Συνοδευόταν μεταξύ άλλων και από τον Νιχάτ Ζεϊμπεκσί υπουργό οικονομικών της κυβέρνησής του. Η παρουσία του τελευταίου προμήνυε ότι οι συζητήσεις για οικονομικά θέματα εν’ όψει μάλιστα και του Mundial θα είχαν την τιμητική τους. Τον Απρίλιο του 2017 εκατοντάδες τουρκικές εταιρείες έλαβαν μέρος στην Expo Turkey που διοργανώθηκε στο Κατάρ φανερώνοντας έντονο ενδιαφέρον για δραστηριότητες στην χώρα.
Όμως οι τουρκικές επιδιώξεις δεν σταμάτησαν εδώ. Το Κατάρ εξαιτίας του πλούτου του αλλά και των ιδιόμορφων περιβαλλοντικών συνθηκών αποτέλεσε πόλο έλξης για τους Τούρκους εξαγωγείς προϊόντων. Η τουρκική κυβέρνηση το αντιλήφθηκε και πέτυχε την αύξηση της εισαγωγής τουρκικών αγαθών στην αγορά του εμιράτου κατά 126% από το 2011-2015 . Το κομβικό γεγονός το οποίο θα εκμεταλλευόταν ο Ερτογάν ήταν η διπλωματική κρίση του Ιουνίου του 2017. Με τους γείτονές του να μην το εφοδιάζουν τα τρόφιμα και τα είδη πρώτης ανάγκης άρχισαν να εξαντλούνται. Η τουρκική κυβέρνηση υποστήριξε τους Τούρκους εξαγωγείς και οι εξαγωγές έφτασαν τους 200.000 τόνους την ημέρα επιφέροντας μεγάλα κέρδη. Μάλιστα, εγκαινιάστηκε και μία εμπορική οδός σύνδεσης του Κατάρ με την Τουρκία για την μεταφορά προϊόντων .
Στον απόηχο της διπλωματικής κρίσης, η Τουρκία πέτυχε και κάτι άλλο. Από τον Αύγουστο ως τον Οκτώβριο υπεγράφησαν επιχειρηματικές συμφωνίες ενώ εγκαινιάστηκαν νέες εμπορικοί οδοί από ξηρά μέσω Ιράν και από θάλασσα μεταξύ των λιμένων Μερσίνας και Χαμάντ που μείωναν τον χρόνο και το κόστος μεταφοράς των αγαθών εξασφαλίζοντας ανεμπόδιστο εφοδιασμό .

Ο ενεργειακός τομέας σε νέα βάση
Η Τουρκία στην συνεργασία της με το εμιράτο του Κόλπου δεν μπορούσε να παραβλέψει το ενεργειακό κομμάτι. Το καλοκαίρι του 2009 υπήρξαν διμερείς συνομιλίες για την κατασκευή ενός αγωγού που να συνδέει τις δύο χώρες μέσω Σαουδικής Αραβίας και Συρίας . Αν και αυτό το σχέδιο δεν τελεσφόρησε, η τουρκική πλευρά δεν πτοήθηκε. Με την τουρκο-ρωσική κρίση του Δεκεμβρίου του 2015 η κυβέρνηση Ερτογάν υπέγραψε με τον εμίρη αλ- Θάνι μία σύμβαση για την προμήθεια φυσικού αερίου. Επρόκειτο για έναν ελιγμό σε μία προσπάθεια να απεξαρτοποιηθεί από την ρωσική τροφοδοσία.

Το Κατάρ «βλέπει» Τουρκία
Το οικονομικό ενδιαφέρον ωστόσο δεν είναι μονόπλευρο. Καταρινοί επενδυτές είναι θετικοί στο να επενδύσουν παραπάνω χρήματα στην τουρκική οικονομία. Και όχι τυχαία. Η Τουρκία προσφέρει μία μεγάλη αγορά, με βιομηχανική ανάπτυξη, με δυναμικούς επιχειρηματίες και με μία κυβέρνηση η οποία υλοποιεί πολλά έργα υποδομής στην επικράτεια. Συνεπώς, δεν προκαλεί περιέργεια το ότι για το 2018 το Κατάρ θα επενδύσει 19 δις δολλάρια ενώ οι μέχρι τώρα επενδύσεις του φτάνουν τα 20 δις δολλάρια .

Αντί επιλόγου
Η συνεγασία Κατάρ- Τουρκίας έχει αποκτήσει πλέον στρατηγικό χαρακτήρα σε όλους τους τομείς. Η οικονομική στρατηγική του Ερτογάν είναι στοχευμένη. Έχει πετύχει να ενισχύσει το status της Τουρκίας στην περιοχή της Μέσης Ανατολής, να αποκτήσει «πάτημα» στον Κόλπο όπου σε συνδυασμό με την δραστηριοποίηση και άλλων τουρκικών επιχειρήσεων στην περιοχή αυξάνεται το κύρος της και να προσελκύσει Καταρινούς επενδυτές να ενισχύσουν την οικονομία της.
Παράλληλα, εξασφαλίζει ενεργειακή αυτονομία συνεργαζόμενη με την μεγαλύτερη παραγωγό χώρα φυσικού αερίου, καθιερώνει σε περιφερειακό και διεθνές επίπεδο τους Τούρκους επιχειρηματίες ενώ θέτει τις βάσεις για περαιτέρω συνεργασία δημιουργώντας έναν οικονομικό άξονα στην Μέση Ανατολή.

[1]  Ιστότοπος της τουρκικής κατασκευαστικής εταιρείας TAV http://tavconstruction.com/mobile/aviation-projects (προσπέλαση 19/11/2017).

[1] Ιστότοπος της Tefken http://www.tekfeninsaat.com.tr/worldwide.asp?p=qatar (προσπέλαση 19/11/2017).

[1] Ιστότοπος της Yuksel  Holding http://www.yukselholding.net/en/news-/corporate-news/726-katar-doha-metro-projesinde-imzalar-atld.html (προσπέλαση 19/11/2017).

[1]  Εφημερίδα Daily Sabah , 8 Μαρτίου 2016,                      https://www.dailysabah.com/business/2016/03/09/turkey-and-qatar-ready-to-sign-a-deal-for-2022-fifa-world-cup ( προσπέλαση 15 Νοεμβρίου 2017).

[1] Girit Selin, 14 June 2017, BBC Istanbul, http://www.bbc.com/news/world-middle-east-40262713 (προσπέλαση 19/11/2017).

[1]  The Washington Institute http://www.washingtoninstitute.org/fikraforum/view/how-qatar-seeks-to-establish-new-trade-routes (προσπέλαση 19/11/2017).

[1]  Ιστότοπος της εφημερίδας Gulf- Times http://www.gulf-times.com/story/562857/Turkey-Qatar-new-weekly-shipping-service-starts-ne (προσπέλαση 19/11/2017).

[1]  Orenstein Mitchell A., Romer George, 14/10/ 2015, Foreign  Affairs https://www.foreignaffairs.com/articles/syria/2015-10-14/putins-gas-attack (προσπέλαση στις 19/11/2017).

[1]  Ιστότοπος Al- Jazeera, 14 November 2017,  http://www.aljazeera.com/news/2017/10/turkey-qatar-strategic-alliance-171024133518768.html (προσπέλαση 19/11/2017).

 

 

Share Button

Της Αγγελικής Χαραλαμποπούλου

Σε αναμονή των προεδρικών εκλογών στην Κύπρο μια προσπάθεια αποτύπωσης των διαθέσεων του εκλογικού σώματος ίσως βοηθήσει στη κατανόηση των επερχόμενων –κι όχι μόνο- εκλογικών αποτελεσμάτων.

Το δεδομένο είναι ότι η Κυπριακή κοινωνία στο σύνολο της δεν συμφωνεί απόλυτα- τουλάχιστον ουσιαστικά- στο θέμα του Κυπριακού. Διακρίνονται διάφορες τάσεις οι οποίες πολλές φορές είναι είτε ακραίες και αντικρουόμενες είτε ουδέτερες και αδιάφορες.

Από την μία πλευρά έχουμε την πλήρη αδιαφορία ενός μέρους της κοινωνίας –της νεότερης γενιάς κυρίως- που αδιαφορεί συνολικά για τα πολιτικά τεκταινόμενα. Αυτή η αδιαφορία γίνεται εμφανής στη μεγάλη αποχή που καταγράφεται στις εκλογικές αναμετρήσεις τα τελευταία χρόνια. Αν αναζητήσουμε πού ενδεχομένως οφείλεται, προσπαθώντας να σχηματίσουμε ένα γενικό προφίλ, μπορούμε να παρατηρήσουμε ότι οι γενιές που δεν βίωσαν την εισβολή και έζησαν στο εξωτερικό ή αντιμετώπισαν την κρίση των προηγούμενων χρόνων, έχουν σχηματίσει μια αρνητική στάση απέναντι στη πολιτική διακυβέρνηση του τόπου τους. Ενδεχομένως να κατηγορούσαν τη πολιτική εξουσία για την οικονομία και τη κατάσταση του Κυπριακού με αποτέλεσμα να αποστασιοποιηθούν. Η αδιαφορία  έρχεται ως συνέπεια της γενικότερης δυσαρέσκειας που επικρατεί απέναντι σε κάθε πολιτική εξουσία, όπως συμβαίνει και στην Ελλάδα. Θεωρητικά, αντιμετωπίζουν την αποχή ως το μόνο –και εύκολο- τρόπο να εκφράσουν τη δυσαρέσκεια τους.

Ειδικότερα, στο θέμα του Κυπριακού, παρότι οι μνήμες του σχεδίου Αννάν είναι ακόμη ζωντανές, η όποια εξέλιξη αντιμετωπίζεται επίσης με απάθεια. Έχει καταστεί άλλωστε γραφική η συνεχής αναπαραγωγή της λύσης μιας «διζωνικής δικοινοτικής ομοσπονδίας», η οποία  έχει υποστηρικτές αλλά και πολέμιους. Επί αυτού τοποθετούνται οι υποψήφιοι πρόεδροι ώστε να συσπειρώσουν το μέρος του εκλογικού σώματος που ταυτίζεται με την παράταξη τους. Αξιοπρόσεκτο είναι ωστόσο ότι μεγάλο μέρος των σιωπηλών υποστηρικτών της ΔΔΟ θεωρεί ότι δεν θα πραγματοποιηθεί ποτέ, παρά τις προεκλογικές υποσχέσεις για διαπραγματεύσεις και συμφωνίες. Με αυτό τον τρόπο το θέμα του Κυπριακού χάνει τη σημασία του καταλήγοντας να είναι μια γραφική προεκλογική υπόσχεση. Πως θα μπορούσε άλλωστε να είναι διαφορετικά  όταν έχει γίνει πλέον εμφανής η μειονεκτική θέση στην οποία θα έλθει η Δημοκρατία σε οποιαδήποτε λύση.

Το ασύμφορο “οποιασδήποτε” λύσης είναι γνωστό στον Κυπριακό λαό δεδομένης της ιστορικής αλληλουχίας.  Είτε οι υποψήφιοι λοιπόν δεσμεύονται για συνομιλίες, διαπραγματεύσεις ή ακόμη και λύση, είτε αντιτίθενται σε οποιαδήποτε συνομιλία και διακηρύττουν ανοιχτά την ελληνοκυπριακή κυριαρχία σε όλο το νησί, ο λαός αντιλαμβάνεται την αδυναμία εφαρμογής των δεσμεύσεων –εκτός εξαιρετικά ατυχών περιπτώσεων υποψηφίων.

Είναι ευρέως γνωστό ότι το Κυπριακό αποτελεί μια εκκρεμότητα για την Ευρώπη και κυρίως τα Η.Ε. Η κάθε δέσμευση συνεπώς έγκειται στην εξασφάλιση υποστήριξης από μέρους τους, ως σημείο σύγκλισης με τους εξωτερικούς ενδιαφερόμενους, των οποίων η στήριξη αποτελεί πολύτιμο χαρτί για κάθε υποψήφιο. Αυτό το δεδομένο είναι –πιθανότατα- επίσης γνωστό στο εκλογικό σώμα, επιλέγοντας εν τέλει τον υποψήφιο που εμπνέει περισσότερη εμπιστοσύνη, εμπειρία και υπόσχεται μεγαλύτερη εσωτερική ανάπτυξη χωρίς να υιοθετεί ακραίες θέσεις.

Share Button

“Η Ασφάλεια των Πολιτών, η Ασφάλεια της Ελλάδος” : εκδήλωση στο Αιγάλεω, Τετάρτη 15 Νοεμβρίου, 6.00 μ.μ, αίθουσα “Γ. Ρίτσος” (Δημαρχείου και Κουντουριώτου). Συζητούν: Πάνος Παναγιωτόπουλος τ. Υπουργός Εθνικής Άμυνας, Καθηγητής Χ. Γιαλουρίδης, Πτέραρχος Β. Βρεττός, Δημοσιογράφος Δ. Μαρκόπουλος.

Share Button

Γράφει ο Μηνάς Λυριστής*

Με τον γενικό όρο Ισλαμοφοβία, θεωρείται πως αναφερόμαστε στον φόβο και τα αρνητικά συναισθήματα που πηγάζουν όταν ένα υποκείμενο έρθει σε επαφή με κάποιο άλλο, το οποίο όμως ασπάζεται τη θρησκεία του Ισλάμ. Μια αντίδραση η οποία διαφέρει στο διάγραμμα της έντασης, της συναισθηματικής φόρτισης, και της πράξης του ατόμου. Ακολουθεί μια ανάλυση η οποία δοκιμάζει να σημειώσει το γιατί δημιουργήθηκε ο φόβος αυτός, εάν έχει στέρεες βάσεις και από που εν τέλει προέρχεται. Συνέχεια ανάγνωση

Μια πρώτη διάκριση όσον αφορά τη Δύση και την εικόνα της για το Ισλάμ, θα μπορούσε να είναι η παρακάτω κατηγοριοποίηση:

Η στάση και οι υποθέσεις που κατηγοριοποιούν τους μουσουλμάνους ως τέτοιους και μόνο (ανεξάρτητα από την εθνικότητα, τάξη, ιδεολογία κτλ). Υπάρχει η ελιτίστικη αντίληψη πως οι μουσουλμάνοι τυγχάνουν ελλιπούς παιδείας, μορφώσεως, αξιών και τελικά έρχονται “δεύτεροι” στη σειρά, πίσω φυσικά από τους δυτικούς. Επιπλέον η βία που χρησιμοποιείται απέναντί τους, όχι μόνο των εγκλημάτων μίσους αλλά και των μικρο-επιθέσεων σε δημόσιους χώρους. Οι μουσουλμάνοι που κατοικούν σε δυτικές χώρες, είναι πιο πιθανό αν γίνουν θύματα βίας, αυτή να είναι πιο βίαιη ή περισσότερο εύκολο να χρησιμοποιηθεί. Ακόμη, οι διακρίσεις (έμμεσες και άμεσες) στην απασχόληση-παροχή υπηρεσιών λειτουργούν με αρνητικό άξονα ενώ τέλος, εμφανής είναι ο αποκλεισμός τους από τη λήψη αποφάσεων.

Φυσικά τα παραπάνω είδη διάκρισης είτε συνδέονται και μεταξύ τους είτε καθένας από αυτούς μπορεί να αποτελεί συνέπεια ή αίτια κάποιου άλλου. Τίθεται όμως -ευλόγως- το ερώτημα: ποιός ωφελείται από την ισλαμοφοβία; Ή έστω, νομίζει πως ωφελείται; Τα τελευταία χρόνια, εμφανίστηκαν ξεχωριστές τάσεις εμφάνισης της ισλαμοφοβίας. Αυτές, θα μπορούσαν να κατηγοριοποιηθούν ως εξής:

  • Ανισότητα: η επιθυμία δικαιολόγησης άνισων προτύπων στις σύγχονες δυτικές κοινωνίες, που λειτουργούν εις βάρος μουσουλμανικών κοινοτήτων
  • Ορυκτά καύσιμα: Η Δύση φαντάζει “γραπωμένη” στον ορυκτό πλούτο της Μέσης Ανατολής και δεν φαίνεται να κάνει πίσω παρά τα όσα ζητήματα έχουν δημιουργηθει με την ρευστότητα στις περιοχές αυτές. Ακόμη, παρακινούνται οι υπηρεσίες ασφαλείεας χωρών της Μ. Ανατολής να κακομεταχειριστούν συμπολίτες τους, κάτι που δημιουργεί επιπλέον αρνητικό αντίκτυπο.
  • Το Παλαιστινιακό Ζήτημα: Η Δύση και κυρίως οι ΗΠΑ, προτιμούν να στηρίζουν το Κράτος του Ισραήλ έναντι των σχέσεων του με την Παλαιστίνη
  • Ανασφάλεια στο Διεθνές Θέατρο: Δεν υπάρχει ο κυβερνητικός έλεγχος του παρελθόντος σε τομείς όπως η οικονομία, η ασφάλεια ή τα περιβαλλοντικά ζητήματα. Έτσι δημιουργούνται εξιλαστήρια θύματα, με τους μουσουλμανικούς πληθυσμούς να αποτελούν εύκολο στόχο
  • Πολιτική υποψηφίων σε εκλογές: Τα πολιτικά κόμματα εύκολα συντηρικοποιούνται δοκιμάζοντας την εξασφάλιση περισσότερων ψήφων από όλο το πολιτικό φάσμα. Έτσι, οι τεχνικές αποξένωσης, εθνικής κυριαρχίας και ξενοφοβίας λειτουργούν ως οι ναυαρχίδες του πολιτικού λόγου, και οι μουσουλμάνοι είναι μέρος της ρητορικής αυτής.
  • Σκεπτικισμός: Υπάρχει πράγματι μεγάλος σκεπτικισμός στις δυτικές κοινωνίες σχετικά με τις αντιλήψεις, τα ήθη και έθιμα της θρησκείας του Ισλάμ.
  • Θρησκευτική ημιμάθεια: πολλές φορές εξάγονται συμπεράσματα για το Ισλάμ, από ανθρώπους που δεν γνωρίζουν για το Ισλάμ. Διαστρεβλώνονται δηλαδή οι αρχές, τα ήθη και τα έθιμα μιας θρησκείας (είτε εις γνώσιν είτε άνευ) από διάφορους δημαγωγούς.
  • Ιστορική συνέχεια: Η ιστορία δείχνει τις πολλές συγκρούσεις της δύσης με τους μουσουλμάνους, και οι σχέσεις αυτές είναι βαθιά επηρεασμένες από την κατάκτηση ή την εξέγερση. Δημιουργείται η αντίληψη πως ο θεός “μας προστατεύει συνεχώς” απέναντι σε αυτό τον “εχθρό”.

Μπορούμε να δούμε λοιπόν, πως η φοβία για το Ισλάμ έχει αιτιάσεις οι οποίες όμως βασίζονται στα δυτικά στερεοτυπικά σενάρια. Συνέχεια των διαδικασιών αυτών, αποτέλεσε η -στον αντίποδα- αντιδυτική αίσθηση σε πολλές αραβικές χώρες με αποκορύφωμα τις τρομοκρατικές επιθέσεις στις ευρωπαϊκές χώρες. Δημιουργούνται δυστυχώς ιδέες και πολιτικές θέσεις εκατέρωθεν οι οποίες δαιμονοποιούν την άλλη πλευρά. Αυτό είναι ένα ζήτημα στο οποίο η Δύση οφείλει να επανεξετάσει τη στρατηγική της. Ο φόβος όμως των δυτικών για κάθε τι διαφορετικό, και δη για το Ισλάμ, είναι (δίχως να φαίνεται με μια πρώτη ανάγνωση ίσως) ένα συγνοινωνούν δοχείο με τα αντιδυτικά αισθήματα των φονταμενταλιστών μουσουλμάνων.

 

 

 

 

 

 

 

 

*Ο Μηνάς Λυριστής είναι μεταπτυχιακός φοιτητής του Τμήματος Τουρκικών και Σύγχρονων Ασιατικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Αθηνών