για τον Πολιτισμό και την Επικοινωνία
Συνέβη σήμερα
Συνέβη σήμερα
Μεγεθύνσεις
Μεγεθύνσεις
ΚΑΝΣ στα ΜΜΕ
ΚΑΝΣ στα ΜΜΕ
Προσεγγίσεις
Προσεγγίσεις
Γεωπολιτική
Γεωπολιτική

Κυπρος

Share Button

Της Αγγελικής Χαραλαμποπούλου, Κέντρο Ανατολικών Σπουδών

Έντονες συζητήσεις έχουν προκληθεί μετά τις τελευταίες εξελίξεις που καταδεικνύουν την διάσταση απόψεων μεταξύ των δυο κεντρικών υποψηφίων για τη Προεδρία, Νίκου Αναστασιάδη(ΔΗΣΥ) και Νικόλα Παπαδόπουλου(ΔΗΚΟ). Το βασικό σημείο διάστασης έγκειται στην αντιμετώπιση του Κυπριακού θέματος, με το κ.Αναστασιάδη να ακολουθεί τη στρατηγική που αναδείχθηκε κυρίως στο Κράνς Μοντάνα υπερασπιζόμενος τη γνωστή λύση της ΔΔΟ ως μοναδική και το Νικόλα Παπαδόπουλο, βάσει του προγράμματος «Νέα Στρατηγική» που δημοσίευσε -όπου δεν αναφέρεται πουθενά η ΔΔΟ- να υιοθετεί μια πιο δυναμική έμμεση προσέγγιση απέναντι στη τουρκική πλευρά. Συνέχεια ανάγνωση

Συγκεκριμένα όπως δήλωσε η εκπρόσωπος Τύπου του επιτελείου του Νίκου Αναστασιάδη, Αννίτα Δημητρίου, «τη βάση της λύσης θέτουν οι Συμφωνίες Κορυφής, τα Ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ και οι ομόφωνες αποφάσεις του Εθνικού Συμβουλίου που έχουν σαν κοινό παρονομαστή τη Διζωνική Δικοινοτική Ομοσπονδία (ΔΔΟ), και ως εκ τούτου η ΔΔΟ αποτελεί τη μοναδική βάση λύσης του Κυπριακού». Αντίθετα, η εκπρόσωπος Τύπου του επιτελείου του Νικόλα Παπαδόπουλου, Άννα Κουκκίδου-Προκοπίου, χαρακτήρισε την έκθεση των ΓΓ του ΟΗΕ ως μια από τις χειρότερες για την ε/κ πλευρά ενώ πρόσθεσε πως σε σχέση με την επιδιωκόμενη συμφωνία το πρώτο που πρέπει να γίνει είναι να υπάρξει συμφωνία σε θέματα αρχών. «Δεν μπορεί η Κυπριακή Δημοκρατία να απαιτεί από τους πολίτες της να απεμπολήσουν τα δικαιώματα τους για να φτάσουμε σε λύση του Κυπριακού».
Πράγματι, όπως έχει διαφανεί από τις δεσμεύσεις και τη διεθνή αντιμετώπιση της Κύπρου τα τελευταία χρόνια επί προεδριών Αναστασιάδη και Χριστόφια, η Κύπρος –εναρμονιζόμενη και με την ελληνική πολιτική- ακολουθεί μια ιδιαίτερα υποχωρητική και ενδοτική στάση απέναντι στην Τουρκία, είτε σε επίπεδο θεμάτων Κυπριακού είτε σε επίπεδο ενταξιακών κεφαλαίων ΕΕ-Τουρκίας. Όπως είναι γνωστό βέβαια η Ελλάδα τα τελευταία χρόνια έχει καταστεί υπέρμαχος του «εξευρωπαισμού» της Τουρκίας και προσαρμογής της μέσω της εισόδου στην ΕΕ στα ευρωπαϊκά ιδεώδη της δημοκρατίας, ισότητας και ελευθερίας. Μια έντονα αισιόδοξη τακτική που μετακυλά το βάρος στην ΕΕ και κυρίως τη Γερμανία, αφήνοντας ήσυχη την εκάστοτε ελληνική κυβέρνηση να «παπαγαλίζει» τη σωτηρία της Τουρκίας και την εξισορρόπηση των μεταξύ μας σχέσεων –καθώς και τη λύση του Κυπριακού- μέσω του ευρωπαϊκού κεκτημένου.
Σε αυτό το πλαίσιο, ο κ.Αναστασιάδης στο Κρανς Μοντάνα συμφώνησε σε ακανθώδη –για χρόνια- ζητήματα, όπως η εκ περιτροπής προεδρία, παρόλο που κυρίαρχη ήταν η προσπάθεια οικοδόμησης ενός καλού αλλά όχι ενδοτικού κλίματος όπως έδειξε ο Έλληνας Υπ.Εξ Ν.Κοτζιάς. Όπως δήλωσε βέβαια η κ.Δημητρίου, στις συνομιλίες τα δύο τελευταία χρόνια έχει σημειωθεί η πιο σημαντική πρόοδος και αυτό επειδή για πρώτη φορά συζητήθηκε το Κυπριακό στον πυρήνα του, δηλαδή στο θέμα της ασφάλειας και των εγγυήσεων. Έχει καταστεί εμφανές βεβαία εκ μέρους του παρόντος Υπ.Εξ. ότι η ενδοτικότητα και υποχωρητικότητα (κατευνασμός) δεν θα συνεχίσουν να υφίστανται στο ελληνικό δόγμα, όσο βέβαια το επιτρέπουν οι δυνατότητες της παρούσας εσωτερικής κατάστασης. Μια ενιαία στρατηγική και μια κοινή αντιμετώπιση μπορεί να ανοικοδομήσει τη χαμένη ισχύ των 2 χωρών απέναντι στη Τουρκία. Αξιοσημείωτο είναι πως κατά την επίσκεψη του Προέδρου Ερντογάν στην Αθήνα, το κλίμα διατηρήθηκε μέσα σε σταθερά πλαίσια παρά τον έντονο αναθεωρητισμό που υπέδειξε ο Πρόεδρος της Τουρκίας.
Σε αυτό το μεταβατικό κλίμα έχει δημιουργηθεί στη Κύπρο εσωτερική πόλωση με πυλώνες τους 2 επικρατέστερους υποψήφιους. Παρότι μια μεγάλη μερίδα του πληθυσμού εμφανίζεται να απέχει ή να αδιαφορεί από το εκλογικό της δικαίωμα με βασικότερους απόντες τις νεαρές ηλικίες –62,4 %-, οι προεκλογικές εκστρατείες των υποψηφίων αναδεικνύουν την εξωτερική πολιτική της χώρας και κυρίως το Κυπριακό πρόβλημα ως πρωτεύον θέμα. Ωστόσο, παρά την απόρριψη της οριστικής διχοτόμησης, ο κυπριακός λαός δείχνει να μην εμπιστεύεται ιδιαίτερα καμία από τις προτεινόμενες στρατηγικές λύσης.
Το ίδιο κλίμα επικρατεί και μεταξύ των κομμάτων όπως αναδείχθηκε από τη πρόσφατη συζήτηση για το προϋπολογισμό όπου οι υποψήφιοι δεν έχασαν την ευκαιρία να επικρίνουν τις αδυναμίες του κάθε κόμματος. Συγκεκριμένα, ο κ.Κυπριανού επέκρινε τόσο το κ.Αναστασιάδη για την επιλογή του Bail-in του 2013, όσο και το κ.Παπαδόπουλο για τη «Νέα Στρατηγική» την οποία θεωρεί «παλιό κατάλογο τετριμμένων συνθημάτων» και τόνισε την ασάφεια αναφορικά με τη ΔΔΟ. Σημειώνεται ότι όπως δήλωσε ο κ. Ντάισελμπλουμ μιλώντας ενώπιον της Επιτροπής Οικονομικών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και απαντώντας σε ερώτηση του ευρωβουλευτή του ΔΗΚΟ Κώστα Μαυρίδη, “η προσέγγιση του bail in δεν υποστηρίχθηκε από την κυπριακή κυβέρνηση και καταλήξαμε σε μια διαφορετική λύση, τον φόρο. Ήταν το κυπριακό κοινοβούλιο και όχι η ΕΚΤ που απέρριψε εκείνη τη λύση και επιστρέψαμε στο δωμάτιο και διαπραγματευτήκαμε εκ νέου τη λύση του bail in, που ήταν προτιμητέα από μια μεγάλη μερίδα κρατών και θεσμών στο Εurogroup, ήδη από την αρχή”. Ο κ.Παπαδόπουλος από τη πλευρά του επέκρινε επίσης την υποχωρητικότητα και τις λανθασμένες κινήσεις του ΠτΔ, ενώ διευκρίνισε ότι δεν απορρίπτει ομοσπονδιακές λύσεις με τη προϋπόθεση να είναι ουσιαστικά βιώσιμες.
Παρόμοια κατάσταση φαίνεται να υπάρχει στη βάση της «Αλληλεγγύης» με ένα μέρος των μελών της να αποχωρούν για να στηρίξουν το ΠτΔ διαφωνώντας με την απόφαση της κ.Θεοχάρους να στηρίξει το κ.Παπαδόπουλο. Βασικό σημείο διαφωνίας και σε αυτή τη περίπτωση είναι η διαχείριση του Κυπριακού. Το ίδιο θέμα έθιξε και ο Μάριος Καρογιάν, πρώην πρόεδρος του ΔΗΚΟ, τονίζοντας πως δεν είναι ώρα για νέες στρατηγικές κριτικάροντας ευθέως το Νικόλα Παπαδόπουλο και υποστηρίζοντας τη ΔΔΟ ως «λύση κατ’οικονομία και οδυνηρό συμβιβασμό». Αντιστοίχως, το ΔΗΚΟ συνολικά με επίσημη ανακοίνωση του τονίζει την ευθυγράμμιση με τις παρακαταθήκες του Τάσσου Παπαδόπουλου στο κορυφαίο διάγγελμα του:
«Παρέλαβα κράτος διεθνώς αναγνωρισμένο. Δεν θα παραδώσω ‘‘κοινότητα’’, χωρίς δικαίωμα λόγου διεθνώς και σε αναζήτηση κηδεμόνα. Και όλα αυτά έναντι κενών, παραπλανητικών, δήθεν, προσδοκιών. Έναντι της ανεδαφικής ψευδαίσθησης ότι η Τουρκία θα τηρήσει τις δεσμεύσεις της».
Τέλος, ο Γ.Λιλλήκας προσεγγίζει τη λύση του Κυπριακού μέσω μιας πιο έμμεσης στρατηγικής. Όπως δήλωσε ο εκπρόσωπος Τύπου του επιτελείου του, Κωνσταντίνος Ζένιος, η φιλοσοφία της στρατηγικής για τη λύση είναι να καθιστά τη συνέχιση της κατοχής κυπριακών εδαφών ασύμφορη στην Τουρκία, να καθιστά άλλους στρατηγικούς στόχους της Τουρκίας ανέφικτους, να πείσει τις ΗΠΑ και την ΕΕ ότι η μη λύση του Κυπριακού επηρεάζει αρνητικά τα δικά τους συμφέροντα, να οδηγήσει τη Μεγάλη Βρετανία σε αλλαγή πολιτικής στο Κυπριακό, να καταστεί το Κυπριακό πραγματικά ευρωπαϊκό ζήτημα και να εντάξει την ποιότητα λύσης του Κυπριακού στη λογική της ασφάλειας και της σταθερότητας της περιοχής.
Κατά συνέπεια, η επίτευξη όλων αυτών ξεκινά με τη προάσπιση και ενίσχυση της Κυπριακής Δημοκρατίας, ενίσχυση της οικονομίας, της άμυνας και της διπλωματίας και την αξιοποίηση της ιδιότητας του κράτους μέλους της ΕΕ με αναστολή της ενταξιακής διαδικασίας της Τουρκίας σε περίπτωση μη υλοποίησης των κυπρογενών υποχρεώσεων της, απόρριψη προνομιακής σχέσης ΕΕ-Τουρκίας χωρίς λύση του Κυπριακού, σταδιακή παρεμπόδιση άντλησης ευρωπαϊκών κονδυλίων από την Τουρκία και την αποτροπή της υπογραφής νέας διευρυμένης συμφωνίας Τελωνειακής Ένωσης ΕΕ-Τουρκίας. Την εσωτερική του πολιτική συνόψισε σε 26 προτάσεις με τίτλο «Ευφυής Κύπρος».
Από την άλλη πλευρά στα κατεχόμενα, ο Μ.Ακιντζί αναμένει την επανέναρξη των συνομιλιών μετά τις εκλογές ενώ φωνές της αντιπολίτευσης απορρίπτουν έλεγχο από τη Τουρκία και όρους «Μητέρας Πατρίδας» με αποκορύφωμα την εφημερίδα «Αφρίκα» η οποία δημοσίευσε σατυρικό σκίτσο του κ.Ερντογάν και δημιούργησε σάλο αντιδράσεων και μηνύσεων τόσο από τα κατεχόμενα όσο και από τη Τουρκία.

Πηγές:
«Προεδρικές Εκλογές – Κυπριακό: Οι θέσεις των 5 βασικών υποψηφίων» http://www.newsit.com.cy/default.php?pname=Article&art_id=234124&catid=9
“Λιλλήκας: Η “Ευφυής Κύπρος” σε 25+1 προτάσεις” http://www.offsite.com.cy/articles/eidiseis/politiki/236598-lillikas-i-eyfyis-kypros-se-251-protaseis
“Ανοιχτά εναντίον της πολιτικής Νικόλα στο Κυπριακό μίλησε ο Καρογιάν” http://politis.com.cy/article/anichta-enantion-tis-politikis-nikola-sto-kipriako-milise-o-karogian
“Αποχώρησαν άλλα 67 μέλη της Αλληλεγγύης – Στο πλευρό Νίκου Αναστασιάδη” http://politis.com.cy/article/apochorisan-alla-67-meli-tis-allilengiis
“Τί λένε οι νέοι για εκλογές” http://www.stockwatch.com.cy/nqcontent.cfm?a_name=news_view&ann_id=287382
“Ντάισελμπλουμ: Χωρίς το “κούρεμα” καταθέσεων, η Κύπρος θα είχε οδηγηθεί σε χρεοκοπία”
http://www.capital.gr/diethni/3259958/ntaiselmploum-xoris-to-kourema-katatheseon-i-kupros-tha-eixe-odigithei-se-xreokopia
“Πιστό στις παρακαταθήκες του Τάσσου το ΔΗΚΟ” http://www.philenews.com/eidiseis/politiki/article/464821/pisto-stis-parakatathikes-toy-tassoy-to-diko
“Αντιδράσεις από την αντιπολίτευση για τον προϋπολογισμό”
http://www.sigmalive.com/news/politics/473040/antidraseis-apo-tin-antipolitefsi-gia-ton-proipologismo
“Μήνυση εναντίον της «Αφρίκα» από την τουρκική ‘πρεσβεία’ στα κατεχόμενα” http://24h.com.cy/2017/12/11/minysi-enantion-tis-afrika-apo-tin-tourkiki-presvia-sta-katechomena/

 

Share Button

Της Αγγελικής Χαραλαμποπούλου

Παρουσιάζοντας άλλη μια «τελευταία ευκαιρία» φαίνεται να επιστρέφουν τα Η.Ε έχοντας στα πλάνα να αξιοποιήσουν το πλαίσιο Γκουτέρες για την επίτευξη μιας ενδιάμεσης συμφωνίας χρησιμοποιώντας όλους τους διαθέσιμους μοχλούς πίεσης. Αυτή τη φορά, 13 χρόνια μετά το Σχέδιο Ανάν, αναδεικνύεται εμφατικά το ενδεχόμενο της «μη-λύσης» στοχεύοντας στην υποχώρηση των εμπλεκομένων γύρω από τις ήδη υπάρχουσες δεσμεύσεις –κυρίως πιέζοντας την ελληνοκυπριακή πλευρά ενώπιον του εφιάλτη μιας δυνητικής οριστικής διχοτόμησης. Συνέχεια ανάγνωση

Σχετική μπορεί να θεωρηθεί η σκόπιμη διαρροή αυτών των πληροφοριών ενόψει των προεδρικών εκλογών. Σημειώνεται ότι εκ των υποψηφίων, σκληρότερη στάση υιοθετούν ο κ.Παπαδόπουλος και ο κ.Λιλλήκας, σε αντίθεση με το κ.Αναστασιάδη και το κ.Μαλά. Όπως σημειώνεται σε δημοσιεύματα, οι εκλογές του 2018 δεν δημιουργούν αμφιβολίες στους διεθνείς παράγοντες για συνέχιση –μετεκλογικά- των διαπραγματεύσεων. Η δυναμική της λύσης που προσπαθούν να δημιουργήσουν για αξιοποίηση του ρόλου της Τουρκίας και απεμπλοκή των ενταξιακών διαδικασιών αναμένεται να δημιουργήσει μεγάλες πιέσεις προς την ελληνική και ελληνοκυπριακή πλευρά δεδομένου ότι η παραδοσιακή «αδιαλλαξία» της Τουρκίας θα μετατοπιστεί εσκεμμένα στην ελληνική πλευρά από όπου και αναμένουν τα οφέλη για την θετική εξέλιξη των διαπραγματεύσεων και την επίτευξης συμφωνίας. Οι πάλαι ποτέ «επιστολές Μπους» προς τις ελληνικές κυβερνήσεις αντικαθίστανται τώρα από τις νομιμοποιημένες προσπάθειες των Η.Ε και της Ε.Ε.

Είναι απαραίτητο η ελληνική πλευρά να απεμπλακεί από τη χρόνια τακτική προώθησης της ένταξης της γείτονος καθότι ενώπιον νέων διαπραγματεύσεων μπορεί να χρησιμοποιηθεί εναντίον των συμφερόντων της. Η τουρκική εξωτερική πολιτική όσο και η εσωτερική διακυβέρνηση είναι σταθερές –ή πολύ αργές δυναμικές μεταβλητές- που δεν αναμένεται να αλλάξουν ενόψει την ευρωπαϊκής υποψηφιότητας της. Η ένταξη της, όπως συνέβη και σε πολλές άλλες περιπτώσεις- βλ. ελληνική οικονομία προ ένταξης- θα συνδυαστεί με την ευχολογική υποχρέωση αλλαγής προς τα ευρωπαϊκά ιδεώδη αφού εισέλθει στην ΕΕ. Η εισδοχή αυτή καθαυτή θα αφαιρέσει τη διαπραγματευτική ισχύ της ελληνικής πλευράς στο Κυπριακό ζήτημα με αμφίβολα αποτελέσματα ή θα προωθήσει λύσεις που θα ζημιώνουν τη πιο διαλλακτική πλευρά.

Εφόσον οι διεθνείς παράγοντες επιθυμούν μια Τουρκία στην Ευρώπη, και η παρούσα Τουρκία του κ.Ερντογάν δεν είναι διατεθειμένη να αλλάξει για διευκόλυνση της ενταξιακής διαδικασίας, η ενταξιακή διαδικασία θα γίνει πιο ανεκτική. Σε αυτή τη περίπτωση, κάθε διαφορά με τη γείτονα χώρα θα υποβαθμιστεί σε εκκρεμότητα και σε περιπτώσεις παραβιάσεων, όπως το Κυπριακό ζήτημα, η Τουρκία θα είναι κερδισμένη σε κάθε λύση.

Share Button

Της Αγγελικής Χαραλαμποπούλου

Σε αναμονή των προεδρικών εκλογών στην Κύπρο μια προσπάθεια αποτύπωσης των διαθέσεων του εκλογικού σώματος ίσως βοηθήσει στη κατανόηση των επερχόμενων –κι όχι μόνο- εκλογικών αποτελεσμάτων.

Το δεδομένο είναι ότι η Κυπριακή κοινωνία στο σύνολο της δεν συμφωνεί απόλυτα- τουλάχιστον ουσιαστικά- στο θέμα του Κυπριακού. Διακρίνονται διάφορες τάσεις οι οποίες πολλές φορές είναι είτε ακραίες και αντικρουόμενες είτε ουδέτερες και αδιάφορες.

Από την μία πλευρά έχουμε την πλήρη αδιαφορία ενός μέρους της κοινωνίας –της νεότερης γενιάς κυρίως- που αδιαφορεί συνολικά για τα πολιτικά τεκταινόμενα. Αυτή η αδιαφορία γίνεται εμφανής στη μεγάλη αποχή που καταγράφεται στις εκλογικές αναμετρήσεις τα τελευταία χρόνια. Αν αναζητήσουμε πού ενδεχομένως οφείλεται, προσπαθώντας να σχηματίσουμε ένα γενικό προφίλ, μπορούμε να παρατηρήσουμε ότι οι γενιές που δεν βίωσαν την εισβολή και έζησαν στο εξωτερικό ή αντιμετώπισαν την κρίση των προηγούμενων χρόνων, έχουν σχηματίσει μια αρνητική στάση απέναντι στη πολιτική διακυβέρνηση του τόπου τους. Ενδεχομένως να κατηγορούσαν τη πολιτική εξουσία για την οικονομία και τη κατάσταση του Κυπριακού με αποτέλεσμα να αποστασιοποιηθούν. Η αδιαφορία  έρχεται ως συνέπεια της γενικότερης δυσαρέσκειας που επικρατεί απέναντι σε κάθε πολιτική εξουσία, όπως συμβαίνει και στην Ελλάδα. Θεωρητικά, αντιμετωπίζουν την αποχή ως το μόνο –και εύκολο- τρόπο να εκφράσουν τη δυσαρέσκεια τους.

Ειδικότερα, στο θέμα του Κυπριακού, παρότι οι μνήμες του σχεδίου Αννάν είναι ακόμη ζωντανές, η όποια εξέλιξη αντιμετωπίζεται επίσης με απάθεια. Έχει καταστεί άλλωστε γραφική η συνεχής αναπαραγωγή της λύσης μιας «διζωνικής δικοινοτικής ομοσπονδίας», η οποία  έχει υποστηρικτές αλλά και πολέμιους. Επί αυτού τοποθετούνται οι υποψήφιοι πρόεδροι ώστε να συσπειρώσουν το μέρος του εκλογικού σώματος που ταυτίζεται με την παράταξη τους. Αξιοπρόσεκτο είναι ωστόσο ότι μεγάλο μέρος των σιωπηλών υποστηρικτών της ΔΔΟ θεωρεί ότι δεν θα πραγματοποιηθεί ποτέ, παρά τις προεκλογικές υποσχέσεις για διαπραγματεύσεις και συμφωνίες. Με αυτό τον τρόπο το θέμα του Κυπριακού χάνει τη σημασία του καταλήγοντας να είναι μια γραφική προεκλογική υπόσχεση. Πως θα μπορούσε άλλωστε να είναι διαφορετικά  όταν έχει γίνει πλέον εμφανής η μειονεκτική θέση στην οποία θα έλθει η Δημοκρατία σε οποιαδήποτε λύση.

Το ασύμφορο “οποιασδήποτε” λύσης είναι γνωστό στον Κυπριακό λαό δεδομένης της ιστορικής αλληλουχίας.  Είτε οι υποψήφιοι λοιπόν δεσμεύονται για συνομιλίες, διαπραγματεύσεις ή ακόμη και λύση, είτε αντιτίθενται σε οποιαδήποτε συνομιλία και διακηρύττουν ανοιχτά την ελληνοκυπριακή κυριαρχία σε όλο το νησί, ο λαός αντιλαμβάνεται την αδυναμία εφαρμογής των δεσμεύσεων –εκτός εξαιρετικά ατυχών περιπτώσεων υποψηφίων.

Είναι ευρέως γνωστό ότι το Κυπριακό αποτελεί μια εκκρεμότητα για την Ευρώπη και κυρίως τα Η.Ε. Η κάθε δέσμευση συνεπώς έγκειται στην εξασφάλιση υποστήριξης από μέρους τους, ως σημείο σύγκλισης με τους εξωτερικούς ενδιαφερόμενους, των οποίων η στήριξη αποτελεί πολύτιμο χαρτί για κάθε υποψήφιο. Αυτό το δεδομένο είναι –πιθανότατα- επίσης γνωστό στο εκλογικό σώμα, επιλέγοντας εν τέλει τον υποψήφιο που εμπνέει περισσότερη εμπιστοσύνη, εμπειρία και υπόσχεται μεγαλύτερη εσωτερική ανάπτυξη χωρίς να υιοθετεί ακραίες θέσεις.

Share Button

Χαραλαμποπούλου Αγγελική

Ένας φαύλος κύκλος μοιάζει να έχει καταλήξει η διαδικασία συνομιλιών μεταξύ των 2 κοινοτήτων. Μετά την αποτυχία του Κρανς Μοντάνα, ο Μ.Ακιντζί εμφανίζεται, ενόψει προεδρικών εκλογών στην Κυπριακή Δημοκρατία, πρόθυμος για επανέναρξη συζητήσεων με διαφύλαξη του κατ’ αυτόν κεκτημένου θετικού κλίματος εμπιστοσύνης προηγούμενων συνομιλιών.  Βέβαια, όπως είναι αναμενόμενο το προεκλογικό κλίμα δεν ευνοεί τέτοιες ενέργειες, κάτι που θα μπορούσε πολύ εύκολα κανείς να προβλέψει. Συνέχεια ανάγνωση

Τα τελευταία χρόνια οι όποιες συνομιλίες φαίνεται να αναδεικνύουν σε υψηλό βαθμό το επικοινωνιακό παιχνίδι ,  στη βάση της ανάδειξης “του καλού” και του “κακού” στα μάτια της διεθνούς κοινότητας και στη συνέχεια σε ένα άλλο επίπεδο, σε άμεσες ή έμμεσες  βολές εναντίον έκαστης εγγυήτριας χώρας. Αυτό το παιχνίδι εντυπώσεων συνεχίζεται και πιθανότατα θα συνεχιστεί και μετεκλογικά, ανεξάρτητα με το αποτέλεσμα, καθότι αποτελεί την καλύτερη παρελκυστική λύση στη παρούσα φάση.

Ακολουθώντας μια ανάλυση κόστους-οφέλους για το κυπριακό ζήτημα θα μπορούσαμε να καταλήξουμε στα εξής εξετάζοντας την ελληνική/ελληνοκυπριακή πλευρά:

Το μεγαλύτερο όφελος έγκειται αναμφισβήτητα για όλους –ελπίζουμε- στην επανένωση του νησιού και την κυπριακή κυριαρχία σε όλο το εύρος της επικράτειας οπότε τοποθετείται ως  ιδεατή λύση. Ως τέτοια, ωστόσο δε σημαίνει ότι είναι άπιαστη παρά μόνο αδύνατη στη παρούσα φάση. Για να επιτευχθεί κάτι τέτοιο πρέπει να συντρέχουν ορισμένες προϋποθέσεις.

Κάποιες από αυτές μοιάζουν να γίνονται πραγματικότητα λαμβάνοντας υπόψη το άσχημο αμερικανο-τουρκικό κλίμα αλλά και το σχετικά ευνοικό ρωσο-κυπριακό. Σε αυτό το πλαίσιο, κατά την επίσκεψη του Προέδρου Αναστασιάδη στη Μόσχα, υπεγράφησαν στις 24/10 συμφωνίες για όλο το φάσμα των τομέων συνεργασίας, εντείνοντας της εκτεταμένη ρωσική στήριξη στην οικονομική ανάπτυξη του νησιού. Ωστόσο, η Τουρκία είναι ενώπιον μιας πολύπλευρης απομόνωσης από πλευράς ΗΠΑ και ΕΕ, ενώ συνεχίζει να διατηρεί την εσωτερική της συνοχή από μια κλωστή. Η Ρωσία διατηρεί εξ ανάγκης, όπως έχει φανεί τα τελευταία χρόνια, τις σχέσεις με το νότιο γείτονα θερμές. Είναι όπως το αντιλαμβάνεται,  καλύτερο να έχει ένα σύμμαχο στα νότια σύνορα της εξασφαλίζοντας ταυτόχρονα προβολή ισχύος νοτιότερα όπου εντοπίζονται πολλά οφέλη για τις εμπλεκόμενες πλευρές. Αυτό το πλαίσιο πρέπει  να αξιοποιηθεί ως μοχλός πίεσης εκ μέρους της ελληνικής και κυπριακής πλευράς για να επιτευχθεί πλήρως η τουρκική απομόνωση, έργο που κάποιες φορές αποδεικνύεται ακόμη ευκολότερο με τη διαχείριση των εξωτερικών σχέσεων από τον κ.Ερντογάν. Η ρωσική πλευρά δεν πρόκειται να δημιουργήσει ρήξη στις σχέσεις της με τη Τουρκία, αλλά μπορεί να ασκήσει πίεση.

Μια πολύπλευρη πίεση και παραδοσιακά εκ μέρους της Κύπρου πρέπει να συνεχίσει να υφίσταται διεκδικώντας τα νόμιμα δικαιώματα της Κυπριακής Δημοκρατίας, όπως η ΑΟΖ και η επακόλουθη εκμετάλλευση της. Η ενέργειες για κατάθεση συντεταγμένων για καθορισμό ΑΟΖ για τη βόρεια περιοχή της και το αίτημα από την παράκτια χώρα, την Τουρκία, να αρχίσουν συζητήσεις επί του θέματος είναι μια πολύ καλή κίνηση που προχωράει η Λευκωσία ετοιμάζοντας τις συντεταγμένες, όπως έπραξε στο παρελθόν με Αίγυπτο, Ισραήλ και Λίβανο ώστε να κατατεθούν τις επόμενες ημέρες στα Ηνωμένα Έθνη.

Παράλληλα με μια  τέτοια ευκαιριακή συγκυρία απομόνωσης, θα πρέπει επίσης από ελληνικής πλευράς να υπάρχει ισχυρή πολιτική εξουσία με ξεκάθαρη εξωτερική πολιτική και ευνοϊκό προς αυτή διεθνές κλίμα (ειδικά αμερικανοβρετανικό). Σε αυτή τη περίπτωση,  ακόμη και μια αναίμακτη επανένωση είναι πολύ πιθανή δεδομένης της ορθής αξιοποίησης των καταστάσεων. Παραλληλίζοντας το Σ.Α του ΟΗΕ με τις Μεγάλες Δυνάμεις του Α’ Π.Π ίσως φανεί αναχρονιστικό αλλά παραμένει αρκετά ρεαλιστικό.  Άλλωστε, η περιφέρεια βλέπει για πολλές δεκαετίες ανακατατάξεις στα εδάφη, όπως και η διεθνής κοινότητα που παρακολουθεί και επεμβαίνει παραδοσιακά στη περιοχή.

Κατά συνέπεια, αυτό το σενάριο, όντας ιδανικό για την ελληνική και κυπριακή πλευρά, αποτελεί την βέλτιστη λύση αλλά όπως την αντιλαμβάνεται η τουρκική. είναι ένα παίγνιο μηδενικού αθροίσματος (win-lose).

Όποια άλλη λύση προτείνεται ως win-win κατάσταση,  δε θα μπορέσει ποτέ- να ικανοποιήσει και τις 2 πλευρές. Σε αυτό το πλαίσιο εντάσσονται και οι όποιες μορφές μιας «διζωνικής δικοινοτικής ομοσπονδίας»,  η οποία είναι ένα πολύ εύθραυστο θεωρητικό οικοδόμημα που θα οδηγήσει σε ανάλογη με το οικοδόμημα του 1960 κατάληξη ενώ παράλληλα ελλοχεύει ο κίνδυνος της πληθυσμιακής αλλοίωσης του νησιού, εκ μέρους Τουρκίας, όπως ήδη έχει διενεργήσει στη κατεχόμενη πλευρά, απειλώντας εξ’αυτού με ενσωμάτωση.

Η τουρκική στάση τα τελευταία 50 χρόνια δε πρέπει να λησμονείται από τους υποψήφιους Προέδρους και να λαμβάνεται σοβαρά υπόψη η τουρκική αδιαφορία για φιλελεύθερες και δίκαιες λύσεις. Η Άγκυρα πάντοτε δρούσε με υπομονή ως την επίτευξη των απώτερων στόχων σκεπτόμενη ρεαλιστικά με όρους ισχύος και όχι δικαίου.

Ανάλογα της σκοπιάς, διαφορετική είναι και η αντιμετώπιση. Όποια λύση και για τις 2 πλευρές δεν  πλησιάζει τη βέλτιστη για τη κάθε μία οπότε απορρίπτεται. Γιατί να επιλέξει η κάθε πλευρά ένα 50 % όταν μπορεί να αναμένει για να κερδίσει το 100%?  Ακόμη και ενδοτικές λύσεις έως και 60-70% είναι λιγότερο βέλτιστες. Δεδομένου ωστόσο ότι αποτελεί μια υπόθεση όπου η Τουρκία δεν είχε καν λόγο εμπλοκής πριν το ’50, και απέκτησε ποσοστό οφέλους από «ευγενική βρετανική χορηγία», η ελληνική πλευρά μετά τη μετατροπή της βέλτιστης λύσης ένωσης σε βέλτιστη λύση ανεξαρτησίας και ελληνοκυπριακής κυριαρχίας σε όλο το νησί, δεν θα έπρεπε να δείχνει ενδοτικότητα πέρα της απολύτως απαραίτητης για το σεβασμό των διεθνώς ενεργειών επίλυσης της κατάστασης ώστε να διατηρηθεί ένα καλό προφίλ συνεργασίας .

Αυτή είναι η τακτική που ακολουθείται –επιτυχώς- το τελευταίο καιρό και ειδικά κατά το Κρανς Μοντάνα οδηγώντας σε μια κατάσταση αναμονής ευκαιριών για δημιουργίας οφελών. Η τουρκική ελπίδα μιας ενδοτικής ελληνοκυπριακής ή ελληνικής κυβέρνησης, όπως έχει αποδειχτεί αλλού στο παρελθόν, έχει φέρει σημαντικά αποτελέσματα για τη τουρκική πλευρά. Το ίδιο, αν και δεν έχει συμβεί ακόμη, μπορεί να λειτουργήσει και αντίθετα. Η εσωτερική σταθερότητα είναι σημαντικότατο στοιχείο δεδομένης της έντονης πολιτικής προσωπικότητας του Τούρκου Προέδρου.

Η χρυσή τομή έγκειται στην σωστή διαχείριση των διεθνών πιέσεων για όποια λύση και προσεκτική παρακολούθηση και εξέταση των καταστάσεων στην απέναντι όχθη ώστε να χρησιμοποιηθεί αποτελεσματικά η όποια ευκαιρία. Όποια δέσμευση ενδέχεται να εμποδίσει την βέλτιστη λύση δεν πρέπει να συνάπτεται αλλά χωρίς να γίνεται εμφανής αυτή η αρνητικότητα.

Αυτή η διαχείριση ίσως είναι ένα θετικό στοιχείο της παρούσας εξωτερικής πολιτικής, η οποία μετά από πολλά χρόνια παρουσιάζεται στιβαρή και ξεκάθαρη στις προτεραιότητες της, χωρίς παράλογη ενδοτικότητα αλλά με κλίμα συνεργασίας και θετικής προσέγγισης. Το τελευταίο στοιχείο, όπως φαίνεται, λείπει από την τουρκική πλευρά, οδηγώντας τη σε περαιτέρω διεθνή απομόνωση, εκτός των άλλων, και για το κυπριακό.

Share Button

Χαραλαμποπούλου Αγγελική, Κέντρο Ανατολικών Σπουδών

Στις 28 Ιανουαρίου 2018 αναμένεται η διεξαγωγή του πρώτου γύρου των προεδρικών εκλογών και στις 4 Φεβρουαρίου του δεύτερου, εφόσον κριθεί απαραίτητο, σύμφωνα με την ανακοίνωση του Γραφείου Τύπου και Πληροφοριών.
Βασικοί υποψήφιοι και τα κόμματα που τους στηρίζουν: Συνέχεια ανάγνωση

Νίκος Αναστασιάδης
Αν και ελάχιστες αμφιβολίες υπήρξαν, περί του αντιθέτου, περί τα μέσα Οκτωβρίου αναμένεται να ανακοινώσει ο Πρόεδρος Νίκος Αναστασιάδης, την επίσημη απόφαση του αν θα διεκδικήσει την επανεκλογή του στο προεδρικό αξίωμα. Σε πρόσφατες δηλώσεις του εξέφρασε τη στήριξη του στο «επιχειρηματικό δαιμόνιο του Κυπρίου», τονίζοντας πως η παρούσα κυβέρνηση εργάστηκε προς τη δημιουργία φορολογικών, πολεοδομικών και άλλων κινήτρων για την ανάπτυξη της επιχειρηματικότητας και την έξοδο από τη δύσκολη κατάσταση που βρέθηκε η Κύπρος το 2013.

Νικόλας Παπαδόπουλος (ΔΗΚΟ, ΕΔΕΚ Κίνημα Αλληλεγγύη).

Tο 37σέλιδο εγχειρίδιο με τίτλο «Νέα Στρατηγική για την Κυπριακή Δημοκρατία και τη λύση του Κυπριακού» που δόθηκε στη δημοσιότητα και καλύπτει τις θέσεις του κ.Παπαδόπουλου. Εκφράζει σε αυτό τις αντιθέσεις του στη πολιτική που ακολουθήθηκε από τον Ν.Αναστασιάδη για το Κυπριακό ειδικότερα για το «επικίνδυνο και επιβλαβές πλαίσιο» της Πενταμερούς Διάσκεψης, που ακολουθήθηκε στη Γενεύη και το Κράνς Μοντανά το 2017. Όπως δήλωσε, οποιαδήποτε διεθνής διάσκεψη για αυτά τα ζητήματα θα πρέπει να γίνει με την ουσιαστική εμπλοκή των μονίμων μελών του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ και της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Επίσης, δεσμεύεται α) για την αναβάθμιση της συνεργασίας Κύπρου- Ελλάδας, διαμέσου της θεσμοθέτησης Ανώτατου Συμβουλίου Στρατηγικής Συνεργασίας, β) ταχύτατη εμπορική εκμετάλλευση των αποθεμάτων υδρογονανθράκων, αρχικά μέσω των τερματικών υγροποίησης φυσικού αερίου της Αιγύπτου και την κατασκευή, εφόσον ανευρεθούν νέα κοιτάσματα, του αγωγού East Med προς την Ελλάδα και την Ιταλία, γ) δομική αναβάθμιση και ουσιαστικό εκσυγχρονισμό των δυνατοτήτων της Εθνικής Φρουράς στο πλαίσιο της αναβίωσης του Ενιαίου Αμυντικού Δόγματος με την Ελλάδα, δ) δημιουργία πραγματικού πολιτικού και οικονομικού κόστους στην Τουρκία με άσκηση πίεσης μέσω της ΕΕ και κυρώσεων.

Σταύρος Μαλάς (ΑΚΕΛ).

Επελέγη ως η υποψηφιότητα του ΑΚΕΛ για τις Πρεδρικές εκλογές, θεωρούμενος ότι  τάσσεται υπέρ των σταθερών θέσεων του κόμματος. Σε ομιλία του μετά από τη συνάντηση με τη πρέσβειρα των ΗΠΑ, Κ.Ντόχερτι, άσκησε έντονη κριτική στις κινήσεις του Προέδρου Αναστασιάδη τονίζοντας το μονόδρομο της ειρηνικής πολιτικής λύσης και όχι των πολιτικών ισχύος.
Όσον αφορά την οικονομία, ο κ.Μαλάς αναμένεται να καταθέσει λεπτομερείς προτάσεις σε συνέχεια των δηλώσεων του για εστίαση στη γεωργία, κτηνοτροφία και εμπορία προϊόντων ειδικότερα το χαλούμι με στόχο την αξιοποίηση των μεγάλων τουριστικών ρευμάτων. Ως πρότυπο έθεσε το Ισραήλ στο θέμα της οργάνωσης της παραγωγής, εμπορίας και επιστημοσύνης, εξαγγέλλοντας ότι «μέσα στα πλαίσια του οικονομικού επανασχεδιασμού της χώρας θα διορίσουμε προεδρικό απεσταλμένο για να διασυνδέσουμε τις δύο χώρες και ο τομέας της γεωργίας και της κτηνοτροφίας θα αποτελούν έναν από τους βασικότερους πυλώνες συνεργασίας».

Γιώργος Λιλλήκας (Συμμαχία Πολιτών).

Η δημιουργία κόστους στη πλευρά των κατεχομένων είναι το βασικό στοιχείο των θέσεων του Προέδρου της Συμμαχίας των Πολιτών και προεδρικού υποψήφιου Γ.Λιλλήκα ώστε να εγκαταλειφθεί η αποσχιστική πολιτική που ακολουθείται από την τουρκική πλευρά. Συγκεκριμένα, σε δηλώσεις του ανέφερε ότι «το ψευδοκράτος συνεχίζει στα πλαίσια του πλάνου Β της Τουρκίας να προωθεί την αναβάθμισή του με μια σειρά από μέτρα, μεταξύ άλλων της επιβολής «δασμών» για τρόφιμα και οποιαδήποτε βοήθεια δέχονται οι εγκλωβισμένοι μας». Επί αυτής της βάσης κατέθεσε 3 προτάσεις εκ των οποίων «την αξιοποίηση του Κανονισμού για το Απευθείας Εμπόριο, την αναστολή των ευρωπαϊκών κονδυλίων που παίρνει από την ΕΕ το ψευδοκράτος» και την αξιοποίηση των μέτρων και των κυρώσεων που επέβαλε η ΕΕ στην Υπερδνειστερία στην αποσχιστική αυτή οντότητα, με απαγόρευση των λεγόμενων αξιωματούχων αυτής της οντότητας να ταξιδεύουν στην ΕΕ».

Κωνσταντίνος Χριστοφίδης
Τέλος, στα μέσα του μήνα αναμένεται επίσης η απόφαση υποψηφιότητας του Πρύτανη του Πανεπιστημίου Κύπρου. Αναφορικά με τη Διζωνική Δικοινοτική Ομοσπονδία, ο ίδιος σημείωσε πως αποτελεί έναν ιστορικό συμβιβασμό από τον οποίο «δε μπορούμε να εξέλθουμε». Σημειώνεται ωστόσο ότι αντιτάχθηκε στην εκ περιτροπής προεδρία λέγοντας πως δεν είναι κάτι προς τα συμφέροντα του κυπριακού λαού στην ολότητά του.

Πηγές:
“Ο Μαλάς κατέθεσε πρότασης για νέα οικονομική πολιτική”, 6-10-17 http://kanali6.com.cy/news/kypros/29039-s-malas-lysi-mono-me-eirinika-politika-mesa
“ΣΤΑΥΡΟΣ ΜΑΛΑΣ: Νέα οικονομική πολιτική με προτάσεις για την εμπορία των γεωργοκτηνοτροφικών προϊόντων”, 6-10-17 http://gnomionline.com.cy/index.php/component/k2/item/9230-stavros-malas-nea-oikonomikh-politikh-me-protaseis-gia-thn-emporia-twn-gewrgokthnotrofikwn-proiontwn
“Νέα οικονομική πολιτική σχεδιάζει ο Σ. Μαλάς”, 6-10-17,
http://ikypros.com/?p=272377
“Ο δεκάλογος Ν.Παπαδόπουλου για νέα στρατηγική στο Κυπριακό”, 9-6-17 http://www.sigmalive.com/news/local/436549/o-dekalogos-npapadopoulou-gia-nea-stratigiki-sto-kypriako
“Ο ΥΠΟΨΗΦΙΟΣ ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΚΥΠΡΟΥ ΝΙΚΟΛΑΣ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ ΓΙΑ ΤΗ ΛΥΣΗ ΤΟΥ ΚΥΠΡΙΑΚΟΥ”, 29-9-17 http://www.tanea.gr/news/politics/article/5473903/o-ypopshfios-proedros-kyproy-nikolas-papadopoylos-gia-th-lysh-toy-kypriakoy/
“Ο Γ.Λιλλήκας προτείνει κινήσεις, που θα δημιουργούν κόστος στο ψευδοκράτος”, 7-10-17 http://24h.com.cy/2017/10/07/o-g-lillikas-protini-kinisis-pou-tha-dimiourgoun-kostos-sto-psevdokratos/
“Πιστεύω στο πείσμα και το επιχειρηματικό δαιμόνιο του Κύπριου, ανέφερε ο Πρόεδρος”, 7-10-17 http://www.typos.com.cy/cat/1/article/30146
“Προεκλογική πρεμιέρα για Πρύτανη;”, 4-10-17 http://www.kathimerini.com.cy/gr/politiki/proeklogiki-premiera-gia-prytani