για τον Πολιτισμό και την Επικοινωνία
Συνέβη σήμερα
Συνέβη σήμερα
Μεγεθύνσεις
Μεγεθύνσεις
ΚΑΝΣ στα ΜΜΕ
ΚΑΝΣ στα ΜΜΕ
Προσεγγίσεις
Προσεγγίσεις
Γεωπολιτική
Γεωπολιτική

Ενέργεια

Share Button

Νικόλαος Νικολάου- Ερευνητής ΚΑΝΣ

Το φθινόπωρο του 2018 η Τουρκία έδειξε καθαρά τις προθέσεις της στη περιοχή της ανατολικής λεκάνης της Μεσογείου συμπεριλαμβανομένης και της Μέσης Ανατολής. Η όσο το δυνατόν πιο ορθή ανάλυση της τουρκικής στρατηγικής στον ενεργειακό τομέα καταδεικνύει ότι ο «σουλτάνος» έχει σχέδιο σε ό,τι κάνει. Συνέχεια ανάγνωση

 Οι πραγματικές επιδιώξεις της Τουρκίας

Η επιθετική στάση της Τουρκίας με τη προβολή των ενόπλων δυνάμεων της και με «αλυτρωτική» ρητορεία, οφείλεται σε έναν διακαή φόβο της. Η τουρκική πλευρά, από τα μέσα του Ψυχρού Πολέμου δεν έκρυψε τις νεοοθωμανικές της βλέψεις. Με την έλευση του 21ου αιώνα, ο νεοοθωμανισμός ως δόγμα της τουρκικής εξωτερικής πολιτικής που θα καθιστούσε τη Τουρκία περιφερειακή δύναμη επανήλθε. Μάλιστα, με την ανάδειξη του Αχμέτ Νταβούτογλου στη θέση του επικεφαλής της τουρκικής εξωτερικής πολιτικής, ο νεοοθωμανισμός άρχισε να εφαρμόζεται και πρακτικά.

Η Τουρκία επί της εποχής Ερτογάν κατάφερε να σημειώσει πρόοδο σε πολλούς τομείς. Επίσης, συνεχίζει την ανοδική της πορεία παρά τις όποιες έξωθεν πιέσεις. Στρατιωτικά είναι πολύ ισχυρή εν συγκρίσει με τα υπόλοιπα περιφερειακά κράτη, έχει μια πολύ δυναμική εξωτερική πολιτική με «ανοίγματα» και σε περιοχές που δεν στρεφόταν παλαιότερα, έναν πληθυσμό που συνεχώς αυξάνεται, εγχώρια βιομηχανική και αγροτική παραγωγή και ισχυροποιημένη οικονομία. Κάτι της λείπει όμως για να ολοκληρώσει τα σχέδιά της περί περιφερειακής ανώτερης ισχύος: η ενεργειακή αυτάρκεια. Η τουρκική κυβέρνηση γνωρίζει ότι χωρίς ενέργεια όλα όσα έχει επιτύχει είναι μετέωρα. Φοβάται ότι δεν θα αποκτήσει αυτάρκεια. Συνεπώς, αναγκάζεται να αναπτύξει μια ενεργειακή στρατηγική, ώστε να αποκτήσει την αυτάρκεια που επιδιώκει.

Η «πολυμερής στροφή» του Ερτογάν

Ο Τούρκος πρόεδρος αντιλαμβάνεται εδώ και καιρό ότι οι εξελίξεις ενδέχεται να τον κρατήσουν εκτός ενεργειακού παιχνιδιού στη Μεσόγειο. Οι εξελίξεις είναι οι διάφορες συναντήσεις των ηγετών μεσογειακών χωρών πλην της Τουρκίας, η σύσφιγξη σχέσεων κάποιων κρατών μεταξύ τους και οι περίτεχνες διπλωματικές  κινήσεις της Κύπρου αναφορικά με την εκμετάλλευση των κοιτασμάτων της. Αξίζει να προστεθούν η στάση των Η.Π.Α. καθώς και οι εξελίξεις στη Συρία.

Όλα αυτά τα γεγονότα έπεισαν την Άγκυρα να ακολουθήσει μια «πολυμερή στροφή», δηλαδή να στραφεί ταυτόχρονα σε πολλές πλευρές ώστε να ενδυναμωθεί η θέση της στον ενεργειακό ανταγωνισμό. Η τουρκική πλευρά ψάχνει τρόπους για να καταφέρει να καταστεί ενεργειακά αυτάρκης σε πολλές μεριές. Εκείνες είναι η ανατολική Μεσόγειος, η Μαύρη Θάλασσα και η Συρία.

Αναφορικά με την ανατολική Μεσόγειο, το ενδιαφέρον της Τουρκίας εστιάζεται στα κοιτάσματα στο Αιγαίο πέλαγος και ανοιχτά της Κύπρου. Οι συνεχείς αμφισβητήσεις των κυριαρχικών δικαιωμάτων της Ελλάδας και της Κυπριακής Δημοκρατίας, οι ακατάπαυστες παραβιάσεις, η «επιθετική» ρητορική και η πλεύση πλοίων για έρευνα δείχνουν μια εντατική προσπάθεια της Τουρκίας να καταφέρει να συνεκμεταλλευτεί τον ορυκτό πλούτο της ανωτέρω θαλάσσιας περιοχής.

Σχετικά με τις τουρκικές κινήσεις στη Μαύρη Θάλασσα, εκείνες αναμένεται να στεφθούν με μεγαλύτερη επιτυχία. Αφενός, ανέκαθεν η Θάλασσα του Μαρμαρά εθεωρείτο μια περιοχή «χαμηλής» συγκρουσιακής έντασης. Αφετέρου, η Τουρκία δεν είχε κάτι να χωρίσει με τις άλλες χώρες της περιοχής. Πλέον, μιας και οι σχέσεις με τη Ρωσία- κυρίαρχο της θαλάσσιας περιοχής- εξομαλύνθηκαν, το τουρκικό εγχείρημα είναι πιο εύκολο. Ήδη, από τον Νοέμβριο, πλωτά μέσα του τουρκικού ναυτικού βρίσκονται ανοιχτά των βόρειων ακτών της τουρκικής επικράτειας για να οριοθετήσουν τη τουρκική «ζώνη» εκμετάλλευσης.

Η Συρία αποτελεί το άλλο στοίχημα του Ερτογάν. Είναι κοινώς γνωστό ότι η τουρκική επέμβαση στη βόρεια συριακή επικράτεια ή αλλιώς στο «συριακό Κουρδιστάν» αποσκοπούσε στο να λύσει ένα πρόβλημα ασφάλειας των Τούρκων που αφορά τους Κούρδους. Με τις δύο επεμβάσεις τους («Ασπίδα του Ευφράτη» και «Κλάδος Ελαίας») πέτυχαν όχι μόνο να περιορίσουν τη κουρδική δραστηριότητα, αλλά και να δημιουργήσουν τουρκικούς θύλακες ώστε να πιέσουν το καθεστώς Άσσαντ και να ιδρύσουν στο μέλλον ψευδοκράτος για να αποκτήσουν στρατηγικό βάθος. Μέσα σε όλα αυτά, ενυπάρχει και μια άλλη, όχι τόσο εμφανής, επιδίωξη. Εκείνη αφορά πάλι την ενέργεια. Ο τουρκικός στρατός έφτασε έξω από το Χαλέπι όπου και σταμάτησε. Οι περιοχές που κατέχει, βρίσκονται πλησίον της συριακής πόλης. Αυτό δεν είναι τυχαίο. Από το Χαλέπι και διαμέσου των συριακών εδαφών που ελέγχει τώρα ο τουρκικός στρατός, έμελλε να περάσει η προέκταση του «Αραβικού Αγωγού» («Arab Gas Pipeline») που θα μετέφερε φυσικό αέριο με τερματικό σταθμό τη πόλη Κιλίς της Τουρκίας. Η προέκταση του δεν έγινε ποτέ. Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν θα γίνει στο μέλλον. Με τη τουρκική παρουσία εκεί, η Τουρκία θα καταφέρει να εισάγει ενέργεια. Δεν είναι τυχαίο ούτε ότι συνεργάζεται στη Συρία με τη Ρωσία ούτε ότι προσέγγισε τη νόμιμη συριακή κυβέρνηση. Ο Ερτογάν φαίνεται να αποβλέπει τη συμμετοχή της χώρας του στο ενεργειακό παιχνίδι στη Μέση Ανατολή[i].

Αντί Επιλόγου

Είναι εμφανές ότι η Τουρκία κινείται βάσει σχεδιασμού βραχυπρόθεσμου, μεσοπρόθεσμου και μακροπρόθεσμου. Στρέφεται σε πολλές πλευρές προκειμένου να αποκτήσει πρόσβαση σε ενεργειακά κοιτάσματα.

Η αμερικανική υποχώρηση από τη Συρία είναι μια πρώτης τάξεως ευκαιρία για τη Τουρκία. Της δίνεται η δυνατότητα να επεκτείνει τη σφαίρα επιρροής της με τις «ευλογίες» και της Μόσχας. Επίσης, μέσω της Ρωσίας, δύναται να αποκτήσει πρόσβαση στο ενεργειακό παιχνίδι σε Μαύρη Θάλασσα και Συρία. Η ελληνική πλευρά θα πρέπει να βολιδοσκοπήσει πολύ προσεκτικά τις τουρκικές κινήσεις ώστε να διασφαλίσει τα συμφέροντά της. Αρκεί να γνωρίζει ότι για την Άγκυρα τίποτα δεν είναι τυχαίο.

 

 

 

[i]  Μια σημείωση είναι σημαντική εδώ. Σύμφωνα με πληροφορίες, οι κουρδικές περιοχές που έχει καταλάβει ο τουρκικός στρατός είναι μόνο η αρχή. Πιθανόν, σκοπεύει να επεκτείνει σε ολόκληρη τη βόρεια Συρία τη παρουσία και επιρροή του. Αν γίνει αυτό, όχι μόνο πλήττει ανεπανόρθωτα τους Κούρδους, αλλά στη βορειοανατολική Συρία υπάρχουν κοιτάσματα πετρελαίου, τα οποία θα περάσουν στα χέρια της Άγκυρας.

Share Button

Δρ. Νικόλας Παναγιωτίδης

Πολλοί είναι εκείνοι-μεταξύ αυτών και ο γράφων- που εναπέθεσαν ελπίδες στο ζήτημα της ανακάλυψης Φυσικού Αερίου στην Κυπριακή ΑΟΖ για επίλυση του Κυπριακού.
Αυτή η συλλογιστική στηρίχθηκε στη λογική ότι τα κοιτάσματα στην κυπριακή ΑΟΖ είναι στρατηγικά και συνεπώς η διαμόρφωση μιας ορθολογικής υψηλής στρατηγικής με κεντρικό άξονα τους υδρογονάνθρακες θα βοηθούσε στην επίλυση του εθνικού μας προβλήματος. Συνέχεια ανάγνωση

Ωστόσο όπως φαίνεται-μέχρι στιγμής τουλάχιστον- συμβαίνει ακριβώς το αντίθετο. Το Φυσικό Αέριο ενισχύει τις υπάρχουσες διαφωνίες και εντάσεις στην περιοχή αντί να επενεργει ως όχημα ειρήνης, σταθερότητας και συνεργασίας.
Από επιστημονικής σκοπιάς το θέμα της ενέργειας μπορεί να προσεγγιστεί από δύο οπτικές γωνίες. Η μια είναι η φιλελεύθερη θεωρία των διεθνών σχέσεων, η οποία θεωρεί ότι το θέμα των υδρογονανθράκων μπορεί να προκαλέσει ευρύτερες συνεργασίες μεταξύ των κρατών τα οποία στο τέλος της ημέρας θα νιώσουν ικανοποίηση από το διαμερισμό των μελλοντικών οικονομικών μερισμάτων. Αυτή η προσέγγιση όμως έχει περιορισμούς καθώς προσκρούει στον παράγοντα « τουρκικός ηγεμονισμός».
Από την άλλη, υπάρχει η ρεαλιστική σχολή σκέψης που υποδεικνύει ότι το όποιο οικονομικό όφελος από τους υδρογονάνθρακες επαυξάνει την οικονομική ισχύ ενός εκάστου των κρατών που προσπορίζονται το όφελος. Συνεπώς, κατ’ αυτή την άποψη, το φυσικό άεριο προστίθεται στη σωρευτική ισχυ των κρατών. Επιπρόσθετα, οι ρεαλιστές εντάσσουν τα ενεργειακά ζητήματα στα θέματα ενεργειακής ασφαλείας των κρατών.
Πρέπει εδώ να υπογραμμίσουμε ότι η ρεαλιστική σχολή σκέψης αντιμετωπίζει με σκεπτικισμό το επιχείρημα της νεοφιλελευθερης για συνολική ικανοποίηση των δρώντων καθώς όπως επισημαίνει το όλο θέμα προσκρούει στο δίπολο σχετικά- απόλυτα κέρδη. Με πιο απλά λόγια, τα κράτη δεν ενδιαφέρονται μόνο για πόσο θα κερδίσουν από μια ενδεχόμενη οικονομική συνεργασία σε απόλυτους όρους, αλλά πόσο θα κερδίσουν οι γειτόνες τους.
Στην περίπτωση της Κύπρου το όλο ζήτημα καθίσταται ακόμη πιο περίπλοκο καθώς αφορά μια ενδεχόμενη συνεργασία μεταξύ δρώντων άνισης ισχύος. Συγκεκριμένα, αφορά την Τουρκία η οποία επιδεικνύει αναθεωρητικές τάσεις τόσο στο Αιγαίο, όσο και στην Κύπρο αλλά και στην ευρύτερη γειτονία της, όπου επιδωκεί να κασταστει περιφερειακη ηγεμονική δύναμη. Ένα άλλο θέμα που περιορίζει τη συνεργασία κρατικών δρώντων είναι ο φόβος της εξαπάτησης (cheating).
Πως μπορεί η Κυπριακή Δημοκρατία (ΚΔ) να εμπιστευτεί μια ενεργειακή συνεργασία με την Τουρκία π.χ. με την διοχέτευση του κυπριακού φυσικού αερίου στην Ευρώπη μεσω αυτής όταν η τελευταία επιδεικνύει την συγκεκριμένη στρατηγική συμπεριφορά;
Θωρούμε ότι στην περίπτωση της Κύπρου, επιχειρήθηκε να υπάρξει ένας συγκερασμός μεταξύ των δύο προσεγγίσεων. Από την μια πλευρά προτάχθηκε και προτάσσεται το επιχειρημα προς την Τουρκία ότι«αν δεν συνεργαστεί για επίλυση του Κυπριακού, θα έχει πολλά να χάσει». Από την άλλη, γίνεται μια προσπάθεια μέσω των εργαλείων του ρεαλισμού, δηλαδή της αποτροπής, η Κύπρος να χτίσει περιφερειακές συμμαχίες στην περιοχή, οι οποίες θα αυξήσουν την διαπραγματευτική, θα της επιτρέψουν να προβεί στις γεωτρήσεις και να διασφαλίσει τα ενεργειακά της συμφέροντα.
Ωστόσο, ο εκβιασμός της Άγκυρας στο οικόπεδο 3 έδειξε ότι δεν είναι τόσο απλά τα πράγματα.
Η Τουρκία έδειξε ότι είναι διατεθειμένη να ασκήσει ένοπλη βία για να τερματίσει τις γεωτρήσεις, καθιστώντας το όλο ζήτημα αντικείμενο εκβιασμού για να επιβάλει τις δικές τις απόψεις τόσο στο Κυπριακό, όσο και στο ευρύτερο ζήτημα της διαχείρισης του φυσικού αερίου.
Αν εστιάσουμε σε άλλες περιπτώσεις διμερών διαφορών όπου επιχειρήθηκε η ενέργεια να δράσει ως καταλύτης για επίλυση συγκρούσεων μεταξύ τα αποτελέσματα είναι απογοητευτικά. Η πρόταση του Κλίντον για την κατασκευή αγωγού που θα μετέφερε αζερικό πετρέλαιο διαμέσου του Ναγκόρνο- Καραμπάχ και της Αρμενίας στην Τουρκία, ναυάγησε. Την ίδια κατάληξη είχε η πρόταση για κατασκευή αγωγού φυσικού αερίου Ιράν- Πακιστάν – Ινδίας, αφού η Ινδία αρνήθηκε να συμμετάσει επικαλούμενη ζητήματα ασφάλειας.
Σε κάθε περίπτωση πάντως δεν πρέπει να διαφεύγει της προσοχής μας ότι η ΚΔ αντιμετωπίζει πρόβλημα ασφάλειας λογώ της κατοχής του εδάφους της από τον στρατό μιας χώρας με έντονες αναθεωρητικές τάσεις. Το κίνητρο της ΚΔ πρέπει είναι η ορθή επίλυση του Κυπριακού. Είναι και τα κέρδη από το φυσικό αέριο σημαντικά, ειδικά σε μια περίοδο δημοσιονομικής κρίσης, αλλά όχι το μείζον. Το μείζον είναι η επίλυση του εθνικού μας προβλήματος και μακάρι το φυσικό αέριο να δράσει καταλυτικά προς αυτή την κατεύθυνση.

 

Share Button

Η Αλγερία είναι μια χώρα η οποία αν και βίωσε την Αραβική Άνοιξη, η τελευταία δεν συνέβαλε στην αποσταθεροποίησή της. Εφτά χρόνια μετά και με την Αραβική Άνοιξη να έχει εγκαταλείψει την βόρειο Αφρική και να μαστίζει την Συρία, νέες προκλήσεις αναδεικνύονται για τους Αλγερινούς.
Το πολιτικό σύστημα της Αλγερίας επέδειξε σημαντική σταθερότητα αφού δεν διαλύθηκε από τις αραβικές εξεγέρσεις. Όμως κάτι τέτοιο δεν σημαίνει ότι δεν έχει παθογένειες. Κατ’ αρχάς υπάρχει ένας πρόεδρος με αυξημένες αρμοδιότητες ο Αμπντελαζίζ Μπουτέφλικα ο οποίος βρίσκεται στην εξουσία από το 1999. Έχοντας επιλεχτεί από τον στρατό επρόκειτο για έναν πολιτικό που δεν είχε εμπλακεί στον εμφύλιο πόλεμο. Κατάφερε και μείωσε την επιθετική δραστηριότητα των ισλαμιστών ενώ ακολούθησε πενταετή πλάνα στην οικονομία και ενεργή εξωτερική πολιτική. Συνέχεια ανάγνωση

Ωστόσο, η μακρόχρονη παρουσία του στην εξουσία του αν και ανανεωνόταν με την λαϊκή ψήφο έχει δημιουργήσει αντιδράσεις. Υπάρχουν κατηγορίες για ευρεία διαφθορά, ανελευθερία και μη διαφανείς εκλογές. Τέτοια αιτήματα εκφράστηκαν κατά την διάρκεια των διαδηλώσεων στην χώρα. Επιπλέον, παρά την συνταγματική μεταρρύθμιση του 2016 που αύξανε τις αρμοδιότητες της νομοθετικής εξουσίας, εκείνη δεν αναβαθμίστηκε ιδιαίτερα ούτε δύναται να ασκήσει αποτελεσματικό έλεγχο στην εκτελεστική εξουσία.
Πέραν της πολιτικής μακροβιότητας του Μπουτέφλικα, υπάρχει και η ελίτ της χώρας, η λεγόμενη « le pouvouir» (δύναμη). Εκείνη όπως συμβαίνει πάντα διαπλέκεται με την κρατική εξουσία ή ακόμα την καθορίζει. Αυτό συμβαίνει και στην Αλγερία όπου η ελίτ πέραν του ελέγχου των πολιτικών κατηγορείται για διαφθορά.
Το ζήτημα των γυναικών στην συμμετοχή τους στην πολιτική θα αποτελέσει πρόβλημα προς επίλυση. Οι γυναίκες που σταδιοδρομούν στην πολιτική είναι λίγες ενώ υπάρχουν διεκδικήσεις από τον γυναικείο πληθυσμό για περισσότερες ευκαιρίες πολιτικής καριέρας.
Στον τομέα της οικονομίας η κατάσταση είναι αμφιλεγόμενη. Πιο συγκεκριμένα, η αλγερινή οικονομία το 2016 παρουσίασε ρυθμούς ανάπτυξης 4% αλλά δέχτηκε ισχυρό πλήγμα από την μείωση των τιμών του πετρελαίου και του φυσικού αερίου. Δεδομένου του ότι είναι χώρα εξαγωγής του «μαύρου χρυσού» και του φυσικού αερίου άρχισε να ανακάμπτει από το 2017 και έπειτα με την αποκατάσταση του διεθνούς οικονομικού περιβάλλοντος.
Επίσης, η αυξανόμενη μείωση της αξίας του δολαρίου δημιουργεί προβλήματα στο αλγερινό δηνάριο. Σε συνδυασμό με το έλλειμμα στο εμπορικό ισοζύγιο για το 2017 δημιουργείται μια δύσκολη κατάσταση. Για την αντιμετώπισή της η κυβέρνηση Μπουτέφλικα προσπαθεί να σταθεροποιήσει το δηνάριο και να μειώσει τις εισαγωγές.
Στο εσωτερικό, οι οικονομικές πολιτικές της κυβέρνησης προκαλούν δυσανασχέτηση. Ο πληθωρισμός δεν μειώνεται, η ανεργία των νέων είναι αρκετά μεγάλη, η διαφθορά έντονη και οι ξένοι επενδυτές που μπορούν να τονώσουν την εθνική οικονομία με επενδύσεις είναι επιφυλακτικοί στην στάση τους.
Στον τομέα της ασφάλειας και της εξωτερικής πολιτικής η κατάσταση είναι ιδιόμορφη. Η Αλγερία βρίσκεται σε μια γεωγραφική περιοχή που μαστίζεται από την ισλαμική τρομοκρατία, τις συρράξεις, το λαθρεμπόριο, από ταραχές και από αποσταθεροποίηση σε γειτονικές χώρες ενώ σε επίπεδο εσωτερικής ασφάλειας οι προκλήσεις δεν είναι λίγες. Στο Μάλι, τα «απόνερα» από τον πόλεμο (2012-2015) είναι έντονα. Ο πόλεμος που διεξήχθη μεταξύ της κυβέρνησης του Ιμπραήμ Κεϊτά, της Αλ- Κάϊντα και της εθνικής οργάνωσης των Τουαρέγκ αν και έχει λήξει επίσημα, ανεπίσημα μαίνονται ακόμα συγκρούσεις.
Η γειτονική Λιβύη είναι κατεστραμμένη. Πέραν τούτου διεξάγεται ένας εμφύλιος πόλεμος που σε αυτόν εισήλθαν και οι ριζοσπάστες ισλαμιστές. Εκτός των συγκρούσεων είναι εμφανές και το γεγονός ότι Λίβυοι, Τυνήσιοι αλλά και αρκετοί Αλγερινοί στρατολογούνται από πράκτορες του ISIS και στέλνονται σε Συρία και Ιράκ. Η μεταφορά αυτή συνδυάζεται και με την παράνομη διακίνηση ανθρώπων, όπλων και ναρκωτικών που μεταφέρονται και από τα ερημικά εδάφη της χώρας. Έτσι, η διατήρηση της ασφάλειας καθίσταται επιτακτική.
Επιπροσθέτως, οι προβλέψεις δεν είναι αισιόδοξες για το μέλλον της περιοχής. Υπάρχει η πεποίθηση ότι με την επικείμενη ήττα τους σε Συρία και Ιράκ, οι τζιχαντιστές θα αφιχθούν και στην Αλγερία. Επομένως, είναι αδήριτη ανάγκη να ληφθούν μέτρα για αν μην διολισθήσει η περιοχή σε αποσταθεροποίηση. Ήδη η Αλγερία βιώνει κατά διαστήματα τρομοκρατικές ενέργειες στο έδαφος της. Πιο χαρακτηριστικές είναι η κατάληψη από ένοπλη τρομοκρατική ομάδα υπό τον Μοκτάρ Μπελμοχτιάρ μιας μονάδας άντλησης πετρελαίου στην περιοχή Ιν Αμένας στην ανατολική Αλγερία (2013). Και η έκρηξη μηχανισμού που φόνευσε και τραυμάτισε πολλούς στρατιώτες στην Τεμπεσσά.
Ποια όμως είναι η στάση του Αλγερίου απέναντι σε αυτές τις απειλές; Η αλγερινή κυβέρνηση δεν ακολουθεί ούτε επεμβατική- δυναμική ούτε και ανοχής πολιτική. Για την ακρίβεια χρησιμοποιεί τον στρατό προκειμένου να καταπολεμήσει τις τρομοκρατικές ομάδες που εισβάλουν από το Μάλι και την Λιβύη με επιτυχία- όπως όλα δείχνουν- με την ανακατάληψη της πετρελαϊκής εγκατάστασης- και την εξόντωση της ένοπλης ομάδας «Στρατιώτες του Χαλίφη» το 2014. Παράλληλα, οι υπηρεσίες ασφαλείας δραστηριοποιούνται εντοπίζοντας και καταπολεμώντας τα τρομοκρατικά δίκτυα εντός του κράτους. Ωστόσο, είναι αρνητική σε επεμβατικές δραστηριότητες εκτός συνόρων. Η δήλωση του υπουργού εξωτερικών Αμπντελκαντέρ Μεσσαχελί «Η Αλγερία ποτέ δεν θα εμπλακεί σε στρατιωτικές συγκρούσεις πέρα από τα σύνορά της και ο καθένας το γνωρίζει.» είναι ενδεικτική της στάσης της κυβέρνησης.
Στην εξωτερική πολιτική επιδιώκει την προσέγγιση με πολλές χώρες. Σκοπός είναι τόσο η βελτίωση της οικονομικής κατάστασης όσο και στρατηγικές συνεργασίες που θα την βοηθήσουν στην καταπολέμηση της τρομοκρατίας. Σε αυτό το πλαίσιο τοποθετείται η σύσφιγξη των σχέσεων με το Μπαχρέιν που εκδηλώθηκε με την καταδίκη από την Μανάμα της τρομοκρατικής ενέργειας στην Τεμπεσσά και την υποστήριξη της προς το Αλγέρι. Επίσης, επενδύει και στις σχέσεις της με την Ουάσινγκτον. Δεν είναι τυχαίο που αφίχθη στα μέσα Φεβρουαρίου η Αναπληρωτής Διαχειρίστρια κατά της Τρομοκρατίας του Στέιτ Ντιπάρτμεντ Αλίνα Ρομανόβσκι. « Η Αλγερία είναι σημαντικός εταίρος για εμάς» υποστήριξε εκφράζοντας ταυτόχρονα και τον φόβο της για την πιθανή μελλοντική μετεγκατάσταση του ISIS στην περιοχή του Μαγρέμπ. Μαζί με όλα αυτά προσπαθεί να διατηρήσει καλές σχέσεις και με την Ρωσία. Πέραν του ενεργειακού τομέα, το γεγονός ότι μεγάλο μέρος του εξοπλισμού του αλγερινού στρατού είναι ρωσικής προέλευσης δεν αφήνει πολλά περιθώρια να μην υπάρχει προσέγγιση ιδίως σε μια κρίσιμη συγκυρία όπως η παρούσα.

Αντί επιλόγου
Συνοπτικά, είναι εμφανές ότι η Αλγερία παρά το ότι είναι «λησμονημένη» και δεν μονοπωλεί τόσο το ενδιαφέρον- και δικαιολογημένα- όσο η περιοχή της «Γόνιμης Ημισελήνου» δεν είναι παράγοντας ήσσονος σημασίας. Σίγουρα δεν έχει την μοίρα της Συρίας ή του Ιράκ ούτε και βίωσε σοβαρή πολιτική αστάθεια όσο η Αίγυπτος. Ωστόσο, το ότι βρίσκεται σε μια γεωπολιτικά «ευαίσθητη» περιοχή δημιουργεί προκλήσεις για το άμεσο μέλλον. Θέματα τρομοκρατίας, μεταφοράς της αστάθειας από γειτονικές χώρες στην αλγερινή επικράτεια, η βελτίωση της οικονομίας και η ενίσχυση της διπλωματικής αξίας του κράτους είναι στοιχήματα που θα πρέπει να τα κερδίσει η κυβέρνηση Μπουτέφλικα.
Φυσικά, επειδή δεν προσβλήθηκε στον μέγιστο βαθμό από την Αραβική Άνοιξη και τις συνέπειές της έχει τα μέσα για να νικήσει τα ανωτέρω στοιχήματα. Ο αλγερινός λαός δεν ξεσηκώνεται δίνοντας μια παθητική συναίνεση στην κυβέρνηση, ο στρατός είναι και ετοιμοπόλεμος και εμπειροπόλεμος, το Αλγέρι χαίρει εκτίμησης διεθνώς ενώ οι εξαγωγές ενεργειακών πόρων δημιουργούν ευνοϊκές προϋποθέσεις για την αντιμετώπιση των όποιων κρίσεων.

Ενδεικτικές πηγές
The Economist, Stability or stagnation in Algeria? Algerians see little reason to vote in the coming general election, 20 March 2017,
Asmar Marwan, Gulf News, Women carve an identity in Algerian politics, 28 June 2017,
Lamine Ghanmi, The Arab Weekly, Algeria protests dinar as US dollar depreciates, 04 February 2018,
Xuenquan Mu, Xinhuanet, Algeria rules out sending troops to Libya, Mali to help fight terrorism, 23 April 2018,
Yamei, Xinhuanet, New analysis: Algeria is preparing for return of foreign fighters with efforts to fight terrorism, 17 February 2018,
DT News-News of Bahrain, Terror bombings in Algeria condemned, 16 December 2018
Middle- East Monitor, US: ‘’Algeria is an important partner for us’’, 14 February 2018,

 

Share Button

ΑΝΑΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ απο HuffPost

Νικολάου Νικόλαος- Ερευνητής Κέντρου Ανατολικών Σπουδών.
Η αποχώρηση του έτους 2017 βρίσκει την Ρωσία να έχει σημειώσει αξιόλογη πρόοδο στην οικονομία της. Οι κυρώσεις που επιβλήθηκαν και συνεχίζουν να εφαρμόζονται απο τις Η.Π.Α. και την Ε.Ε. καθώς και μία μεταβολή της τιμής του πετρελαίου προκάλεσαν οικονομική κρίση και βαθιά ύφεση (2014-2017) που όμως δεν απέτρεψε την κυβέρνηση Πούτιν να την αντιμετωπίσει αποτελεσματικά. Όλες οι αναλύσεις είναι θετικές και τα στοιχεία προκαλούν αισιοδοξία για το μέλλον. Όμως, κατά πόσο αυτές οι αισιόδοξες προβλέψεις θα επαληθευτούν; Συνέχεια ανάγνωση

Η εσωτερική οικονομία σε ανάπτυξη
Η Παγκόσμια Τράπεζα στην αναφορά της υποστηρίζει ότι η ρωσική οικονομία ανακάμπτει απο βαθιά ύφεση. Παρατηρείται αύξηση της καταναλωτικής δυνατότητας, μακροοικονομική και νομισματική σταθερότητα, χαμηλό ποσοστό ανεργίας και αύξηση του καθαρού μισθού. Δεν είναι περίεργα τα όσα καταγράφονται στην εκθεση αν αναλογιστεί κανείς ότι ο ρυθμός ανάπτυξης της χώρας αναμένεται να κυμανθεί στο 1,5-2% του Α.Ε.Π. για το 2018-2019 και το 2017 ο πληθωρισμός έπεσε σε πολύ χαμηλά επίπεδα ήτοι 2,5% .
Ακόμα, και στο τραπεζικό σύστημα έχουν ληφθεί σοβαρά και δυναμικά μέτρα. Με την σταθερότητα του ρουβλιού να είναι εγγυημένη απο την ρωσική κεντρική τράπεζα, η ρωσική κυβέρνηση προχώρησε σε εξυγίανση του τραπεζικού συστήματος με τη κλείσιμο τραπεζών «zombie» . Οι λίγες ιδιωτικές τράπεζες που αντιμετωπίζουν προβλήματα δεν έχουν αρνητικές επιπτώσεις στην πρόοδο που έχει γίνει.
Ένα ακόμα στοιχείο που καθιστά εμφανές την οικονομική ανάκαμψη και θα την βοηθήσει είναι η προσπάθεια να αναπτυχθεί και ο επιχειρηματικός κλάδος των start-up επιχειρήσεων αλλά και ο τομέας της τεχνητής νοημοσύνης (ΑΙ). Έτσι θα πάψει πλέον η χώρα να εξαρτιέται μόνο απο τις εταιρείες πετρελαίου και φυσικού αερίου που μονοπωλούσαν στο επιχειρηματικό περιβάλλον και θα δοθεί ώθηση σε νέους επιχειρηματίες να αναδειχθούν. Αν αυτό το γεγονός συνδυαστεί και με το ότι ο Βλ. Πούτιν σκέφεται να αντικαταστήσει την «παλιά φρουρά» των πολιτικών του με άτομα νέαρης ηλικίας τότε δίδεται ώθηση και στην ανάπτυξη του ανθρωπίνου δυναμικού αφού η «νέα φρουρά» ίσως είναι πιο δεκτική σε νέες ιδέες.
Η οικονομική ανάκαμψη αυτή έχει αντανάκλαση και στο εξωτερικό. Ενισχύει την θέση της Ρωσίας στην Ευρασιατική Οικονομική Ένωση, στο Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, στην Παγκόσμια Τράπεζα καθώς και μεταξύ των χωρών BRICS. Παράλληλα, η αντανάκλαση αυτή έχει και επιπτώσεις για τις ευρωπαϊκές χώρες. Ήδη η Γαλλία διά στόματος του υπουργού οικονομικών της Μπρούνο Λε Μέρ δήλωσε ότι δεν εγκρίνει τις αμερικανικές κυρώσεις στην Ρωσία γιατί προκαλούν δυσκολίες στις οικονομικές σχέσεις.
Τα στοιχήματα της νέας κυβέρνησης
Τον Μάρτιο του 2018 θα διεξαχθούν οι ρωσικές προεδρικές εκλογές. Κατά πάσα πιθανότητα για ακόμα μία φορά νικητής θα είναι ο Βλάντιμιρ Πούτιν. Ωστόσο, όποιος κι αν αναδειχθεί πρόεδρος θα αναγκαστεί να κερδίσει κάποια στοιχήματα. Το πρώτο στοίχημα αφορά την διατήρηση αυτού του ρυθμού ανάπτυξης. Το άλλο αφορά τον χαμηλό πληθωρισμό. Αν και σαν γεγονός είναι θετικό απαιτεί προσοχή γιατί οι αποληθωριστικές τάσεις μπορούν να προκαλέσουν διαταρραχή του εμπορίου.
Ένα ακόμα στοιχείο που καλό είναι να ληφθεί υπ’όψιν είναι και η θωράκιση του ρουβλιού. Επειδή είναι λογικό η σταθεροποίησή του να προκαλέσει ανταγωνιστικές ενέργειες απο τρίτα κράτη θα κληθεί η νέα ρωσική κυβέρνηση να αντιμετωπίσει τις απειλές που είναι έντονες ιδίως στον κυβερνοχώρο. Σύμφωνα με εκτιμήσεις της Sberbank η ρωσική οικονομία είχε απώλειες κοντά στα 11 εκατομμύρια δολλάρια απο κυβερνοεπιθέσεις.

Αντί επιλόγου
Εν καταλείδει, η Ρωσία βιώνει μία περίοδο οικονομικής σταθερότητας και ανάκαμψης μετά απο βαθιά ύφεση. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα σταδιακά να καθίσταται πόλος έλξης ξένων επενδύσεων επειδή παρέχει ένα οικονομικό περιβάλλον ασφαλές. Ταυτόχρονα, αντιμετωπίζει και προκλήσεις τις οποίες είναι αδήριτη ανάγκη η ρωσική κυβέρνηση να αντιμετωπίσει έτσι ώστε να έχει μέλλον η οικονομική της ανάπτυξη.

 

Πηγές
Πρακτορείο Ειδήσεων TASS, Sberbank estimates Russian economy’s loses from cyberattacks at $10,3-11 bln annually, 28 November 2017, http://tass.com/economy/977879 (ημερομηνία και ώρα πρόσβασης: 19 Δεκεμβρίου 2017, 24:00).
Carnegie Endowment for International Peace, Strotski Paul, Sokolsky Richard, The return of global Russia: an analytical framework, 14 December 2017, http://carnegieendowment.org/2017/12/14/return-of-global-russia-analytical-framework-pub-75003 (ημερομηνία και ώρα πρόσβασης: 20 Δεκεμβρίου 2017, 23:00).
Πρακτορείο Ειδήσεων TASS, France disapproves of U.S. extraterritorial sanctions leading to tension with Russia, 19 December 2017, http://tass.com/economy/981846 (ημερομηνία και ώρα πρόσβασης: 19 Δεκεμβρίου 2017, 22:05).
Financial Times, Brains not soil should fuel Russia’s economy, 02 October 2017, https://www.ft.com/content/de9530d0-a510-11e7-b797-b61809486fe2 (ημερομηνία και ώρα πρόσβασης: 19 Δεκεμβρίου 2017, 21:30).
Bayley Caroline, BBC, How Russia’s high-tech start-ups are looking beyond oil, 26 November 2017, http://www.bbc.com/news/world-europe-41904509 (ημερομηνία και ώρα πρόσβασης: 19 Δεκεμβρίου 2017, 20:30).
World Bank, Russian economy returns to modest growth in 2017 says World Bank, 29 November 2017, http://www.worldbank.org/en/news/press-release/2017/11/29/rer-38 (ημερομηνία και ώρα πρόσβασης: 17 Δεκεμβρίου 2017, 21:05).
Πρακτορείο Ειδήσεων Reuters, Osborn Andrew, Putin plans to rejuvenate Russian politics makes little progress, 20 November 2017, https://www.reuters.com/article/us-russia-election-putin-analysis/putin-plan-to-rejuvenate-russian-politics-makes-slow-progress-idUSKBN1DK14E (ημερομηνία και ώρα πρόσβασης: 16 Δεκεμβρίου 2017, 11:00).
Πρακτορείο Ειδήσεων TASS, Russia’s banking sector remains stable- World Bank report, 28 November 2017, http://tass.com/economy/978048, (ημερομηνία και ώρα πρόσβασης: 17 Δεκεμβρίου 2017, 20:40).
Ιστότοπος με στατιστικές αναλύσεις Statista, Russia: Inflation rate from November 2016 to November 2017 (compared to the same month of the previous year, https://www.statista.com/statistics/276323/monthly-inflation-rate-in-russia/ November 2017, (ημερομηνία και ώρα πρόσβασης: 16 Δεκεμβρίου 2017, 12:00).
Ιστότοπος Sberbank, http://www.sberbank.com/index (ημερομηνία και ώρα πρόσβασης: 22 Δεκεμβρίου 2017, 14:20).

 

[1]  Τράπεζα «zombie» είναι εκείνο το χρηματοπιστωτικό ίδρυμα που ενώ έχει ελάχιστα λειτουργικά έσοδα συνεχίζει να λειτουργεί και να εξυπηρετεί τις οικονομικές του υποχρεώσεις με έξωθεν οικονομική βοήθεια που δίδεται απο το κράτος.

[1]  Η Sberbank  είναι κρατική τράπεζα της Ρωσίας. Έδρα της είναι η Μόσχα. Είναι μία απο τις μεγαλύτερες τράπεζες στον κόσμο. Διευθυντής της είναι ο Σεργκέι Ιγνατίεφ. Έχει παραρτήματα σε Ινδία, Καζαχστάν και άλλα κράτη.Το λειτουργικό εισόδημα της ανήλθε το 2016 σε 1697,50 δις ρούβλια.

Share Button

agogos-east-medΣτις σημαντικές μακροοικονομικές πρωτοβουλίες των «G7», θέτει τον ερχόμενο μήνα η Ιταλία τον υποθαλάσσιο αγωγό που θα συνδέει τις ΑΟΖ Κύπρου και Ισραήλ με την Κύπρο, την Κρήτη, την ηπειρωτική Ελλάδα και την Ιταλία, με διακλαδώσεις προς τα Βαλκάνια αλλά και την ΕΕ μέσω Ιταλίας.Ο Ιταλός υπουργός Ενέργειας εξασφάλισε τις προηγούμενες μέρες στο Τελ Αβίβ και τη θερμή συγκατάθεση των ομολόγων του Ισραήλ, της Κύπρου και της Ελλάδας.Στο μεταξύ, ξεκινούν άμεσα οι διαδικασίες που συμφωνήθηκαν για να προωθηθούν συμφωνίες τόσο μεταξύ των τεσσάρων χωρών όσο και διμερείς μεταξύ τους, για τους υποθαλάσσιους αγωγούς φυσικού αερίου, που θα συμπληρώσουν τον EastMed.Οι τρεις διαφορετικές τεχνικές και οικονομικές μελέτες που έγιναν -κάποιες χρηματοδοτήθηκαν και από την ΕΕ- έδειξαν ότι ο αγωγός και οικονομικά βιώσιμος είναι αλλά και τεχνικά εφικτός, αφού υπάρχουν ασφαλείς λύσεις που ήδη εφαρμόζονται για τα βάθη και τις αποστάσεις κυρίως μεταξύ Κύπρου και Κρήτης. Συγκεκριμένα, με βάση και την τεχνική μελέτη της ιταλικής Edison, ο αγωγός από τα θαλάσσια κοιτάσματα Κύπρου και Ισραήλ θα οδεύσει υποθαλάσσια στην Κύπρο όπου θα υπάρχει σταθμός συμπίεσης φυσικού αερίου. Στη συνέχεια ο αγωγός θα κατευθυνθεί στην Κρήτη, όπου επίσης θα υπάρχει σταθμός συμπίεσης, και ακολούθως θα οδεύσει προς την ηπειρωτική Ελλάδα και μέσω ξηράς θα καταλήγει στα σύνορα με την Ιταλία για να ενωθεί με τον αγωγό IGI που συνδέει Ελλάδα με Ιταλία.  Αξίζει να σημειωθεί ότι η ανάγκη να προηγηθούν των τελικών επενδυτικών αποφάσεων οι διακρατικές συμφωνίες τονίστηκε ιδιαίτερα στη συνάντηση στο Τελ Αβίβ, γεγονός που υπέδειξε ταυτόχρονα ότι πέραν της οικονομικής και εμπορικής προτεραιότητας που αποκτά ο αγωγός EastMed, δείχνει και πόσο απομακρυσμένο είναι υπό τις συνθήκες το ενδεχόμενο να προχωρήσει ένας αγωγός από το Ισραήλ προς την Τουρκία.

 

Αλεξία- Μαρία Σκεπετάρη