Κέντρο Ανατολικών Σπουδών

για τον Πολιτισμό και την Επικοινωνία

Συνέβη σήμερα

Συνέβη σήμερα

Μεγεθύνσεις

Μεγεθύνσεις

ΚΑΝΣ στα ΜΜΕ

ΚΑΝΣ στα ΜΜΕ

Προσεγγίσεις

Προσεγγίσεις

Γεωπολιτική

Γεωπολιτική

Η «υβριδική» συμμαχία του Κεμαλικού κόμματος και το δίλημμα των ψηφοφόρων

Της Χριστίνας Σ. Φλάσκου ⃰ Η λύση της «υβριδικής» συμμαχίας, με την προσπάθεια συνεργασίας ιδεολογικά αποκλινουσών πολιτικών δυνάμεων με μοναδικό κοινό ...

Περισσότερο

Ο αμερικανικός συνασπισμός σκότωσε ηγέτη του “ισλαμικού κράτους” ο οποίος συνδέθηκε με δολοφονίες ομήρων

Του Μηνά Λυριστή* Ο συνασπισμός δυνάμεων που τελεί υπό την ηγεσία των ΗΠΑ εναντίον του λεγόμενου “Ισλαμικού Κράτους” ανακοίνωσε ότι σκότωσε ...

Περισσότερο

Επέστρεψαν οι τζιχαντιστές; Εξελίξεις στο Ιράκ

Γράφει ο Μηνάς Λυριστής* Στο ιρακινό έδαφος που βρίσκεται κοντά σε εδάφη ελεγχόμενα από Κούρδους, οι "Popular Mobilization Force” (PMF), μια ...

Περισσότερο

Κατάρ: μαθήματα οικονομίας από το «Μαργαριτάρι» του Κόλπου

Νικολάου Νικόλαος- Ερευνητής ΚΑΝΣ Η περίοδος 2014-2017 ήταν μια κρίσιμη περίοδος για το Κατάρ. Η πτώση των τιμών του πετρελαίου ως ...

Περισσότερο

Η Δεκεμβριανή Κατάρρευση της Δικοινοτικής ΚΔ

Νίκος Παναγιωτίδης Στις 30 Noεμβρίου του 1963 ο Αρχιεπίσκοπος Μακάριος και πρώτος Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατία (ΚΔ) παρέδωσε στον Τούρκο αντιπρόεδρο ...

Περισσότερο

Share Button

ΣολάναΗ διάσκεψη Γενεύη ΙΙ για την ειρήνη στην Μέση Ανατολή, που θα πραγματοποιηθεί στις 22 Ιανουαρίου, θα λάβει χώρα σε ένα πλαίσιο, όπου ο βάναυσος εμφύλιος στην Συρία έχει αφήσει κατ’ εκτίμηση 130.000 νεκρούς, 2,3 εκατομμύρια ανθρώπους που έχουν προσφύγει σε γειτονικές χώρες και κάπου περισσότερους από 4 εκατομμύρια εσωτερικά εκτοπισμένους. Ο Λίβανος έχει λάβει περισσότερους από 800.000 πρόσφυγες από τη Συρία. Στην Ιορδανία και την Τουρκία εισήλθαν περίπου μισό εκατομμύριο, ενώ στο Ιράκ περισσότερους από 200.000 και στην Αίγυπτο σχεδόν 150.000. Τα στοιχεία αυτά, ως αποτέλεσμα τριών ετών εμφυλίου πολέμου, είναι απλά απαράδεκτα.

Αυτό που φαινόταν σαν μια νέα φάση των Αραβικών επαναστάσεων στις αρχές του 2011, έχει μετατραπεί στην χειρότερη σύγκρουση μέχρι στιγμής αυτού του αιώνα. Εν τω μεταξύ, η διεθνής κοινότητα είναι καταστροφικά διχασμένη. Από την έναρξη των εχθροπραξιών, ο Πρόεδρος της Συρίας Μπασάρ αλ – Άσαντ έχει την υποστήριξη της Ρωσίας. Αλλά, ενώ η Ρωσία ανέπτυξε μια στρατηγική, που από την αρχή υπήρξε συνεκτική και σαφώς καθορισμένη, η Δύση δεν έχει αναπτύξει κάποια παρόμοια. Οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Ευρωπαϊκή Ένωση παρέμειναν διστακτικές στο να εφαρμόσουν σαφείς στόχους όσον αφορά στη σύγκρουση. Αυτή η αμφιταλάντευση έρχεται σε έντονη αντίθεση με τη θέση που έλαβε η Σαουδική Αραβία, η Τουρκία και το Κατάρ, που έχουν υποστηρίξει σθεναρά τη σουνιτική αντιπολίτευση του Άσαντ, το σιίτικό Ιράν και ο Λιβανέζος πληρεξούσιος του, η Χεζμπολάχ, έχουν την ίδια αποφασιστικότητα στην υποστήριξη του καθεστώτος.

Συνέχεια ανάγνωση

Ο εμφύλιος πόλεμος στη Συρία αποκρυσταλλώνει το σύνθετο γεωπολιτικό πρόβλημα που έχει από καιρό χαρακτηρίσει την περιοχή: τη διάσπαση σουνίτων – σιίτων. Η θρησκευτική διαίρεση κρύβεται πίσω από τον λανθάνων αγώνα για περιφερειακό έλεγχο μεταξύ της Σαουδικής Αραβίας και του Ιράν. Η ριζοσπαστικοποίηση της αντιπολίτευσης της Συρίας, όμως, έχει περιπλέξει την κατάσταση ακόμη περισσότερο, φωλιάζοντας το ένα πρόβλημα μέσα στο άλλο – σαν τις ρωσικές κούκλες matryoshka. Οι σουνίτες έχουν διαιρεθεί, με τις πιο μετριοπαθείς δυνάμεις να αντιτίθενται στις ριζικές θυγατρικές της Αλ Κάιντα. Στην πραγματικότητα, μόλις τις τελευταίες ημέρες, αλληλοεξοντωτικές συγκρούσεις έχουν αφήσει περισσότερους από 700 νεκρούς.

Η στροφή προς το χειρότερο ακολούθησε την περσινή αλυσίδα γεγονότων, η οποία ξεκίνησε με την κατηγορία των Ηνωμένων Εθνών ότι το καθεστώς Άσαντ είχε χρησιμοποιήσει χημικά όπλα και τελείωσε με τη μεσολάβηση της συμφωνίας ΗΠΑ – Ρωσίας για την καταστροφή του χημικού οπλοστασίου του καθεστώτος (αποφεύγοντας έτσι μια κακώς σχεδιασμένη και άκαιρη Δυτική στρατιωτική επέμβαση). Πράγματι, είναι πλέον ξεκάθαρο ότι η παρενέργεια της συμφωνίας ήταν να δώσει νέα πνοή στο καθεστώς, με αποτέλεσμα τη ματαίωση των ελπίδων των πιο μετριοπαθών ανταρτικών ομάδων, την υποστήριξη, αλλά και ενδυνάμωση δυνάμεων που συνδέονται με την Αλ Κάιντα μέσα στην αντιπολίτευση .

Οι συνέπειες αυτής της ριζοσπαστικοποίησης εξαπλώνονται σε όλη την περιοχή και σε όλο τον κόσμο. Η Συρία αποτελεί πλέον ένα πρόβλημα για την παγκόσμια ασφάλεια. Το κύριο μέλημα τώρα φαίνεται να έχει αλλάξει προς την κατεύθυνση νίκης της Αλ Κάιντα. Η περιοχή βρίσκεται σε αναταραχή και η παρουσία των ομάδων που συνδέονται με την Αλ Κάιντα συνιστούν ένα τεράστιο κίνδυνο για όλους. Πράγματι, δέκα χρόνια μετά την έναρξη του πολέμου στο Ιράκ, ομάδες που συνδέονται με την Αλ Κάιντα έχουν αναλάβει τον έλεγχο βασικών ιρακινών πόλεων, συμπεριλαμβανομένης και της συμβολικά σημαντικής πόλης της Φαλούτζα.

Η ευκαιρία της Διάσκεψης της Γενεύης ΙΙ

Η διάσκεψη της Γενεύης II προσφέρει μια ευκαιρία για την αντιμετώπιση των κινδύνων αυτών. Αλλά οι κίνδυνοι αφθονούν. Εμείς ακόμα δεν γνωρίζουμε ποιος θα εκπροσωπήσει τη συριακή αντιπολίτευση ή αν το Εθνικό Συμβούλιο της Συρίας – που απαιτεί ο Άσαντ να παραιτηθεί άνευ όρων – θα είναι εκεί . Το καθεστώς, από την πλευρά του, θέλει η διάσκεψη να επικεντρωθεί στην καταπολέμηση της αυξανόμενης παρουσίας εξτρεμιστών μέσα στην αντιπολίτευση, οι οποίοι αναφέρονται γενικά ως «τρομοκράτες».

Δεν είναι γνωστό εάν το Ιράν θα συμμετάσχει. Ως βασικός παράγοντας στη σύγκρουση, το Ιράν θα πρέπει να διαδραματίσει σημαντικό ρόλο στην επίλυση του. Και παρά την αντίσταση της Σαουδικής Αραβίας και της σουνιτικής αντιπολίτευσης, οι ΗΠΑ και η ΕΕ σήμερα φαίνονται περισσότερο διατεθειμένες να δεχτούν την ένταξή του Ιράν στις διαπραγματεύσεις της Γενεύης ΙΙ, ειδικά τώρα που έχουν προκύψει κάποια πλεονεκτήματα κατόπιν της εφαρμογής της διεθνούς συμφωνίας για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν που ολοκληρώθηκε το Νοέμβριο.

Κορυφαία προτεραιότητα στο συνέδριο θα πρέπει να είναι η εξασφάλιση της κατάπαυσης του πυρός. Αυτός είναι ο μόνος τρόπος για να επανέλθει σε αυτό που θα πρέπει να είναι το κύριο μέλημα της διεθνούς κοινότητας: ο τερματισμός της ταλαιπωρίας του πληθυσμού της Συρίας, η αποκατάσταση της χώρας τους και η οικοδόμηση ενός ειρηνικού μέλλοντος που τους αξίζει. Πέρα από τους γεωπολιτικούς κινδύνους που ο εμφύλιος πόλεμος στη Συρία έχει δημιουργήσει, η δυστυχία εκατομμυρίων ανθρώπων κραυγάζει για τον τερματισμό της βίας. Μετά από τρία χρόνια πολέμου, η κατάπαυση του πυρός είναι σήμερα ο καλύτερος δρόμος για την ειρήνη. Για το λόγο αυτό , η Γενεύη II είναι μια ευκαιρία που δεν πρέπει να πάει χαμένη.

Απόδοση κειμένου: Κατερίνα Βλασσοπούλου

Πηγή: Javier Solana, Social Europe Journal, http://www.social-europe.eu/2014/01/geneva-ii/#comments

Share Button

imagesΣύμφωνα με πρόσφατη ανακοίνωση της κυβέρνησης της αυτόνομης περιοχής του Κουρδιστάν, η πρώτη μεταφορά αργού πετρελαίου στην Τουρκία έχει επιτευχθεί. Ακολούθως, το Κουρδιστάν κάλεσε τις ενδιαφερόμενες εταιρίες να καταθέσουν προτάσεις για πλειοδοσία του πετρελαίου μέσω της «Kurdistan Oil Marketing Organization (KOMO)». Ωστόσο, αυτη η κίνηση που έγινε χωρίς τη συγκατάθεση της κυβέρνησης της Βαγδάτης ξεκίνησε ένα νέο κύκλο διεκδικήσεων και διπλωματικών διαπραγματεύσεων. Η κυβέρνηση της Βαγδάτης απειλεί να λάβει νομικά και άλλα μέτρα, προκειμένου να τιμωρήσει την κυβέρνηση του Κουρδιστάν και την Τουρκία, επικαλούμενη το Σύνταγμα του Ιράκ, που κατα τη γνώμη της ορίζει ότι τα αποθέματα πετρελαίου που υπάρχουν στο Κουρδιστάν ανήκουν στον λαό του Ιράκ συνολικά και ότι ο κρατικός οργανισμός για την πώληση του πετρελαίου [Iraq’s State Oil Marketing Organization (SOMO)] έχει αποκλειστικά δικαιώματα για την εκμετάλλευση της ενέργειας απο όλες τις περιοχές της χώρας, συμπεριλαμβανομένου και του Κουρδιστάν. Η Τουρκία, μολονότι αποδέχεται το πετρέλαιο από το Κουρδιστάν, διακηρύττει ότι δεν θέλει να εμπλακεί στην εσωτερική διαφωνία μεταξύ των δύο κυβερνήσεων και επιμένει ότι οι διαφωνίες τους θα πρέπει να επιλυθούν ειρηνικά.

Λαλέ-Ειρήνη Νατζάφζαντε

 

Share Button

Συσκευή κατασκοπείαςΣύμφωνα με τον στρατό του Λιβάνου και το κρατικό πρακτορείο ειδήσεων του κράτους, ανακαλύφθηκε σε μία πόλη κοντά στα σύνορα της χώρας, συσκευή κατασκοπείας με εβραϊκά γράμματα χαραγμένα πάνω της. Σύμφωνε με τις δηλώσεις του Λιβανικού στρατού, την εν λόγω συσκευή – αποτελείται από δύο ηλεκτρονικούς υπολογιστές – ανακάλυψε μια ινδονησιακή μονάδα της ειρηνευτικής αποστολής των Ηνωμένων Εθνών στα νότια του Λιβάνου, στην πόλη Adaisseh. Η συσκευή αυτή είναι η δεύτερη συσκευή κατασκοπείας που ανακαλύφθηκε στην χώρα, μιας και αναφορές κατά το παρελθόν έκαναν λόγο για ανακάλυψη μιας τέτοιου είδους συσκευής επάνω σε δέντρο της πόλης. Ο Λίβανος έχει κατηγορήσει ξανά το Ισραήλ για κατασκοπεία και μάλιστα, τον περασμένο μόλις μήνα, κατέθεσε επίσημη σχετική καταγγελία στα Ηνωμένα Έθνη.

Σοφία Κολτζή

Share Button
Πυρηνικό εργοστάσιοΤα τελευταία χρόνια η Τουρκία δραστηριοποιείται πολύ έντονα στον τομέα της ενέργειας. Καταρχάς, έχει ήδη δρομολογηθεί η κατασκευή του πρώτου πυρηνικού εργοστασίου της χώρας, του εργοστασίου Akkuyu, στο νότιο τμήμα της Τουρκίας. Αν και η έναρξη των εργασιών καθυστερεί για γραφειοκρατικούς λόγους, το εργοστάσιο αναμένεται να λειτουργήσει περί το 2023. Κατ’ αυτό τον τρόπο, οι τούρκοι ιθύνοντες ισχυρίζονται  ότι θα περιοριστεί σημαντικά η ενεργειακή εξάρτηση της χώρας από τις εισαγωγές, επιτυγχάνοντας έτσι και έναν από τους βασικούς και διαχρονικούς στόχους της Τουρκικής πολιτικής. Επίσης, η Τουρκία έχει πλέον καταστεί ενεργειακός κόμβος. Πολλοί αγωγοί που μεταφέρουν πετρέλαιο, είτε από το Αζερμπαϊτζάν, είτε από τη Ρωσία(αγωγός Μπακού- Τιφλίδα- Τσεϊχάν/ Ερζερούμ, TANAP, Blue Stream) καταλήγουν σε λιμάνια, από τα οποία το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο διοχετεύονται στις ευρωπαϊκές αγορές, στις οποίες υπάρχει αυξημένη ζήτηση και που είναι σε μεγάλο βαθμό εξαρτημένες από τις εισαγωγές ενεργειακών πόρων. Αν και η Τουρκία δεν διαθέτει δικά της ενεργειακά αποθέματα, φαίνεται να επιτυγχάνει τον περιορισμό της εξάρτησής της από εισαγωγές για την κάλυψη των αναγκών της και παράλληλα να έχει ήδη εξασφαλίσει μια θέση- κλειδί στη διάθεση των ενεργειακών πόρων από τις πλούσιες σε αποθέματα χώρες προς τις αγορές της Δύσης.
Άννα Χαλκίδη
Share Button

Της  Έλλης Κάτσικα, Βοηθός Ερευνήτριας Κέντρου Ανατολικών Σπουδών

Ο συριακός εμφύλιος πόλεμος, ο οποίος μετρά σχεδόν τρία χρόνια (Μάρτιος του 2011), συνεsuroiχίζεται ακάθεκτος από τις δύο αντίπαλες πλευρές, την κυβέρνηση Άσαντ και τους αντικαθεστωτικούς.

Ο Άσαντ και η κυβέρνησή του φαίνεται να μην επηρεάζονται πολιτικά από την υφιστάμενη κατάσταση που επικρατεί στη Συρία καθώς ο ίδιος δεν κάνει κανέναν λόγο για πιθανή αποχώρησή του από την προεδρία της χώρας παρά τις αντιδράσεις τόσο των εξεγερμένων όσο και των άλλων κρατών, περιμένοντας τις επίσημες εκλογές που θα διεξαχθούν το καλοκαίρι του 2014.

Ο εμφύλιος έχει ως άμεσο αντίκτυπο χιλιάδες Σύριοι να εγκαταλείπουν τη χώρα και να εισέρχονται σε γειτονικές, όπως είναι η Τουρκία και ο Λίβανος. Σύμφωνα με τα στατιστικά της Ύπατης Αρμοστείας του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες, οι καταγεγραμμένοι πρόσφυγες από την αρχή της σύγκρουσης μέχρι και σήμερα έχουν ξεπεράσει τα 2.300.000 εκ των οποίων το 1.000.000 είναι παιδιά.

Συνέχεια ανάγνωση

Συγκεκριμένα στην Τουρκία υπάρχουν ήδη περίπου 560.000 πρόσφυγες, στον Λίβανο 863.000, στην Ιορδανία 577.000, ενώ στο Ιράκ περίπου 210.000 πρόσφυγες. Μέχρι το τέλος του 2014 οι αρμόδιοι προβλέπουν πως οι πρόσφυγες θα ξεπεράσουν τα 4 εκατομμύρια. Όπως είναι φυσικό τα νούμερα αυτά δε αντιστοιχούν στον πραγματικό αριθμό των προσφύγων καθώς υπάρχουν και χιλιάδες ακόμα που μένουν εκτός των καταυλισμών που έχει δημιουργήσει το κάθε κράτος για να τους φιλοξενήσει.

Η Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες κάνει συνεχώς εκκλήσεις για οικονομική βοήθεια από τη διεθνή κοινότητα μιας και η επιδείνωση της κατάστασης της Συρίας δε φαντάζει καθόλου απίθανη κατά τη διάρκεια του 2014. Μάλιστα, τον Δεκέμβριο έγινε έκκληση για 6,5 δισεκατομμύρια δολάρια εκ των οποίων τα 2,3 περίπου δις θα δοθούν στο Σχέδιο Ανθρωπιστικής Ανταπόκρισης (SHARP) προς βοήθεια του εκτοπισμένου πληθυσμού εντός των συριακών συνόρων, και τα υπόλοιπα 4,2 δις θα δοθούν για το Σχέδιο Περιφερειακής Ανταπόκρισης (RRP6) προς όφελος των προσφύγων και των κέντρων υποδοχής τους στις γειτονικές χώρες.

Άμεση ανταπόκριση στην έκκληση είχε η Ευρωπαϊκή Ένωση, η οποία μετά από διάστημα λίγων ημερών συνεισέφερε το ποσό των 63 εκατομμυρίων ευρώ από το Γραφείο Ανθρωπιστικής Βοήθειας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής (ECHO) .

Μεγάλη είναι και η κινητοποίηση των γειτονικών κρατών που θέτουν προς διάθεση περιοχές τους κοντά στα σύνορα για τη δημιουργία των καταυλισμών, στους οποίους φιλοξενούνται οι Σύριοι πρόσφυγες. Στην Τουρκία, για παράδειγμα, έχουν δημιουργηθεί 21 καταυλισμοί σε 10 επαρχίες. Μεγάλο μέρος των προσφύγων που εισέρχονται στην Τουρκία επιλέγουν όμως να μην μείνουν στους καταυλισμούς, που βρίσκονται στα τουρκο-συριακά σύνορα αλλά να προχωρήσουν στο εσωτερικό της χώρας με αποτέλεσμα πολλοί να καταλήγουν να ζουν στο δρόμο. Ο αριθμός των προσφύγων που βρίσκονται εντός των τουρκικών συνόρων αλλά εκτός των καταυλισμών υπολογίζεται στο σύνολό τους στους 400.000.

Το ζήτημα των προσφύγων είναι ένα θέμα το οποίο επιβαρύνει οικονομικά το εκάστοτε κράτος. Μέχρι στιγμής έχουν δαπανηθεί υπέρογκα ποσά από τα ίδια τα κράτη για τη δημιουργία των καταυλισμών και την επιβίωση των προσφύγων, κάτι για το οποίο υπάρχουν ήδη αντιδράσεις. Το ερώτημα είναι εάν τα γειτονικά κράτη της Συρίας, με την τεχνική και υλική βοήθεια που τους παρέχεται από την Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες, θα συνεχίσουν και το 2014 να προσφέρουν τη φιλοξενία τους και την όποια βοήθεια μπορούν προς όφελος των προσφύγων που περνάνε τα συριακά σύνορα για να γλιτώσουν από τον εμφύλιο των τριών τελευταίων ετών.

1.http://data.unhcr.org/syrianrefugees/regional.php
2.http://www.unhcr.gr/nea/artikel/6a5c71e57546a0a3212f2b2901669555/o-oie-prochora-sti-me.html
3.http://www.unhcr.gr/nea/artikel/12dc38674bd75c650beb61ad363bce5e/i-ypati-armosteia-l.html

 

Πηγή: Κέντρο Ανατολικών Σπουδών