Κέντρο Ανατολικών Σπουδών

για τον Πολιτισμό και την Επικοινωνία

Συνέβη σήμερα

Συνέβη σήμερα

Μεγεθύνσεις

Μεγεθύνσεις

ΚΑΝΣ στα ΜΜΕ

ΚΑΝΣ στα ΜΜΕ

Προσεγγίσεις

Προσεγγίσεις

Γεωπολιτική

Γεωπολιτική

Τουρκία και «Vision 2023»: Το στρατηγικό όραμα για την μετα–οθωμανική επέτειο και οι μεταρρυθμίσεις στην εκπαίδευση

Της Χριστίνας Σ. Φλάσκου ⃰ Ο Τούρκος πρόεδρος, Recep Tayyip Erdoğan, κατά τη διάρκεια ομιλίας του (10/11) για την 80η επέτειο ...

Περισσότερο

Επαναπροσέγγιση ΗΠΑ – Τουρκίας: Η αμοιβαία άρση των κυρώσεων κατά αξιωματούχων των δύο χωρών και η προσπάθεια αναθέρμανσης των διμερών σχέσεων

Της Χριστίνας Σ. Φλάσκου ⃰ Σε μια κίνηση καλής θελήσεως προχώρησαν οι πρόεδροι Donald Trump και Recep Tayyip Erdoğan, ανακοινώνοντας σχεδόν ...

Περισσότερο

Η παρουσία συμμαχικών δυνάμεων στην Ανμπάρ: Τα δεδομένα

Γράφει ο Μηνάς Λυριστής* Η έρημοςΑνμπάρ του Ιράκ, η οποία απελευθερώθηκε πριν από ένα χρόνο από το λεγόμενο “ισλαμικό κράτος”, παραμένει ...

Περισσότερο

Στροφή στην «Παλιά Τουρκία»; Η αμφιλεγόμενη δικαστική απόφαση και η επαναφορά του Όρκου στα σχολεία

Της Χριστίνας Σ. Φλάσκου ⃰ Η απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας για επαναφορά του Όρκου στα σχολεία της Τουρκίας έχει προκαλέσει ...

Περισσότερο

Ισλάμ και κρυπτονομίσματα: η ανάδυση μιας νέας ιδιόμορφης σχέσης;

Νικολάου Νικόλαος- Ερευνητής ΚΑΝΣ Η ανάδειξη των χρηματοοικονομικών ως κατευθυντήρια δύναμη του παγκοσμιοποιημένου οικονομικού συστήματος επηρέασε τις οικονομίες των ισλαμικών χωρών. ...

Περισσότερο

Share Button

Της Χριστίνας Σ. Φλάσκου ⃰

Το πολιτικό «θερμόμετρο» άρχισε να ανεβαίνει στη γειτονική Τουρκία λόγω των επερχόμενων κρίσιμων τοπικών εκλογών της 31ης Μαρτίου 2019, με υπό εξέλιξη διεργασίες για πιθανές κομματικές συμμαχίες, καθώς και για την ανάδειξη των υποψηφίων. Παρά, όμως, την αρχικά διαφαινόμενη επέκταση της συμμαχίας του κυβερνώντος κόμματος «Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης» (AKP)  με το Κόμμα Εθνικιστικού Κινήματος (MHP) και για τις προσεχείς τοπικές εκλογές, επήλθε ρήξη, με τον πρόεδρο του MHP να δηλώνει ότι το κόμμα του δεν θα προχωρήσει σε συνεργασία με το AKP και θα χαράξει τη δική του ανεξάρτητη πορεία στις εκλογές. Συνέχεια ανάγνωση

Λίγες ώρες πριν από την κατ’ ιδίαν συνάντηση των ηγετών των δύο κομμάτων,  Recep Tayyip Erdoğan και Devlet Bahçeli, στις 16 Οκτωβρίου, ο τελευταίος είχε εκφράσει την επιθυμία του για συνεργασία στη βάση της «Λαϊκής Συμμαχίας», την οποία και θεωρούσε αναπόφευκτη, προκειμένου να μην υπάρξει ο κίνδυνος επανέναρξης των συζητήσεων σχετικά με το σύστημα προεδρικής διακυβέρνησης. Παρ’ όλα αυτά δεν ξεπεράστηκαν τα βασικά σημεία τριβής που είναι το νομοσχέδιο για Αμνηστία και η επαναφορά του Όρκου στα σχολεία.

Ως εκ τούτου, ο Bahçeli ανακοίνωσε (23/10) στην κοινοβουλευτική του ομάδα ότι δεν θα υπάρξει συνεργασία με το AKP, δηλώνοντας «θα καταρτίσουμε το δικό μας σχέδιο για τις τοπικές εκλογές. Αποχωρούμε από το αίτημά μας για συμμαχία… Καμία συμμαχία δεν μπορεί να επιβιώσει αν ένα κόμμα εξαναγκάζεται να οπισθοχωρήσει (σ.σ. από τις πολιτικές του)»[1]. Ο Erdoğan, από την πλευρά του, ξεκαθάρισε ότι στο πλαίσιο του υφιστάμενου  προεδρικού συστήματος, η σύναψη συμμαχιών δεν σημαίνει απαραίτητα και συμφωνία σε όλα τα θέματα. «Το AKP και το MHP είναι διαφορετικά κόμματα», υπονοώντας ότι μπορούν να έχουν τις δικές τους διαφορετικές απόψεις.

Η αναγκαιότητα των συμμαχιών στο πολιτικό σκηνικό της Τουρκίας φαίνεται όχι μόνο από τις δηλώσεις Erdoğan και Bahçeli ότι η «Λαϊκή Συμμαχία» λειτούργησε προς όφελος της χώρας, αλλά και στο ότι ο τελευταίος διευκρίνισε  ότι η συμμαχία αυτή θα εξακολουθήσει να υπάρχει παρά το γεγονός ότι δεν θα συνεργαστούν τα δύο κόμματα στις τοπικές εκλογές[2].

Σημειώνεται ότι η «Λαϊκή Συμμαχία» σχηματίστηκε ενόψει των κοινοβουλευτικών και προεδρικών εκλογών της 24ης Ιουνίου, όπου το MHP υποστήριξε την προεδρική υποψηφιότητα Erdoğan, ενώ παράλληλα τα δύο κόμματα είχαν συνεργαστεί και στο δημοψήφισμα του Απριλίου 2017 για την αναθεώρηση του Συντάγματος. Με τη «Λαϊκή Συμμαχία» ενισχύθηκε η κρατική ισχύς και εμποδίστηκε η πολιτική πόλωση με βάση τον αντι-Ερντογανισμό, ενώ ταυτόχρονα «υποχρεώθηκαν» τα κόμματα της αντιπολίτευσης να σχηματίσουν την «Εθνική Συμμαχία». Κατά συνέπεια, από τις εκλογές της 24ης  Ιουνίου προέκυψαν δύο μεγάλες ομάδες και το HDP (Δημοκρατικό Κόμμα των Λαών -Αριστερό πολιτικό κόμμα που συγκροτήθηκε κυρίως από Κούρδους)[3].

Ο Erdoğan, λοιπόν, πρέπει να αντιμετωπίσει και ξεπεράσει το σκόπελο της κρισιμότητας των επικείμενων τοπικών εκλογών, θέτοντας επιπρόσθετα ως στόχους τη «στεγανοποίηση» του νέου τρόπου διακυβέρνησης και την επανάκαμψη της δημοτικότητάς του, η οποία βασιζόταν και στην ευημερία της Τουρκίας που το τελευταίο χρονικό διάστημα επλήγη από την οικονομική κρίση.

Σύμφωνα με τον Atilla Yeşilada[4] η αντιπολίτευση θα προσπαθήσει να εκμεταλλευθεί την οικονομική κρίση, που αποτελεί την «Αχίλλειο Πτέρνα» του Erdoğan. Ακόμη και αν η ίδια δεν τα καταφέρει, η «τιμωρία» Erdoğan θα έρθει από τους ίδιους τους ψηφοφόρους που τον υποστήριξαν στις εκλογές του Ιουνίου, εφόσον συνεχιστεί η οικονομική κρίση[5].

Το διακύβευμα των τοπικών εκλογών καταδεικνύεται και από προηγούμενες δηλώσεις Bahçeli, σύμφωνα με τον οποίο το αποτέλεσμά τους θα πρέπει να εδραιώσει το νέο σύστημα διακυβέρνησης και να εγγυηθεί το μέλλον της Τουρκίας, αποτρέποντας όσους εποφθαλμιούν μια νέα πολιτική κρίση[6].

Επομένως, αν και οι προεδρικές και κοινοβουλευτικές εκλογές της 24ης  Ιουνίου εξασφάλισαν πολιτική σταθερότητα για τα επόμενα πέντε χρόνια (2023), το ποιο πολιτικό κόμμα θα υπερισχύσει σε Κων/πολη, Άγκυρα, Σμύρνη και σε άλλες μεγάλες πόλεις είναι πολύ σημαντικό, δεδομένου ότι το αποτέλεσμα των εκλογών θα μπορούσε να προκαλέσει νέες τάσεις, γι ‘ αυτό και όλα τα κόμματα της αντιπολίτευσης είναι βέβαιο ότι θα επιχειρήσουν κάθε δυνατή προσπάθεια για να κερδίσουν. Μέρος των προσπαθειών αυτών είναι ο σχηματισμός συμμαχιών και η αναζήτηση δημοφιλών στο λαό υποψηφίων[7].

O στόχος είναι σαφής, να διασφαλιστεί το νέο σύστημα διακυβέρνησης από προβλήματα που θα προκληθούν από μια απροσδόκητη απώλεια στις μητροπολιτικές περιοχές, καθώς και να εμποδιστεί η επικράτηση του HDP σε περιοχές που επί του παρόντος έχουν επικρατήσει ανεξάρτητοι[8].

Υπενθυμίζεται ότι στις προηγούμενες τοπικές εκλογές (2014), το AKP είχε επικρατήσει στους δήμους των 48 από τις 81 επαρχίες, ενώ σύμφωνα με τον Mehmet Özhaseki (σ.σ. αναπληρωτής πρόεδρος του AKP) στόχος του κόμματος για τις επερχόμενες εκλογές είναι η επικράτησή του σε τουλάχιστον 20 ακόμη επαρχίες[9].

Έχοντας κατά νου όλα τα ανωτέρω και μιλώντας σε εκδήλωση των γυναικών μελών του AKP στην Άγκυρα (22/10), ο Erdoğan επιχείρησε να τις συσπειρώσει λέγοντας ότι οκτώ μόνο γυναίκες δήμαρχοι του AKP στη χώρα δεν είναι ένας ικανοποιητικός αριθμός. «Η επιθυμία μας είναι να αντικατοπτρίσουμε μια αναλογική εικόνα… Μια πολιτική που αγνοεί, περιθωριοποιεί ή σπαταλά τις δυνατότητες και τη δύναμη των γυναικών δεν έχει καμία πιθανότητα στην Τουρκία».

Ταυτόχρονα, και λαμβάνοντας υπόψη τη δυσφορία που επικρατεί στο εσωτερικό της Αξιωματικής Αντιπολίτευσης (CHP – Ρεπουμπλικανικό Λαϊκό κόμμα) έναντι του αρχηγού της, εξαπέλυσε σκληρή επίθεση κατά του Kemal Kılıçdaroğlu λέγοντας ότι αυτός αποτελεί πρόβλημα όχι μόνο για το έθνος, αλλά και για το ίδιο το CHP. Παράλληλα, προέβλεψε ότι οι τοπικές εκλογές του Μαρτίου 2019 μπορεί να αποβούν μοιραίες για το CHP, εφόσον συνεχίσει να ηγείται αυτού ο Kılıçdaroğlu[10].

Από την πλευρά του, ο Kılıçdaroğlu, εμφανίστηκε αισιόδοξος (12/10) ότι το κόμμα του θα επικρατήσει στις δύο κρίσιμες μητροπόλεις της Τουρκίας, την Κων/πολη και την Άγκυρα, δηλώνοντας κατά τη διάρκεια ομιλίας του σε δημάρχους του κόμματος ότι «έχουμε σημαντικούς στόχους για τις τοπικές εκλογές. Θα κερδίσουμε σε Balıkesir, Uşak, Denizli, Antalya, Mersin, Adana, Ankara και Istanbul». Αναφερόμενος δε σε πιθανές συμμαχίες, ο Kılıçdaroğlu ξεκαθάρισε ότι η μοναδική συμμαχία που θα έχει το CHP θα είναι «με τους πολίτες που τόσα χρόνια ψήφιζαν το AKP»[11]. Παρ’ όλα αυτά, είναι πιθανό τελικά να επιδιώξει το CHP συνεργασία με το IP (Καλό κόμμα) της Meral Akşener, ενώ αξιωματούχοι του κόμματος υπαινίχθηκαν μια ανεπίσημη συμμαχία με το HDP. Αν κάτι τέτοιο, βέβαια, συμβεί τότε θα υπάρξει ισχυρή αντίδραση τόσο από το IP, όσο και από το εσωτερικό του κόμματος.

 

Τι δείχνουν οι δημοσκοπήσεις

Μια πρόσφατη δημοσκόπηση του Objective Research Center  που έλαβε χώρα στην Κων/πολη από 7 – 13 Οκτωβρίου σε ένα δείγμα  5.186 πολιτών, έδειξε ότι το AKP καταλαμβάνει την πρώτη θέση με 32,4%, ενώ ακολουθούν CHP  23,9%, MHP 15,7%, HDP 5,1%, IP 2,4%, ενώ το 20% ήταν αναποφάσιστοι[12].

Σύμφωνα με τον πρόεδρο του Eurasia Public Opinion Research Centre (AKAM), Kemal Özkiraz, η «αιμορραγία» του AKP θα συνεχιστεί σε ψήφους και στις επερχόμενες τοπικές εκλογές και θα υποστεί μεγάλες απώλειες. Η διαρροή αυτή σε ψήφους θα διοχετευθεί σε MHP και CHP, καθώς το AKP έχει χάσει την επαφή του με την κοινωνία και έχει μετατραπεί σε ένα περισσότερο κρατικό και γραφειοκρατικό κόμμα. Παράλληλα, η διαφορά μεταξύ των δύο κομμάτων θα μειωθεί, με το AKP να συγκεντρώνει 38% και το CHP 33%. Με άλλα λόγια, δεν είναι το CHP που αποκτά μια νέα δυναμική, αλλά το AKP που χάνει τη δική του. Ενδεικτικό παράδειγμα είναι ότι, ενώ πριν δέκα χρόνια το 70% των πολιτών δήλωναν ότι δεν επρόκειτο με τίποτα να ψηφίσουν CHP, στις μέρες μας το ποσοστό αυτό έχει μειωθεί σε 30 – 40%[13].

Ο δρόμος, βέβαια, μέχρι τις εκλογές είναι ακόμη αρκετός και οι παράγοντες που θα επιδράσουν στο αποτέλεσμα μεταβλητοί, ενώ ιδιαίτερο ενδιαφέρον θα έχουν  οι επόμενες κινήσεις των αρχηγών κομμάτων και κυρίως του Erdoğan.

Ακολουθούν πίνακες με τα ποσοστά που συγκεντρώνουν τα κόμματα στα τρία βασικά μητροπολιτικά κέντρα, με βάση δημοσκόπηση (σ.σ. προσωπικές συνεντεύξεις) που έλαβε χώρα από 7 – 13 Σεπτεμβρίου σε ένα δείγμα 4.200 πολιτών[14].

 

⃰ Η Χριστίνα Σ. Φλάσκου είναι πτυχιούχος Πολιτικής Επιστήμης & Ιστορίας, κάτοχος Μεταπτυχιακού Τίτλου Διεθνών & Ευρωπαϊκών Σπουδών με ειδίκευση στις Διεθνείς Σχέσεις & Στρατηγικές Σπουδές, επικεφαλής της έρευνας «Τουρκία και Συριακή κρίση» στο Ινστιτούτο Διεθνών Οικονομικών Σχέσεων, Αρθρογράφος έντυπου και διαδικτυακού Τύπου

[1] «MHP says it will not ally with Erdoğan’s AKP for Turkey’s local polls», Hurriyet Daily News, 23/10/18, http://www.hurriyetdailynews.com/mhp-says-it-will-not-ally-with-erdogans-akp-for-turkeys-local-polls-138179

[2]«AK Party, MHP no longer seeking alliance in local elections», Daily Sabah, 23/10/18, https://www.dailysabah.com/elections/2018/10/23/ak-party-mhp-no-longer-seeking-alliance-in-local-elections

[3]Burhanettin Duran, «Turkey looking ahead to municipal elections», SETA, 18/9/18, https://www.setav.org/en/turkey-looking-ahead-to-municipal-elections/

[4]Ο Atilla Yeşilada είναι αναλυτής, με έδρα στην Κωνσταντινούπολη,  για την Global Source Partners.

[5]Zia Weise, «Turkey’s Erdoğan digs in as currency tumbles», Politico, 13/8/18, https://www.politico.eu/article/turkey-erdogan-trump-fight-lira-digs-in-currency-crises/

[6]«AKP, MHP leaders meet for alliance in local polls», Hurriyet Daily News, 16/10/18, http://www.hurriyetdailynews.com/akp-mhp-leaders-meet-for-alliance-in-local-polls-137947

[7]Burhanettin Duran, «Turkey looking ahead to municipal elections», op.cit

[8]Ibid

[9]«AK Party aims to win more provinces in local elections», Daily Sabah, 1/10/18, https://www.dailysabah.com/elections/2018/10/02/ak-party-aims-to-win-more-provinces-in-local-elections

[10]«Local polls may bring end of Turkey’s main opposition: Erdoğan», Hurriyet Daily News, 22/10/18, http://www.hurriyetdailynews.com/local-polls-may-bring-end-of-turkeys-main-opposition-erdogan-138163

[11]«CHP leader vows to win Ankara, Istanbul in local elections», Hurriyet Daily News, 12/10/18, http://www.hurriyetdailynews.com/chp-leader-vows-to-win-ankara-istanbul-in-local-elections-137815

[12]«Nomination race for Istanbul heats up in CHP», Daily Sabah, 17/10/18, https://www.dailysabah.com/elections/2018/10/17/nomination-race-for-istanbul-heats-up-in-chp

[13]«AKP to suffer greatest loss in Turkey’s 2019 local elections, says pollster», Ahval News, 20/10/18, https://ahvalnews.com/local-elections/akp-suffer-greatest-loss-turkeys-2019-local-elections-says-pollster

[14]«Mart 2019 yerel seçimleri seçmen tercihleri araştirmasi», ORC, https://orcarastirma.com.tr

Share Button

Της Χριστίνας Σ. Φλάσκου ⃰

 Η υπόθεση Brunson, που αναδείχθηκε το τελευταίο χρονικό διάστημα ως μείζον ζήτημα στη διπλωματική διαμάχη Τουρκίας – ΗΠΑ, εξελίχθηκε σε προσωπική αντιπαράθεση των δύο ηγετών, Recep Tayyip Erdogan – Donald Trump, με αλληλοκατηγορίες και σημαντικές οικονομικές κυρώσεις. Στην πραγματικότητα, όμως, ο πάστορας βρέθηκε στο επίκεντρο της σύγκρουσης και χρησιμοποιήθηκε ως «πιόνι» σε ένα υπό εξέλιξη διπλωματικό παιχνίδι στη βάση των διαρραγεισών σχέσεων των δύο χωρών, προκαλώντας αβεβαιότητα για το κατά πόσο τελικά η απελευθέρωση Brunson θα δώσει ώθηση για ουσιαστική εξομάλυνση των σχέσεών τους.

Η ανωτέρω αβεβαιότητα έγκειται στο γεγονός ότι το διακύβευμα της κλιμάκωσης της αντιπαράθεσης Erdogan – Trump εδράζεται σε άλλες βαθύτερες αιτίες. Το προφανές, βέβαια, είναι ότι και οι δύο ηγέτες ήθελαν να περισώσουν το γόητρό τους, ενώ παράλληλα παρατηρείται απόκλιση στις στρατηγικές επιδιώξεις και τα συμφέροντα των δύο χωρών. Συνέχεια ανάγνωση

Από τη μία πλευρά, ο Τούρκος πρόεδρος που επιδιώκει να αφήσει ένα ισάξιο, αν όχι και ανώτερο, στίγμα από αυτό του Mustafa Kemal Atatürk στην ιστορία της Τουρκικής Δημοκρατίας, ακολούθησε μια άκαμπτη και ανυποχώρητη στάση (σ.σ. μέχρι ενός σημείου) στην υπόθεση Brunson, δείχνοντας ότι δεν υπάρχει καμία βούληση να υποκύψει στις απειλές και στα τελεσίγραφα Trump, προσπαθώντας παράλληλα να λειτουργήσει ως μια μεγάλη «νέο -οθωμανική» περιφερειακή δύναμη με ρόλο και λόγο στις τρέχουσες εξελίξεις. Ο απώτερος, όμως, στόχος του ήταν να χρησιμοποιήσει την κράτηση Brunson ως διπλωματικό «χαρτί» ώστε να ασκήσει πίεση για μια ενδεχόμενη ανταλλαγή με τον Ιεροκήρυκα Fethullah Gülen.

Από την άλλη πλευρά, ο πρόεδρος των ΗΠΑ Donald Trump, που στήριξε την προεκλογική του εκστρατεία στο «όραμα» “η Αμερική να ξαναγίνει μεγάλη”, καθώς και στην υπόσχεση ότι “οι πολιτικές του επιλογές θα προστατεύουν πρώτα και πάνω από όλα τα συμφέροντα των Αμερικανών πολιτών”, επιδίωξε με σθένος την αποφυλάκιση του Andrew Brunson φτάνοντας ακόμη και στο σημείο του οικονομικού «πολέμου» με την Τουρκία, στέλνοντας ταυτόχρονα ένα σαφές μήνυμα «κυριαρχίας».

Το γεγονός ότι δόθηκε ιδιαίτερη βαρύτητα στην υπόθεση Brunson, την οποία ο Trump την χαρακτήρισε ως «ομηρία», οφείλεται κυρίως στις επικείμενες κρίσιμες ενδιάμεσες εκλογές της 6ης Νοεμβρίου, όπου θα κριθεί ποιο από τα δύο μεγάλα κόμματα θα έχει υπό τον έλεγχό του το Κογκρέσο, ή με άλλα λόγια αν οι Ρεπουμπλικάνοι διατηρήσουν την πλειοψηφία τους σε αυτό. Οι Ευαγγελιστές Χριστιανοί, που ανέρχονται σε 55 – 60 εκατομμύρια στις ΗΠΑ, αποτελούν ένα μεγάλο μέρος της εκλογικής βάσης του Trump. Η αποφυλάκιση Brunson, λοιπόν, δίνει νέα ώθηση στον Trump ώστε να πείσει τους Χριστιανούς ψηφοφόρους να υποστηρίξουν τους Ρεπουμπλικάνους υποψήφιους. Δεν είναι, άλλωστε, τυχαίο ότι ο Trump υποδεχόμενος τον Αμερικανό πάστορα στο οβάλ γραφείο του είπε επί λέξει «είσαι πολύ σημαντικός για μας».

Υπενθυμίζεται ότι ο 50χρονος Andrew Brunson, που κρατείτο για δύο περίπου χρόνια πριν αποφασιστεί ο κατ’ οίκον περιορισμός του στις 25 Ιουλίου 2018 για λόγους υγείας, απελευθερώθηκε μετά από απόφαση του 2ου Ποινικού Δικαστηρίου που συνεδρίασε στη Σμύρνη  στις 12 Οκτωβρίου 2018. Επρόκειτο για την τέταρτη ακρόαση, ενώ οι μάρτυρες κατηγορίας άλλαξαν τις καταθέσεις τους. Ο πάστορας συνελήφθη τον Οκτώβριο 2016, κατά τη διάρκεια των εκκαθαρίσεων που ακολούθησαν το αποτυχημένο πραξικόπημα της 15ης Ιουλίου 2016, με τις κατηγορίες για διασύνδεση με το PKK και το δίκτυο του Gülen. Σημειώνεται, επίσης, ότι αν και το δικαστήριο επέβαλε στον Brunson έκτιση ποινής φυλάκισης τριών ετών, ενός μηνός και 15 ημερών, ήρθη  ο κατ’ οίκον περιορισμός και η απαγόρευση εξόδου από τη χώρα και τελικά αφέθηκε ελεύθερος καθώς θεωρήθηκε ότι ο χρόνος της ποινής καλύφθηκε από τη διάρκεια προφυλάκισής του.

Εξομάλυνση σχέσεων Τουρκίας – ΗΠΑ μετά την αποφυλάκιση Brunson;

Το βασικό ερώτημα που τίθεται είναι το κατά πόσο η απελευθέρωση Brunson θα αποτελέσει εφαλτήριο για ουσιαστική αποκατάσταση των σχέσεων Τουρκίας – ΗΠΑ.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει ότι αν και ο Trump το Σάββατο (13/10) ευχαρίστησε, μέσω Twitter, προσωπικά τον Erdogan για την αποφυλάκιση Brunson, έσπευσε να διαψεύσει τα όσα ακούγονται περί μυστικής συμφωνίας με την Τουρκία για χαλάρωση των κυρώσεων (σ.σ. το NBC News και η The Washington Post είχαν αναφερθεί σε συμφωνία στις 11/10), τονίζοντας ότι δεν κάνει συμφωνίες για ομήρους και ότι η αποφυλάκιση μπορεί να οδηγήσει σε καλές ακόμη και εξαιρετικές σχέσεις με την Τουρκία.

Παρ’ όλα αυτά υπάρχουν ριζικά αντίθετες πολιτικές και συμφέροντα των δύο χωρών που καθιστούν ιδιαίτερα δύσκολη την ουσιαστική αποκλιμάκωση της έντασης.

Η στήριξη των ΗΠΑ στους Κούρδους μαχητές της βόρειας Συρίας, το άνοιγμα της Άγκυρας (σ.σ. μέλους του ΝΑΤΟ) στη Ρωσία και το Ιράν και η απόφαση για αγορά του αντιαεροπορικού πυραυλικού συστήματος S-400, η φυλάκιση στις ΗΠΑ του Mehmet Hakan Atilla, στελέχους της τουρκικής κρατικής τράπεζας Halkbank, που δικαζόταν με την κατηγορία ότι παραβίασε το εμπάργκο σε βάρος του Ιράν, η κράτηση και άλλων Αμερικανών πολιτών και προσωπικού του State Department που εργάζονταν στην Τουρκία, καθώς και η αντιαμερικανική και αντιδυτική ρητορική του Erdogan είναι ορισμένα από τα «αγκάθια» στις σχέσεις των δύο χωρών. Ο Erdogan, μάλιστα, έχει χαρακτηρίσει την απόφαση φυλάκισης του Atilla ως πολιτική επίθεση στην κυβέρνησή του, ενώ ο Αμερικανός ΥΠΕΞ Mike Pompeo, μετά την αποφυλάκιση Brunson, ζήτησε να «απελευθερωθούν γρήγορα» και οι άλλοι Αμερικανοί πολίτες που βρίσκονται στις τουρκικές φυλακές, δηλώνοντας «…ο Αμερικανός πρόεδρος και το State Department συνεχίζουν να εργάζονται σκληρά για την επιστροφή στην πατρίδα όλων των Αμερικανών ομήρων και όσων αδίκως βρίσκονται φυλακισμένοι και υπό κράτηση».

Όπως αναφέρεται στο Middle East Eye «μετά την απελευθέρωση Brunson ήρθε η ώρα να αντιμετωπίσουν οι δύο χώρες τις πραγματικές διαφορές τους που δεν είναι άλλες από τον έλεγχο του Manbij και το “καυτό” θέμα της αγοράς των S-400».

Συγκεκριμένα, το Manbij έχει αποτελέσει την πηγή έντασης μεταξύ των δύο χωρών από το 2016, όταν οι Συριακές Δημοκρατικές Δυνάμεις (SDF), υπό την ηγεσία των Κούρδων του YPG, ανέλαβαν τον έλεγχο της πόλης με την υποστήριξη των Αμερικανικών δυνάμεων.

Ταυτόχρονα και παρά τις αντιδράσεις των συμμάχων του ΝΑΤΟ, η Τουρκία αποφάσισε τον Σεπτέμβριο 2017 να αγοράσει τους S-400, προκαλώντας ανησυχίες στις ΗΠΑ, δεδομένου ότι αυτά τα συστήματα είναι ικανά να στοχοποιήσουν και να καταρρίψουν την πλειοψηφία των ΝΑΤΟϊκών πυραύλων, ενώ η Ρωσία θα μπορούσε να συλλέξει πληροφορίες για την τεχνολογία των αμερικανικών α/φών F-35. Επιπρόσθετα, ανησυχία επικρατεί στην Τουρκία ότι πιθανή επέκταση των αμερικανικών κυρώσεων λόγω της αγοράς των S-400, θα μπορούσε να επιδράσει αρνητικά στις δυνατότητες του Τουρκικού Στρατού, δεδομένου ότι τα βαρέα όπλα που χρησιμοποιεί στη Συρία είναι αμερικανικής προέλευσης[1].

Σύμφωνα, όμως, με την «The Jerusalem Post» η απελευθέρωση Brunson θα μπορούσε να βελτιώσει τις σχέσεις των δύο χωρών και μάλιστα σε κομβικό χρονικό  σημείο καθώς μπορεί να συνδεθεί με την πίεση που ασκεί η Τουρκία στο Ριάντ για να δώσει απαντήσεις σχετικά με την εξαφάνιση του Σαουδάραβα δημοσιογράφου Jamal Khashoggi στις 2 Οκτωβρίου[2].

Υπάρχει «νικητής» στη διαμάχη ErdoganTrump;

Όπως αναφέρει ο Ilhan Tanir[3] η απελευθέρωση Brunson δεν είχε κανένα θετικό αντίκτυπο για τον Erdogan, καθώς έπληξε σοβαρά την αξιοπιστία του ίδιου και της κυβέρνησής του.

Πρώτα απ’ όλα, η κράτηση Brunson «χαρακτήρισε» τη διακυβέρνηση Erdogan ως ένα καθεστώς που «κρατά και χρησιμοποιεί ομήρους», ενώ παράλληλα εξομοιώνεται με καθεστώτα όπως της Βόρειας Κορέας και του Ιράν που έχουν απομονωθεί από τη διεθνή κοινότητα.

Το δεύτερο σημείο είναι ότι η υπόθεση Brunson έπληξε σοβαρά την τουρκική οικονομία, καθώς τον Αύγουστο 2018 η τουρκική λίρα είχε υποχωρήσει έναντι του δολαρίου περισσότερο από 35% της αξίας της από τις αρχές τους έτους (7 λίρες/δολάριο). Παρά τα μέτρα που έλαβε ο Erdogan, ακόμη και μετά την απελευθέρωση Brunson, δεν φαίνεται να έχουν πεισθεί οι αγορές, με τους επενδυτές να δείχνουν ακόμη ανήσυχοι για την πορεία της οικονομίας της χώρας, ενώ παράλληλα και σύμφωνα με τον Timothy Ash[4] η Τουρκία αναμένεται να φτάσει στα όρια της μέσα σε έξι μήνες το πολύ. Η απελευθέρωση λοιπόν Brunson, τουλάχιστον προς το παρόν, δεν είχε αξιόλογη θετική επίδραση στην οικονομία της. Άλλωστε, τόσο τα κανάλια όσο και ο Τύπος που πρόσκεινται στο κυβερνών κόμμα (AKP) συνέχισαν να κατηγορούν τον πάστορα ως «πράκτορα» και να θεωρούν Trump και ΗΠΑ εχθρούς (12/10).

Τρίτον, σύμφωνα με τον Henri Barkey[5] η κράτηση Brunson ανέδειξε τη «μεροληψία του δικαστικού συστήματος της Τουρκίας» με αίολες κατηγορίες που βασίζονταν  σε μυστικές μαρτυρίες. Αν λάβει, μάλιστα, κάποιος υπόψη τους διωγμούς και τις μαζικές εκκαθαρίσεις σε όλους τους τομείς, που έγιναν μετά το αποτυχημένο πραξικόπημα της 15ης Ιουλίου με την αιτιολογία των Γκιουλενιστών, κανένας δεν μπορούσε να πιστέψει το κατηγορητήριο κατά του Brunson.

Τέλος, αν και η απελευθέρωση Brunson μπορεί να οδηγήσει σε μια βραχυπρόθεσμη «ανακωχή» στη διπλωματική διαμάχη των δύο χωρών και σε μια σχετική ανακούφιση της τουρκικής αγοράς που έχει ανάγκη από σταθερότητα, το σημείο «κλειδί» είναι οι αρχές Νοεμβρίου όπου λήγει το αμερικανικό εμπάργκο στο Ιράν και όπου τίθεται το ερώτημα αν θα συνεχιστεί αυτή η βελτίωση των σχέσεων[6].

Προς το παρόν φαίνεται να μην συντρέχουν λόγοι που να προκαλούν αισιοδοξία για μια ουσιαστική βελτίωση των σχέσεων των δύο χωρών.

 

⃰ Η Χριστίνα Σ. Φλάσκου είναι πτυχιούχος Πολιτικής Επιστήμης & Ιστορίας, κάτοχος Μεταπτυχιακού Τίτλου Διεθνών & Ευρωπαϊκών Σπουδών με ειδίκευση στις Διεθνείς Σχέσεις & Στρατηγικές Σπουδές, επικεφαλής της έρευνας «Τουρκία και Συριακή κρίση» στο Ινστιτούτο Διεθνών Οικονομικών Σχέσεων, Αρθρογράφος έντυπου και διαδικτυακού Τύπου

[1] Ece Goksedef, «With Brunson out of jail, US-Turkey relations still face two major hurdles», Middle East Eye, 12/10/2018, https://www.middleeasteye.net/news/brunson-issue-solved-whats-next-434326329

[2] Seth J. Frantzman, «Detained U.S. pastor wins day in court in Turkey», The Jerusalem Post, 12/10/2018,  https://www.jpost.com/International/Detained-US-pastor-wins-day-in-court-in-Turkey-569276

[3] Ο Ilhan Tanir είναι δημοσιογράφος και αναλυτής στην Ουάσιγκτον που έχει καλύψει θέματα πολιτικής των ΗΠΑ και αμερικανοτουρκικές σχέσεις για λογαριασμό τουρκικών εφημερίδων για πάνω από μια δεκαετία

[4] Ο Timothy Ash είναι ανώτερος στρατηγικός αναλυτής των αναδυόμενων αγορών στη Blue Bay Asset Management στο Λονδίνο

[5] Ο Henri Barkey είναι καθηγητής Διεθνών Σχέσεων στο Πανεπιστήμιο Lehigh και από τα ανώτερα μέλη του Council on Foreign Relations για τη Μέση Ανατολή

[6] Ilhan Tanir, «Nine outcomes of Brunson’s release – none of which are positive for Erdoğan», Ahvalnews, 13/10/2018, https://ahvalnews.com/andrew-brunson/nine-outcomes-brunsons-release-none-which-are-positive-erdogan

Share Button

Νικόλας Νικολάου

Το Ισραήλ είναι ένα κράτος το οποίο εβρισκόμενο σε μια περιοχή με λίγους πόρους και περικυκλωμένο από εχθρούς κατάφερε όχι μόνο να επιβιώσει, αλλά και να αναπτυχθεί οικονομικά. Παρόλο που η οικονομία του ανθίζει, υπάρχουν σοβαρές προκλήσεις που θα απασχολήσουν τη κυβέρνηση Νετανιάχου.

Ο ρυθμός ανάπτυξης του Ισραήλ φτάνει στο 3,5% του ΑΕΠ και η χώρα έχει μετατραπεί σε «κολοσσό» επενδυτικής δραστηριότητας. Δεν είναι τυχαίο που αποκαλείται αλλιώς και «έθνος των start up». Η επιχειρηματικότητα αποφέρει σημαντικά έσοδα στα δημόσια ταμεία, ενώ ο τεχνολογικός τομέας είναι από τους πιο προηγμένους παγκοσμίως. Τα παραπάνω, σε συνδυασμό με το ότι η κυβέρνηση πέτυχε να ανταπεξέλθει στη παγκόσμια οικονομική κρίση που ξέσπασε το 2008 με τις κατάλληλες ενέργειες, προσδίδουν στη μεσανατολική χώρα ιδιαίτερο κύρος. Συνεπώς, το μέλλον δεν μπορεί παρά να  προμηνύεται ευοίωνο. Συνέχεια ανάγνωση

Ωστόσο, παρά τις όποιες θετικές προβλέψεις, η οικονομία της χώρας αντιμετωπίζει προκλήσεις. Αρχικά, η θέση της αραβικής μειονότητας έχει βελτιωθεί σε σχέση με το παρελθόν. Λαμβάνει το ίδιο επίπεδο εκπαίδευσης με τους Ισραηλινούς Εβραίους, έχει αποκτήσει μεγαλύτερη συνοχή και, συνεπώς, μπορεί να διεκδικεί πιο δυναμικά. Δεδομένου του ότι ο αριθμός των Ισραηλινών Αράβων αυξάνεται και τείνει στο μέλλον να ξεπεράσει εκείνον των Ισραηλινών Εβραίων, η κυβέρνηση βρίσκεται ενώπιον ενός διλήμματος. Αφενός, η ενισχυμένη θέση των Αράβων μπορεί να αποτελέσει απειλή για τα ισραηλινά συμφέροντα, αφού τυχόν περιθωριοποίηση τους δύναται να γεννήσει ριζοσπαστικές τάσεις. Αφετέρου, τυχόν ενσωμάτωσή τους στον εθνικό κοινωνικό κορμό θα ωφελήσει την οικονομία, αλλά ίσως εξοβελίσει τους Ισραηλινούς Εβραίους από την αγορά εργασίας. Συνεπώς, η μοίρα της αραβικής μειονότητας θα απασχολήσει ιδιαίτερα τις ισραηλινές αρχές.

Ακόμα μια πρόκληση αφορά την αντιπροσώπευση των δύο φύλων στην αγορά εργασίας και στο εκπαιδευτικό σύστημα. Ο γυναικείος πληθυσμός είναι πιο μικρός από τον αντίστοιχο ανδρικό κάτι που δημιουργεί προβλήματα. Οι γυναίκες μπορούν να συμβάλλουν σημαντικά στην συνέχιση της οικονομικής ανάπτυξης. Η υπό-αντιπροσώπευσή τους δεν ωφελεί. Ήδη έχουν γίνει κινήσεις για τη βελτίωση αυτής της κατάστασης. Όμως, απαιτούνται μεγάλες προσπάθειες ακόμα για να αλλάξει αυτό.

Επιπρόσθετο ζήτημα είναι και η κατάσταση στα παλαιστινιακά εδάφη. Τόσο η Λωρίδα της Γάζας όσο και η Δυτική Όχθη αντιμετωπίζουν σοβαρά οικονομικά προβλήματα. Ιδίως στη Γάζα, η ανεργία ξεπερνάει το 50% και ο αποκλεισμός που έχει επιβληθεί από τον ισραηλινό στρατό εμποδίζει τη ροή ανθρώπων και εμπορευμάτων. Η υποβάθμιση του βιοτικού επιπέδου των Παλαιστινίων οδηγεί σε ριζοσπαστικοποίηση. Παλαιστίνιοι μαχητές πολύ συχνά πλήττουν το έδαφος του Ισραήλ, προκαλώντας κλίμα ανασφάλειας. Αναφορικά με τη Δυτική Όχθη, οι οικισμοί που κατασκευάζονται εμποδίζουν τη μετακίνηση εργαζομένων και προκαλούν διαταραχή του εμπορίου. Εξαιτίας του κλίματος ανασφάλειας και της έντασης που επικρατεί, το Τελ Αβίβ καλείται είτε να βοηθήσει τους Παλαιστινίους αίροντας τον αποκλεισμό και χρηματοδοτώντας τη Φατάχ με βάση το διεθνές δίκαιο είτε να συνεχίσει τη σκληρή πολιτική του παρατείνοντας την ένταση. Ο υπουργός οικονομικών Μοσέ Καλόν φαίνεται ότι έχει αντιληφθεί τη σύνδεση οικονομίας-ειρήνης και προσπαθεί από κοινού με Η.Π.Α. και Ε.Ε. να ενισχύσει τη θέση των Παλαιστινίων. Είναι εμφανές ότι η αναταραχή που επικρατεί στη Μέση Ανατολή επηρεάζει την οικονομική φήμη του εβραϊκού κράτους. Η συζήτηση για αναπτυξιακή συνεργασία Ισραηλινών- Παλαιστινίων, βέβαια, είναι συνυφασμένη με τη πρόοδο των μεταξύ τους διαπραγματεύσεων.

Η ισραηλινή κυβέρνηση θα αναγκαστεί να προσέξει και τις διεθνείς οικονομικές συνεργασίες της. Πιο συγκεκριμένα, η Κίνα εντείνει την επενδυτική της δραστηριότητα στη χώρα. Ήδη έχει αγοράσει ισραηλινές εταιρείες, ενώ θεωρεί το Ισραήλ κόμβο για τον θαλάσσιο «Δρόμο του Μεταξιού». Δεν είναι τυχαίο που κινεζική επιχείρηση θα αναλάβει τη διαχείριση του νέου ιδιωτικού λιμένα στη Χάϊφα. Μάλιστα, ζητήματα ασφάλειας εγείρονται διότι στο λιμάνι της πόλης αγκυροβολούν πλοία του πολεμικού ναυτικού των Η.Π.Α.. Ο κίνδυνος διενέργειας κατασκοπείας από τη Κίνα σε βάρος των Ηνωμένων Πολιτειών είναι υπαρκτός. Η κυβέρνηση Νετανιάχου, συνεπώς, καλείται να αντιμετωπίσει τη κινεζική οικονομική διείσδυση με τρόπο που να μην ψυχράνει τις σχέσεις της με το Πεκίνο και την Ουάσινγκτον.

Εκτός από τη Κίνα, το Ισραήλ μεριμνεί και για τη διατήρηση της σταθερότητας στην ανατολική Μεσόγειο. Τα κοιτάσματα «Ταμάρ» και «Λεβιάθαν» αναμένεται να καταστήσουν αυτάρκη τον ενεργειακό τομέα του μεσανατολικού κράτους. Για να γίνει αυτό, είναι ανάγκη να μην υπάρξουν διαφόρων τύπων επεισόδια με έτερα κράτη.

Τέλος, προβλήματα που εμπίπτουν στον θεσμικό πυρήνα του κράτους, αποτελούν τροχοπέδη για την οικονομική ανάπτυξη. Το Ισραήλ παρά τη τεχνολογική ανάπτυξή του υστερεί σε υποδομές καθώς και στη χρηματοδότηση του συστήματος υγείας και παιδείας. Ελλείψεις σε νοσοκομεία, ανεπαρκείς εγκαταστάσεις και μη βελτίωση του επιπέδου των πανεπιστημίων έχουν αρνητικές συνέπειες στη κοινωνία και κατ’ επέκταση στην οικονομία. Ταυτόχρονα, το φορολογικό σύστημα δεν έχει μεταρρυθμιστεί. Έγιναν κάποιες προσπάθειες χωρίς σοβαρό αποτέλεσμα. Επίσης, οι φόροι δεν έχουν αυξηθεί. Τη πολιτική αυτή την ενστερνίζεται ο υπουργός οικονομικών Μοσέ Καλόν. Ωστόσο, υπάρχουν «φωνές» που υποστηρίζουν ότι μια αύξηση φόρων καλό είναι να γίνει τώρα παρά σε περίοδο κρίσης. Όπως και να έχει, η φορολογική μεταρρύθμιση θα απασχολήσει την ισραηλινή ηγεσία.

 Αντί επιλόγου

Το Ισραήλ οικονομικά βρίσκεται σε πολύ καλή θέση παγκοσμίως. Οι οικονομικές προβλέψεις για το μέλλον δεν είναι ανησυχητικές. Παρά ταύτα, στο παρασκήνιο της οικονομικής του ανάπτυξης υποβόσκουν μεγάλες προκλήσεις. Αν και μπορεί να εξαχθεί το συμπέρασμα ότι το εβραϊκό κράτος δεν κινδυνεύει-τουλάχιστον άμεσα- από μια οικονομική κρίση είτε εγχώρια είτε παγκόσμια, η μη επίλυση των ανωτέρω προβλημάτων είναι ικανή να λειτουργήσει ως εμπόδιο στη περαιτέρω οικονομική ανάπτυξη.

 

Ενδεικτικές πηγές

Terrace Minster J., Is China intruding in Israel’s defense industry?, The Jerusalem Post, 20 September 2018 προσβάσιμο στο https://www.jpost.com/Israel-News/Is-China-intruding-in-Israels-defense-industry-567556  ( ημερομηνία και ώρα πρόσβασης: 05 Οκτωβρίου 2018, 12:20).

Waksman Avi, Wanted: a tax policy for Israel’s economy, not for elections, Haaretz, 20 September 2018, προσβάσιμο στο https://www.haaretz.com/israel-news/business/wanted-a-tax-policy-for-israel-s-economy-not-for-elections-1.6492218  (ημερομηνία και ώρα πρόσβασης: 05 Οκτωβρίου 2018, 12:45).

UNCTAD, Economic reality in occupied Palestinian Territory is bleaker than ever, 11 September 2018, προσβάσιμο στο https://unctad.org/en/pages/newsdetails.aspx?OriginalVersionID=1846  (ημερομηνία και ώρα πρόσβασης: 05 Οκτωβρίου 2018, 13:00).

Deutche Welle, The problems with Israel’s economic miracle, 15 May 2018, προσβάσιμο στο https://www.dw.com/en/the-problems-with-israels-economic-miracle/a-43775723 (ημερομηνία και ώρα πρόσβασης: 05 Οκτωβρίου 2018, 18:00).

London Yaron, How educated Arabs present a dilemma for Israel, Ynet, 10 September 2018, προσβάσιμο στο https://www.ynetnews.com/articles/0,7340,L-5347464,00.html   (ημερομηνία και ώρα πρόσβασης: 05 Οκτωβρίου 2018, 18:30).

Luxner Larry, Closing the STEM gender gap, International Jewish News, 04 October 2018, προσβάσιμο στο https://www.ijn.com/closing-the-stem-gender-gap/   (ημερομηνία και ώρα πρόσβασης: 05 Οκτωβρίου 2018, 18:50).

The Times of Israel, World Bank report warns Gaza Strip economy is in “free fall”, 25 October 2018, προσβάσιμο στο https://www.timesofisrael.com/world-bank-report-warns-gaza-strip-economy-is-in-free-fall/ (ημερομηνία και ώρα πρόσβασης: 05 Οκτωβρίου 19:00).

Schidler Max, On 70th anniversary Israel’s economy growing as some sectors lag behind, The Jerusalem Post, 20 April 2018, προσβάσιμο στο https://www.jpost.com/Israels-70th-anniversary/On-70th-anniversary-Israels-economy-growing-as-some-sectors-lag-behind-551303  (ημερομηνία και ώρα πρόσβασης: 05 Οκτωβρίου 2018, 19:55).

Shoshanna Solomon, The blooming of the dessert: key stages of Israeli’s economic growth, Times of Israel, 18 April 2018, προσβάσιμο στο https://www.timesofisrael.com/hold-for-wed-5-pm-the-growth-of-israels-economy-a-timeline/  (ημερομηνία και ώρα πρόσβασης: 05 Οκτωβρίου 2018, 20:15).

Ackerman Gwen, Israeli’s finance minister sees West Bank economy key to peace, Bloomberg, 22 August 2018, προσβάσιμο στο https://www.bloomberg.com/news/articles/2018-08-22/israeli-finance-minister-sees-west-bank-economy-key-to-peace (ημερομηνία και ώρα πρόσβασης: 05 Οκτωβρίου 2018, 20:30).

Arlsosoroff Meirav, When Lehman collapsed 10 years ago, Israel was on Holiday and barely noticed, Haaretz, 17 September 2018, προσβάσιμο στο https://www.haaretz.com/israel-news/when-lehman-collapsed-10-years-ago-israel-barely-noticed-1.6479702  (ημερομηνία και ώρα πρόσβασης: 05 Οκτωβρίου 21:00).

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Share Button

Φάνης Παπακωστίδης

Οι τελευταίες εξελίξεις στο συριακό ζήτημα, αναδεικνύουν την ρευστότητα η οποία χαρακτηρίζει το διεθνές σύστημα και δη την πολυπλοκότητα που υπάρχει ως προς την πορεία των εξελίξεων, τόσο λόγω των πολλών δρώντων που εμπλέκονται στην συγκεκριμένη περιοχή, όσο και των μεταβολών ισχύος που έχουν συντελεστεί τα τελευταία χρόνια και επανακαθορίζουν τους συσχετισμούς μεταξύ τους.
Με την ολοκλήρωση της συνάντησης των τριών δυνάμεων (Ιράν, Ρωσία, Τουρκία) που συνθέτουν την “ομάδα της Αστάνα” στην Τεχεράνη, (07-09-2018), φάνηκε να επισφραγίζεται το μέλλον της περιοχής του Ιντλίμπ, της περιοχής της βορειοδυτικής Συρίας που αποτελεί το τελευταίο έδαφος που ελέγχουν οι αντικαθεστωτικοί αντάρτες.. Συνέχεια ανάγνωση

Στην ιρανική πρωτεύουσα έγινε σαφής, η απαίτηση για ολοκληρωτική ήττα των ανταρτών και ειδικά των ομάδων που έχουν χαρακτηριστεί ως τρομοκρατικές. Στη συνάντηση όμως παρουσιάστηκε ένα χάσμα μεταξύ των προέδρων Ερντογάν και Πούτιν καθώς ο πρώτος ζήτησε την κατάπαυση του πυρός ώστε να κινηθούν οι διαδικασίες “συμφιλίωσης” και να αποφευχθεί μια σφαγή αμάχων, ενώ ο Ρώσος πρόεδρος δήλωσε πως δεν πρόκειται να συζητήσει για τρομοκρατικές ομάδες που δεν έχουν καν εκπροσώπηση. Ήδη οι συριακές και ρωσικές αεροπορικές δυνάμεις, είχαν ξεκινήσει να βομβαρδίζουν στόχους των ανταρτών , ενώ στις ακτές της χώρας έχουν από καιρό συγκεντρωθεί ισχυρές ναυτικές δυνάμεις της Ρωσίας.
Έπειτα από τις επιτυχημένες επιχειρήσεις του συριακού στρατού στο νότο της χώρας, και την αποδοχή της εξουσίας του Μπασάρ αλ Άσαντ από το Ισραήλ , ήταν φανερό ότι ο χρόνος για την ολοκληρωτική ήττα των ανταρτών μετρούσε ανάποδα. Οι μοναρχίες του Κόλπου και η δύση, βασικοί σύμμαχοι της συριακής αντιπολίτευσης, την έχουν εγκαταλείψει πολιτικά, έχουν αποδεχτεί την παραμονή του Άσαντ και έχουν περιοριστεί σε αντιδράσεις “ανθρωπιστικού χαρακτήρα”. Εκείνο που έχει πλέον σημασία, δεν είναι το καθεστώς στη Δαμασκό, αλλά οι συσχετισμοί ισχύος που θα επικρατούν μετά το πέρας των επιχειρήσεων.
Αυτό αποτέλεσε και ένα από τα βασικά αντικείμενα συζήτησης των προέδρων ΗΠΑ & Ρωσίας στο Ελσίνκι, τον περασμένο Ιούλιο. Στη συνάντηση αυτή έγινε μια προσπάθεια συνεννόησης των δύο δυνάμεων σε διάφορους τομείς, μεταξύ των οποίων και η Συρία, γεγονός που αντιμετωπίστηκε με εξαιρετική δυσπιστία στο εσωτερικό των ΗΠΑ. Οι έντονες αντιδράσεις που ακολούθησαν, έκαναν πλέον φανερό ένα “ρήγμα” που υπάρχει στην αμερικανική διοίκηση, μεταξύ άλλων και για τις σχέσεις της χώρας με την Ρωσία και την στρατηγική που πρέπει να ακολουθήσει η Ουάσιγκτον. Το πρόσφατο δημοσίευμα των N.Y Times, όπου ανώνυμο στέλεχος της κυβέρνησης στρέφεται κατά του προέδρου Τραμπ, υποστηρίζοντας πως υπάρχει “αντίσταση στελεχών της διοίκησης” απέναντι στις πολιτικές του, αποτελεί την πιο πρόσφατη εκδήλωση αυτού του ρήγματος.
Σε συνθήκες τέτοιας ρευστότητας, γίνεται κατανοητό πως πρέπει να λαμβάνουμε υπόψη αυτές τις αντιθέσεις εντός της αμερικανικής διοίκησης, χωρίς βέβαια να υποτιμούμε τις πάγιες στρατηγικές της προτεραιότητες..
Στο πνεύμα αυτό, οι πρόσφατες προειδοποιήσεις του προέδρου Τραμπ προς τις συριακές δυνάμεις για την “οργή των ΗΠΑ” σε περίπτωση χρήσης χημικών όπλων και τέλεσης εγκλημάτων εναντίον του πληθυσμού , ουσιαστικά άναψαν το πράσινο φως στο ενδεχόμενο επέμβασης, ενώ το ίδιο ισχύει και για τις κυβερνήσεις της Γαλλίας , της Γερμανίας και της Μ. Βρετανίας. Τη νομιμοποίηση μιας τέτοιας δράσης ήρθε να δώσει και ο ΟΗΕ, με την προειδοποίηση του πως η επίθεση στο Ιντλίμπ, “μπορεί να προκαλέσει την χειρότερη ανθρωπιστική κρίση του 21ου αιώνα”.
Υπό το βάρος της συνεχώς κλιμακούμενης έντασης, ακολούθησαν οι συναντήσεις αξιωματούχων της Τουρκίας, Γαλλίας, Γερμανίας και Ρωσίας στην Κωνσταντινούπολη (14-09-2018), όπου φάνηκε πως το κλίμα μεταβάλλεται, καθώς σταμάτησαν οι αεροπορικές επιθέσεις στο Ιντλίμπ. Η μεταβολή ολοκληρώθηκε στην συνάντηση των προέδρων Πούτιν και Ερντογάν στο Σότσι της Ρωσίας (17-09-2018), όπου αποφασίστηκε η κατάπαυση του πυρός, η δημιουργία αποστρατιωτικοποιημένης ζώνης, εύρους 15-20 χλμ, υπό κοινή ρωσοτουρκική επιτήρηση, που θα διαχωρίζει τις κυβερνητικές από τις δυνάμεις της αντιπολίτευσης, ενώ θα αποσυρθούν από την εν λόγω ζώνη όλα τα βαρέα όπλα. Η εφαρμογή της συμφωνίας θα αρχίσει από τις 15 Οκτωβρίου 2018 και θα περιλαμβάνει την εκκένωση της περιοχής από τις ακραίες ένοπλες ομάδες στις οποίες συμπεριλαμβάνεται και η Αλ Νούσρα.

Πριν φτάσουμε σε εύκολα συμπεράσματα θα πρέπει να σταθούμε στην ιδιαιτερότητα του Ιντλίμπ:

Στην περιοχή του Ιντλίμπ, είναι συγκεντρωμένοι περί τα 2,5 εκ. κατοίκων , εκ των οποίων, περίπου το 1,5 εκ. αφορά πρόσφυγες από άλλες περιοχές , που έχουν συρρεύσει εκεί στα πλαίσια των συμφωνιών “συμφιλίωσης” ανάμεσα στο καθεστώς και τους αντάρτες. Σε αυτές τις συμφωνίες, μεταξύ άλλων, δίνεται η δυνατότητα στους ηττημένους αντάρτες, να εγκαταλείψουν, μαζί με τις οικογένειές τους, μια περιοχή που κατέχουν και να μεταφερθούν, με τα γνωστά “πράσινα λεωφορεία”, στο Ιντλίμπ. Αυτό οδήγησε στην συγκέντρωση εκεί ενός πολύ μεγάλου αριθμού προσφύγων, με μοναδική διέξοδο διαφυγής τα τουρκικά σύνορα. Η τουρκική κυβέρνηση προ των εξελίξεων, προέβη σε “σφράγισμα” των συνόρων προκειμένου να αποφύγει μια νέα εισροή εκατοντάδων χιλιάδων στα εδάφη της, μεταξύ των οποίων βρίσκονται και βετεράνοι τζιχαντιστές. Η προοπτική αυτή ανησυχεί ιδιαίτερα την Ε.Ε. και ειδικά το Βερολίνο, το οποίο θέλει να αποφύγει την επανάληψη των εικόνων του 2015-16, ενώ υπάρχει και η πίεση του αντιμεταναστευτικού κόμματος AfD, αλλά και οι εσωτερικές τριβές που προκαλεί στο κυβερνών κόμμα το συγκεκριμένο ζήτημα. Κατά συνέπεια, το κοινό συμφέρον είναι αυτό που έφερε κοντά Τουρκία – Γερμανία, σε ακολουθία της πρόσφατης προσέγγισης τους λόγω των αμερικανικών πιέσεων στην τουρκική οικονομία.

Χάρτης Ιντλίμπ, Αύγουστος 2018 (πηγή: https://twitter.com/afp/status/1035127492032380928)


Άλλος σημαντικός παράγων, τον οποίο θα πρέπει να λάβουμε υπόψη, είναι το γεγονός της συγκέντρωσης δεκάδων χιλιάδων ισλαμιστών ανταρτών, μεταξύ των οποίων και αυτών της Χαγιάτ Ταχρίρ αλ Σαμ (HTS), οι οποίοι αποτελούν τον διάδοχο της Αλ Νούσρα και παρακλάδι της Αλ Κάιντα. Οι τελευταίοι συμπεριλαμβάνονται στην λίστα με τις τρομοκρατικές οργανώσεις του ΟΗΕ και μαζί με τους σαλαφιστές συμμάχους τους, αποτελούν την κυρίαρχη ομάδα στην περιοχή (περίπου 10-15 χιλ) , ενώ ελέγχουν και την ομώνυμη πρωτεύουσα της επαρχίας. Η στάση τους είναι μέχρι τώρα αδιάλλακτη και πρόσφατα προέβησαν σε βίαιες ενέργειες προκειμένου να αποτρέψουν την μαζική φυγή κατοίκων και ενόπλων προς τις καθεστωτικές περιοχές .
Επίσης ισχυρό σχηματισμό αποτελεί το Εθνικό Μέτωπο για την Απελευθέρωση (NFL), το οποίο συνιστά δημιούργημα της Τουρκίας με στόχο τον έλεγχο των αντιπολιτευόμενων ένοπλων ομάδων και αποτελεί αντίπαλο της HTS. Η συγκεκριμένη οργάνωση που αποτελείται από στοιχεία του πρώην Ελεύθερου Συριακού Στρατού (FSA), προσπάθησε να συνενώσει όλες τις ομάδες υπό την ομπρέλα της και ειδικότερα τις πιο ακραίες, χωρίς ωστόσο να το καταφέρει. Αυτό αποτέλεσε πλήγμα για την Άγκυρα καθώς μια τέτοια εξέλιξη θα την μετέτρεπε σε κυρίαρχο της περιοχής και σοβαρό αντίπαλο της Δαμασκού στις μετέπειτα διεργασίες.
Στην περιοχή εδρεύει και το Ισλαμικό Κόμμα του Τουρκεστάν (ΤΙΡ), το οποίο αποτελεί οργάνωση των μουσουλμάνων Ουιγούρων της Κίνας και σύμμαχο της HTS, αποτελείται από 2000 περίπου άτομα, τα οποία είναι ετοιμοπόλεμα καθώς συμμετείχαν σε συγκρούσεις στο Αφγανιστάν. Η αντιμετώπισή τους προκαλεί το ιδιαίτερο ενδιαφέρον της κινεζικής πλευράς καθώς συνιστούν απειλή για τα συμφέροντα της χώρας.
Τέλος στο Ιντλίμπ δρουν και Τσετσένοι αντάρτες (ομάδες :Junud al Sham & Ajnad al Kavkaz) οι οποίοι αποτελούν μακροχρόνιο στόχο της Μόσχας και ένα από τα βασικότερα κίνητρα για την στρατιωτική αντιμετώπισή τους από τον πρόεδρο Πούτιν.
Στο καθαρά τακτικό πεδίο, οι δυνάμεις της HTS και των συμμάχων της, ελέγχουν τα σημαντικότερα αστικά κέντρα (Ιντλίμπ, Σαρακίμπ και Τζισρ αλ Σουγκούρ) αλλά και τα μετόπισθεν, την περιοχή των συνόρων με την Τουρκία, ενώ αντίθετα οι φιλοτουρκικές δυνάμεις βρίσκονται πάνω στα πιθανά αρχικά σημεία προέλασης των δυνάμεων του Άσαντ και των συμμάχων του (δείτε σχετικό χάρτη). Όπως μας ενημερώνει ο Fabrice Balanche του Washington Institute , μια επίθεση στις δυνάμεις αυτές πιθανόν να τις θέσει ολοκληρωτικά εκτός μάχης, γεγονός που θα έχει και πολιτικές συνέπειες καθώς θα πλήξει την αξιοπιστία της Τουρκίας ως προστάτη των ανταρτών, ενώ θα αποδυναμώσει την μελλοντική εκπροσώπηση φιλοτουρκικών πολιτικών δυνάμεων στις συζητήσεις για την νέα Συρία.
Το σύνολο των προαναφερόμενων παραγόντων, σε συνδυασμό με την δύσκολη περίοδο που διέρχονται οι σχέσεις ΗΠΑ- Ερντογάν, κατέδειξαν την σημασία που είχε για τον τούρκο πρόεδρο, η επίτευξη της συμφωνίας στο Σότσι. Η προσωπική του έκκληση προς την διεθνή κοινότητα για να παρέμβει , πριν την συνάντηση με τον Ρώσο πρόεδρο, αποκαλύπτουν το παίγνιο υψηλού ρίσκου στο οποίο έχει εμπλακεί, ενώ οι χαρακτηρισμοί του για το κουρδικό YPG ως τρομοκρατική ομάδα, δείχνουν το αγεφύρωτο χάσμα με την Ουάσιγκτον. Πολλοί υποστηρικτές του μίλησαν για νίκη της Άγκυρας, ωστόσο κάτι τέτοιο μένει να αποδειχτεί, καθώς η συμφωνία, για τον κάθε δρώντα αξιολογείται διαφορετικά:
– Η Ρωσία απέκρουσε τις απειλές επέμβασης της δύσης και έδωσε χώρο στην “ειρηνική διευθέτηση” αφήνοντας όμως υπεύθυνη την Τουρκία, διασώζοντας παράλληλα την τακτική τους συμμαχία. Πιθανή αποτυχία της δεύτερης, θα δώσει στη Μόσχα το πράσινο φως για τις στρατιωτικές επιχειρήσεις, χωρίς η ίδια να φέρει ευθύνη. Επίσης ο πρόεδρος Πούτιν, κερδίζει χρόνο σχετικά με δύο σημαντικά γεγονότα, τις αμερικανικές εκλογές των midterms και την έναρξη εφαρμογής των κυρώσεων εναντίον του Ιράν. Στην πρώτη περίπτωση “απεγκλωβίζει” τον πρόεδρο Τραμπ από το συριακό και στην δεύτερη αναμένει τις κινήσεις της Τουρκίας και της Γερμανίας, απέναντι στην προοπτική κυρώσεων που θα υποστούν οι εταιρίες που δεν θα προσαρμοστούν στις επιταγές των ΗΠΑ.
– Ο πρόεδρος Τραμπ μπορεί να υποστηρίξει πως οι παρεμβάσεις του έφεραν αποτέλεσμα και απέτρεψαν (έστω και προσωρινά) το αιματοκύλισμα. Μπορεί να βαδίσει στις εκλογές χωρίς να είναι κύριο θέμα το συριακό, διασώζοντας το Ελσίνκι. Παράλληλα, έφερε σε δύσκολη θέση την Τουρκία καθώς προκάλεσε τριγμούς στην σχέση της με την Μόσχα, αποκαλύπτοντας τα στενά περιθώρια ελιγμών του τούρκου προέδρου.
– Η Γερμανία, όπως ήδη αναφέραμε, επωφελείται από την αναβολή μιας νέας προσφυγικής κρίσης, ενώ ενίσχυσε και άλλο τις σχέσεις της με την Τουρκία, ελέω της έντασης με τις ΗΠΑ και της πτώσης της αξίας της λίρας. Χαρακτηριστικό γεγονός, η επικείμενη επίσκεψη του προέδρου Ερντογάν στο Βερολίνο, στα τέλη Σεπτεμβρίου (28-29). Εξαιρετικής σημασίας η αποκάλυψη του Spiegel για προχωρημένες συζητήσεις μεταξύ των κυβερνήσεων των δύο χωρών, με στόχο τον εκσυγχρονισμό και την επέκταση του σιδηροδρομικού δικτύου της γείτονος, από την εταιρία Siemens. Μια επένδυση αξίας 35 δις ευρώ, στην οποία θα υπάρχει και γερμανική συμμετοχή. Στο δημοσίευμα γίνεται σύγκριση με το περίφημο έργο του 19ου αιώνα, τον σιδηρόδρομο Βερολίνου – Κων/πολης – Βαγδάτης, ενώ τονίζεται ιδιαίτερα η γεωπολιτική του σημασία ως ανταγωνιστικό του κινεζικού “νέου Δρόμου του Μεταξιού”.
– Η Ε.Ε. είδε με ανακούφιση την επίτευξη της συμφωνίας, καθώς απετράπη η περίπτωση ενός νέου προσφυγικού κύματος, δεδομένων και των προβλημάτων που έχουν δημιουργηθεί στη συνοχή της, με αφορμή το εν λόγω ζήτημα. Ας μην ξεχνάμε ότι τον προσεχή Μάιο, πρόκειται να διεξαχθούν οι ευρωεκλογές, με τους συσχετισμούς στο ευρωκοινοβούλιο, να είναι ήδη υπό αμφισβήτηση.
– Το Ισραήλ συνεχίζει ακάθεκτο την στρατηγική του επιδίωξη που συνίσταται στην απομάκρυνση των ιρανικών δυνάμεων από την Συρία και την αποδυνάμωση της Χεζμπολάχ. Στις 18-09-2018, πραγματοποιήθηκε επίθεση ισραηλινών αεροσκαφών, εναντίων ιρανικών στόχων στη Λατάκεια και την Χομς της Συρίας. Κατά την προσπάθεια αναχαίτησης εκ μέρους της συριακής αεράμυνας, ένα ρωσικό αεροσκάφος επιτήρησης il-20 καταρρίφθηκε με αποτέλεσμα τον θάνατο των 15 επιβαινόντων . Η κλιμάκωση που ακολούθησε σταμάτησε χάρη στην παρέμβαση του προέδρου Πούτιν και την απόδοση εξηγήσεων εκ μέρους του πρωθυπουργού του Ισραήλ Β.Νετανιάχου , παρά τις κατηγορίες προς την Συρία. Είναι προφανές ότι άλλος ένας άξονας συνεννόησης, αυτός μεταξύ Ισραήλ – Ρωσίας, στηρίζεται και από τις δύο πλευρές, ελέω των πλεονεκτημάτων που προσφέρει αλλά και των προβλημάτων που θα δημιουργούσε η διάρρηξη του.
– Ο πρόεδρος Άσαντ ανταποκρίθηκε στη νέα συμφωνία με την προσδοκία ότι αυτή θα φέρει ως αποτέλεσμα την επανάκτηση της περιοχής με την λιγότερη δυνατή διεθνή εμπλοκή και αιματοχυσία. Η συριακή ηγεσία γνωρίζει πολύ καλά πως χωρίς την ρωσική αεροπορική στήριξη, αλλά και την διεθνή κάλυψη της Μόσχας, είναι πολύ ριψοκίνδυνη μια βεβιασμένη ενέργεια εκ μέρους της. Στη συμφωνία υπάρχουν πρόνοιες που λειτουργούν καταπραϋντικά για την συριακή πλευρά, όπως η επαναλειτουργία του αυτοκινητόδρομου Λατάκεια- Χαλέπι, ενώ υπάρχει σύγχυση σχετικά με τον έλεγχο της πόλης του Ιντλίμπ. Το κλίμα απέναντι στην Τουρκία είναι εχθρικό και η αποδοχή γίνεται στα πλαίσια της λογικής “ο σκοπός αγιάζει τα μέσα”.
– Το Ιράν από την πλευρά του χαιρέτισε την εξέλιξη στο Σότσι, καθώς μια ρήξη μεταξύ Τουρκίας – Ρωσίας θα το έφερνε σε δύσκολη θέση, καθώς υπάρχει ανοιχτό το κουρδικό ζήτημα και το θέμα των κυρώσεων των ΗΠΑ. Προφανώς υποστηρίζει την κατάληψη της περιοχής, ωστόσο κάτι τέτοιο θα πρέπει να συμβεί μα τις μικρότερες διπλωματικές και στρατιωτικές απώλειες.

Η περίπτωση του Ιντλίμπ αποτελεί ένα πεδίο δοκιμών, συμμαχιών και συνεννοήσεων, που ξεπερνάνε τα στενά γεωγραφικά του περιθώρια. Η συμφωνία του Σότσι σηματοδοτεί την έναρξη μιας αντίστροφης μέτρησης για τους τζιχαντιστές αλλά και για την Τουρκία . Οι πρώτοι, θα πρέπει είτε να παραδώσουν τα όπλα τους και να ενσωματωθούν, είτε να διαφύγουν μέσω Τουρκίας, είτε να συγκρουστούν. Η δεύτερη έχει κυριολεκτικά την τύχη στα χέρια της. Πρέπει σε ένα σύντομο χρονικό διάστημα να εκπληρώσει, τόσο τις πρόνοιες της συμφωνίας, όσο και τις σχέσεις της με τους τοπικούς αλλά και διεθνείς δρώντες. Το κατά πόσο είναι δυνατό κάτι τέτοιο θα φανεί στη συνέχεια.

https://www.aljazeera.com/news/2018/09/erdogan-calls-idlib-ceasefire-tehran-summit-180907122805420.html
https://www.bbc.com/news/world-middle-east-45407401
https://www.telegraph.co.uk/news/2018/08/28/russia-masses-warships-syria-ahead-regimes-final-assault-idlib/
https://www.i24news.tv/en/news/israel/179306-180712-netanyahu-says-no-problem-with-syria-s-assad-staying-in-power
http://www.ert.gr/eidiseis/diethni/kosmos/thyella-antidraseon-sto-esoteriko-ton-ipa-gia-tin-stasi-tramp/
https://www.nytimes.com/2018/09/05/opinion/trump-white-house-anonymous-resistance.html
https://www.theguardian.com/world/2018/sep/05/syria-donald-trump-idlib-slaughter-very-angry
http://www.kathimerini.gr/983423/article/epikairothta/kosmos/epikefalhs-enoplwn-dynamewn-gallias-etoimoi-na-epite8oyme-sth-syria-ean-exei-ginei-xrhsh-xhmikwn-oplwn
https://www.naftemporiki.gr/story/1390470/suria-den-apokleiei-o-maas-summetoxi-tis-germanias-se-pligmata-se-periptosi-xrisis-ximikon
https://news.un.org/en/audio/2018/09/1019042
http://tass.com/world/1021965
https://af.reuters.com/article/worldNews/idAFKBN1J70U9
https://news.un.org/en/story/2018/06/1011862
https://www.hrw.org/news/2018/02/03/turkey/syria-border-guards-shoot-block-fleeing-syrians
https://news.un.org/en/story/2018/09/1018342
https://www.washingtonpost.com/world/syrian-rebels-in-idlib-target-those-who-might-surrender-as-government-assault-looms/2018/09/07/1ba47e00-b07c-11e8-8b53-50116768e499_story.html?noredirect=on&utm_term=.96dbefad6b66
https://www.albawaba.com/news/china-closely-watching-idlib-operation-syria-1172066
https://www.afp.com/en/news/23/foreign-fighters-syrias-idlib-face-last-stand-doc-18x6wz1
https://www.washingtoninstitute.org/policy-analysis/view/round-one-of-idlib-campaign-may-target-turkish-backed-rebels
https://www.wsj.com/articles/the-world-must-stop-assad-1536614148?mod=e2two
https://www.al-monitor.com/pulse/originals/2018/09/turkey-russia-erdogan-winning-from-idlib-to-berlin.html
http://www.spiegel.de/international/europe/germany-supports-major-project-in-turkey-a-1227358.html
http://www.ert.gr/roi-idiseon/mesogeios-agnoeitai-rosiko-stratiotiko-aeroskafos-me-14meles-pliroma/
https://www.naftemporiki.gr/video/1392956/poutin-tuxaio-peristatiko-i-katarripsi-tou-rosikou-stratiotikou-aeroskafous
http://www.ert.gr/frontpage/netaniachoy-se-poytin-i-syria-eythynetai-gia-tin-katarripsi-toy-rosikoy-aeroskafoys/
https://www.washingtonpost.com/world/middle_east/opposition-says-it-is-better-off-after-syria-deal-in-idlib/2018/09/18/f3cd4d78-bb41-11e8-adb8-01125416c102_story.html?utm_term=.13b7354a7001
https://www.euronews.com/2018/09/18/syrian-rebel-says-idlib-deal-ends-assads-hope-of-regaining-full-control
https://www.reuters.com/article/us-mideast-crisis-syria-idlib-plan/fate-of-jihadists-will-make-or-break-idlib-peace-plan-idUSKCN1LY2LO

Share Button

Γράφει ο Μηνάς Λυριστής*

Η νέα καταμέτρηση των ψήφων των εκλογές του Ιράκ ολοκληρώθηκε, με τη συμμαχία του κληρικού Muqtada al Sadr να διατηρεί και τις 54 έδρες που κέρδισε.

Με την συμμαχία του Sadr να επιβεβαιώνει το αποτέλεσμα και το ότι είναι οι νικητές των εκλογών, πλέον μπορεί να διαμορφωθεί μια κυβέρνηση.

Οι ισχυρισμοί περί απάτης στις εκλογές οδήγησαν στην επανεξέταση, αλλά η μόνη αλλαγή που προήλθε από αυτό ήταν μια επιπλέον έδρα για τη Συμμαχία, την οποία κέρδισαν έναντι των Ιρανών παραστρατιωτικών μαχητών, οι οποίοι παραμένουν στη δεύτερη θέση. Υπάρχουν 329 έδρες στο Συμβούλιο Αντιπροσώπων του Ιράκ.

Η αρχική ψηφοφορία στις 12 Μαΐου χρησιμοποίησε ένα νέο ηλεκτρονικό σύστημα για τη συγκέντρωση των ψηφισάντων, αντί να μετρώνται οι ψήφοι χειροκίνητα – μια διαδικασία που έχει επικριθεί ως μη λειτουργική και εύκολα χειραγωγήσιμη.

Το Κοινοβούλιο διέταξε την επανεξέταση των ψήφων νωρίτερα τον Ιούνιο, έπειτα από μια κυβερνητική έκθεση που κατέληγε ότι υπήρχαν εκτεταμένες παραβιάσεις. Αυτό ώθησε μια δύσκολη περίοδο, καθότι οι ηγέτες των πολιτικών ομάδων είχαν ήδη ξεκινήσει διαπραγματεύσεις για το σχηματισμό της επόμενης κυβέρνησης.

Μια ομάδα δικαστών που επόπτευε την νέα καταμέτρηση περιορίστηκε αργότερα, αποφασίζοντας ότι θα κάλυπτε μόνο τις ύποπτες ψηφοφορίες που επισημάνθηκαν με επίσημες καταγγελίες ή επίσημες εκθέσεις για απάτη.

Ο Sadr παρουσιάζεται ως ένας εθνικιστής πέρα από σέκτες και λοιπές κρυφές ομάδες, ο οποίος αντιτίθεται τόσο στις Ηνωμένες Πολιτείες όσο και στην επιρροή του Ιράν στη χώρα του. Το Κομμουνιστικό Κόμμα του Ιράκ αποτελεί μέρος της συμμαχίας Sairoon του Sadr.

Τα πρώτα τρία νικηφόρα μπλοκ, (όλα Σιίτες) κατέλαβαν περισσότερες από 140 έδρες. Τουλάχιστον 165 έδρες χρειάζονται για να σχηματίσουν κυβέρνηση, αν και παραδοσιακά το κυβερνών μπλοκ στο κοινοβούλιο τείνει να είναι μεγαλύτερο, ώστε να συμπεριλάβει τους Σουνίτες άραβες αλλά και το κουρδικό στοιχείο.

 

 

*Ο Μηνάς Λυριστής είναι απόφοιτος του Τμήματος Μεσογειακών Σπουδών του Πανεπιστημίου Αιγαίου, και μεταπτυχιακός φοιτητής του Τμήματος Τουρκικών και Σύγχρονων Ασιατικών Σπουδών του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών.