για τον Πολιτισμό και την Επικοινωνία
Συνέβη σήμερα
Συνέβη σήμερα
Μεγεθύνσεις
Μεγεθύνσεις
ΚΑΝΣ στα ΜΜΕ
ΚΑΝΣ στα ΜΜΕ
Προσεγγίσεις
Προσεγγίσεις
Γεωπολιτική
Γεωπολιτική
Share Button

Ο Τούρκος Πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν εξέπληξε τους πολιτικούς του αντιπάλους όταν ανακοίνωσε πρόωρες κοινοβουλευτικές και προεδρικές εκλογές για τις 24 Ιουνίου, σχεδόν 17 μήνες νωρίτερα από ό, τι είχε προγραμματιστεί. Ένας λόγος για τον οποίο η απόφαση του εξέπληξε τους Τούρκους πολιτικούς και την κοινή γνώμη στην Τουρκία ήταν ότι έρχεται σε αντίθεση με όσα προηγουμένως είχε υποστηρίξει σχετικά με το θέμα και συγκεκριμένα το 2009 όταν είχε αναφέρει ότι η πρόσκληση για πρόωρες εκλογές αποτελεί «σημάδι υποανάπτυξης». Γιατί λοιπόν ο Ερντογάν ανέτρεψε την άποψή του σχετικά με το θέμα και ζήτησε πρόσκληση στις κάλπες νωρίτερα από το αναμενόμενο;

Οικονομικοί λόγοι

Σύμφωνα με οικονομικούς αναλυτές, η τουρκική οικονομία βαίνει από το κακό στο χειρότερο. Ένδειξη του προαναφερθέντος αποτελεί η συνεχιζόμενη υποτίμηση της τουρκικής λίρας έναντι του αμερικανικού δολαρίου ΗΠΑ. Συγκεκριμένα, η λίρα έχει απωλέσει το 50% της αξίας της έναντι του δολαρίου τα τελευταία πέντε χρόνια. Παράλληλα, ο πληθωρισμός – γύρω στο 11% – παραμένει ανεξέλεγκτος παρά τις προσπάθειες της κυβέρνησης Ερντογάν να τον περιορίσει.

Επιπλέον, οι επενδυτές στην Τουρκία, αλλά και ΄άλλοι επίδοξοι επενδυτές ανησυχούν για τη γενική αστάθεια στη χώρα και ως εκ τούτου διστάζουν να επενδύσουν. Είναι χρήσιμο να έχουμε κατά νου ότι η κατάσταση έκτακτης ανάγκης που κηρύχθηκε μετά το αποτυχημένο πραξικόπημα του 2016 συνεχίζεται επ ‘αόριστον.

Ενδεχομένως – λόγω της αστάθειας στην οικονομία και την αβεβαιότητα που επικρατεί – ο Τούρκος πρόεδρος και οι σύμβουλοί του προέβησαν σε γενική αξιολόγηση βασισμένη στην μακροοικονομική θεωρία της ανάλυσης κόστους -ωφέλους ή στην θεωρία της ορθολογικής επιλογής – που έχει άψογη εφαρμογή και στην πολιτική – και κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι το κόστος θα υπερέβαινε τα οφέλη αν οι εκλογές λάμβαναν χώρα κατά τον προγραμματισμένο χρόνο.

Γεωπολιτικοί υπολογισμοί

Ο τουρκικός στρατός εισέβαλε στη βόρεια Συρία με κύριο στρατηγικό στόχο να εκδιώξει τους Κούρδους μαχητές από το το Αφρίν και να εμποδίσει τα κουρδικά σχέδια σύνδεσης του Αφρίν με τα άλλα κουρδικά καντόνια στην Βόρεια Συρία. Καθώς η Τουρκία πάσχει από το σύνδρομο των Σεβρών, φοβάται ότι οποιαδήποτε επιτυχημένη προσπάθεια αυτοδιοίκησης στη βόρεια Συρία από τους Κούρδους θα μπορούσε να προκαλέσει αποσχιστικές δυναμικές στη νοτιοανατολική Τουρκία, όπου κατοικούν πάνω από 12 εκατομμύρια Κούρδοι.

Η τουρκική κοινή γνώμη αντέδρασε θετικά στην ταχύτητα με την οποία ο στρατός κατέλαβε το Αφρίν. Ωστόσο, καθώς οι επιχειρήσεις στη Συρία και το Ιράκ συνεχίζονται και ο αριθμός των νεκρών αυξάνεται, αυξάνεται και η αβεβαιότητα στην κοινή γνώμη. Πιθανόν ο Ερντογάν θέλει να ανανεώσει την λαϊκή εντολή προκειμένου να προχωρήσει τα ευρύτερα γεωπολιτικά του σχέδια στη Συρία και το Ιράκ.

Οποιασδήποτε αρνητικές συνέπειες στο πολεμικό πεδίο στη Συρία και στο Ιράκ – κάτι που δεν μπορεί να αποκλειστεί πλήρως σε οποιαδήποτε πολεμική συμπλοκή – μπορεί να περιπλέξει τα σχέδια του Ερντογάν να επανεκλεγεί πρόεδρος με τις ενισχυμένες εξουσίες που υιοθετήθηκαν μετά το δημοψήφισμα του Απριλίου του 2017.

Οι σχεδιασμοί της αντιπολίτευσης
Οι πρώτες αναφορές ότι η αντιπολίτευση στην Τουρκία είναι κατακερματισμένη και δεν μπορεί να ενωθεί για να αντιμετωπίσει την υποψηφιότητα του Ερντογάν δεν φαίνεται να επιβεβαιώνονται. Όπως μεταδίδουν τουρκικά ΜΜΕ, υπάρχει έντονη πολιτική ζύμωση μεταξύ των κομμάτων της αντιπολίτευσης. Συγκεκριμένα, 15 βουλευτές του Ρεπουμπλικανικού Λαϊκού Κόμματος (CHP) εντάχθηκαν στο «Καλό Κόμμα» της Ακσενέρ προκειμένου να εξασφαλίσουν τη συμμετοχή του στις επερχόμενες πρόωρες εκλογές της 24ης Ιουνίου.

Σύμφωνα με τον τουρκικό εκλογικό νόμο, ένα κόμμα πρέπει να έχει τουλάχιστον 20 βουλευτές στο κοινοβούλιο για να μπορεί να συμμετάσχει στην εκλογική διαδικασία. Ο ηγέτης του CHP Kemal Kilicdaroglu, έδωσε εντολή σε ορισμένα μέλη της κοινοβουλευτικής του ομάδας να παραιτηθούν από το κόμμα του και να ενταχθούν στο « Καλό Κόμμα» της Ακσενέρ – μια πρωτοφανή κίνηση στα τουρκικά κοινοβουλευτικά δρώμενα – προκειμένου να παρουσιάσουν μια εναλλακτική λύση στην υποψηφιότητα του Ερντογάν.

Τα τρία κόμματα που συνεργάζονται είναι το κεντροαριστερό Ρεμπουπλικανικό Λαϊκό Κόμμα (CHP) το λεγόμενο Καλό Κόμμα ( Ιyi Parti) – ένα εθνικιστικό κόμμα που ιδρύθηκε τον περασμένο Οκτώβριο από μέλη του Κόμματος Εθνικιστικής Δράσης (MHP), του συμμάχου του Ερντογάν και το Saadet Partisi (Κόμμα της Ευδαιμονίας), το οποίο πρεσβεύει το δόγμα του πολιτικού Ισλάμ.

Σύμφωνα με όσα μεταδίδονται από την Τουρκία, υπάρχει διαβούλευση μεταξύ των τριών κομμάτων για το θέμα της εξεύρεσης κοινού υποψηφίου για τις επερχόμενες προεδρικές εκλογές.Συγκεχυμένες είναι οι πληροφορίες για την επικεφαλής του «Καλού Κόμματος» Meral Aksener, η οποια ενώ αρχικά ανακοινώθηκε ότι αποσύρει το ενδιαφέρον της να είναι υποψήφια της αντιπολίτευσης τελικά φαίνεται ότι θα είναι υποψήφια για τις εκλογές της 24ης Ιουνίου. Παράλληλα μεταδόθηκε ότι τα εν λόγω κόμμματα διαβουλεύονται με τον πρώην προέδρο Αμπντουλάχ Γκιούλ σε μια προσπάθεια να τον πείσουν να κατέλθει ως υποψήφιος εναντίον του Ερντογάν. Μέσα στις επόμενες μέρες αναμένεται να ξεκαθαρίσει το τοπίο για το ακριβώς θα πράξει η αντιπολίτευση.

Είναι η αναπόφευκτη η νίκη για το ΑΚΡ και το ΜΗΡ;

Κατά πάσα πιθανότητα ο Ερντογάν θα κερδίσει τις εκλογές για την Προεδρια, αλλά δεν είναι αναπόφευκτο ότι το Κόμμα Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης (ΑΚΡ) και ο σύμμαχος του το ΜΗΡ θα καταφέρουν να κερδίσουν την πλειοψηφία των εδρών στο τουρκικό κοινοβούλιο. Ας υπενθυμίσουμε σε αυτό το σημείο ότι στις κοινοβουλευτικές εκλογές του 2015 το AKP έχασε την κοινοβουλευτική πλειοψηφία του επειδή το κουρδικό κόμμα (HDP) κατόρθωσε να ξεπεράσει το όριο του 10% και τελικά να εισέλθει στο κοινοβούλιο.

Το σενάριο ο Ερντογάν να κερδίζει τις προεδρικές εκλογές αλλά μην καταφέρει να εξασφαλίσει την πλειοψηφία των εδρών στο κοινοβούλιο είναι κάτι που θέλει να αποφύγει με κάθε κόστος.