για τον Πολιτισμό και την Επικοινωνία
Συνέβη σήμερα
Συνέβη σήμερα
Μεγεθύνσεις
Μεγεθύνσεις
ΚΑΝΣ στα ΜΜΕ
ΚΑΝΣ στα ΜΜΕ
Προσεγγίσεις
Προσεγγίσεις
Γεωπολιτική
Γεωπολιτική

Ελλάδα

Share Button

Το σεμινάριο «Διεθνής Πολιτική στην Μέση Ανατολή, Τουρκία, Βόρειο Αφρική, Νοτιοανατολική Μεσόγειο: Οι επιπτώσεις στην Ευρώπη» εστιάζει το ενδιαφέρον του στις σύγχρονες μορφές σύγκρουσης και γεωπολιτικής υπεραξίας περιοχών, όπως η Μέση Ανατολή και η Τουρκία, όπου οι διεργασίες που λαμβάνουν χώρα επηρεάζουν τις εξελίξεις τόσο στην διεθνή πολιτική, όσο και στην ασφάλεια και στην ειρήνη στην Νοτιοανατολική Μεσόγειο, την Ελλάδα και την Κύπρο. Η Βόρειος Αφρική αποτελεί ένα υποσύστημα «παραγωγής κρίσεων» και συγκρούσεων, όχι μόνο λόγω των εμφύλιων διαμαχών, αλλά και λόγω των αυξημένων προσφυγικών ροών εξαιτίας κυρίως της ισλαμικής τρομοκρατίας, της φτώχιας, των κοινωνικών και πολιτικών παθογενειών. Η προσφυγοποίηση μεγάλων ομάδων πληθυσμού από τις ως άνω περιοχές, συνιστά ένα προστιθέμενο δυσεπίλυτο πρόβλημα για την Ελλάδα και την Ευρώπη, το οποίο αποτελεί σοβαρή απειλή κατά της ευρωπαϊκής ασφάλειας, ενώ ταυτόχρονα αναδεικνύει σοβαρές εσωτερικές συνέπειες, όπως η επικίνδυνη άνοδος των ακροδεξιών κομμάτων, του ρατσισμού και της ξενοφοβίας στην Ευρώπη.

Το πρόγραμμα διοργανώνεται από το Κέντρο Γεωπολιτικών Αναλύσεων του New York College με την επιστημονική υποστήριξη του Κέντρου Ανατολικών Σπουδών για τον Πολιτισμό και την Επικοινωνία του Παντείου Πανεπιστημίου, του Κέντρου Μελέτης Μεσογειακής – Μεσανατολικής Πολιτικής και Πολιτισμού του Πανεπιστημίου του Αιγαίου, του Ινστιτούτου Έρευνας και Κατάρτισης Ευρωπαϊκών Θεμάτων, του Ινστιτούτου Επιχειρηματικότητας και Αειφόρου Ανάπτυξης. Το πρόγραμμα έχει την επίσημη υποστήριξη του Γραφείου του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στην Ελλάδα και του Εθνικού Συμβουλίου Νεολαίας (ΕΣΥΝ).

Συνέχεια ανάγνωση

Διεθνής Πολιτική: Μέση Ανατολή, Τουρκία, Βόρειος Αφρική, Νοτιοανατολική Μεσόγειος και Ευρώπη

14 Νοεμβρίου – 5 Δεκεμβρίου 2016

*Δήλωση συμμετοχής έως 7 Νοεμβρίου

Σεμινάριο Διεθνούς Πολιτικής

«Εσωτερικές εξελίξεις στην Τουρκία και επιπτώσεις τους στην διεθνή πολιτική», Γιαλλουρίδης Χριστόδουλος, Καθηγητής Διεθνούς Πολιτικής, Πάντειο Πανεπιστήμιο

Η Τουρκία βρίσκεται σε μια δυναμική εσωτερικών αλλαγών που αγγίζουν το όριο των δομικών μεταβολών. Μετά την ακύρωση του κεμαλικού συστήματος από το ισλαμικό κίνημα του Ερντογάν, σήμερα οδηγείται η χώρα σε μια πλήρη ανατροπή δομών του πολιτικού συστήματος. Η πολιτική αξιοποίηση από τον Ερντογάν της απόπειρας των κεμαλιστών και μερίδας του στρατεύματος για ανατροπή του, κατευθύνει το τουρκικό πολιτικό σύστημα σε μια προσωποπαγή απολυταρχική εξουσία του Ερντογάν εν είδει δικτατορίας της του ενός ανδρός αρχής. Ο Ερντογάν έχει προβεί σε εκκαθαρίσεις σε όλα τα επίπεδα του πολιτικού συστήματος, δημόσιας διοίκησης, στρατεύματος και ακαδημαϊκού χώρου, πράγμα που αλλοιώνει πλήρως την δομή του πολιτικού συστήματος και την πολιτική μορφολογία της Τουρκίας.

«Έξι χρόνια μετά τις αραβικές εξεγέρσεις: οι περιπτώσεις της Τυνησίας και της Λιβύης», Κεφαλά Βιβή, Επίκουρη Καθηγήτρια Διεθνών Σχέσεων στη Μέση Ανατολή, Πανεπιστήμιο του Αιγαίου

Κατά την διάρκεια του μαθήματος θα γίνει μία σύντομη αναφορά στα αίτια των αραβικών εξεγέρσεων και στους βασικούς παράγοντες που καθόρισαν την έκβαση τους. Στην συνέχεια θα εξεταστεί αφενός η περίπτωση της Τυνησίας, η οποία φαίνεται να έχει καταφέρει να εγκαθιδρύσει μία εύθραυστη Δημοκρατία  και αφετέρου η περίπτωση της  Λιβύης, η οποία από την ανατροπή του καθεστώτος Καντάφι μέχρι σήμερα, βρίσκεται βυθισμένη σε έναν ατέρμονο εμφύλιο πόλεμο.

«Ελληνοτουρκικές σχέσεις και δίκαιο της θάλασσας», Τσάλτας Γρηγόριος, Καθηγητής Διεθνούς Δικαίου, Πάντειο Πανεπιστήμιο

Οι Ελληνοτουρκικές σχέσεις διέπονται από μια πολυσήμαντη δέσμη αιτίων και παραγόντων που τις επηρεάζουν και τις καθορίζουν, που κινούνται, τόσο στο πολιτικό επίπεδο, όσο και στο δικαιϊκό με έμφαση στην διεθνή του έκφραση. Το διεθνές δίκαιο διέπει τις σχέσεις των κρατών και επιχειρεί να ρυθμίσει τις συγκρούσεις κατά τρόπο ειρηνικό. Στο πλαίσιο του σεμιναρίου θα συζητηθούν οι διεθνείς συνθήκες που αφορούν στις σχέσεις Ελλάδας – Τουρκίας. Ιδιαίτερη έμφαση θα δοθεί σε συγκεκριμένες εξελίξεις, οι οποίες αποτελούν και την πηγή παραγωγής της σύγκρουσης σε μια ιστορική διαδρομή με ειδικότερη αναφορά στο δίκαιο της θάλασσας ως προς τις δυνατότητες διευθέτησης της σύγκρουσης.

«Ο ρόλος των μειονοτήτων (θρησκευτικές-εθνικές-φυλετικές) στην πολιτική σταθερότητα στα κράτη της Μέσης Ανατολής και οι επιπτώσεις για την ΕΕ στον 21ο αιώνα», Καραμπελιάς Γεράσιμος, Καθηγητής Κοινωνιολογίας, Πάντειο Πανεπιστήμιο

Η δημιουργία των Μεσανατολικών κρατών κατά τον 20ο αιώνα βασίστηκε στις ανάγκες και τη δύναμη της γεω-πολιτικής και γεω-οικονομικής ισχύος των κρατών της Δύσης και πολύ λίγο στις δημοκρατικές επιταγές των κοινωνικών στρωμάτων και των εθνοτικών και θρησκευτικών ομάδων της κάθε περιοχής.  Η ραγδαία τεχνολογική ανάπτυξη στους τομείς της επικοινωνίας και εκπαίδευσης, αλλά και των μελών της Διασποράς σε δυτική Ευρώπη και Αμερική σε συνδυασμό με τις ριζικές αλλαγές στη διεθνή σκακιέρα κατά τη μεταψυχροπολεμική περίοδο, επιτρέπουν σε συγκεκριμένες ομάδες και ελίτ να επιδιώξουν τη κατάκτηση μεγαλύτερων πολιτικών δικαιωμάτων (πχ. Κούρδοι).  Οι επιπτώσεις των κινήσεων αυτών στα κράτη της ΕΕ είναι βέβαιο ότι δεν θα είναι επιφανειακές (πχ. μετανάστευση, τρομοκρατία, άνοδος ακροδεξιών κομμάτων, συγκρούσεις).

«Η πολιτική Ομπάμα στην Ανατολική Μεσόγειο», Παπασωτηρίου Χαράλαμπος, Καθηγητής Στρατηγικών Σπουδών, Πάντειο Πανεπιστήμιο

Σκοπός του μαθήματος είναι να εξετάσει την εξέλιξη της πολιτικής Ομπάμα στην Ανατολική Μεσόγειο από την ομιλία του Καΐρου το 2009 με το ελπιδοφόρο αμερικανικό άνοιγμα στον μουσουλμανικό κόσμο ως τις κρίσεις που ακολούθησαν την λεγόμενη «αραβική άνοιξη».   Θα εξετασθεί η διαφοροποίηση της αμερικανικής πολιτικής μεταξύ της στρατιωτικής επέμβασης στον εμφύλιο της Λιβύης και της μη επέμβασης στρατιωτικά στον εμφύλιο της Συρίας, τα προβλήματα της αμερικανικής πολιτικής στην Αίγυπτο και το Ιράκ, καθώς και η επιδείνωση των σχέσεων των ΗΠΑ με την Τουρκία λόγω της συριακής κρίσης.

«Η Μέση Ανατολή και το Κουτί της Πανδώρας», Αλέξανδρος Μαλλιάς, Πρέσβης επί τιμή, πρώην Πρέσβης της Ελλάδος στην Ουάσιγκτον (2005-2009) και Ειδικός Διπλωματικός Συνεργάτης του Ινστιτούτου Έρευνας & Κατάρτισης Ευρωπαϊκών Θεμάτων

Παπαστάμου Ανδρέας, Οικονομικός Σύμβουλος Υπουργείου Εξωτερικών


 

ΣΕ ΠΟΙΟΥΣ ΑΠΕΥΘΥΝΕΤΑΙ:

Απευθύνεται ως σεμιναριακό πρόγραμμα σε στελέχη του ευρύτερου δημοσίου τομέα και της δημόσιας διοίκησης, των διαφόρων υπουργείων, των Ενόπλων Δυνάμεων, των Σωμάτων Ασφαλείας, της τοπικής αυτοδιοίκησης, του Κοινοβουλίου, στο πολιτικό προσωπικό της χώρας, όπως επίσης και σε φοιτητές, ερευνητές και στελέχη του ιδιωτικού τομέα, αλλά και γενικότερα σε κάθε άτομο, του οποίου η επαγγελματική ενασχόληση ενέχει την κατανόηση του διεθνούς γίγνεσθαι και τη διαχείριση κρίσιμων και εξαιρετικών καταστάσεων.

ΥΛΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ:

Στους συμμετέχοντες θα δοθεί υλικό σε CD-ROM (powerpoint εισηγήσεων και ενδεικτική βιβλιογραφία).

ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΤΙΚΟ:

Μετά το πέρας του Σεμιναρίου θα δοθεί Πιστοποιητικό Παρακολούθησης στους συμμετέχοντες.

Πληροφορίες – Εγγραφές: Αμαλίας 38, Σύνταγμα, 2103225961, http://www.nyc.gr/diethnis-politiki-mesi-anatoli-toyrkia

Προκήρυξη σεμιναρίου: Σεμινάριο Διεθνούς Πολιτικής

*Δήλωση συμμετοχής έως 7 Νοεμβρίου

Share Button

eu-greeceΕπιστημονική Ημερίδα, Πάντειο Πανεπιστήμιο: Αίθουσα Σάκη Καράγιωργα ΙΙ, Αθήνα, Παρασκευή 14 Μαρτίου 2014

Εγγραφές – Χαιρετισμοί: 09.30 – 10.00πμ.,Έναρξη: 10.00πμ.

Διοργανωτές: Κέντρο Ανατολικών Σπουδών για τον Πολιτισμό και την Επικοινωνία του Παντείου Πανεπιστημίου (Κ.ΑΝ.Σ.), Κέντρο Μελέτης Μεσογειακής – μεσανατολικής Πολιτικής και πολιτισμού Πανεπιστημίου του Αιγαίου (ΚΕ.Μ.ΜΕ.Π.), Ινστιτούτο Διεθνών Οικονομικών Σχέσεων (Ι.Δ.Ο.Σ.)

  Συνέχεια ανάγνωση

 

Share Button
Τουρκικά Αεροσκάφη«Ο Έλληνας δεν μπορεί να κάνει αερομαχίες καθώς μια απογείωση κοστίζει 10.000 ευρώ», αυτός είναι ο τίτλος με τον οποίο δημοσιεύτηκε το άκρως προκλητικό δημοσιεύμα στη τουρκική εφημερίδα Habertürk. Όπως υποστηρίζει η εφημερίδα, από την 1η Ιουλίου δεν υπάρχει καμία αναφορά στην ιστοσελίδα της τουρκικής Πολεμικής Αεροπορίας για “παραβίαση εναέριου χώρου”, καθώς λόγω της οικονομικής κρίσης η ελληνική πολεμική αεροπορία αδυνατεί να καλύψει το κόστος απογείωσης των αεροσκαφών της. Την ίδια στιγμή οι τούρκοι, συνεχίζουν τις καθημερινές βόλτες ρουτίνας στο Ελληνικό FIR. Η τουρκική παρουσία είναι σχεδόν καθημερινή όπως αποδεικνύουν τα στοιχεία του ελληνικού Υπουργείου Εθνικής Αμύνης, καθώς μόνο το πρώτο εξάμηνο του 2013 οι παραβιάσεις του Εθνικού Εναέριου Χώρου ανήλθαν σε 398. Το δημοσίευμα αυτό εντάσσεται στα πλαίσια της τουρκικής προπαγάνδας που θέλει να διαμορφώσει την εικόνα ότι η Ελληνική αμυντική ισχύς έχει καταρρεύσει, λόγω των οικονομικών προβλημάτων που αντιμετωπίζει η χώρα.
 
Μαρίνα Γλαντζή Συνέχεια ανάγνωση

 
Παραβιάσεις Εθνικού Εναέριου Χώρου
 
Τα στοιχεία έχουν παρθεί από την επίσημη ιστοσελίδα του Γενικού Επιτελείου Εθνικής Άμυνας. Για περισσότερες πληροφορίες επισκεφθείτε τον εξής σύνδεσμο: http://www.geetha.mil.gr
Share Button

Κωνσταντίνος ΦίληςHellas Sei Dank

Οι Ευρωπαίοι εταίροι μας πρέπει να δώσουν το χρίσμα στην Αθήνα για να προχωρήσει στις αντίστοιχες διαβουλεύσεις –με την υποστήριξή τους– και εκ μέρους τους. Με την ευρωπαϊκή προεδρία να βρίσκεται προ των πυλών, είναι η κατάλληλη στιγμή να αναλάβουμε σχετικές πρωτοβουλίες.

Ελλάδα και Δύση, εφόσον προσβλέπουν στα αποθέματα της Ανατολικής Μεσογείου, οφείλουν να θωρακίσουν τα συμφέροντά τους, που επί του παρόντος ευθυγραμμίζονται με αυτά της Κύπρου και του Ισραήλ ως των πιο ώριμων αλλά και σταθερών παραγωγών, θέτοντας με εύσχημο και έξυπνο τρόπο στο περιθώριο αυτούς που επιχειρούν να αποτρέψουν ευρύτερες συνέργειες, με προφανή σκoπό να αποθαρρύνουν επενδυτές και πελάτες να προσανατολιστούν προς τους υδρογονάνθρακες της περιοχής, εφόσον αυτοί δεν μπορούν να ασκήσουν έλεγχο επί αυτών. Συνέχεια ανάγνωση

Η Αθήνα, στην περιφερειακή της πολιτική, θα πρέπει πρωτίστως να χρησιμοποιεί την ευρωπαϊκή της ταυτότητα και να επιζητήσει τις μεγαλύτερες το δυνατόν συνέργειες, χωρίς αποκλεισμούς. Αυτό πράττει μία υπεύθυνη δύναμη και με αυτό τον τρόπο διασφαλίζει την αποδοχή της από τους λοιπούς παίκτες και κατ’ επέκταση την ενδυνάμωση του ρόλου της στα δρώμενα. Ενός ρόλου εποικοδομητικού για την περιφερειακή σταθερότητα και χρήσιμου για τους διεθνείς δρώντες, που, συν τω χρόνω, δύναται να κεφαλαιοποιηθεί σε θεματικές που άπτονται των εθνικών μας συμφερόντων. Πολλώ δε μάλλον αντιπαραβολικά με δυνάμεις που πλέον νοούνται ως λιγότερο αξιόπιστες και προβλέψιμες, κυρίως λόγω της μαξιμαλιστικής και διευρυμένης τους ατζέντας, που τις αποστασιοποιεί από τη Δύση (ίσως και την πραγματικότητα).

Η Ευρώπη, από την πλευρά της, πρέπει επιτέλους να αποδείξει πώς εννοεί την ασφάλεια τροφοδοσίας της και τη διαφοροποίηση προμηθευτών και διαμεσολαβητών (η Ανατολική Μεσόγειος προσφέρει και τα δύο), με Ελλάδα και Κύπρο στο κέντρο των διεργασιών. Επακόλουθα, οι Ευρωπαίοι εταίροι μας πρέπει να δώσουν το χρίσμα στην Αθήνα για να προχωρήσει στις αντίστοιχες διαβουλεύσεις –με την υποστήριξή τους– και εκ μέρους τους. Με την ευρωπαϊκή προεδρία να βρίσκεται προ των πυλών, είναι η κατάλληλη στιγμή να αναλάβουμε σχετικές πρωτοβουλίες. Εν συνεχεία, τα περιφερειακά κράτη θα κληθούν να επιλέξουν μεταξύ των συνεχιζόμενων αντιπαραθέσεων, με αβέβαια αποτελέσματα προς ζημίαν των λαών τους, και της αναζήτησης κοινού τόπου με δέλεαρ ένα κοινό ενεργειακό μέλλον, που θα «δέσει» τα συμφέροντά τους, επ’ ωφελεία της σταθερότητας και της ευημερίας, ώστε να τερματιστούν τα τωρινά τους αδιέξοδα. Με λίγα λόγια, μπορούμε ως Ευρώπη να προσφέρουμε στις κοινωνίες όραμα, ελπίδα και προοπτική προκειμένου να εξασφαλίσουμε τη στήριξή τους ως αναγκαία συνθήκη που θα «σπρώξει» τις ηγεσίες στην επιλογή του αυτονόητου.

Έτσι και αλλιώς, όσοι δεν επιθυμούν να συμπράξουν θα αυτοπεριθωριοποιηθούν. Αντί, όμως, να μεταθέτουν τις ευθύνες, αποδίδοντας την απροθυμία τους στο δήθεν αποκλεισμό τους, είναι προτιμότερο να τους ωθήσουμε να «εκτεθούν» μέσω προτάσεων αντί αντεγκλήσεων. Όπλο μας η δεδομένη ανάγκη περιφερειακής ομαλοποίησης μέσα από το κλείσιμο μετώπων, αδύναμο σημείο τους οι κινήσεις αποσταθεροποίησης που μπορεί να εξυπηρετούν τα στενά τους συμφέροντα, ωστόσο, δεν συμβαδίζουν με τις αδήριτες πραγματικότητες που διαμορφώνονται στην περιοχή.

Από την άλλη, βέβαια, προέχει να προχωρήσουν το ταχύτερο δυνατό οι πιο ώριμες (ως προς το χρόνο παραγωγής) και πλέον πρόθυμες (ως προς τη συνεργασία) χώρες, δημιουργώντας τις συνθήκες για να ακολουθήσουν και άλλες, μακριά από στερεοτυπικές αντιλήψεις αλλά και ταυτίσεις. Εδώ, απαιτείται ο καλύτερος συντονισμός και η ενημέρωση Ελλάδας-Κύπρου καθώς και μία επιτελικότερη συνεργασία.

Από εκεί και πέρα, τα λάθη του πρόσφατου παρελθόντος και οι έξωθεν λύσεις είναι συνταγές καταδικασμένες σε αποτυχία. Είναι άλλο να προωθηθούν από κοινού λύσεις για να περιοριστούν οι εστίες έντασης και άλλο να επιχειρηθεί η επιβολή τους ως αναγκαία συνθήκη για να προχωρήσουν –δήθεν– ανεμπόδιστα οι διαδικασίες εκμετάλλευσης του ενεργειακού πλούτου της περιοχής.

Το κείμενο δημοσιεύθηκε στην ηλεκτρονική έκδοση της εφημερίδας Zeronews την Πέμπτη, 7 Νοεμβρίου 2013.

* Ο Κωνσταντίνος Φίλης είναι διευθυντής Ερευνών Ινστιτούτου Διεθνών Σχέσεων στο Πάντειο Πανεπιστήμιο

Share Button

Eastern Thrace

Η  Μικρασιατική Καταστροφή (1922) δεν οδήγησε μόνο στην απώλεια της Μικράς Ασίας, αλλά και της Ανατολικής Θράκης. Με τη συνθήκη των Σεβρών της 28ης Ιουλίου/10ης Αυγούστου 1920* παραχωρούνταν στην Ελλάδα -μεταξύ των άλλων- η Ανατολική Θράκη, η Ίμβρος και η Τένεδος. Ακολούθησαν οι  μοιραίες εκλογές της 14ης Νοεμβρίου του 1920 και η ήττα του κόμματος των Φιλελευθέρων. Σε αυτές  έλαβαν μέρος και ψηφοφόροι από την Δυτική και Ανατολική Θράκη, από τις οποίες ο Ελευθέριος Βενιζέλος  κέρδισε τις μισές , περίπου, έδρες του: 52  από τις 118 συνολικά των Φιλελευθέρων. Συνέχεια ανάγνωση

Δρ. Ιωάννης Χρ. Ιακωβίδης

Η  Μικρασιατική Καταστροφή (1922)  δεν οδήγησε μόνο στην απώλεια της Μικράς Ασίας, αλλά και της Ανατολικής Θράκης. Με τη συνθήκη των Σεβρών της 28ης Ιουλίου\10 ης Αυγούστου 1920* παραχωρούνταν στην Ελλάδα -μεταξύ των  άλλων- η Ανατολική Θράκη, η Ίμβρος και η Τένεδος. Ακολούθησαν οι  μοιραίες εκλογές της 14 ης Νοεμβρίου του 1920 και η ήττα του κόμματος των Φιλελευθέρων. Σε αυτές  έλαβαν μέρος και ψηφοφόροι από την Δυτική και Ανατολική Θράκη, από τις οποίες ο Ελευθέριος Βενιζέλος  κέρδισε τις μισές , περίπου, έδρες του: 52  από τις 118 συνολικά των Φιλελευθέρων.

Στο διάστημα  μέχρι την τουρκική επίθεση το 1922 μεσολάβησαν διάφορα  γεγονότα, όπως οι στρατιωτικές μας επιχειρήσεις Ιουνίου-Σεπτεμβρίου 1921 στη Μικρά Ασία, η σύμπτηξη του Μετώπου  με τη μάχη του Αφιόν Καραχισάρ  ( 17-25 /9/1921), το Γαλλοκεμαλικό Σύμφωνο ( 20/10/1921).

Στη διασυμμαχική Συνδιάσκεψη των Παρισίων ( Μάρτιος 1922) η τελική  συμμαχική πρόταση υιοθετούσε για την Ανατολική Θράκη  τη Γραμμή Γανοχώρων- Μηδείας και επιστροφή της Κωνσταντινούπολης στους Τούρκους.

*Η πρώτη ημερομηνία είναι βάσει του παλαιού ημερολογίου και η δεύτερη του νέου.


 

Ο αθηναϊκός Τύπος δεν αποδέχθηκε με ευμενή σχόλια αυτό  το μεσολαβητικό σχέδιο. Κατηγορούσε τη Μ.  Βρετανία ότι «έχοντας  εξασφαλίσει τα ζωτικά της συμφέροντα στα Στενά και τη  βόρεια Μεσοποταμία, εγκατέλειπε τους χριστιανικούς πληθυσμούς της Μικράς Ασίας  στην  τύχη τους».

Τον Ιούλιο του  1922, λίγο πριν την Καταστροφή, προτάθηκαν τα μη εφαρμοσθέντα  σχέδια για τη δημιουργία «Μικρασιατικού Κράτους» και για την κατάληψη της Κωνσταντινουπόλεως από τον ελληνικό στρατό. Ακολούθησαν η κατάρρευση του μετώπου,  η πυρπόληση της Σμύρνης και  η ολοκλήρωση της Μικρασιατικής Καταστροφής. Σε 1.500.000 περίπου ανέρχονταν οι πρόσφυγες.

Η Μικρά Ασία είχε, πλέον, χαθεί.  Για τους Κεμαλικούς παρέμενε ανοικτό το ζήτημα της Ανατολικής Θράκης. Ο Κεμάλ  είχε δηλώσει στον Άγγλο  πρόξενο H. Lamb  ότι η Τουρκία βρισκόταν σε   πόλεμο  με την Αγγλία   και ότι μόνο «άμεση παραχώρηση της Ανατ. Θράκης στην κυβέρνηση της Άγκυρας θα μπορούσε να αποτρέψει τη σύγκρουση ανάμεσα στο συμμαχικό και στον τουρκικό στρατό, στην ουδέτερη ζώνη των Στενών». Η Γαλλία και η Ιταλία πρότειναν θορυβημένες τη μετατόπιση των Ελλήνων στη γραμμή  Αίνου – Μηδείας.  Οι Τούρκοι  γνώριζαν τις αγγλογαλλικές διαφωνίες και προσπαθούσαν να κερδίσουν όλη την Ανατολική Θράκη, απειλώντας με πολεμική σύγκρουση. Τελικά, σε κοινή  ανακοίνωσή τους οι Άγγλοι, Γάλλοι  και οι Ιταλοί στις 23/9/1922 καλούσαν την Τουρκία σε διαπραγματεύσεις ειρήνης «με αντάλλαγμα την προσφορά της  Ανατ. Θράκης». Σε όλες αυτές τις διαπραγματεύσεις η Ελλάδα δεν διαδραμάτισε  ρόλο, αλλά απλώς την ενημέρωσαν για τα α ποτελέσματα.

Έτσι αναγκάστηκε ο ελληνικός στρατός να αποχωρήσει  δυτικά του Έβρου, πριν το Συνέδριο Ειρήνης, για να αποφευχθεί το ενδεχόμενο πολέμου Τουρκίας- Μ. Βρετανίας.  Άλλωστε, ο πρωθυπουργός Τριανταφυλάκος στις  25 Σεπτεμβρίου 1922 αποδέχτηκε «τις σοβαρές συνέπειες που θα είχε για την Αγγλία ο πόλεμος με την κεμαλική Τουρκία». Στις 26 Σεπτεμβρίου, όμως, ο στρατός και ο στόλος έπλεαν  προς την Αττική, για να ανατρέψουν τον  βασιλέα  Κωνσταντίνο και να σωθεί η Ανατ. Θράκη.

Μετά την  επικράτηση του στρατιωτικού κινήματος , στις 28 Σεπτεμβρίου οι Πλαστήρας και Γονατάς σε συνάντηση με τους πρεσβευτές  Αγγλίας και Γαλλίας, δεν προέβαλαν  αντιρρήσεις για το θέμα της Ανατ. Θράκης. Ο Βενιζέλος  τηλεγραφούσε στις 3 Οκτωβρίου  ότι  η απώλεια της Ανατολ. Θράκης ήταν «καταστροφή  ανεπανόρθωτος». Οι Δυνάμεις της Entente  έδωσαν εντολή στους αντιπροσώπους τους στα Μουδανιά  να υπογράψουν συμφωνία ανακωχής  με  τους όρους της  αποχώρησης του ελληνικού στρατού πίσω από τον Έβρο και της παράδοσης της Ανατ.Θράκης στην Τουρκία, χωρίς τη μεσολάβηση συμμαχικού ελέγχου της επαρχίας. Η Συνδιάσκεψη τελείωσε στις 28 Σεπτεμβρίου/ 11 Οκτωβρίου 1922. Από τα μεσάνυκτα της 14ης Οκτωβρίου 1922 ο ελληνικός στρατός  άρχισε να αποχωρεί από την Ανατ. Θράκη. Στις 12/25 Νοεμβρίου 1922 οι Έλληνες την παρέδωσαν στους Συμμάχους και εκείνοι αυθημερόν στους Τούρκους. 

Ο  Τίτος Αθανασιάδης αναφέρει ότι η παράδοσή της έγινε «αυθαιρέτως και χωρίς να ηττηθεί εκεί ο Ελληνικός Στρατός, υπήρξε εξίσου οδυνηρό πλήγμα με την τραγωδία της Μ. Ασίας». Ο ελληνικός  πληθυσμός της περιοχής,  περί τις 250.000, είχε αγανακτήσει, αλλά φοβήθηκε από την επικείμενη επάνοδο της τουρκικής διοίκησης. Γι αυτό εντός ενός μηνός  εγκατέλειψε τις πατρογονικές εστίες. Η φυγή προς την Ελλάδα  έγινε οδικώς, αλλά και με πλοία.

Την πορεία του καταγράφει ο διάσημος Αμερικανός  συγγραφέας  Έρνεστ  Χεμινγουέι, ανταποκριτής τότε καναδικής εφημερίδας στην Ανατ. Θράκη: «….Είκοσι μίλια αραμπάδες, που τους σέρνουν  αγελάδες και βόδια με λασπωμένα  πόδια, ενώ δίπλα τους βαδίζουν εξαντλημένοι άνδρες, γυναίκες  και παιδιά….Εγκατέλειψαν όλοι τα σπίτια τους, τα χωριά τους και τα χωράφια τους και προστέθηκαν στο ποτάμι των προσφύγων, μόλις έμαθαν ότι έρχονται οι Τούρκοι…. Πρόκειται για πορεία  προς το άγνωστο σιωπηλών ανθρώπων…».

Τόσο άδοξα  και αμαχητί έληξε η παρουσία του Ελληνισμού στην Ανατ. Θράκη. Λόγω  ακριβώς αυτής της απώλειας και της μη δυνατότητας, πλέον,  της Ελλάδος να ελέγχει τη μία  πλευρά των Στενών με την ταυτόχρονη παρουσία της στην Ίμβρο και στην Τένεδο,  δημιουργήθηκαν όλες οι  μεταγενέστερες τριβές  στις ελληνοτουρκικές σχέσεις: τα Σεπτεμβριανά (1955) και  οι Απελάσεις (1964) στην Κωνσταντινούπολη, η τουρκική Εισβολή στην Κύπρο (1974), οι τουρκικές διεκδικήσεις στο Αιγαίο κλπ.

Εύστοχη είναι η παρατήρηση του Πασχάλη Μ. Κιτρομηλίδη: «….Στην Ανατ. Θράκη (σε αντίθεση με τη Μ. Ασία: σημ. αρθρογράφου) το ελληνικό κράτος είχε πλήρη  κυριαρχικά δικαιώματα και η στρατιωτική εκκένωσή της  το φθινόπωρο του 1922 ισοδυναμούσε με ακρωτηριασμό του εθνικού χώρου…Η Ελλάδα έχασε όχι μόνο κυρίαρχο  εθνικό έδαφος, αλλά και τον μόνο χώρο από τα εδάφη της Συνθήκης των Σεβρών, όπου η χριστιανική πλειοψηφία ήταν  αδιαμφισβήτητη, ένα χώρο μεγάλης οικονομικής σημασίας από την άποψη της  γεωργικής παραγωγικότητας, τη διέξοδό της στη Μαύρη Θάλασσα και τη συμμετοχή της στον έλεγχο του Ελλησπόντου. Η σημασία  μερικών από τους παράγοντες  αυτούς μπορεί να συνειδητοποιηθεί μόνο στο φως των σημερινών πιέσεων και απειλών της Τουρκίας εις βάρος της Ελλάδας  και των ερεισμάτων που ακριβώς οι ίδιοι αυτοί παράγοντες της παρέχουν, για να στηρίζει τις διεκδικήσεις της».

Στην εποχή μας  υπάρχει η εντύπωση  ότι ζούμε στη χώρα των Λωτοφάγων. Δεν μας έχουν διδάξει, στο βαθμό που θα έπρεπε, η Μικρασιατική Καταστροφή (1922) και η Κυπριακή Τραγωδία (1974). Ένα μέρος του λαού, ειδικά της πολιτικής ηγεσίας  και των Διανοουμένων, στο βωμό της ετεροβαρούς «ελληνοτουρκικής  φιλίας» επιμένει  να  θυσιάζει τη θεμελιώδη επισήμανση του ισπανοαμερικανού φιλοσόφου George Santayana: «Όποιος δεν θυμάται το παρελθόν του είναι καταδικασμένος να το ξαναζήσει ».

Ενδεικτική Βιβλιογραφία

Αθανασιάδης Τίτος, Μικρά Ασία 1919-1922, Από την εποποιία στην Καταστροφή, τόμος  Β΄, εκδ.  εφημ. ΑΠΟΓΕΥΜΑΤΙΝΗ, σελ.106-109.

Γιαννουλόπουλος Ιωάννης,  Η Επανάσταση του 1922, η Δίκη των Έξι και η Συνθήκη της Λωζάννης στο Ιστορία του Ελληνικού Έθνους, τόμ. ΙΕ’, Εκδοτική Αθηνών,  1978, σελ. 248-255.

Κιτρομηλίδης Μ. Πασχάλης, Η ιδεολογία του προσφυγισμού  στο Η Μικρασιατική Καταστροφή 1922, τόμ. 2,  εφημ. ΤΑ ΝΕA/ιστορία, 2010, σελ.167-173.

Ρήγος Άλκης, 1922: Η χώρα σε διάλυση-  Η Ανατολική Θράκη χάνεται στο   Σμύρνη, Μικρασία, Ε ΙΣΤΟΡΙΚΑ, εφημ. ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ, τεύχη από το 1999-2005, σελ.149-152.

Smyrna, smirniadou,  Ιστολόγιο.                       

Το άρθρο δημοσιεύτηκε στην πλήρη του μορφή  στα « Επίκαιρα»,  11/10-17/10\2012 ,τεύχος 156ο, σελ. 88-89