Κέντρο Ανατολικών Σπουδών

για τον Πολιτισμό και την Επικοινωνία

Συνέβη σήμερα

Συνέβη σήμερα

Μεγεθύνσεις

Μεγεθύνσεις

ΚΑΝΣ στα ΜΜΕ

ΚΑΝΣ στα ΜΜΕ

Προσεγγίσεις

Προσεγγίσεις

Γεωπολιτική

Γεωπολιτική

Η Συμμαχία του Sandr κερδίζει την νέα καταμέτρηση των Ιρακινών Εκλογών.

Γράφει ο Μηνάς Λυριστής* Η νέα καταμέτρηση των ψήφων των εκλογές του Ιράκ ολοκληρώθηκε, με τη συμμαχία του κληρικού Muqtada al ...

Περισσότερο

Οι ρίζες της τουρκικής νομισματικής κρίσης

Σπύρος Ζενεμπίσης, Βοηθός Ερευνητής, Κ.Α.Ν.Σ. Το Τέλος του «Οικονομικού Θαύματος» του ΑΚΡ; Στις 24 Ιουνίου του 2018 επανεξελέγη, όπως ήταν σε μεγάλο ...

Περισσότερο

“Χάσατε το Ισλάμ”. Αντιδράσεις της Αιθιοπίας προς τις χώρες του Κόλπου

Γράφει ο Μηνάς Λυριστής* «Πρέπει να μάθουμε γρήγορα αραβικά, ώστε να κατανοήσουμε καλύτερα τη θρησκεία και να σας τη διδάξουμε εκ ...

Περισσότερο

CWC5YN Jimmy Carter welcomes Anwar Sadat and the Egyptian delegation to Camp David. The delegation was critical to the success of the

Ο Ανουάρ Σαντάτ και οι συμφωνίες του Καμπ Ντεϊβιντ: ρεαλιστική απόφαση ή προδοσία;

Νικολάου Νικόλαος, Ερευνητής Κ.Α.Ν.Σ. Οι Συμφωνίες του Κάμπ Ντεϊβιντ αποτέλεσαν σημείο- τομή για την ιστορία των διεθνών σχέσεων γενικά και για ...

Περισσότερο

Προκλήσεις, προβλήματα και Στρατηγική στο σημερινό Ιράκ. Ένα έτος μετά την ανακατάληψη της Μοσούλης

Γράφει ο Μηνάς Λυριστής* Τον Ιούλιο του 2014, ο Abu Bakr al-Baghdadi, ευρισκόμενος στο τζαμί al-Nuri στη Μοσούλη, κήρυξε το χαλιφάτο ...

Περισσότερο

Share Button

Μαβί ΜαρμαράΣύμφωνα με δημοσίευμα της ισραηλινής εφημερίδας Haaretz, το Ισραήλ φέρεται να πρόσφερε 20$ εκατ. στη Τουρκία ως αποζημίωση για τα θύματα του «Mavı Marmara».  Η εφημερίδα επικαλείται δυτικούς διπλωμάτες, οι οποίοι ενημερώθηκαν σχετικά με την διαδικασία των διαπραγματεύσεων. Σύμφωνα με τα όσα υποστήριξαν οι διπλωμάτες στην Haaretz, οι αρχικές απαιτήσεις της Τουρκίας ήταν 30$ εκατ., ενώ το Ισραήλ ήταν διατεθειμένο να δώσει 15$ εκατ. Οι αξιωματούχοι που εμπλέκονται στις διαπραγματεύσεις αρνήθηκαν να επιβεβαιώσουν την είδηση, χωρίς ωστόσο να την διαψεύδουν. Στο σημείο αυτό πρέπει να αναφερθεί ότι το Ισραήλ δεν αναμένει να υπάρξει κάποια συμφωνία των δύο πλευρών πριν τις δημοτικές εκλογές στην Τουρκία, οι οποίες θα διεξαχθούν στις 30 Μαρτίου. Αυτό γιατί ο Τούρκος Πρωθυπουργός R.T. Erdoğan πιστεύει πως ένας ενδεχόμενος συμβιβασμός με το Ισραήλ πριν τις κρίσιμες αυτές εκλογές θα τον πλήξει πολιτικά. Υπενθυμίζεται πως τον περασμένο Δεκέμβριο η Τουρκία προσκάλεσε εκ νέου το Ισραήλ να επιστρέψει στην Κωνσταντινούπολη και στις διαπραγματεύσεις των δύο χωρών, ενώ και ο Bülent Arınç, αντιπρόεδρος της τουρκικής κυβέρνησης, δήλωσε την ίδια περίοδο πως οι δύο πλευρές δεν έχουν φτάσει ακόμα σε συμφωνία.

Ειρήνη Χριστοδουλάκη

Share Button

ΓκάζπρομΣτροφή προς τη Ρωσία έκανε η Παλαιστινιακή Αρχή υπο τον Μαχμούντ Αμπάς. Σε συνάντηση μεταξύ των Αμπάς, Μεντβέντεφ και Πούτιν έγινε σαφής η νέα στρατηγική της Παλαιστινιακής Αρχής, η οποία αφήνει στο παρελθόν τις προσπάθειες για εξεύρεση ειρηνικής λύσης στο Παλαιστινιακό με τους Ισραηλινούς και τις ΗΠΑ να επιδιώκουν πλέον την πλήρη υποστήριξη της Ρωσίας για ίδρυση Παλαιστινιακού κράτους. Επιπλέον, όπως μετέδωσε το πρακτορείο ITAR-TASS, οι δύο πλευρές ήρθαν σε συμφωνία για ένα τεράστιο έργο ύψους ενός δισεκατομμυρίου δολλαρίων που αφορά στο φυσικό αέριο στη περιοχή της Γάζας και το οποίο θα αναλάβει η Gazprom,  έργο που θα αποτελέσει την αρχή μιας ευρύτερης συνεργασίας μεταξύ των δύο μερών στο τομέα της ενέργειας. Οι εξελίξεις αυτές, όπως γίνεται σαφές, αμφισβητούν τις ΗΠΑ ως μοναδική ειρηνευτική δύναμη στη περιοχή και δημιουργούν ιδιαίτερη ανησυχία στο Ισραήλ, το οποίο εκτός απο την ισχυροποίηση των διαπραγματευτικών ικανοτήτων των Παλαιστινίων βλέπει τη Ρωσία, σε συνέχεια του ενδιαφέροντος που μεχρι τώρα δείχνει για τη Μέση Ανατολή,να εισέρχεται δυναμικά και στο θέμα της Παλαιστίνης, αναγνωρίζοντας τη Παλαιστινιακή Αρχή ως ανεξάρτητη εθνική οντότητα, ικανή να συνάψει τέτοιου είδους ενεργειακές συμφωνίες. Πρόκειται για μία εξέλιξη που ξάφνιασε τους Νετανιάχου και Κέρι, η οποία δημιουργεί νέα δεδομένα στην ήδη ρευστή περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου.

Γιώργος Καζαντζής

Share Button

ΝταβούτογλουΚατά τη διάρκεια του περασμένου χρόνου μπορούμε να παρατηρήσουμε την απομυθοποίηση του “Τουρκικού μοντέλου” στα μάτια των αράβων σύμφωνα με έρευνες του  Τουρκικού Ιδρύματος Οικονομικών και Κοινωνικών Σπουδών (TESEV). Η οικονομία της Τουρκίας, το δημοκρατικό καθεστώς της και η ιδιαίτερη σύζευξη της κοσμικής φύσης με τη Μουσουλμάνική ιδιότητα που τη χαρακτήριζε, αποτελούσε πηγή έμπνευσης και στόχο για τη πλειονότητα του αραβικού κόσμου.  Ωστόσο λανθασμένες κινήσεις στο εξωτερικό (Αίγυπτος και Συρία) και στο εσωτερικό (αντιμετώπιση διαδηλώσεων στο Gezi) από τη κυβέρνηση του AKP έχουν κλονίσει την εικόνα της Τουρκίας στη Μέση Ανατολή.  Η πολιτική των “μηδενικώνπροβλημάτων με τους γείτονες” του Ερντογάν προς το παρόν δεν φαίνεται εφικτή ως προς την Αίγυπτο και τις Χώρες του Κόλπου, γεγονός που παράλληλα με τις αναταράξεις στο εσωτερικό της Τουρκίας, έχει πλήξει και τον τουρισμό από τις χώρες αυτές και κατ’ επέκτασην την τουρκική οικονομία. Το μόνο που βοηθάει την εικόνα της Τουρκίας στις αραβικές κοινωνίες είναι ίσως οι τουρκικές τηλεοπτικές σειρές, ιδιαίτερα δημοφιλείς στη περιοχή και αποτελεσματικό εργαλείο (ήπιας) πολιτικής ισχύος και επιρροής.

Νικόλας Μελαχροινούδης

Share Button

Ιράν - Εργοστάσιο ΠυρηνικώνΗ Διεθνής Υπηρεσία Ατομικής Ενέργειας επιβεβαίωσε την εφαρμογή της Ενδιάμεσης Συμφωνίας για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν. Ανακοίνωσε πως η δράση του Ιράν στον αντιδραστήρα βαρέως ύδατος στο Αράκ έχει σταματήσει, όπως επίσης και ο εμπλουτισμός κατά 20% του ουρανίου, του οποίου τα αποθέματα είναι αρκετά για τα επόμενα 5 χρόνια, όπως δήλωσε ο επικεφαλής του Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας του Ιράν. Ως αποτέλεσμα εγκρίθηκε η μερική άρση των κυρώσεων κατά του Ιράν από ΕΕ και ΗΠΑ, όπως προβλέπει η Ενδιάμεση Συμφωνία και η διακοπή της αμερικανικής προσπάθειας περιορισμού των εξαγωγών ιρανικού αργού πετρελαίου. Ο δρόμος για την επαναπροσέγγιση των σχέσεων ΗΠΑ – Ιράν είναι ξανά ανοικτός.

 Αντωνάκη Περσεφόνη
Share Button

ΣολάναΗ διάσκεψη Γενεύη ΙΙ για την ειρήνη στην Μέση Ανατολή, που θα πραγματοποιηθεί στις 22 Ιανουαρίου, θα λάβει χώρα σε ένα πλαίσιο, όπου ο βάναυσος εμφύλιος στην Συρία έχει αφήσει κατ’ εκτίμηση 130.000 νεκρούς, 2,3 εκατομμύρια ανθρώπους που έχουν προσφύγει σε γειτονικές χώρες και κάπου περισσότερους από 4 εκατομμύρια εσωτερικά εκτοπισμένους. Ο Λίβανος έχει λάβει περισσότερους από 800.000 πρόσφυγες από τη Συρία. Στην Ιορδανία και την Τουρκία εισήλθαν περίπου μισό εκατομμύριο, ενώ στο Ιράκ περισσότερους από 200.000 και στην Αίγυπτο σχεδόν 150.000. Τα στοιχεία αυτά, ως αποτέλεσμα τριών ετών εμφυλίου πολέμου, είναι απλά απαράδεκτα.

Αυτό που φαινόταν σαν μια νέα φάση των Αραβικών επαναστάσεων στις αρχές του 2011, έχει μετατραπεί στην χειρότερη σύγκρουση μέχρι στιγμής αυτού του αιώνα. Εν τω μεταξύ, η διεθνής κοινότητα είναι καταστροφικά διχασμένη. Από την έναρξη των εχθροπραξιών, ο Πρόεδρος της Συρίας Μπασάρ αλ – Άσαντ έχει την υποστήριξη της Ρωσίας. Αλλά, ενώ η Ρωσία ανέπτυξε μια στρατηγική, που από την αρχή υπήρξε συνεκτική και σαφώς καθορισμένη, η Δύση δεν έχει αναπτύξει κάποια παρόμοια. Οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Ευρωπαϊκή Ένωση παρέμειναν διστακτικές στο να εφαρμόσουν σαφείς στόχους όσον αφορά στη σύγκρουση. Αυτή η αμφιταλάντευση έρχεται σε έντονη αντίθεση με τη θέση που έλαβε η Σαουδική Αραβία, η Τουρκία και το Κατάρ, που έχουν υποστηρίξει σθεναρά τη σουνιτική αντιπολίτευση του Άσαντ, το σιίτικό Ιράν και ο Λιβανέζος πληρεξούσιος του, η Χεζμπολάχ, έχουν την ίδια αποφασιστικότητα στην υποστήριξη του καθεστώτος.

Συνέχεια ανάγνωση

Ο εμφύλιος πόλεμος στη Συρία αποκρυσταλλώνει το σύνθετο γεωπολιτικό πρόβλημα που έχει από καιρό χαρακτηρίσει την περιοχή: τη διάσπαση σουνίτων – σιίτων. Η θρησκευτική διαίρεση κρύβεται πίσω από τον λανθάνων αγώνα για περιφερειακό έλεγχο μεταξύ της Σαουδικής Αραβίας και του Ιράν. Η ριζοσπαστικοποίηση της αντιπολίτευσης της Συρίας, όμως, έχει περιπλέξει την κατάσταση ακόμη περισσότερο, φωλιάζοντας το ένα πρόβλημα μέσα στο άλλο – σαν τις ρωσικές κούκλες matryoshka. Οι σουνίτες έχουν διαιρεθεί, με τις πιο μετριοπαθείς δυνάμεις να αντιτίθενται στις ριζικές θυγατρικές της Αλ Κάιντα. Στην πραγματικότητα, μόλις τις τελευταίες ημέρες, αλληλοεξοντωτικές συγκρούσεις έχουν αφήσει περισσότερους από 700 νεκρούς.

Η στροφή προς το χειρότερο ακολούθησε την περσινή αλυσίδα γεγονότων, η οποία ξεκίνησε με την κατηγορία των Ηνωμένων Εθνών ότι το καθεστώς Άσαντ είχε χρησιμοποιήσει χημικά όπλα και τελείωσε με τη μεσολάβηση της συμφωνίας ΗΠΑ – Ρωσίας για την καταστροφή του χημικού οπλοστασίου του καθεστώτος (αποφεύγοντας έτσι μια κακώς σχεδιασμένη και άκαιρη Δυτική στρατιωτική επέμβαση). Πράγματι, είναι πλέον ξεκάθαρο ότι η παρενέργεια της συμφωνίας ήταν να δώσει νέα πνοή στο καθεστώς, με αποτέλεσμα τη ματαίωση των ελπίδων των πιο μετριοπαθών ανταρτικών ομάδων, την υποστήριξη, αλλά και ενδυνάμωση δυνάμεων που συνδέονται με την Αλ Κάιντα μέσα στην αντιπολίτευση .

Οι συνέπειες αυτής της ριζοσπαστικοποίησης εξαπλώνονται σε όλη την περιοχή και σε όλο τον κόσμο. Η Συρία αποτελεί πλέον ένα πρόβλημα για την παγκόσμια ασφάλεια. Το κύριο μέλημα τώρα φαίνεται να έχει αλλάξει προς την κατεύθυνση νίκης της Αλ Κάιντα. Η περιοχή βρίσκεται σε αναταραχή και η παρουσία των ομάδων που συνδέονται με την Αλ Κάιντα συνιστούν ένα τεράστιο κίνδυνο για όλους. Πράγματι, δέκα χρόνια μετά την έναρξη του πολέμου στο Ιράκ, ομάδες που συνδέονται με την Αλ Κάιντα έχουν αναλάβει τον έλεγχο βασικών ιρακινών πόλεων, συμπεριλαμβανομένης και της συμβολικά σημαντικής πόλης της Φαλούτζα.

Η ευκαιρία της Διάσκεψης της Γενεύης ΙΙ

Η διάσκεψη της Γενεύης II προσφέρει μια ευκαιρία για την αντιμετώπιση των κινδύνων αυτών. Αλλά οι κίνδυνοι αφθονούν. Εμείς ακόμα δεν γνωρίζουμε ποιος θα εκπροσωπήσει τη συριακή αντιπολίτευση ή αν το Εθνικό Συμβούλιο της Συρίας – που απαιτεί ο Άσαντ να παραιτηθεί άνευ όρων – θα είναι εκεί . Το καθεστώς, από την πλευρά του, θέλει η διάσκεψη να επικεντρωθεί στην καταπολέμηση της αυξανόμενης παρουσίας εξτρεμιστών μέσα στην αντιπολίτευση, οι οποίοι αναφέρονται γενικά ως «τρομοκράτες».

Δεν είναι γνωστό εάν το Ιράν θα συμμετάσχει. Ως βασικός παράγοντας στη σύγκρουση, το Ιράν θα πρέπει να διαδραματίσει σημαντικό ρόλο στην επίλυση του. Και παρά την αντίσταση της Σαουδικής Αραβίας και της σουνιτικής αντιπολίτευσης, οι ΗΠΑ και η ΕΕ σήμερα φαίνονται περισσότερο διατεθειμένες να δεχτούν την ένταξή του Ιράν στις διαπραγματεύσεις της Γενεύης ΙΙ, ειδικά τώρα που έχουν προκύψει κάποια πλεονεκτήματα κατόπιν της εφαρμογής της διεθνούς συμφωνίας για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν που ολοκληρώθηκε το Νοέμβριο.

Κορυφαία προτεραιότητα στο συνέδριο θα πρέπει να είναι η εξασφάλιση της κατάπαυσης του πυρός. Αυτός είναι ο μόνος τρόπος για να επανέλθει σε αυτό που θα πρέπει να είναι το κύριο μέλημα της διεθνούς κοινότητας: ο τερματισμός της ταλαιπωρίας του πληθυσμού της Συρίας, η αποκατάσταση της χώρας τους και η οικοδόμηση ενός ειρηνικού μέλλοντος που τους αξίζει. Πέρα από τους γεωπολιτικούς κινδύνους που ο εμφύλιος πόλεμος στη Συρία έχει δημιουργήσει, η δυστυχία εκατομμυρίων ανθρώπων κραυγάζει για τον τερματισμό της βίας. Μετά από τρία χρόνια πολέμου, η κατάπαυση του πυρός είναι σήμερα ο καλύτερος δρόμος για την ειρήνη. Για το λόγο αυτό , η Γενεύη II είναι μια ευκαιρία που δεν πρέπει να πάει χαμένη.

Απόδοση κειμένου: Κατερίνα Βλασσοπούλου

Πηγή: Javier Solana, Social Europe Journal, http://www.social-europe.eu/2014/01/geneva-ii/#comments