Κέντρο Ανατολικών Σπουδών

για τον Πολιτισμό και την Επικοινωνία

Συνέβη σήμερα

Συνέβη σήμερα

Μεγεθύνσεις

Μεγεθύνσεις

ΚΑΝΣ στα ΜΜΕ

ΚΑΝΣ στα ΜΜΕ

Προσεγγίσεις

Προσεγγίσεις

Γεωπολιτική

Γεωπολιτική

Η συριακή κρίση σε άλλη διάσταση ή πως η κλιματική αλλαγή μπορεί να δημιουργήσει αναταρραχές και μεταναστεύσεις.

Νίκος Νικολάου Εδώ και εφτά χρόνια η υφήλιος έχει γίνει μάρτυρας της συριακής κρίσης. Ένα γεγονός που ξεκίνησε σαν διαμαρτυρία κατά ...

Περισσότερο

«Η επαναπροσέγγιση μεταξύ της Hamas και της Fatah: Προσεγγίζοντας το Παλαιστινιακό εντός ενός “Sui Generis” περιβάλλοντος.»

Χριστίνα-Μαρία Καπενεκάκη Προσεγγίζοντας  τη διαδικασία συμφιλίωσης μεταξύ της Fatah και της Hamas, θα χρειαστεί μία σύντομη αναδρομή που θα δώσει φως ...

Περισσότερο

Ο φαύλος κύκλος της «αμοιβαίας ριζοσπαστικοποίησης».

Ο φαύλος κύκλος της «αμοιβαίας ριζοσπαστικοποίησης».

Γιώργος Φράγκος Ερευνητής – Κέντρο Ανατολικών Σπουδών Πάντειο Πανεπιστήμιο Οι τρομοκρατικές επιθέσεις που έγιναν στην Ευρώπη τα τελευταία έτη έχουν δημιουργήσει ένα ...

Περισσότερο

Η προσέγγιση Ισραήλ- Σαουδικής Αραβίας και το Ιράν

Νίκος Νικολάου Στις αρχές Νοεμβρίου, η υφήλιος έγινε μάρτυρας μιάς πρωτοφανούς για τα ιστορικά και γεωπολιτικά δεδομένα της Μέσης Ανατολής προσπάθειας ...

Περισσότερο

Η οπισθοχώριση του Ισλαμικού Κράτους. Η περίπτωση των μαχητών του Ιράκ

Γράφει ο Μηνάς Λυριστής* Το Ισλαμικό Κράτος βρίσκεται σε αποσύνθεση. Τα εδάφη του μειώνονται με γρήγορους ρυθμούς πλέον, και η υποχώρηση ...

Περισσότερο

Share Button

Γιώργος Φράγκος

Ερευνητής – Κέντρο Ανατολικών Σπουδών Πάντειο Πανεπιστήμιο

Ενώ έχουν ξεσπάσει πολεμικές συγκρούσεις σε Συρία, Ιράκ και Υεμένη ο Λίβανος διατηρεί μια «εύθραυστη» ειρήνη. Μια ειρήνη που έρχονται να διαταράξουν τώρα οι ανταγωνισμοί των περιφερειακών δρώντων. Οι ραγδαίες εξελίξεις των δύο τελευταίων εβδομάδων καταδεικνύουν ότι ο Λίβανος, και ειδικότερα η Χεζμπολάχ, θα είναι ο επόμενος στόχος στην στρατηγική της Σαουδικής Αραβίας να πλήξει το Ιράν. Αν πραγματοποιηθεί αυτό το σενάριο, τότε η χώρα θα αποτελέσει άλλο ένα θέατρο των λεγόμενων proxy wars στη Μέση Ανατολή μεταξύ Ιράν-Σαουδικής Αραβίας.

Το «προεόρτια» ήταν οι αναρτήσεις του Σαουδάραβα Υπουργού Σχέσεων Κόλπου Thamer al-Sabhan στο twitter απευθυνόμενος προς την Λιβανέζικη κυβέρνηση γράφοντας τα εξής: “Απευθύνω το τιτίβισμα μου στην κυβέρνηση(του Λιβάνου) επειδή το Κόμμα του Σατανά (Χεζμπολάχ) εκπροσωπείται σε αυτή και είναι τρομοκρατικό κόμμα. Το ζήτημα δεν είναι να ανατραπεί η κυβέρνηση, αλλά μάλλον να ανατραπεί η Χεζμπολάχ. ” Επίσης πρόσθεσε: “Οι επικείμενες εξελίξεις θα είναι σίγουρα εκπληκτικές”. Λίγες μέρες αργότερα, τις αιχμηρές δηλώσεις του Υπουργού ακολούθησε η παραίτηση του Λιβανέζου Πρωθυπουργού Saad Al-Hariri στις 4 Νοεμβρίου από την Σαουδική Αραβία, στην οποία είχε μεταβεί την προηγούμενη μέρα. Η παραίτηση του ανακοινώθηκε από το σαουδαραβικό τηλεοπτικό σταθμό Al-Arabia και αναφέρθηκε σε σχέδια δολοφονίας εναντίον του, ενώ άσκησε δριμύτατη κριτική προς την Χεζμπολάχ. Ο σουνίτης πολιτικός είχε αναλάβει Πρωθυπουργός έπειτα από μεγάλη διαμάχη, την οποία είχε προκαλέσει η δολοφονία του προηγούμενου Πρωθυπουργού Rafic Al-Hariri, πατέρα του Saad. Αξίζει να σημειωθεί πως η οικογένεια Hariri έχει οικονομικά συμφέροντα στην Σαουδική Αραβία, όπου διατηρούσε μεγάλη κατασκευαστική εταιρεία. Ο χριστιανός Πρόεδρος του Λιβάνου Μισέλ Αούν δεν έχει κάνει δεκτή ακόμα την παραίτηση, πιθανότατα για να κερδίσει χρόνο προκείμενου να γίνει ομαλή διαδοχή του Al-Hariri στο πρωθυπουργικό αξίωμα.

Η εξωτερική πολιτική του Σαουδαραβικού Σουνιτικού Βασιλείου έχει υποστεί πλήγματα το τελευταίο διάστημα Αφενός απέτυχε παταγωδώς στο Ιράκ και τη Συρία διότι δεν κατάφερε να ανατρεψει τα μη φιλικά καθεστώτα των δύο χωρών, και αφετέρου στην Υεμένη και το Κατάρ έχει βρεθεί σε διπλωματικά και στρατιωτικά «αδιέξοδα» χωρίς να είναι σίγουρο ότι θα πετύχει τους σκοπούς του. Τα παραπάνω γεγονότα έχουν οδηγούν το Ριάντ σε σπασμωδικές κινήσεις προκειμένου να χτυπήσει τη Χεζμπολάχ και μέσω αυτής το Ιράν. Όμως πρέπει να ληφθεί υπόψιν ότι πιθανές κυρώσεις (πολιτικές, οικονομικές κ.α.) προς την Χεζμπολάχ, θα έχουν αρνητικό αντίκτυπο προς όλη την χώρα, καθώς επίσης ο Λιβανέζικος λαός δεν θα θελήσει να γίνει ξανά εμφύλιος πόλεμος επομένως είναι πολύ πιθανόν μια τέτοια κίνηση να γυρίσει «μπούμερανγκ» προς την Σαουδική Αραβία. Τέλος, το μόνο σίγουρο είναι πως αφού ο Βασιλιάς Salman κατάφερε να παγιώσει την εξουσία του, ύστερα από τις διώξεις εναντίον άλλων φατριών του Βασιλικού Οίκου των Σαούντ, θα του είναι πλέον ευκολότερο να επικεντρωθεί με τους εξωτερικούς του αντιπάλους και πιο συγκεκριμένα το Ιράν.

Share Button

Του Μηνά Λυριστή*

Το Ισλαμικό Κράτος, διαρκώς χάνει εδάφη στη Μέση Ανατολή. Στη Συρία και το Ιράκ οι δυνάμεις του αποκρούονται και οπισθοχωρούν, και οι γραμμές τροφοδοσίας των μαχητών του κόβονται. Το Ισλαμικό Κράτος δεν κατάφερε έως τώρα να δημιουργήσει συνοχή στους πληθυσμούς που βρίσκονταν υπό την επιρροή του. Αυτό φαίνεται μέρα με τη μέρα, όπου απελευθερώνονται εδάφη και οι άνθρωποι δείχνουν το πόσο περίμεναν τη στιγμή αυτή. Δεν υπήρχε παραμονή των πληθυσμών αυτών με τη θέληση τους στα εδάφη που είχε καταλάβει το ΙΚ. Παράλληλα όμως πολλοί υποστηρικτές του ΙΚ βρέθηκαν “εκτός” της επικράτειας του. Το ερώτημα που τίθεται είναι το εξής: Τι θα κάνουν οι μαχητές αυτοί, και πως θα συνεχίσει να εξελίσσεται το ΙΚ;

Συνοπτικά για το πρώτο ζήτημα η απάντηση έχει δοθεί ήδη από τη δεκαετία του 1980 και την εισβολή της ΕΣΣΔ στο Αφγανιστάν. Οι μαχητές αυτοί επιστρέφουν στις εστίες τους με προοπτική είτε να συνεχίσουν ένοπλο αγώνα από εκεί, είτε να παραμείνουν ανενεργοί έως την κατάλληλη στιγμή. Και εκεί έρχεται το σοβαρότερο ζήτημα που έχει να αντιμετωπίσει η Δύση. Τι μέλλει γενέσθαι όταν επιστρέψουν στο ευρωπαϊκό έδαφος οι μαχητές που προέρχονται από ευρωπαϊκές χώρες;

Σχετικά με το ΙΚ τώρα, φανερή τα τελευταία χρόνια ήταν η ευρεία χρήση ηλεκτρονικών μέσων. Χρήση του DarkWeb, BitCoin, ηλεκτρονικό Μέσο ενημέρωσης (Amaq), μέσα κοινωνικής δικτύωσης είναι μερικές από τις πτυχές της ηλεκτρονικής προπαγάνδας του ΙΚ. Μπορεί στρατιωτικά να ηττηθεί, αλλά ένα “διαδικτυακό χαλιφάτο” είναι σαφώς πιο δύσκολο να αντιμετωπιστεί. Η προπαγάνδα των τζιχαντιστών συνεχίζει και θα συνεχίσει να υπάρχει, αποκρυπτογραφημένη. Είναι σίγουρο πως όσο υπάρχει υποχώρηση στο πεδίο της μάχης, θα ενταθεί η παρουσία του στο διαδίκτυο. Σε ένα “Εικονικό Χαλιφάτο”.

Είναι εύκολο να αναρωτηθούμε το γιατί. Μία παραλλαγμένη εκδοχή του ιστορικού Χαλιφάτου, υπό την οδήγηση ενός ισχυρού χαλίφη (ο Αμπού Μπακρ αλ Μπαγντάντι στην περίπτωση μας). Δημιουργείται λοιπόν μια πανίσχυρη ούμα (κοινότητα) πιστών η οποία διοικείται εξ αποστάσεως από τον χαλίφη ο οποίος χρησιμοποιεί τη Σαρία και έχοντας χώρο-σύνορα το παγκόσμιο έδαφος του διαδικτύου.

Παρότι μάλιστα υπάρχει σαφής μείωση των υλικοτεχνικών υποδομών προπαγάνδας (και λόγω της μείωσης των εδαφών του ΙΚ), δεν έχει υπάρξει τέλος στη μετάδοση “ειδήσεων” από το εικονικό πρακτορείο Amaq. Συνεχίζεται μάλιστα η ανάληψη ευθύνης σε κάθε σχεδον επίθεση που γίνεται στη Δύση, ακόμη και αν οι αρχές της κάθε χώρας-θύματος δεν κάνουν σύνδεση του συμβάντος με την ισλαμική τρομοκρατία.

Καθίσταται σαφές λοιπόν πως αγωνιωδώς προσπαθούν οι υποστηρικτές του ΙΚ να το κρατήσουν στην “επικοινωνιακή” επιφάνεια. Και αυτό συμφέρει φυσικά. Γιατί οι δυτικές κοινωνίες δεν έχουν αποβάλει τον φόβο. Και η μεγαλύτερη νίκη του ΙΚ ως τώρα είναι ίσως αυτή. Πως με κάθε επίθεση που γίνεται σε δυτικό -και όχι μόνο, έδαφος, η κοινή γνώμη θεωρεί υπαίτια οργάνωση το ΙΚ, ακόμη και αν όλα τα στοιχεία το αποκλείουν. Αυτή την επίδειξη «ήπιας» ισχύος οφείλουμε να αντιμετωπίσουμε σαν Δύση. Και είναι σίγουρο πως με τη λογοκρισία και μόνο δεν θα τα καταφέρουμε.

 

 

* Ο Μηνάς Λυριστής είναι ερευνητής του Κέντρου Ανατολικών Σπουδών και μεταπτυχιακός φοιτητής στο Τμήμα Τουρκικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Αθηνών.

Share Button

Η μαύρη σημαία του Ισλαμικού Κράτους αποτελεί σημείο αναφοράς τα τελευταία έτη, καθότι είναι συνυφασμένη με τους αποκεφαλισμούς, τις επιθέσεις αυτοκτονίας και εν γένει τον Τζιχάντ στη Συρία και το Ιράκ.
Η μαύρη αυτή σημαία με τα λευκά γράμματα, απεικονίζει τη Shahada . Στο άνω μέρος της σημαίας φαίνεται μια ισλαμική δήλωση-πίστη στην ενότητα του Αλλάχ και την αποδοχή του Μωάμεθ ως μοναδικού Προφήτη του. Το λευκό πλαίσιο στο κάτω μέρος, εικονίζει την υποτιθέμενη σφραγίδα του Μωάμεθ. Η σφραγίδα δείχνει σε λευκό κύκλο τη φράση ¨Ο Μωάμεθ είναι ο Προφήτης του Αλλάχ¨.

Συνέχεια ανάγνωση
Share Button

Καζαντζής Γιώργος
Ερευνητής – Κέντρο Ανατολικών Σπουδών Πάντειο Πανεπιστήμιο

Η ανακήρυξη δημοψηφίσματος για την κουρδική ανεξαρτησία και την δημιουργία κουρδικού κράτους στα εδάφη του βορείου Ιράκ σηματοδότησε την αρχή μιας πολύπλοκης και πολύπλευρης διένεξης η κατάληξη της οποίας θα κρίνει το μέλλον όχι μόνο του ιρακινού κράτους αλλά της Μέσης Ανατολής ευρύτερα.
Οι Αμερικανοί πολύ σύντομα εξέφρασαν την αντίθεσή τους στην κουρδική πρωτοβουλία ενώ παράλληλα Τουρκία και Ιράν λόγω της ύπαρξης έντονου κουρδικού στοιχείου στα εδάφη τους προειδοποίησαν όπως ήταν αναμενόμενο με επέμβαση εάν οι Κούρδοι προχωρούσαν σε ανεξαρτησία.

Συνέχεια ανάγνωση
Share Button

Για 5η φορά φαίνεται πως αποφασίστηκε η επιβολή κατάστασης έκτακτης ανάγκης, μετά την πρώτη αντίστοιχη κήρυξη που είχε ανακοινωθεί στον απόηχο του αποτυχημένου πραξικοπήματος της 15ης Ιουλίου 2016, και με την τελευταία να λήγει στις 19 του Οκτώβρη.
Η ανωτέρω πράξη συστήθηκε στη τουρκική κυβέρνηση στις 16 Οκτωβρίου έπειτα από συνεδρίαση το Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας, υπό τον Πρόεδρο της χώρας Recep Tayyip Erdoğan. Το συγκεκριμένο μέτρο θα έχει διάρκεια 3 μηνών, ενώ, εν γένει, η μέγιστη διάρκεια που προβλέπεται από το Τουρκικό Σύνταγμα ανέρχεται στους 6.
Η απόφαση θα δοθεί για έγκριση στο Υπουργικό Συμβούλιο και, εν συνεχεία, στην Τουρκική Εθνοσυνέλευση. Με την κίνηση αυτή, δίνεται η δυνατότητα στον Erdoğan και στο Υπουργικό Συμβούλιο να παρακάμπτουν το κοινοβούλιο, όσον αφορά την έγκριση νομοθετικών διαταγμάτων.
Στην ανακοίνωση που εκδόθηκε μετά τη λήξη της συνεδρίασης αναφέρεται πως το κράτος θα προβεί στην παράταση κατάστασης έκτακτης ανάγκης «ως μέρος του αγώνα εναντίον όλων των τρομοκρατικών οργανώσεων (FETO, PKK/PYD-YPG και DAESH)» και με στόχο «να συνεχίσει να προστατεύει τα δικαιώματα και τις ελευθερίες των πολιτών του».
Αν και η συγκεκριμένη ενέργεια δεν αποτελεί έκπληξη στα πλαίσια της γενικότερης αυταρχικής πολιτικής που ακολουθεί ο Τούρκος Πρόεδρος, ο αντιδημοκρατικός δρόμος στον οποίο συνεχίζει να βαδίζει, κλείνει τις πόρτες σε όλους τους πάλαι πότε δυτικούς συμμάχους της Τουρκικής Δημοκρατίας.
Έλενα Λαμπρινάκου