για τον Πολιτισμό και την Επικοινωνία
Συνέβη σήμερα
Συνέβη σήμερα
Μεγεθύνσεις
Μεγεθύνσεις
ΚΑΝΣ στα ΜΜΕ
ΚΑΝΣ στα ΜΜΕ
Προσεγγίσεις
Προσεγγίσεις
Γεωπολιτική
Γεωπολιτική

Μεσογειος

Share Button

Κωνσταντίνος ΦίληςHellas Sei Dank

Οι Ευρωπαίοι εταίροι μας πρέπει να δώσουν το χρίσμα στην Αθήνα για να προχωρήσει στις αντίστοιχες διαβουλεύσεις –με την υποστήριξή τους– και εκ μέρους τους. Με την ευρωπαϊκή προεδρία να βρίσκεται προ των πυλών, είναι η κατάλληλη στιγμή να αναλάβουμε σχετικές πρωτοβουλίες.

Ελλάδα και Δύση, εφόσον προσβλέπουν στα αποθέματα της Ανατολικής Μεσογείου, οφείλουν να θωρακίσουν τα συμφέροντά τους, που επί του παρόντος ευθυγραμμίζονται με αυτά της Κύπρου και του Ισραήλ ως των πιο ώριμων αλλά και σταθερών παραγωγών, θέτοντας με εύσχημο και έξυπνο τρόπο στο περιθώριο αυτούς που επιχειρούν να αποτρέψουν ευρύτερες συνέργειες, με προφανή σκoπό να αποθαρρύνουν επενδυτές και πελάτες να προσανατολιστούν προς τους υδρογονάνθρακες της περιοχής, εφόσον αυτοί δεν μπορούν να ασκήσουν έλεγχο επί αυτών. Συνέχεια ανάγνωση

Η Αθήνα, στην περιφερειακή της πολιτική, θα πρέπει πρωτίστως να χρησιμοποιεί την ευρωπαϊκή της ταυτότητα και να επιζητήσει τις μεγαλύτερες το δυνατόν συνέργειες, χωρίς αποκλεισμούς. Αυτό πράττει μία υπεύθυνη δύναμη και με αυτό τον τρόπο διασφαλίζει την αποδοχή της από τους λοιπούς παίκτες και κατ’ επέκταση την ενδυνάμωση του ρόλου της στα δρώμενα. Ενός ρόλου εποικοδομητικού για την περιφερειακή σταθερότητα και χρήσιμου για τους διεθνείς δρώντες, που, συν τω χρόνω, δύναται να κεφαλαιοποιηθεί σε θεματικές που άπτονται των εθνικών μας συμφερόντων. Πολλώ δε μάλλον αντιπαραβολικά με δυνάμεις που πλέον νοούνται ως λιγότερο αξιόπιστες και προβλέψιμες, κυρίως λόγω της μαξιμαλιστικής και διευρυμένης τους ατζέντας, που τις αποστασιοποιεί από τη Δύση (ίσως και την πραγματικότητα).

Η Ευρώπη, από την πλευρά της, πρέπει επιτέλους να αποδείξει πώς εννοεί την ασφάλεια τροφοδοσίας της και τη διαφοροποίηση προμηθευτών και διαμεσολαβητών (η Ανατολική Μεσόγειος προσφέρει και τα δύο), με Ελλάδα και Κύπρο στο κέντρο των διεργασιών. Επακόλουθα, οι Ευρωπαίοι εταίροι μας πρέπει να δώσουν το χρίσμα στην Αθήνα για να προχωρήσει στις αντίστοιχες διαβουλεύσεις –με την υποστήριξή τους– και εκ μέρους τους. Με την ευρωπαϊκή προεδρία να βρίσκεται προ των πυλών, είναι η κατάλληλη στιγμή να αναλάβουμε σχετικές πρωτοβουλίες. Εν συνεχεία, τα περιφερειακά κράτη θα κληθούν να επιλέξουν μεταξύ των συνεχιζόμενων αντιπαραθέσεων, με αβέβαια αποτελέσματα προς ζημίαν των λαών τους, και της αναζήτησης κοινού τόπου με δέλεαρ ένα κοινό ενεργειακό μέλλον, που θα «δέσει» τα συμφέροντά τους, επ’ ωφελεία της σταθερότητας και της ευημερίας, ώστε να τερματιστούν τα τωρινά τους αδιέξοδα. Με λίγα λόγια, μπορούμε ως Ευρώπη να προσφέρουμε στις κοινωνίες όραμα, ελπίδα και προοπτική προκειμένου να εξασφαλίσουμε τη στήριξή τους ως αναγκαία συνθήκη που θα «σπρώξει» τις ηγεσίες στην επιλογή του αυτονόητου.

Έτσι και αλλιώς, όσοι δεν επιθυμούν να συμπράξουν θα αυτοπεριθωριοποιηθούν. Αντί, όμως, να μεταθέτουν τις ευθύνες, αποδίδοντας την απροθυμία τους στο δήθεν αποκλεισμό τους, είναι προτιμότερο να τους ωθήσουμε να «εκτεθούν» μέσω προτάσεων αντί αντεγκλήσεων. Όπλο μας η δεδομένη ανάγκη περιφερειακής ομαλοποίησης μέσα από το κλείσιμο μετώπων, αδύναμο σημείο τους οι κινήσεις αποσταθεροποίησης που μπορεί να εξυπηρετούν τα στενά τους συμφέροντα, ωστόσο, δεν συμβαδίζουν με τις αδήριτες πραγματικότητες που διαμορφώνονται στην περιοχή.

Από την άλλη, βέβαια, προέχει να προχωρήσουν το ταχύτερο δυνατό οι πιο ώριμες (ως προς το χρόνο παραγωγής) και πλέον πρόθυμες (ως προς τη συνεργασία) χώρες, δημιουργώντας τις συνθήκες για να ακολουθήσουν και άλλες, μακριά από στερεοτυπικές αντιλήψεις αλλά και ταυτίσεις. Εδώ, απαιτείται ο καλύτερος συντονισμός και η ενημέρωση Ελλάδας-Κύπρου καθώς και μία επιτελικότερη συνεργασία.

Από εκεί και πέρα, τα λάθη του πρόσφατου παρελθόντος και οι έξωθεν λύσεις είναι συνταγές καταδικασμένες σε αποτυχία. Είναι άλλο να προωθηθούν από κοινού λύσεις για να περιοριστούν οι εστίες έντασης και άλλο να επιχειρηθεί η επιβολή τους ως αναγκαία συνθήκη για να προχωρήσουν –δήθεν– ανεμπόδιστα οι διαδικασίες εκμετάλλευσης του ενεργειακού πλούτου της περιοχής.

Το κείμενο δημοσιεύθηκε στην ηλεκτρονική έκδοση της εφημερίδας Zeronews την Πέμπτη, 7 Νοεμβρίου 2013.

* Ο Κωνσταντίνος Φίλης είναι διευθυντής Ερευνών Ινστιτούτου Διεθνών Σχέσεων στο Πάντειο Πανεπιστήμιο

Share Button

photo poster seminars NYC

Στον σεμιναριακό αυτό κύκλο θα επιχειρηθεί η προσέγγιση και η κατανόηση των εννοιών που άπτονται του ευρύτερου ζητήματος της διεθνούς ασφάλειας και των ειδικότερων θεμάτων που αφορούν στην νοτιοανατολική λεκάνη της Μεσογείου, στην Μέση Ανατολή και στην Βόρειο Αφρική. Τα ζητήματα της αραβικής εξέγερσης και η συνάφειά τους προς την σταθερότητα και ασφάλεια της ευρύτερης περιοχής, καθώς επίσης και τα ζητήματα που άπτονται των ενεργειακών πόρων της Μεσογείου και της ενεργειακής ασφάλειας, της πολιτικής, οικονομικής και γεωστρατηγικής σημασίας τους, ιδιαιτέρως για την Ελλάδα και την Κύπρο, αποτελούν τους άξονες ανάλυσης και συζήτησης στο πλαίσιο του σεμιναρίου.

Διάρκεια:  Το πρόγραμμα σεμιναρίων επιμόρφωσης θα διαρκέσει έξι (6) εβδομάδες και θα διεξάγεται κάθε Δευτέρα και Τετάρτη 18.00 – 21.00. (25/11/2013 – 20/1/2014)

Συνέχεια ανάγνωση

Διοργανωτές: Κέντρο Γεωπολιτικών Αναλύσεων NYC, Κέντρο Μελέτης Μεσογειακής – Μεσανατολικής Πολιτικής και Πολιτισμού Πανεπιστημίου Αιγαίου (ΚΕ.Μ.ΜΕ.Π.), Ινστιτούτο Διεθνών Οικονομικών Σχέσεων (Ι.Δ.Ο.Σ.), Κέντρο Ανατολικών Σπουδών Παντείου Πανεπιστημίου (Κ.ΑΝ.Σ.)

Επιστημονικός Υπεύθυνος: Δρ.Αφεντούλης Λαγγίδης

Διάρκεια:  Το πρόγραμμα σεμιναρίων επιμόρφωσης θα διαρκέσει έξι (6) εβδομάδες και θα διεξάγεται κάθε Δευτέρα και Τετάρτη 18.00 – 21.00. (25/11/2013 – 20/1/2014)

Έναρξη Σεμιναρίων: Δευτέρα, 25 Νοεμβρίου 2013

Τόπος Διεξαγωγής: KEK NEW YORK STUDIES, Σκούφου 3 – Σύνταγμα

Καταληκτική Ημερομηνία Υποβολής Αιτήσεων: Παρασκευή, 22 Νοεμβρίου 2013

Πληροφορίες – υποβολή αιτήσεων: Κέντρο Επαγγελματικής Κατάρτισης New York Studies, Σκούφου 3, Σύνταγμα. Τηλ: 2103242954, 2130222683, Ηλ.Διεύθυνση Αλληλογραφίας: info@newyorkstudies.gr, icmu@newworkstudies.gr.

Θα δοθούν πιστοποιητικά συμμετοχής στην ελληνική και αγγλική γλώσσα από τα επιστημονικά κέντρα που διοργανώνουν το σεμινάριο.


Θεματικές Ενότητες:

Α. Ιστορία και Γεωπολιτική της Μεσογείου και της Μέσης Ανατολής

  • Ιστορία, γεωπολιτική και γεωστρατηγική σημασία της Μέσης Ανατολής
  • Η Μέση Ανατολή μετά την κατάρρευση της Οθωμανικής αυτοκρατορίας

Β. Μείζονες Περιφερειακές Συγκρούσεις

  • Μέση Ανατολή και Ευρωπαϊκές παρεμβάσεις Σχέσεων
  • Η Μεσόγειος και ο ρόλος της Ευρώπης
  • Η Αίγυπτος και η Συρία σε κρίση
  • Το Ζήτημα του Ιράν
  • Το Παλαιστινιακό Ζήτημα    

Γ. Δυνάμεις επιρροής στην Μέση Ανατολή

  • Η αμερικανική και ρωσική πολιτική στην Μέση Ανατολή
  • Η τουρκική πολιτική στην Μέση Ανατολή

Δ. Το Πολιτικό Ισλάμ

  • Το πολιτικό Ισλάμ μετά τις αραβικές εξεγέρσεις
  • Ισλάμ και δημοκρατία: μία ασύμβατη σχέση;

Ε. Ενεργειακή Ασφάλεια: η περίπτωση της Ανατολικής Μεσογείου

  • Υφαλοκρηπίδα, ΑΟΖ και το «παιχνίδι των αγωγών» στην ενεργειακή  ασφάλεια
  • Περιφερειακές Συμμαχίες και Αντιθέσεις: Ελλάδα – Κύπρος – Ισραήλ/ Τουρκία

*Άσκηση Προσομοίωσης


 Η ταυτότητα του σεμιναρίου

Στον σεμιναριακό αυτό κύκλο θα επιχειρηθεί η προσέγγιση και η κατανόηση των εννοιών που άπτονται του ευρύτερου ζητήματος της διεθνούς ασφάλειας και των ειδικότερων θεμάτων που αφορούν στην νοτιοανατολική λεκάνη της Μεσογείου, στην Μέση Ανατολή και στην Βόρειο Αφρική. Τα ζητήματα της αραβικής εξέγερσης και η συνάφειά τους προς την σταθερότητα και ασφάλεια της ευρύτερης περιοχής, καθώς επίσης και τα ζητήματα που άπτονται των ενεργειακών πόρων της Μεσογείου και της ενεργειακής ασφάλειας, της πολιτικής, οικονομικής και γεωστρατηγικής σημασίας τους, ιδιαιτέρως για την Ελλάδα και την Κύπρο, αποτελούν τους άξονες ανάλυσης και συζήτησης στο πλαίσιο του σεμιναρίου.

Το Πρόγραμμα Σεμιναρίων: Μέση Ανατολή – Μεσόγειος: Ζητήματα Γεωπολιτικής, Ενεργειακής και Διεθνούς Ασφάλειας λαμβάνει χώρα σε μια εξαιρετικά κρίσιμη χρονική συγκυρία, καθώς πραγματώνεται μετά τις αλλεπάλληλες ανατροπές που επισυνέβησαν στην Μέση Ανατολή, ήδη από το 2011 και έχουν επηρεάσει, όχι μόνο την ευρύτερη περιοχή της Μεσογείου και της Μέσης Ανατολής, αλλά αποκτούν διεθνείς διαστάσεις.

Ταυτόχρονα, και ενώ βρίσκεται εν εξελίξει μια διαδικασία, κατά την οποία οι ενεργειακοί πόροι της λεκάνης της Νοτιοανατολικής Μεσογείου αναδεικνύονται σε μείζον θέμα στις σχέσεις μεταξύ των διεθνών δρώντων, το ζήτημα της ενεργειακής ασφάλειας και επάρκειας διαδραματίζει ένα ολοένα και αυξανόμενο ρόλο στις γεωπολιτικές ισορροπίες, όχι μόνο της Μέσης Ανατολής, αλλά και ολόκληρου του κόσμου.

Όσον αφορά στις αραβικές εξεγέρσεις, παρατηρείται ένας πλουραλισμός δρώντων, κρατικών και μη, που δυσχεραίνουν την πρόβλεψη και τον προσδιορισμό των ενεργειών τους, αλλά και την επίδραση τους στις εξελίξεις, συνδυασμός που καθιστά αβέβαιο το μέλλον της περιοχής. Αυτό το νέο «Μεγάλο Παιχνίδι» διαδραματίζεται στην μεταψυχροπολεμική εποχή, σε ένα παγκοσμιοποιημένο διεθνές περιβάλλον ασταθές και ευμετάβλητο, η δομή του οποίου συμπεριλαμβάνει αντιθέσεις, αλλά και πολλαπλή αλληλεξάρτηση, διασύνδεση και αλληλεπίδραση.


Σε ποιους απευθύνεται:

Το γεγονός πως η Ελλάδα βρίσκεται, όχι απλά στην περιφέρεια, αλλά στο επίκεντρο των εξελίξεων στην Ανατολική Μεσόγειο και την Μέση Ανατολή, λόγω της ίδιας της γεωγραφικής θέσης της χώρας, καθιστά το αντικείμενο των σεμιναρίων εξαιρετικά διευρυμένο ως προς το ακροατήριο. Έτσι, το πρόγραμμα δεν απευθύνεται μόνο σε διαμορφωτές εξωτερικής πολιτικής, χειριστές ζητημάτων που αφορούν στις διεθνείς σχέσεις της χώρας, αλλά και σε όσους ενδιαφέρονται για τα αντικείμενα τα οποία θα διερευνηθούν. Σε αυτό το ευρύτατο φάσμα αποδεκτών, συμπεριλαμβάνονται φοιτητές και σπουδαστές κοινωνικών και πολιτικών επιστημών, στελέχη επιχειρήσεων, στελέχη των ενόπλων δυνάμεων, των σωμάτων ασφαλείας, του διπλωματικού σώματος, δημόσιοι και κρατικοί λειτουργοί, αλλά και μεμονωμένα άτομα, τα οποία στοχεύουν στην διεύρυνση και εμβάθυνση των γνώσεων τους στα συγκεκριμένα γνωστικά πεδία και αντικείμενα.


Στόχοι του Προγράμματος:

Ο κύκλος σεμιναρίων φιλοδοξεί να εμπλουτίσει τις γνώσεις, την κατάρτιση και την εξειδίκευση των συμμετεχόντων – σπουδαστών στα συγκεκριμένα γνωστικά αντικείμενα.

Πέραν των εξειδικευμένων γνώσεων, οι συμμετέχοντες θα αποκτήσουν ένα ορίζοντα του σύγχρονου κόσμου, ο οποίος μεταβάλλεται με ασύλληπτες ταχύτητες, καθιστώντας το κάθε ένα από τα άτομα -που σε μικρότερο ή μεγαλύτερο βαθμό συμμετέχουν στην διαδικασία λήψης αποφάσεων- υποχρεωμένο να είναι εξοικειωμένο με τις βασικές διαστάσεις της δομής και της λειτουργίας του σύγχρονου, διεθνούς συστήματος.

Τα ερωτήματα που θα απαντηθούν συνίστανται κυρίως στο τι σημαίνει για τον κάθε ένα από εμάς η αναταραχή στην Μέση Ανατολή, σε τι συνίσταται η ενεργειακή ασφάλεια, πόσο μεγάλη είναι η γεωπολιτική σημασία της ενέργειας και των ενεργειακών πεδίων για την Ελλάδα και την Κύπρο ως προς την οικονομική τους ανάκαμψη και ως προς την γεωστρατηγική τους αναβάθμιση, ποιες οι επιπτώσεις της λεγόμενης σύγκρουσης Ισλάμ και Δύσης, ποιο θα μπορούσε να είναι το αποτέλεσμα μιας δυνάμει ηγεμονικής αναβάθμισης της Τουρκίας και πως μπορεί μια τέτοια εξέλιξη να εξισορροπηθεί; Επίσης, θα αναλυθούν οι αντιθέσεις των Μεγάλων Δυνάμεων στα ζητήματα των σφαιρών επιρροής και σύγκρουσης συμφερόντων, όπως αναδύονται εν τοις πράγμασι στην τρέχουσα διεθνή πολιτική (το παράδειγμα της Συρίας είναι ανάγλυφο).

Οι εισηγητές, στο σύνολό τους, εντάσσονται στους πλέον καταξιωμένους επιστήμονες του χώρου και γνώστες των εξελίξεων στην περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου και της Μέσης Ανατολής. Είναι καθηγητές σε ανώτατα εκπαιδευτικά ιδρύματα της ημεδαπής και της αλλοδαπής και ειδικοί επιστήμονες με αναγνωρισμένη διδακτική, ερευνητική και συγγραφική εμπειρία.

Το υποστηρικτικό υλικό των εισηγήσεων είναι πρωτότυπο, περιορισμένης κυκλοφορίας και παρέχεται αποκλειστικά και μόνο στους συμμετέχοντες στο συγκεκριμένο πρόγραμμα σεμιναρίων. Υπογραμμίζεται πως το υποστηρικτικό υλικό περιλαμβάνει τις παρουσιάσεις των εισηγητών, αποσπάσματα από βιβλία και άρθρα των εισηγητών, πρωτότυπο αρχειακό υλικό, καθώς και επιπρόσθετη αρθρογραφία και βιβλιογραφία. Ενημερώνονται δε, οι ενδιαφερόμενοι, πως κατά την λήξη του σεμιναριακού κύκλου, θα διανεμηθεί ηλεκτρονικός φάκελος CD – ROM με λεπτομερή στοιχεία, κείμενα, οπτικοακουστικό υλικό, καθώς και το υλικό των διαλέξεων.

Ο κύκλος των σεμιναριακών διαλέξεων θα ολοκληρωθεί με μια πρωτοποριακή για τα γνωστικά αντικείμενα, δράση, η οποία θα έχει τον χαρακτήρα άσκησης προσομοίωσης, εμπλέκοντας το σύνολο των συμμετεχόντων στο σεμινάριο. Κατά τεκμήριο, οι ασκήσεις προσομοίωσης πέραν της ακαδημαϊκής γνώσης, προσφέρουν στον κάθε συμμετέχοντα την δυνατότητα να αξιοποιήσει στην πράξη τις γνώσεις, τις οποίες αποκόμισε, καθιστώντας τον μέρος της όλης διαδικασίας διαπραγμάτευσης, αναπτύσσοντας δεξιότητες και ικανότητες, οι οποίες θα του φανούν ιδιαίτερα χρήσιμες σε κάθε μελλοντική ενασχόληση του. Κατ’ αυτή την έννοια οι συμμετέχοντες καθίστανται ενεργό τμήμα της διαδικασίας παραγωγής και συσσώρευσης πρωτότυπης γνώσης. Η άσκηση προσομοίωσης θα λειτουργήσει και σε δεύτερο επίπεδο, αναπτύσσοντας μοντέλα, πρότυπα και συμπεριφορές, τα οποία πιθανότατα οι συμμετέχοντες θα υιοθετήσουν και θα αξιοποιήσουν στην καθημερινή δραστηριότητά τους ως υποδείγματα.


 

Διοργανωτές

Κέντρο Γεωπολιτικών Αναλύσεων Νew ΥorkCollege: Το Κέντρο Γεωπολιτικών Αναλύσεων πραγματοποιεί ένα διεθνές εγχείρημα επιστημονικής και πολιτικής προσέγγισης του φαινομένου της κρίσης, όπως λαμβάνει χώρα στην καθημερινή πραγματικότητα σε επίπεδο κοινωνιών, λαών και κρατών στοχεύοντας στην αναλυτική καταγραφή και ανάδειξη των σημαντικότερων κρίσεων του κόσμου, στην αναζήτηση των αιτίων και των παραγόντων που ορατά ή αθέατα επηρεάζουν και παράγουν τις κρίσεις, αλλά και στις επιπτώσεις κρίσεων και συγκρούσεων στο εθνικό, περιφερειακό και διεθνές σύστημα. Μέσω της δίγλωσσης ιστοσελίδας του και της Διεθνούς Μονάδας Καταγραφής Κρίσεων (icmu.nyc.gr) το Κέντρο εστιάζει σε γεγονότα που λαμβάνουν χώρα σε ολόκληρο τον κόσμο και επηρεάζουν την ιστορική διαδρομή της ανθρωπότητας ως παρόν και ως μέλλον.

Πληροφορίες: icmu.cga@gmail.com Ιστοσελίδα: icmu.nyc.gr (Αγγλικά), icmu.nyc.gr/el (Ελληνικά) Facebook: Center for Geopolitical Analyses


Κέντρο Μελέτης Μεσογειακής – μεσανατολικής Πολιτικής και πολιτισμού (ΚΕ.Μ.ΜΕ.Π.): Το ΚΕ.Μ.ΜΕ.Π. αποτελεί μια πρωτοβουλία, η οποία υλοποιείται στο πλαίσιο του Τμήματος Μεσογειακών Σπουδών (ΤΜΣ) του Πανεπιστημίου Αιγαίου. Δημιουργείται ως αντίδραση στην κρίση αλλά και ως απάντηση στην ανάγκη εποικοδομητικής αλληλεπίδρασης με τον μεσογειακό και τον μεσανατολικό περίγυρο. Η στελέχωσή του γίνεται με την ανάδειξη του πλούσιου ανθρώπινου δυναμικού του ΤΜΣ, δηλαδή με την συμμετοχή του Διδακτικού και Επιστημονικού Προσωπικού του ΤΜΣ, φοιτητών προπτυχιακών και μεταπτυχιακών προγραμμάτων αλλά και υποψηφίων διδακτόρων του Τμήματος Μεσογειακών Σπουδών. Μέσω των διαφόρων δράσεων και εκδόσεών του, έντυπων και ηλεκτρονικών,  στοχεύει στο να καταστεί ένα χρήσιμο εργαλείο κατανόησης, ανάλυσης και σύνθεσης των όσων συμβαίνουν στην περιοχή της Μεσογείου και της ευρύτερης Μέσης Ανατολής, υποσυστήματα που συνδέονται μεταξύ τους με πολλούς τρόπους, αναπτύσσοντας μία σχέση «συγκοινωνούντων δοχείων». Πρόκειται για περιοχές με πλούσια Ιστορία, που απετέλεσαν την κοιτίδα του ανθρώπινου πολιτισμού και τον χώρο ανάπτυξης του.

Πληροφορίες: kemmep@gmail.com Ιστοσελίδα: www.kemmep.gr

Διεύθυνση: Λεωφόρος Δημοκρατίας 1, 85100 Ρόδος, Ελλάς


Κέντρο Ανατολικών Σπουδών για τον Πολιτισμό και την Επικοινωνία του Παντείου Πανεπιστημίου (ΚΑΝΣ): Το ΚΑΝΣ αποτελεί επίσημο ερευνητικό θεσμό του Παντείου Πανεπιστημίου Κοινωνικών και Πολιτικών Επιστημών. Έχει ως αποστολή του την ακαδημαϊκή, δηλαδή την επιστημονική ενασχόληση με τον ευρύτερο χώρο της Ανατολής, της Εγγύς, Μέσης και Άπω, που περιλαμβάνει ένα μεγάλο κομμάτι της Ασίας, της Βορείου Αφρικής, της Τουρκίας  και της Υπερκαυκασίας. Η επιστημονική ενασχόληση έχει ως περιεχόμενό της την έρευνα, την διεξαγωγή σεμιναρίων και επιστημονικών εκδηλώσεων, την οργάνωση και διεκπεραίωση μετεκπαιδευτικών και μεταπτυχιακών προγραμμάτων εξειδικευμένων στις κατευθύνσεις του πολιτισμού, της πολιτικής, της οικονομίας, των διεθνών σχέσεων και της επικοινωνίας των χωρών και των περιοχών της Ανατολής, ενώ ειδική έμφαση δίδεται στον τομέα των δημοσιεύσεων και εκδόσεων σε έντυπη και ηλεκτρονική μορφή. Η ιστοσελίδα του (kans.gr) αποτελεί το πρώτο και βασικό εργαλείο επικοινωνίας του Κέντρου με την δημοσιότητα, την κοινή γνώμη και ιδιαιτέρως τους φοιτητές, σπουδαστές και την Πανεπιστημιακή Κοινότητα. Επιδιώκεται η ανάπτυξη μιας διαλεκτικής σχέσης αλληλεπίδρασης που αφορά στις εξελίξεις στην Εγγύς, Μέση και ευρύτερη Ανατολή και που είναι συναφείς με τα γεγονότα της καθημερινότητας, τα προβλήματα των κρατών, ζητήματα συγκρούσεων, εθνικών διενέξεων, θρησκευτικών αντιπαραθέσεων, προβλημάτων ειρήνης και δημοκρατίας, δικαιωμάτων και ελευθεριών.

Πληροφορίες: info@kans.gr, kans.panteion@gmail.com Ιστοσελίδα: www.kans.gr

Διεύθυνση: Τρικούπη 1 και Σάκη Καράγιωργα (από την πλευρά της οδού Λαγουμιτζή), Κτίριο ΔΕΣ.ΚΟΙ, Πάντειο Πανεπιστήμιο, Γραφείο Γ.9, Αθήνα, 17671.


Ινστιτούτο Διεθνών Οικονομικών Σχέσεων (Ι.Δ.Ο.Σ): Το Ι.Δ.Ο.Σ. είναι ένα ερευνητικό κέντρο που ιδρύθηκε το 1993 από τον Σύνδεσμο Ανωνύμων Εταιρειών και Ε.Π.Ε.. Οι κυριότεροι σκοποί του Ινστιτούτου είναι: Η διεξαγωγή έρευνας σχετικά με τα σημαντικότερα ζητήματα της διεθνούς οικονομίας και πολιτικής καθώς και των διεθνών οικονομικών σχέσεων της Ελλάδας. Η ανάπτυξη και ο εμπλουτισμός της δημόσιας συζήτησης μεταξύ των επιχειρηματικών, ακαδημαϊκών και πολιτικών κύκλων, η προαγωγή και η δημόσια προβολή θεμάτων σχετικών με τις διεθνείς οικονομικές σχέσεις σε συνάρτηση με τις πολιτικές εξελίξεις. Η προσφορά εξειδικευμένων πληροφοριών και συμβουλών σε ιδιωτικούς φορείς καθώς και σε δημόσιες υπηρεσίες που συντονίζουν τις εξωτερικές οικονομικές σχέσεις της Ελλάδας. Τα ερευνητικά προγράμματα του Ι.Δ.Ο.Σ. εστιάζονται κυρίως στους παρακάτω τομείς: την ανάλυση και τη διερεύνηση των στόχων και των προοπτικών της ελληνικής οικονομικής διπλωματίας και της διεθνούς πολιτικής οικονομίας. Στην ανεύρεση μεθόδων προώθησης των ελληνικών εξαγωγών και επενδύσεων στο εξωτερικό.  Στη μελέτη των οικονομικών σχέσεων και των προοπτικών συνεργασίας της Ελλάδας με τις χώρες των Βαλκανίων, της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης, της Μεσογείου, της Αφρικής και της Ασίας. Στη διερεύνηση του φαινομένου της παγκοσμιοποίησης και των διεθνών περιφερειακών συνεργασιών.

Ιστοσελίδα: idec/iier.gr Διεύθυνση: Πανεπιστημίου 16, Αθήνα 10673

Share Button

Ζυρίχη - Λονδίνο 1959

Την 1η Απριλίου 1955 αρχίζει ο ένοπλος αγώνας των Ελλήνων  των Κυπρίων για την αποτίναξη του αγγλικού ζυγού με στόχο το πάγιο αίτημα καθ ΄όλη  την περίοδο της αποικιοκρατίας (1878-1960) την Αυτοδιάθεση – Ένωση με την Ελλάδα. Ο στόχος αυτός τελικά δεν επιτεύχθηκε. Το Νοέμβριο του 1967 ο Πρωθυπουργός Κωνσταντίνος Καραμανλής τόνισε στο Γάλλο δημοσιογράφο Eric Rouleau ότι -πέραν των ασθενών σημείων τους- είχαν και πλεονεκτήματα: (1) απετράπη ο πόλεμος μεταξύ Ελλάδος και Τουρκίας, (2) η Κύπρος κατέστη ελεύθερη μετά από μακραίωνη δουλεία και (3) αποκαταστάθηκε η ελληνοτουρκική φιλία. Οι επικριτές των Συμφωνιών επισημαίνουν: (1) ότι το καθεστώς της μεγαλονήσου επιβλήθηκε έξωθεν, χωρίς  να ερωτηθεί ο λαός μέσω δημοψηφίσματος.(2) Υπήρχαν περιορισμοί στην ανεξαρτησία με τη μη εφαρμογή του δικαιώματος της Αυτοδιάθεσης, την παρουσία βρετανικών βάσεων, το επεμβατικό δικαίωμα των εγγυητριών δυνάμεων  κλπ. Η τουρκική πλευρά έλαβε περισσότερα  από τα αναμενόμενα. Ο ιστορικός Francois Crouzet  χαρακτήρισε τα οφέλη της υπέρογκα (exorbitants).  Συνέχεια ανάγνωση

Την 1η Απριλίου 1955 αρχίζει ο ένοπλος αγώνας των Ελλήνων  των Κυπρίων για την αποτίναξη του αγγλικού ζυγού με στόχο το πάγιο αίτημα καθ ΄όλη  την περίοδο της αποικιοκρατίας (1878-1960) την Αυτοδιάθεση – Ένωση με την Ελλάδα. Ο στόχος αυτός τελικά δεν επιτεύχθηκε. ΕΟΚΑ - Εκτελεσθέντες

Με τις Συμφωνίες Ζυρίχης – Λονδίνου μεταξύ Βρετανίας, Ελλάδος  και Τουρκίας και με τη συμμετοχή των Πρωθυπουργών Κωνσταντίνου Καραμανλή και Αντνάν Μεντερές και των υπουργών Εξωτερικών  Ευάγγελου Αβέρωφ και  Φατίν Ζορλού αντιστοίχως, η Κύπρος απέκτησε την ανεξαρτησία της. Ο  Μακάριος, κατόπιν δισταγμών,  τις υπέγραψε και ο Στρατηγός  Γεώργιος  Γρίβας τις  αποδέχτηκε. Το Ηνωμένο Βασίλειο διατήρησε δύο κυρίαρχες βάσεις, στην Επισκοπή και την Δεκέλεια, συνολικής έκτασης 158,5 τετραγωνικών χιλιομέτρων.

Το Σύνταγμα της νεοσύστατης Κυπριακής Δημοκρατίας προνοούσε εκτεταμένη θρησκευτική  και πολιτιστική αυτονομία στην τουρκοκυπριακή κοινότητα, η οποία ευνοήθηκε και στο σύστημα διακυβέρνησης. Στη δημόσια υπηρεσία οι Τουρκοκύπριοι, ενώ αποτελούσαν το 18% του πληθυσμού,  θα  καταλάμβαναν  το 30% των θέσεων και θα  ήλεγχαν το 40% του στρατού και της αστυνομικής δύναμης. Ο Αντιπρόεδρος  με δικαίωμα αρνησικυρίας  (Veto) επί όλων των σημαντικών θεμάτων και τρεις εκ των δέκα υπουργών ήταν Τουρκοκύπριοι. Οι δεκαπέντε από τις  πενήντα  έδρες της Βουλής των Αντιπροσώπων ανήκαν σε αυτούς. Νόμος, που ψηφιζόταν από τους τριάντα πέντε  Έλληνες Κυπρίους Βουλευτές και επτά Τουρκοκυπρίους, μπορούσε να καταψηφιστεί από οκτώ Τουρκοκυπρίους (βάσει της αρχής περί χωριστών πλειοψηφιών στη Βουλή). Έτσι, ορισμένες πρόνοιες του Συντάγματος, όπως το δικαίωμα αρνησικυρίας, έθεταν εμπόδια στην ομαλή διακυβέρνηση της μεγαλονήσου.

Έκτοτε, πολλές συζητήσεις αδιαλείπτως διεξάγονται για την αποτελεσματικότητα και λειτουργικότητα των ανωτέρω Συμφωνιών. Οι υποστηρικτές τους τονίζουν ότι αποφεύχθηκε το Σχέδιο Macmillan (19 Ιουνίου 1958), το οποίο προνοούσε μία μορφή αυτοκυβέρνησης με τριπλή κυριαρχία, ασυμβίβαστη με την αρχή της Αυτοδιάθεσης.

Το Νοέμβριο του 1967 ο Πρωθυπουργός Κωνσταντίνος Καραμανλής τόνισε στο Γάλλο δημοσιογράφο Eric Rouleau ότι -πέραν των ασθενών σημείων τους- είχαν και πλεονεκτήματα: (1) απετράπη ο πόλεμος μεταξύ Ελλάδος και Τουρκίας, (2) η Κύπρος κατέστη ελεύθερη μετά από μακραίωνη δουλεία και (3) αποκαταστάθηκε η ελληνοτουρκική φιλία.

Οι επικριτές των Συμφωνιών επισημαίνουν: (1) ότι το καθεστώς της μεγαλονήσου επιβλήθηκε έξωθεν, χωρίς  να ερωτηθεί ο λαός μέσω δημοψηφίσματος.(2) Υπήρχαν περιορισμοί στην ανεξαρτησία με τη μη εφαρμογή του δικαιώματος της Αυτοδιάθεσης, την παρουσία βρετανικών βάσεων, το επεμβατικό δικαίωμα των εγγυητριών δυνάμεων  κλπ.

Η τουρκική πλευρά έλαβε περισσότερα  από τα αναμενόμενα. Ο ιστορικός Francois Crouzet  χαρακτήρισε τα οφέλη της υπέρογκα (exorbitants). Tο άρθρο IV «Συνθήκης Εγγύησης» χρησιμοποιήθηκε ως πρόσχημα από την Τουρκία, για την εισβολή της στην Κύπρο και την κατάληψη του 40%,  περίπου, του κυπριακού εδάφους. Ωστόσο, το Νομικό Τμήμα της Γενικής Γραμματείας  του ΟΗΕ σε γνωμάτευσή  του στις 12 Μαϊου 1959, που θεωρήθηκε απόρρητη, διευκρινιζόταν ότι δεν υπήρχε δικαίωμα μονομερούς στρατιωτικής επέμβασης.

Ακολούθησαν η πολιτειακή κρίση των ετών 1963-1964 κατόπιν του αιτήματος του Αρχιεπισκόπου Μακαρίου για αναθεώρηση του Συντάγματος,  τα  γνωστά «13 σημεία»,  η επιβολή  της επτάχρονης δικτατορίας (1967-1974), που κατέρρευσε υπό το βάρος των ανομημάτων της, με αποκορύφωμα το άφρον πραξικόπημα στις 15 Ιουλίου 1974 και την τουρκική Εισβολή της 20ης Ιουλίου, τις συνέπειες της οποίας βιώνει μέχρι σήμερα  ο Κυπριακός Ελληνισμός.

H αδυναμία, τότε, της Ελλάδος ως εγγυήτριας δύναμης να προστατεύσει την ανυπεράσπιστη Κύπρο με αποτέλεσμα να καταληφθεί σημαντικό μέρος της επικράτειάς της, άνοιξε την όρεξη της μονίμως επεκτατικής και αναθεωρητικής Τουρκίας για διεκδικήσεις. Έτσι, εκδηλώνονται οι κρίσεις των ετών 1976 και 1987 για το Αιγαίο, το 1996 των Ιμίων, μετά  από την οποία η γειτονική χώρα εγκαινίασε την πολιτική των «γκρίζων ζωνών».  Η Άγκυρα αντέδρασε έντονα και στο ζήτημα της εγκατάστασης των πυραύλων S300 στην Κύπρο ( Ιανουάριος 1997-Δεκέμβριος 1998). Το 2004  ο Κυπριακός Ελληνισμός με δημοψήφισμα απέρριψε το απαράδεκτο Σχέδιο Ανάν. Η νεοοθωμανική  Άγκυρα των Ερντογάν και  Νταβούτογλου  προκαλεί   διαρκώς με τις ενέργειές της στη Δυτική Θράκη.

Ο γράφων, καταγόμενος από την κατεχόμενη Λάπηθο της επαρχίας  Κερύνειας,  αν και  διαπιστώνει  ότι στην εποχή μας τα εθνικά θέματα έχουν περιθωριοποιηθεί, δεν θα παύσει  να  ενστερνίζεται την άποψη του Πρωθυπουργού της Ελλάδος  Ανδρέα Παπανδρέου σε ομιλία του   ενώπιον της Βουλής των Ελλήνων το Μάρτιο του  1987: «Αν η Κύπρος χαθεί, και η Ελλάδα θα χαθεί».

Συμφωνίες Ζυρίχης - Λονδίνου

Ενδεικτική βιβλιογραφία

Γιαλλουρίδης Κ. Χριστόδουλος, Η Ελληνοτουρκική Σύγκρουση. Από την Κύπρο έως τα Ίμια, τους S300 και το Ελσίνκι. 1955-2010. Η οπτική του Τύπου, Πρόλογος: Ευάγγελος Βενιζέλος,  Ι. Σιδέρης, 2001.

Γιαλλουρίδης Κ. Χριστόδουλος – Λαγγίδης Θ. Αφεντούλης, Μετακεμαλισμός: Πρόλογος: Νεοκλής Σαρρής , Εκδ. Ι. Σιδέρης, 2010.

Ιακωβίδης  Χρ. Ιωάννης,  Η παρουσία των Κυπρίων στην Ελλάδα, Πρόλογος: Γεράσιμος Καραμπελιάς,  εκδ. Παπαζήση, Αθήνα,  2012, σελ. 19-37 και ενδεικτική βιβλιογραφία: σελ. 327-335.

Ιστορία Ελληνικού Έθνους, Κύπρος και Κυπριακό Ζήτημα, τόμος  ΙΣΤ΄, Εκδοτική Αθηνών, 2000, σελ. 456-465, 592-593.

Ιστορία Εικονογραφημένη, Διευθυντής Διονύσης Ν. Μουσμούτης.  Αφιέρωμα Κύπρος. 50 χρόνια  Κυπριακής Δημοκρατίας,  τεύχος 496, Οκτώβριος 2009. Αθήνα.

Ιστορία του Απελευθερωτικού Αγώνα της Ε.Ο.Κ.Α 1955-59, Ίδρυμα Απελευθερωτικού Αγώνα Ε.Ο.Κ.Α, Λευκωσία.

Καλαμαράς  Κ. Βασίλης: στο εβδομαδιαίο περιοδικό « Επίκαιρα», Διευθυντής Λάμπρος  Καλαρρύτης,  στις  ΒΙΒΛΙΟΤΑΣΕΙΣ, μας παρουσιάζει βιβλία για την Κύπρο και το  Κυπριακό στα τεύχη: 182ο,11\04-17\04\2013, σελ.108-109, 183ο, 18\04-24\04\2013, σελ.106-107, 184ο ,25\04\-01\05 2013, σελ.106-107 και 185ο, 02\05-08\05\2013, σελ.106-107.

Κρουζέ Φρανσουά, Η κυπριακή διένεξη, 1946-1959, μετάφραση :Αριστοτέλης Φρυδάς, Μορφωτικό ΄Ιδρυμα  Εθνικής Τραπέζης (ΜΙΕΤ),  2011 – Μουσμούτης  Ν. Διονύσης, Κριτική στο «Η κυπριακή διένεξη», περιοδικό “Ιστορία”, τεύχος  525, Μάρτιος 2012.

Κύπρος. Αγώνες Ελευθερίας στην Ελληνική Ιστορία, Συλλογικό έργο,  Εθνικό και Καποδιστριακό  Πανεπιστήμιο Αθηνών, 2010, σελ.261-281.

ΚΥΠΡΟΣ, Ιστορία και Πολιτισμός. Από την Αρχαιότητα, έως σήμερα, Μαλλιάρης –Παιδεία-εφημ. ΕΘΝΟΣ, Θεσσαλονίκη, σελ.202-294.

Κωνσταντακόπουλος Δημήτρης, Η τελική μάχη για την Κύπρο, στο εβδομαδιαίο περιοδικό «Επίκαιρα», Διευθυντής Λάμπρος Καλαρρύτης, τεύχος 191ο, 13\06\-19\06\2013, σελ. 50-51.

Περί Κύπρου, Γραφείο Τύπου και Πληροφοριών, Κυπριακή Δημοκρατία, 2009, σελ.50-53.

Σβολόπουλος Κωνσταντίνος, Η Ελληνική Εξωτερική Πολιτική 1945-1981, τόμος  2ος, Βιβλιοπωλείον της Εστίας, 2001.

Τερλεξής  Πανταζής, Διπλωματία και πολιτική του Κυπριακού. Ανατομία ενός λάθους, Ράππας, 1971.

ΦΙΛΕΛΕΥΘΕΡΗ ΕΜΦΑΣΗ, Αφιέρωμα. 50 χρόνια από την ίδρυση της Κυπριακής Δημοκρατίας, τεύχος no 44, Iούλιος – Σεπτέμβριος 2010, Ινστιτούτο Δημοκρατίας Κωνσταντίνος Καραμανλής, Αθήνα,  σελ. 80-139.

Χατζηβασιλείου Ευάνθης, Στρατηγικές του Κυπριακού. Η δεκαετία του 1950, Πατάκης, 2005.

Χριστοδουλίδης Νίκος,  Τα σχέδια λύσης του Κυπριακού (1948-1978), Καστανιώτης, 2009.

Share Button

Σήμερα, 39 χρόνια μετά, τη 15η Αυγούστου δεν υπάρχει καμία αναφορά στα Ελλαδικά Μέσα Ενημέρωσης, στην Αμμόχωστο και στη Μόρφου, τις πατρίδες του κυπριακού βορρά που κατέλαβε βίαια και βάρβαρα ο Τουρκικός Αττίλας τούτες τις ημέρες. Στην Κύπρο κατέλαβε η δημοσιοποίηση της τραγωδίας της Αμμοχώστου, της Μόρφου και του δεύτερου Αττίλα, μια εντελώς περιθωριακή θέση στη δημοσιοποίηση των γεγονότων, ωσάν να πρόκειται για μια θλιβερή είδηση που συνέβη πριν από πολλά χρόνια στην Κουάλα Λουμπούρ! Δυστυχώς, δεν μπορούμε να αντιληφθούμε ως ηγεσία και λαός πως η συνέχιση της ύπαρξής μας βασίζεται στον αυτοσεβασμό μας. Αυτό σημαίνει υπεράσπιση της ιστορίας μας, μνήμη και συνέχεια της μνήμης, τιμώντας αυτούς που έφυγαν, διδάσκοντας περηφάνια και αξιοπρέπεια αυτούς που έρχονται. Αυτό που συμβαίνει τούτες τις ημέρες, τούτες τις εποχές είναι η φροντίδα του να ξεχνάμε και να αποπροσανατολιζόμαστε από την ιστορική ευθύνη όλων μας έναντι του παρελθόντος και έναντι του μέλλοντος.

Συνέχεια ανάγνωση
Share Button

Ο Ιούλιος,  στη νεότερη ελληνική ιστορία, συνδέεται με δυσάρεστες εξελίξεις τόσο στο μητροπολιτικό Ελληνισμό, όσο και στην ιδιαίτερη πατρίδα του γράφοντος Κύπρο. Για παράδειγμα, στις 15 Ιουλίου 1964 ο πρωθυπουργός Γεώργιος Παπανδρέου παραιτήθηκε, γεγονός που είχε μάλλον το «χαρακτήρα απόλυσης» από το βασιλέα Κωνσταντίνο. Ακολούθησε η ανώμαλη περίοδος των «κυβερνήσεων Αποστασίας» (1965-1966) και της πορείας προς τη Δικτατορία (Δεκέμβριος 1966- Απρίλιος 1967). Το  στρατιωτικό  καθεστώς (21 Απριλίου 1967 – 23 Ιουλίου 1974) έφερε  ως τελικά  τραγικά  αποτελέσματα  την ανατροπή του Προέδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας  Αρχιεπισκόπου Μακαρίου  και την τουρκική Εισβολή (15 και 20 Ιουλίου 1974). 

Συνέχεια ανάγνωση