Κέντρο Ανατολικών Σπουδών

για τον Πολιτισμό και την Επικοινωνία

Συνέβη σήμερα

Συνέβη σήμερα

Μεγεθύνσεις

Μεγεθύνσεις

ΚΑΝΣ στα ΜΜΕ

ΚΑΝΣ στα ΜΜΕ

Προσεγγίσεις

Προσεγγίσεις

Γεωπολιτική

Γεωπολιτική

Φαγέζ αλ-Σάρατζ: Ο αδύναμος πρόεδρος της Λιβύης

Γράφει ο Μηνάς Λυριστής* Ο Φαγέζ αλ-Σάρατζ είναι ο πρόεδρος του Προεδρικού Συμβουλίου της Λιβύης, θέση η οποία αντιστοιχεί στο αξίωμα ...

Περισσότερο

Η Κίνα, το Ιράν και η μυωπική στρατηγική των ΗΠΑ στη Μέση Ανατολή. 

Του Γιώργου Φράγκου, Υποψήφιος Διδάκτορας Διεθνών Σχέσεων – Ερευνητής ΚΑΝΣ Τον προηγούμενο μήνα, οι ΗΠΑ και το Ιράν έφτασαν σε υψηλά ...

Περισσότερο

Χαλίφα Χαφτάρ. Ο αυτο-ανακηρυγμένος “Στρατάρχης”

Γράφει ο Μηνάς Λυριστής* Ο Χαλίφα Χαφτάρ, πρώην στρατηγός που έχει αυτοανακηρυχτεί σε Στρατάρχη, αποτελεί έναν από σημαντικότερους δρώντες του Λιβυκού ...

Περισσότερο

Οι εξελίξεις στο Idlib της Συρίας και η σύνδεση με τη Λιβύη

 Φάνης Παπακωστίδης Η κατάσταση στην περιοχή του Ιντλίμπ Υπό ανηλεή βομβαρδισμό βρίσκεται η περιοχή του Ιντλίμπ τις τελευταίες ημέρες ενώ υπάρχουν συνεχείς ...

Περισσότερο

Αποσχιστές της περιφέρειας του Donbass: ιστορική αναδρομή και η κατασκευασμένη τους ταυτότητα

Γαλάνη Δέσποινα – Δανάη Η διαμάχη στην Ουκρανία, ανάμεσα στο κεντρικό κράτος και την περιφέρεια Donbass, στην οποία οι αποσχιστές επιδιώκουν ...

Περισσότερο

Share Button

Cyprus - Annan PlanΟι Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής αντιμετωπίζουν την Τουρκία όλο το τελευταίο χρονικό διάστημα τουλάχιστον των πρόσφατων έξι μηνών με μια έντονη δυσπιστία, ανησυχία, επιφυλακτικότητα και αμήχανη προσέγγιση του πως θα συνεχίσουν να συνεργάζονται με ένα εταίρο, ο οποίος κινείται με μια κλιμακούμενη αυτονομία. Αυτό σημαίνει πως αναζητούν τρόπους περισσότερο κατευνασμού μιας χώρας, η οποία διεκδικεί τον ρόλο της περιφερειακής ηγεμονικής δύναμης, έχει ξεφύγει από τον έλεγχο και την επιρροή των ΗΠΑ και αναπτύσσει πολιτικές και στρατηγικούς σχεδιασμούς του μέλλοντος, οι οποίοι δεν είναι ούτε προβλέψιμοι, ούτε προσβάσιμοι από την αμερικανική υπερδύναμη. Συνέχεια ανάγνωση

Κυρίως όμως, ο φόβος των ΗΠΑ συνίσταται στην διογκούμενη αντίληψη της απομάκρυνσης της Τουρκίας από τους σχεδιασμούς της Δύσης, της αυτονόμησής της και της σταδιακής μετατροπής της σε ηγεμόνα της περιοχής με τον οποίο δεν έχουν ακόμη κατορθώσει να συνεννοηθούν ως προς το πλαίσιο και το επίπεδο συνεργασίας. Οι ΗΠΑ περισσότερο ανησυχούν ως προς την πολιτική λογική του Ερντογάν, ο οποίος κινείται στις διεθνείς σχέσεις, πολλές φορές με τελείως διαφορετικές αντιλήψεις ως προς το ποιος είναι επικίνδυνος ή όχι, ποιος είναι φίλος ή εχθρός, πράγμα που δεν μπορεί να προσληφθεί από την συμβατική λογική των δεξαμενών σκέψης του δυτικού κόσμου και κυρίως των ΗΠΑ.

Έτσι λοιπόν, σε μια πρόσφατη έκθεση πολιτικής, μιας πολύ σημαντικής δεξαμενής σκέψης των ΗΠΑ, με συντάκτες πρώην αμερικανούς πρέσβεις στην Άγκυρα, αφού αναλύεται ο τουρκικός παράγων και οι δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι ΗΠΑ στο να κατανοήσουν την στρατηγική της Άγκυρας, αφού καταγράφονται οι φόβοι και οι ανησυχίες, οι συντάκτες της έκθεσης στην καταληκτική πρόταση πολιτικής που προβάλλουν, προτείνουν απερίφραστα και ανερυθριάστως, την παράδοση της Κύπρου στην Τουρκία ως καρροτάκι κατευνασμού του Ερντογάν, έναντι της μεγαλοϊδεατικής του πολιτικής που τους ανησυχεί τα μέγιστα.

Αυτό βεβαίως έρχεται να προβληματίσει ως προς την σοβαρότητα των αμερικανών να κατευθύνουν τις τύχες του κόσμου και να συμβουλεύουν όλους εμάς, αφού και αν ακόμα παραδινόταν η Κύπρος στους Τούρκους, η Άγκυρα, όχι μόνο δεν θα άλλαζε πολιτική έναντι των Αμερικανών και της Δύσης, αλλά αντιθέτως θα αποθρασυνόταν έτι περαιτέρω, όπως αποδεικνύει και η θεωρία, δηλαδή η πρακτική της διεθνούς πολιτικής, όπως την διδάσκει ο Θουκυδίδης και την βίωσε η ανθρωπότητα στο Σύμφωνο του Μονάχου του 1938 μεταξύ Χίτλερ και Τσάμπερλαιν.

Την 23η Οκτωβρίου 2013 εκδόθηκε από το Bipartisan Policy Center μια έκθεση, που χαρακτηρίζεται ως White Paper, υπό τον τίτλο «From Rhetoric to Reality: Reframing US Turkey Policy», (Από την ρητορική στην πραγματικότητα: Επανασύνταξη της πολιτικής των ΗΠΑ σχετικά με την Τουρκία). Οι συντάκτες του κειμένου της έκθεσης είναι δύο τέως πρέσβεις των ΗΠΑ στην Τουρκία, οι Morton Abramowitz και Eric Edelman.

Το Bipartisan Policy Center (BPC) είναι μια σοβαρή δεξαμενή σκέψης (think tank), της οποίας το ιδιαίτερο βάρος απορρέει από το γεγονός ότι συμπεριλαμβάνει ή υποστηρίζεται από ένα πολύ ευρύ φάσμα του κατεστημένου της Washington, ανεξαρτήτως κόμματος, στο ύψιστο επίπεδο πολιτικού βάρους.

Τα θέματα, τα οποία απασχολούν τους ειδικούς, πολιτικούς, διπλωμάτες ή άλλους εξειδικευμένους δημόσιους παράγοντες και επιστήμονες, τους οποίους στεγάζει το BPC συμπεριλαμβάνουν πολλά που αντιμετωπίζουν τους πιο άμεσους προβληματισμούς που προβάλλονται στο πολιτικό προσκήνιο. Πρέπει να σημειωθεί ότι η μεγάλη πλειοψηφία είναι θέματα που σχετίζονται με την εσωτερική πολιτική, και μόνο ένα σχετικά μικρό ποσοστό (+/- 10%) με την εξωτερική.

Η παραπάνω έκθεση λοιπόν αντικατοπτρίζει ένα προβληματισμό πολλών που χαράζουν την εξωτερική πολιτική των ΗΠΑ σχετικά με την Τουρκία. Αυτό που εντυπωσιάζει κατά πρώτο λόγο είναι το επικριτικό ύφος του κειμένου, ενώ προσπαθεί και θέλει να βρει σημεία ταύτισης συμφερόντων με μια χώρα, της οποίας την σημασία θεωρεί καθοριστική.

Ως εκ τούτου η κριτική της έκθεσης συμπεριλαμβάνει τον διωγμό των αξιωματικών στο πλαίσιο της Ergenekon και Βαριοπούλας, τον περιορισμό της ελευθερίας του τύπου (και τους δεκάδες φυλακισμένους δημοσιογράφους), τις πιέσεις κατά μειονοτήτων, το «δημοκρατικό έλλειμμα» (democratic deficit) κτλ.

Μία διάσταση, η οποία λείπει από την έκθεση αυτή είναι η ευαισθησία για τον πολιτισμικό παράγοντα, το οποίο σημαίνει ότι δεν δίνει αρκετό βάρος στη σημασία που έχει ο θρησκευτικός παράγων. Ο Erdogan είναι βαθειά θρησκευόμενος, συν τοις άλλοις, διότι το Οθωμανικό Ισλάμ είναι μια καθοριστική γραμμή ταυτότητος για τους «Τούρκους».

Ένα θέμα, το οποίο η έκθεση αντιμετωπίζει θετικά είναι το Κουρδικό, για το οποίο θεωρεί η κυβέρνηση Erdogan έχει επενδύσει σωστά και έχει δείξει ευλυγισία! Η έκθεση είναι επίσης αυστηρή στις κρίσεις της σχετικά με την Τουρκική αμυντική και εξωτερική πολιτική –από την σκοπιά των ΗΠΑ- από την Σουνιτική απόκλιση σχετικά με την Συρία (“pro-Sunni policy”), την εύκαμπτη πολιτική σχετικά με την Περσία (Ιράν), της υποστήριξης προς την Hamas στην Παλαιστίνη, και την ένταση στις σχέσεις με το Ισραήλ. Ως προς το τελευταίο, προωθεί κάποια πολιτική που θα οδηγεί σε κάποιου είδους συμβιβασμό – αλλά είναι ασαφές ποιες θα είναι οι βάσεις (ή και τα κίνητρα) γι’ αυτό τον συμβιβασμό εκτός κάποιας ενεργειακής συνεργασίας.

Όπως υπογραμμίζουν οι δύο πρέσβεις, προκειμένου να δώσουν κάτι στον Ερντογάν οι ΗΠΑ, να τον κατευνάσουν και να του απλώσουν μια γέφυρα συνεργασίας, επαναφέρουν το Κυπριακό στο προσκήνιο της αμερικανοτουρκικής διαπραγμάτευσης εν είδει δέλεαρ, προκειμένου να δώσουν την αίσθηση στον Ερντογάν πως οι ΗΠΑ εξακολουθούν παρά τα προβλήματα να πιστώνουν την Άγκυρα με την ικανότητα του αξιόπιστου σύμμαχου. Όπως αναφέρει και η έκθεση του Bipartisan Policy Center, «οι ΗΠΑ μπορούν να χρησιμοποιήσουν τις πρόσφατες οικονομικές κρίσεις» που έπληξαν την Ελλάδα και την Κύπρο, να υπερκεράσουν τις αντιρρήσεις των Ελλήνων για να επανέλθουν στις διαπραγματεύσεις και να καταλήξουν σε μια παραλλαγή του Σχεδίου Αννάν «το οποίο είχε υπερψηφιστεί από τους Τουρκοκυπρίους, αλλά καταψηφιστεί από τους Έλληνες συμπατριώτες τους». (The United States should seize this opportunity by nominating a new high-level special envoy to work with both sides and the United Nations to restart talks and seek a resolution to this issue, along the lines of the 2004 Annan Plan, which was approved in referendum by Turkish Cypriots but rejected by their Greek counterparts).

Όλο αυτό το πλαίσιο μιας καινοφανούς και επικίνδυνης για τα συμφέροντα του Ελληνισμού λογικής που αναπτύσσεται στις ΗΠΑ έναντι της Κύπρου και της Ελλάδος, και που σχετίζεται με την γιγάντωση της τουρκικής ηγεμονίας, πρέπει να μας προβληματίσει σε βαθμό κινητοποίησης για την ύπαρξή μας ως κρατών και ως Ελληνισμού γιατί αυτά είναι μηνύματα ισχυρότατης προειδοποίησης για το που πάμε. Έχουμε αυτή την στιγμή ένα τεράστιο κενό στις ΗΠΑ, στις Βρυξέλλες και στην Μόσχα, όπου δεν υπάρχουμε ως σύστημα επιρροής. Ανησυχούν οι άλλοι για μας, όπως οι Εβραίοι και το Ισραήλ. Εμείς όταν καλούμαστε να μιλήσουμε για αυτά που οφείλουμε να διεκδικούμε, γινόμαστε ή αδιάφορα νερόβραστοι ή δουλοπρεπείς επαίτες στοιχειωδών δικαιωμάτων για τον λαό και την πατρίδα μας. Οφείλουμε επειγόντως να αλλάξουμε μυαλά και πολιτικές. Αυτό το κείμενο πρέπει να αποτελέσει το καμπανάκι της έγερσής μας. Εκτός και αν έχουμε αποφασίσει πως θα είμαστε η τελευταία γενιά Ελλήνων στο νησί!

Χριστόδουλος Κ.Γιαλλουρίδης, Καθηγητής Διεθνούς Πολιτικής, Κοσμήτορας Σχολής Διεθνών Σπουδών, Επικοινωνίας και Πολιτισμού Παντείου Πανεπιστημίου

Share Button

Κωνσταντίνος ΦίληςHellas Sei Dank

Οι Ευρωπαίοι εταίροι μας πρέπει να δώσουν το χρίσμα στην Αθήνα για να προχωρήσει στις αντίστοιχες διαβουλεύσεις –με την υποστήριξή τους– και εκ μέρους τους. Με την ευρωπαϊκή προεδρία να βρίσκεται προ των πυλών, είναι η κατάλληλη στιγμή να αναλάβουμε σχετικές πρωτοβουλίες.

Ελλάδα και Δύση, εφόσον προσβλέπουν στα αποθέματα της Ανατολικής Μεσογείου, οφείλουν να θωρακίσουν τα συμφέροντά τους, που επί του παρόντος ευθυγραμμίζονται με αυτά της Κύπρου και του Ισραήλ ως των πιο ώριμων αλλά και σταθερών παραγωγών, θέτοντας με εύσχημο και έξυπνο τρόπο στο περιθώριο αυτούς που επιχειρούν να αποτρέψουν ευρύτερες συνέργειες, με προφανή σκoπό να αποθαρρύνουν επενδυτές και πελάτες να προσανατολιστούν προς τους υδρογονάνθρακες της περιοχής, εφόσον αυτοί δεν μπορούν να ασκήσουν έλεγχο επί αυτών. Συνέχεια ανάγνωση

Η Αθήνα, στην περιφερειακή της πολιτική, θα πρέπει πρωτίστως να χρησιμοποιεί την ευρωπαϊκή της ταυτότητα και να επιζητήσει τις μεγαλύτερες το δυνατόν συνέργειες, χωρίς αποκλεισμούς. Αυτό πράττει μία υπεύθυνη δύναμη και με αυτό τον τρόπο διασφαλίζει την αποδοχή της από τους λοιπούς παίκτες και κατ’ επέκταση την ενδυνάμωση του ρόλου της στα δρώμενα. Ενός ρόλου εποικοδομητικού για την περιφερειακή σταθερότητα και χρήσιμου για τους διεθνείς δρώντες, που, συν τω χρόνω, δύναται να κεφαλαιοποιηθεί σε θεματικές που άπτονται των εθνικών μας συμφερόντων. Πολλώ δε μάλλον αντιπαραβολικά με δυνάμεις που πλέον νοούνται ως λιγότερο αξιόπιστες και προβλέψιμες, κυρίως λόγω της μαξιμαλιστικής και διευρυμένης τους ατζέντας, που τις αποστασιοποιεί από τη Δύση (ίσως και την πραγματικότητα).

Η Ευρώπη, από την πλευρά της, πρέπει επιτέλους να αποδείξει πώς εννοεί την ασφάλεια τροφοδοσίας της και τη διαφοροποίηση προμηθευτών και διαμεσολαβητών (η Ανατολική Μεσόγειος προσφέρει και τα δύο), με Ελλάδα και Κύπρο στο κέντρο των διεργασιών. Επακόλουθα, οι Ευρωπαίοι εταίροι μας πρέπει να δώσουν το χρίσμα στην Αθήνα για να προχωρήσει στις αντίστοιχες διαβουλεύσεις –με την υποστήριξή τους– και εκ μέρους τους. Με την ευρωπαϊκή προεδρία να βρίσκεται προ των πυλών, είναι η κατάλληλη στιγμή να αναλάβουμε σχετικές πρωτοβουλίες. Εν συνεχεία, τα περιφερειακά κράτη θα κληθούν να επιλέξουν μεταξύ των συνεχιζόμενων αντιπαραθέσεων, με αβέβαια αποτελέσματα προς ζημίαν των λαών τους, και της αναζήτησης κοινού τόπου με δέλεαρ ένα κοινό ενεργειακό μέλλον, που θα «δέσει» τα συμφέροντά τους, επ’ ωφελεία της σταθερότητας και της ευημερίας, ώστε να τερματιστούν τα τωρινά τους αδιέξοδα. Με λίγα λόγια, μπορούμε ως Ευρώπη να προσφέρουμε στις κοινωνίες όραμα, ελπίδα και προοπτική προκειμένου να εξασφαλίσουμε τη στήριξή τους ως αναγκαία συνθήκη που θα «σπρώξει» τις ηγεσίες στην επιλογή του αυτονόητου.

Έτσι και αλλιώς, όσοι δεν επιθυμούν να συμπράξουν θα αυτοπεριθωριοποιηθούν. Αντί, όμως, να μεταθέτουν τις ευθύνες, αποδίδοντας την απροθυμία τους στο δήθεν αποκλεισμό τους, είναι προτιμότερο να τους ωθήσουμε να «εκτεθούν» μέσω προτάσεων αντί αντεγκλήσεων. Όπλο μας η δεδομένη ανάγκη περιφερειακής ομαλοποίησης μέσα από το κλείσιμο μετώπων, αδύναμο σημείο τους οι κινήσεις αποσταθεροποίησης που μπορεί να εξυπηρετούν τα στενά τους συμφέροντα, ωστόσο, δεν συμβαδίζουν με τις αδήριτες πραγματικότητες που διαμορφώνονται στην περιοχή.

Από την άλλη, βέβαια, προέχει να προχωρήσουν το ταχύτερο δυνατό οι πιο ώριμες (ως προς το χρόνο παραγωγής) και πλέον πρόθυμες (ως προς τη συνεργασία) χώρες, δημιουργώντας τις συνθήκες για να ακολουθήσουν και άλλες, μακριά από στερεοτυπικές αντιλήψεις αλλά και ταυτίσεις. Εδώ, απαιτείται ο καλύτερος συντονισμός και η ενημέρωση Ελλάδας-Κύπρου καθώς και μία επιτελικότερη συνεργασία.

Από εκεί και πέρα, τα λάθη του πρόσφατου παρελθόντος και οι έξωθεν λύσεις είναι συνταγές καταδικασμένες σε αποτυχία. Είναι άλλο να προωθηθούν από κοινού λύσεις για να περιοριστούν οι εστίες έντασης και άλλο να επιχειρηθεί η επιβολή τους ως αναγκαία συνθήκη για να προχωρήσουν –δήθεν– ανεμπόδιστα οι διαδικασίες εκμετάλλευσης του ενεργειακού πλούτου της περιοχής.

Το κείμενο δημοσιεύθηκε στην ηλεκτρονική έκδοση της εφημερίδας Zeronews την Πέμπτη, 7 Νοεμβρίου 2013.

* Ο Κωνσταντίνος Φίλης είναι διευθυντής Ερευνών Ινστιτούτου Διεθνών Σχέσεων στο Πάντειο Πανεπιστήμιο

Share Button
Τουρκικές Μυστικές ΥπηρεσίεςΗ είδηση, δοθέντος του ότι η κατά Ερντογάν, Τουρκία του 21ου αιώνα, βρίθει φιλόδοξων αναπτυξιακών προγραμμάτων και κατασκευαστικών σχεδίων, όπου πλέον τα οικονομικά ποσά που δαπανώνται αγγίζουν το επίπεδο του αστρονομικού, μπορεί να περιπέσει στην αφάνεια, αλλά όταν δημοσιεύεται σε μια -κριτικώς φίλα προσκείμενη- εφημερίδα όπως η Zaman, δίνει τον τόνο και  στις μελλοντικές εξελίξεις.
 Ο προϋπολογισμός της τουρκικής εθνικής υπηρεσίας πληροφοριών (Milli İstihbarat Teşkilatı – M.I.T.) για το 2014, θα ξεπεράσει αυτόν της Πρωθυπουργίας. Σε αριθμούς, μεταφραζόμενος, ο προϋπολογισμός της Μ.Ι.Τ. θα είναι κατά 6,3% αυξημένος σε σχέση με αυτόν του 2013 (TL 1,058,707,000 Μ.Ι.Τ.,έναντι TL 933,821,000 Πρωθυπουργικής Υπηρεσίας).  Με δεδομένη την στενότατη σχέση μεταξύ του τούρκου Πρωθυπουργού και του διευθυντή της υπηρεσίας, είναι σαφής η λειτουργία της Μ.Ι.Τ. όχι μόνο ως μια σύγχρονη εθνική υπηρεσία πληροφοριών -ζητούμενο για κάθε σοβαρό κράτος, ιδίως στην σημερινή συγκυρία, όπου η γνώση και η πληροφορία είναι η ισχύς- αλλά και ως ισχυρότατος πυλώνας στήριξης του σημερινού πολιτικού καθεστώτος της Τουρκίας.
Share Button
Prime Minister Erdogan
Αποτελεί πλέον κοινοτυπία, η αναφορά στην διαδικασία επαν-ισλαμοποίησης που βρίσκεται εν εξελίξει στην Τουρκία του 2013, Ερντογάν πρωθυπουργεύοντος. Το πιο πρόσφατο “επεισόδιο” αφορά στην ερώτηση που φέρεται να έχει απευθύνει ο τούρκος πρωθυπουργός προς άπασες τις Πανεπιστημιακές αρχές της χώρας, σχετική με την στέγαση σε φοιτητικές εστίες αρρένων και θηλέων, η οποία κατά τον κ. Ερντογάν, είναι “…αντίθετη στις συντηρητικές, δημοκρατικές μας (sic) αρχές…”.
Σύμφωνα με την εφημερίδα Hürriyet της 5ης Νοεμβρίου, ο κ. Ερντογάν, σε κλειστή συνάντηση που έλαβε χώρα στην Άγκυρα, θέτοντας εντέχνως ζήτημα επάρκειας χώρων στέγασης, έδωσε για μια ακόμη φορά τα διαπιστευτήρια του όσον αφορά στον χαρακτήρα που θα πρέπει να λάβει η Τουρκία του 21ου αιώνα.
Στην ίδια αναφορά, σημειώνεται η πρόθεση της τουρκικής κυβέρνησης, -συμφώνως και πάλι προς την ισλαμική ηθική- να μην υπάρχει πλέον κρατική συμμετοχή σε τυχερά παιχνίδια και ειδικότερα στον στοιχηματισμό, ο οποίος θα περάσει πλέον εξ ολοκλήρου στην ιδιωτική πρωτοβουλία. 
 
 
Share Button

photo poster seminars NYC

Στον σεμιναριακό αυτό κύκλο θα επιχειρηθεί η προσέγγιση και η κατανόηση των εννοιών που άπτονται του ευρύτερου ζητήματος της διεθνούς ασφάλειας και των ειδικότερων θεμάτων που αφορούν στην νοτιοανατολική λεκάνη της Μεσογείου, στην Μέση Ανατολή και στην Βόρειο Αφρική. Τα ζητήματα της αραβικής εξέγερσης και η συνάφειά τους προς την σταθερότητα και ασφάλεια της ευρύτερης περιοχής, καθώς επίσης και τα ζητήματα που άπτονται των ενεργειακών πόρων της Μεσογείου και της ενεργειακής ασφάλειας, της πολιτικής, οικονομικής και γεωστρατηγικής σημασίας τους, ιδιαιτέρως για την Ελλάδα και την Κύπρο, αποτελούν τους άξονες ανάλυσης και συζήτησης στο πλαίσιο του σεμιναρίου.

Διάρκεια:  Το πρόγραμμα σεμιναρίων επιμόρφωσης θα διαρκέσει έξι (6) εβδομάδες και θα διεξάγεται κάθε Δευτέρα και Τετάρτη 18.00 – 21.00. (25/11/2013 – 20/1/2014)

Συνέχεια ανάγνωση

Διοργανωτές: Κέντρο Γεωπολιτικών Αναλύσεων NYC, Κέντρο Μελέτης Μεσογειακής – Μεσανατολικής Πολιτικής και Πολιτισμού Πανεπιστημίου Αιγαίου (ΚΕ.Μ.ΜΕ.Π.), Ινστιτούτο Διεθνών Οικονομικών Σχέσεων (Ι.Δ.Ο.Σ.), Κέντρο Ανατολικών Σπουδών Παντείου Πανεπιστημίου (Κ.ΑΝ.Σ.)

Επιστημονικός Υπεύθυνος: Δρ.Αφεντούλης Λαγγίδης

Διάρκεια:  Το πρόγραμμα σεμιναρίων επιμόρφωσης θα διαρκέσει έξι (6) εβδομάδες και θα διεξάγεται κάθε Δευτέρα και Τετάρτη 18.00 – 21.00. (25/11/2013 – 20/1/2014)

Έναρξη Σεμιναρίων: Δευτέρα, 25 Νοεμβρίου 2013

Τόπος Διεξαγωγής: KEK NEW YORK STUDIES, Σκούφου 3 – Σύνταγμα

Καταληκτική Ημερομηνία Υποβολής Αιτήσεων: Παρασκευή, 22 Νοεμβρίου 2013

Πληροφορίες – υποβολή αιτήσεων: Κέντρο Επαγγελματικής Κατάρτισης New York Studies, Σκούφου 3, Σύνταγμα. Τηλ: 2103242954, 2130222683, Ηλ.Διεύθυνση Αλληλογραφίας: info@newyorkstudies.gr, icmu@newworkstudies.gr.

Θα δοθούν πιστοποιητικά συμμετοχής στην ελληνική και αγγλική γλώσσα από τα επιστημονικά κέντρα που διοργανώνουν το σεμινάριο.


Θεματικές Ενότητες:

Α. Ιστορία και Γεωπολιτική της Μεσογείου και της Μέσης Ανατολής

  • Ιστορία, γεωπολιτική και γεωστρατηγική σημασία της Μέσης Ανατολής
  • Η Μέση Ανατολή μετά την κατάρρευση της Οθωμανικής αυτοκρατορίας

Β. Μείζονες Περιφερειακές Συγκρούσεις

  • Μέση Ανατολή και Ευρωπαϊκές παρεμβάσεις Σχέσεων
  • Η Μεσόγειος και ο ρόλος της Ευρώπης
  • Η Αίγυπτος και η Συρία σε κρίση
  • Το Ζήτημα του Ιράν
  • Το Παλαιστινιακό Ζήτημα    

Γ. Δυνάμεις επιρροής στην Μέση Ανατολή

  • Η αμερικανική και ρωσική πολιτική στην Μέση Ανατολή
  • Η τουρκική πολιτική στην Μέση Ανατολή

Δ. Το Πολιτικό Ισλάμ

  • Το πολιτικό Ισλάμ μετά τις αραβικές εξεγέρσεις
  • Ισλάμ και δημοκρατία: μία ασύμβατη σχέση;

Ε. Ενεργειακή Ασφάλεια: η περίπτωση της Ανατολικής Μεσογείου

  • Υφαλοκρηπίδα, ΑΟΖ και το «παιχνίδι των αγωγών» στην ενεργειακή  ασφάλεια
  • Περιφερειακές Συμμαχίες και Αντιθέσεις: Ελλάδα – Κύπρος – Ισραήλ/ Τουρκία

*Άσκηση Προσομοίωσης


 Η ταυτότητα του σεμιναρίου

Στον σεμιναριακό αυτό κύκλο θα επιχειρηθεί η προσέγγιση και η κατανόηση των εννοιών που άπτονται του ευρύτερου ζητήματος της διεθνούς ασφάλειας και των ειδικότερων θεμάτων που αφορούν στην νοτιοανατολική λεκάνη της Μεσογείου, στην Μέση Ανατολή και στην Βόρειο Αφρική. Τα ζητήματα της αραβικής εξέγερσης και η συνάφειά τους προς την σταθερότητα και ασφάλεια της ευρύτερης περιοχής, καθώς επίσης και τα ζητήματα που άπτονται των ενεργειακών πόρων της Μεσογείου και της ενεργειακής ασφάλειας, της πολιτικής, οικονομικής και γεωστρατηγικής σημασίας τους, ιδιαιτέρως για την Ελλάδα και την Κύπρο, αποτελούν τους άξονες ανάλυσης και συζήτησης στο πλαίσιο του σεμιναρίου.

Το Πρόγραμμα Σεμιναρίων: Μέση Ανατολή – Μεσόγειος: Ζητήματα Γεωπολιτικής, Ενεργειακής και Διεθνούς Ασφάλειας λαμβάνει χώρα σε μια εξαιρετικά κρίσιμη χρονική συγκυρία, καθώς πραγματώνεται μετά τις αλλεπάλληλες ανατροπές που επισυνέβησαν στην Μέση Ανατολή, ήδη από το 2011 και έχουν επηρεάσει, όχι μόνο την ευρύτερη περιοχή της Μεσογείου και της Μέσης Ανατολής, αλλά αποκτούν διεθνείς διαστάσεις.

Ταυτόχρονα, και ενώ βρίσκεται εν εξελίξει μια διαδικασία, κατά την οποία οι ενεργειακοί πόροι της λεκάνης της Νοτιοανατολικής Μεσογείου αναδεικνύονται σε μείζον θέμα στις σχέσεις μεταξύ των διεθνών δρώντων, το ζήτημα της ενεργειακής ασφάλειας και επάρκειας διαδραματίζει ένα ολοένα και αυξανόμενο ρόλο στις γεωπολιτικές ισορροπίες, όχι μόνο της Μέσης Ανατολής, αλλά και ολόκληρου του κόσμου.

Όσον αφορά στις αραβικές εξεγέρσεις, παρατηρείται ένας πλουραλισμός δρώντων, κρατικών και μη, που δυσχεραίνουν την πρόβλεψη και τον προσδιορισμό των ενεργειών τους, αλλά και την επίδραση τους στις εξελίξεις, συνδυασμός που καθιστά αβέβαιο το μέλλον της περιοχής. Αυτό το νέο «Μεγάλο Παιχνίδι» διαδραματίζεται στην μεταψυχροπολεμική εποχή, σε ένα παγκοσμιοποιημένο διεθνές περιβάλλον ασταθές και ευμετάβλητο, η δομή του οποίου συμπεριλαμβάνει αντιθέσεις, αλλά και πολλαπλή αλληλεξάρτηση, διασύνδεση και αλληλεπίδραση.


Σε ποιους απευθύνεται:

Το γεγονός πως η Ελλάδα βρίσκεται, όχι απλά στην περιφέρεια, αλλά στο επίκεντρο των εξελίξεων στην Ανατολική Μεσόγειο και την Μέση Ανατολή, λόγω της ίδιας της γεωγραφικής θέσης της χώρας, καθιστά το αντικείμενο των σεμιναρίων εξαιρετικά διευρυμένο ως προς το ακροατήριο. Έτσι, το πρόγραμμα δεν απευθύνεται μόνο σε διαμορφωτές εξωτερικής πολιτικής, χειριστές ζητημάτων που αφορούν στις διεθνείς σχέσεις της χώρας, αλλά και σε όσους ενδιαφέρονται για τα αντικείμενα τα οποία θα διερευνηθούν. Σε αυτό το ευρύτατο φάσμα αποδεκτών, συμπεριλαμβάνονται φοιτητές και σπουδαστές κοινωνικών και πολιτικών επιστημών, στελέχη επιχειρήσεων, στελέχη των ενόπλων δυνάμεων, των σωμάτων ασφαλείας, του διπλωματικού σώματος, δημόσιοι και κρατικοί λειτουργοί, αλλά και μεμονωμένα άτομα, τα οποία στοχεύουν στην διεύρυνση και εμβάθυνση των γνώσεων τους στα συγκεκριμένα γνωστικά πεδία και αντικείμενα.


Στόχοι του Προγράμματος:

Ο κύκλος σεμιναρίων φιλοδοξεί να εμπλουτίσει τις γνώσεις, την κατάρτιση και την εξειδίκευση των συμμετεχόντων – σπουδαστών στα συγκεκριμένα γνωστικά αντικείμενα.

Πέραν των εξειδικευμένων γνώσεων, οι συμμετέχοντες θα αποκτήσουν ένα ορίζοντα του σύγχρονου κόσμου, ο οποίος μεταβάλλεται με ασύλληπτες ταχύτητες, καθιστώντας το κάθε ένα από τα άτομα -που σε μικρότερο ή μεγαλύτερο βαθμό συμμετέχουν στην διαδικασία λήψης αποφάσεων- υποχρεωμένο να είναι εξοικειωμένο με τις βασικές διαστάσεις της δομής και της λειτουργίας του σύγχρονου, διεθνούς συστήματος.

Τα ερωτήματα που θα απαντηθούν συνίστανται κυρίως στο τι σημαίνει για τον κάθε ένα από εμάς η αναταραχή στην Μέση Ανατολή, σε τι συνίσταται η ενεργειακή ασφάλεια, πόσο μεγάλη είναι η γεωπολιτική σημασία της ενέργειας και των ενεργειακών πεδίων για την Ελλάδα και την Κύπρο ως προς την οικονομική τους ανάκαμψη και ως προς την γεωστρατηγική τους αναβάθμιση, ποιες οι επιπτώσεις της λεγόμενης σύγκρουσης Ισλάμ και Δύσης, ποιο θα μπορούσε να είναι το αποτέλεσμα μιας δυνάμει ηγεμονικής αναβάθμισης της Τουρκίας και πως μπορεί μια τέτοια εξέλιξη να εξισορροπηθεί; Επίσης, θα αναλυθούν οι αντιθέσεις των Μεγάλων Δυνάμεων στα ζητήματα των σφαιρών επιρροής και σύγκρουσης συμφερόντων, όπως αναδύονται εν τοις πράγμασι στην τρέχουσα διεθνή πολιτική (το παράδειγμα της Συρίας είναι ανάγλυφο).

Οι εισηγητές, στο σύνολό τους, εντάσσονται στους πλέον καταξιωμένους επιστήμονες του χώρου και γνώστες των εξελίξεων στην περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου και της Μέσης Ανατολής. Είναι καθηγητές σε ανώτατα εκπαιδευτικά ιδρύματα της ημεδαπής και της αλλοδαπής και ειδικοί επιστήμονες με αναγνωρισμένη διδακτική, ερευνητική και συγγραφική εμπειρία.

Το υποστηρικτικό υλικό των εισηγήσεων είναι πρωτότυπο, περιορισμένης κυκλοφορίας και παρέχεται αποκλειστικά και μόνο στους συμμετέχοντες στο συγκεκριμένο πρόγραμμα σεμιναρίων. Υπογραμμίζεται πως το υποστηρικτικό υλικό περιλαμβάνει τις παρουσιάσεις των εισηγητών, αποσπάσματα από βιβλία και άρθρα των εισηγητών, πρωτότυπο αρχειακό υλικό, καθώς και επιπρόσθετη αρθρογραφία και βιβλιογραφία. Ενημερώνονται δε, οι ενδιαφερόμενοι, πως κατά την λήξη του σεμιναριακού κύκλου, θα διανεμηθεί ηλεκτρονικός φάκελος CD – ROM με λεπτομερή στοιχεία, κείμενα, οπτικοακουστικό υλικό, καθώς και το υλικό των διαλέξεων.

Ο κύκλος των σεμιναριακών διαλέξεων θα ολοκληρωθεί με μια πρωτοποριακή για τα γνωστικά αντικείμενα, δράση, η οποία θα έχει τον χαρακτήρα άσκησης προσομοίωσης, εμπλέκοντας το σύνολο των συμμετεχόντων στο σεμινάριο. Κατά τεκμήριο, οι ασκήσεις προσομοίωσης πέραν της ακαδημαϊκής γνώσης, προσφέρουν στον κάθε συμμετέχοντα την δυνατότητα να αξιοποιήσει στην πράξη τις γνώσεις, τις οποίες αποκόμισε, καθιστώντας τον μέρος της όλης διαδικασίας διαπραγμάτευσης, αναπτύσσοντας δεξιότητες και ικανότητες, οι οποίες θα του φανούν ιδιαίτερα χρήσιμες σε κάθε μελλοντική ενασχόληση του. Κατ’ αυτή την έννοια οι συμμετέχοντες καθίστανται ενεργό τμήμα της διαδικασίας παραγωγής και συσσώρευσης πρωτότυπης γνώσης. Η άσκηση προσομοίωσης θα λειτουργήσει και σε δεύτερο επίπεδο, αναπτύσσοντας μοντέλα, πρότυπα και συμπεριφορές, τα οποία πιθανότατα οι συμμετέχοντες θα υιοθετήσουν και θα αξιοποιήσουν στην καθημερινή δραστηριότητά τους ως υποδείγματα.


 

Διοργανωτές

Κέντρο Γεωπολιτικών Αναλύσεων Νew ΥorkCollege: Το Κέντρο Γεωπολιτικών Αναλύσεων πραγματοποιεί ένα διεθνές εγχείρημα επιστημονικής και πολιτικής προσέγγισης του φαινομένου της κρίσης, όπως λαμβάνει χώρα στην καθημερινή πραγματικότητα σε επίπεδο κοινωνιών, λαών και κρατών στοχεύοντας στην αναλυτική καταγραφή και ανάδειξη των σημαντικότερων κρίσεων του κόσμου, στην αναζήτηση των αιτίων και των παραγόντων που ορατά ή αθέατα επηρεάζουν και παράγουν τις κρίσεις, αλλά και στις επιπτώσεις κρίσεων και συγκρούσεων στο εθνικό, περιφερειακό και διεθνές σύστημα. Μέσω της δίγλωσσης ιστοσελίδας του και της Διεθνούς Μονάδας Καταγραφής Κρίσεων (icmu.nyc.gr) το Κέντρο εστιάζει σε γεγονότα που λαμβάνουν χώρα σε ολόκληρο τον κόσμο και επηρεάζουν την ιστορική διαδρομή της ανθρωπότητας ως παρόν και ως μέλλον.

Πληροφορίες: icmu.cga@gmail.com Ιστοσελίδα: icmu.nyc.gr (Αγγλικά), icmu.nyc.gr/el (Ελληνικά) Facebook: Center for Geopolitical Analyses


Κέντρο Μελέτης Μεσογειακής – μεσανατολικής Πολιτικής και πολιτισμού (ΚΕ.Μ.ΜΕ.Π.): Το ΚΕ.Μ.ΜΕ.Π. αποτελεί μια πρωτοβουλία, η οποία υλοποιείται στο πλαίσιο του Τμήματος Μεσογειακών Σπουδών (ΤΜΣ) του Πανεπιστημίου Αιγαίου. Δημιουργείται ως αντίδραση στην κρίση αλλά και ως απάντηση στην ανάγκη εποικοδομητικής αλληλεπίδρασης με τον μεσογειακό και τον μεσανατολικό περίγυρο. Η στελέχωσή του γίνεται με την ανάδειξη του πλούσιου ανθρώπινου δυναμικού του ΤΜΣ, δηλαδή με την συμμετοχή του Διδακτικού και Επιστημονικού Προσωπικού του ΤΜΣ, φοιτητών προπτυχιακών και μεταπτυχιακών προγραμμάτων αλλά και υποψηφίων διδακτόρων του Τμήματος Μεσογειακών Σπουδών. Μέσω των διαφόρων δράσεων και εκδόσεών του, έντυπων και ηλεκτρονικών,  στοχεύει στο να καταστεί ένα χρήσιμο εργαλείο κατανόησης, ανάλυσης και σύνθεσης των όσων συμβαίνουν στην περιοχή της Μεσογείου και της ευρύτερης Μέσης Ανατολής, υποσυστήματα που συνδέονται μεταξύ τους με πολλούς τρόπους, αναπτύσσοντας μία σχέση «συγκοινωνούντων δοχείων». Πρόκειται για περιοχές με πλούσια Ιστορία, που απετέλεσαν την κοιτίδα του ανθρώπινου πολιτισμού και τον χώρο ανάπτυξης του.

Πληροφορίες: kemmep@gmail.com Ιστοσελίδα: www.kemmep.gr

Διεύθυνση: Λεωφόρος Δημοκρατίας 1, 85100 Ρόδος, Ελλάς


Κέντρο Ανατολικών Σπουδών για τον Πολιτισμό και την Επικοινωνία του Παντείου Πανεπιστημίου (ΚΑΝΣ): Το ΚΑΝΣ αποτελεί επίσημο ερευνητικό θεσμό του Παντείου Πανεπιστημίου Κοινωνικών και Πολιτικών Επιστημών. Έχει ως αποστολή του την ακαδημαϊκή, δηλαδή την επιστημονική ενασχόληση με τον ευρύτερο χώρο της Ανατολής, της Εγγύς, Μέσης και Άπω, που περιλαμβάνει ένα μεγάλο κομμάτι της Ασίας, της Βορείου Αφρικής, της Τουρκίας  και της Υπερκαυκασίας. Η επιστημονική ενασχόληση έχει ως περιεχόμενό της την έρευνα, την διεξαγωγή σεμιναρίων και επιστημονικών εκδηλώσεων, την οργάνωση και διεκπεραίωση μετεκπαιδευτικών και μεταπτυχιακών προγραμμάτων εξειδικευμένων στις κατευθύνσεις του πολιτισμού, της πολιτικής, της οικονομίας, των διεθνών σχέσεων και της επικοινωνίας των χωρών και των περιοχών της Ανατολής, ενώ ειδική έμφαση δίδεται στον τομέα των δημοσιεύσεων και εκδόσεων σε έντυπη και ηλεκτρονική μορφή. Η ιστοσελίδα του (kans.gr) αποτελεί το πρώτο και βασικό εργαλείο επικοινωνίας του Κέντρου με την δημοσιότητα, την κοινή γνώμη και ιδιαιτέρως τους φοιτητές, σπουδαστές και την Πανεπιστημιακή Κοινότητα. Επιδιώκεται η ανάπτυξη μιας διαλεκτικής σχέσης αλληλεπίδρασης που αφορά στις εξελίξεις στην Εγγύς, Μέση και ευρύτερη Ανατολή και που είναι συναφείς με τα γεγονότα της καθημερινότητας, τα προβλήματα των κρατών, ζητήματα συγκρούσεων, εθνικών διενέξεων, θρησκευτικών αντιπαραθέσεων, προβλημάτων ειρήνης και δημοκρατίας, δικαιωμάτων και ελευθεριών.

Πληροφορίες: info@kans.gr, kans.panteion@gmail.com Ιστοσελίδα: www.kans.gr

Διεύθυνση: Τρικούπη 1 και Σάκη Καράγιωργα (από την πλευρά της οδού Λαγουμιτζή), Κτίριο ΔΕΣ.ΚΟΙ, Πάντειο Πανεπιστήμιο, Γραφείο Γ.9, Αθήνα, 17671.


Ινστιτούτο Διεθνών Οικονομικών Σχέσεων (Ι.Δ.Ο.Σ): Το Ι.Δ.Ο.Σ. είναι ένα ερευνητικό κέντρο που ιδρύθηκε το 1993 από τον Σύνδεσμο Ανωνύμων Εταιρειών και Ε.Π.Ε.. Οι κυριότεροι σκοποί του Ινστιτούτου είναι: Η διεξαγωγή έρευνας σχετικά με τα σημαντικότερα ζητήματα της διεθνούς οικονομίας και πολιτικής καθώς και των διεθνών οικονομικών σχέσεων της Ελλάδας. Η ανάπτυξη και ο εμπλουτισμός της δημόσιας συζήτησης μεταξύ των επιχειρηματικών, ακαδημαϊκών και πολιτικών κύκλων, η προαγωγή και η δημόσια προβολή θεμάτων σχετικών με τις διεθνείς οικονομικές σχέσεις σε συνάρτηση με τις πολιτικές εξελίξεις. Η προσφορά εξειδικευμένων πληροφοριών και συμβουλών σε ιδιωτικούς φορείς καθώς και σε δημόσιες υπηρεσίες που συντονίζουν τις εξωτερικές οικονομικές σχέσεις της Ελλάδας. Τα ερευνητικά προγράμματα του Ι.Δ.Ο.Σ. εστιάζονται κυρίως στους παρακάτω τομείς: την ανάλυση και τη διερεύνηση των στόχων και των προοπτικών της ελληνικής οικονομικής διπλωματίας και της διεθνούς πολιτικής οικονομίας. Στην ανεύρεση μεθόδων προώθησης των ελληνικών εξαγωγών και επενδύσεων στο εξωτερικό.  Στη μελέτη των οικονομικών σχέσεων και των προοπτικών συνεργασίας της Ελλάδας με τις χώρες των Βαλκανίων, της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης, της Μεσογείου, της Αφρικής και της Ασίας. Στη διερεύνηση του φαινομένου της παγκοσμιοποίησης και των διεθνών περιφερειακών συνεργασιών.

Ιστοσελίδα: idec/iier.gr Διεύθυνση: Πανεπιστημίου 16, Αθήνα 10673