για τον Πολιτισμό και την Επικοινωνία
Συνέβη σήμερα
Συνέβη σήμερα
Μεγεθύνσεις
Μεγεθύνσεις
ΚΑΝΣ στα ΜΜΕ
ΚΑΝΣ στα ΜΜΕ
Προσεγγίσεις
Προσεγγίσεις
Γεωπολιτική
Γεωπολιτική

Ισλάμ

Share Button

Της Ειρήνη Χριστοδουλάκη, Ερευνήτριας Κέντρου Ανατολικών Σπουδών

Μια εξαιρετικά σημαντική ανακοίνωση πρόκειται να πραγματοποιήσουν τις πρώτες μέρες του Σεπτεμβρίου οι αρχές της Σαουδικής Αραβίας. Η ανακοίνωση αφορά την ακριβtzixantistesή ημερομηνία για τον εορτασμό του Eid – al – Adha. Το γνωστό, στην Τουρκία, και ως «Κουρμπάν Μπαϊράμι» σημαίνει  «γιορτή της θυσίας», γιορτάζει την θυσία του Ισαάκ από τον Αβραάμ, πέφτει στην 10η μέρα του σεληνιακού μήνα Dhu- al – Hijjah και αποτελεί την τρίτη μέρα του προσκυνήματος Χατζ στη Μέκκα.

Να σημειωθεί πως η γιορτή ακολουθείται σε αρκετές χώρες ανά τον κόσμο λόγω των μουσουλμανικών πληθυσμών, ενώ αποτελεί επίσημη αργία για αρκετές μουσουλμανικές χώρες. Επί παραδείγματι, ο Τούρκος Πρωθυπουργός Bınalı Yıldırım ανακοίνωσε πως η Τουρκία – λόγω της ανάκλησης των καλοκαιρινών αδειών εξαιτίας της αποτυχημένης προσπάθειας πραξικοπήματος της 15ης Ιουλίου- θα έχει επίσημη αργία εννέα ημερών για το Κουρμπάν Μπαϊράμι. Παραδοσιακά στην Τουρκία η αργία κρατάει τρεις με τέσσερις μέρες.

Συνέχεια ανάγνωση

Ωστόσο, η επόμενη ημερομηνία εορτής της «γιορτής της θυσίας» συμπίπτει με μια εξαιρετικά σημαντική ημερομηνία για την παγκόσμια κοινότητα. Η ημερομηνία αυτή αναμένεται να είναι η 11η Σεπτεμβρίου, όταν και συμπληρώνονται 15 χρόνια από την επίθεση της Al Queda στο Παγκόσμιο Κέντρο Εμπορίου. Μέσα, λοιπόν, στις επόμενες μέρες οι αρμόδιες αρχές της Σαουδικής Αραβίας θα επιβεβαιώσουν, βάσει των φάσεων της σελήνης, την ημερομηνία έναρξης της γιορτής καθώς και του προσκυνήματος Χατζ. Σε περίπτωση που το φεγγάρι δεν είναι εμφανές τότε η γιορτή θα ξεκινήσει την επόμενη, 12η Σεπτεμβρίου.

Μάλιστα, στις Ηνωμένες Πολιτείες το συμβούλιο Fiqh της Βορείου Αμερικής- το οποίο είναι ένωση μουσουλμάνων διδασκάλων για την ερμηνεία του Ισλάμ- έχει ήδη δηλώσει πως θα ακολουθήσει την μέρα για την Eid – al – Adha που θα ανακοινώσει η Σαουδική Αραβία [1] ενώ και το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο για τους Φετφά και την Έρευνα δήλωσε το ίδιο.

Με τα αυξανόμενα κρούσματα ισλαμικού εξτρεμισμού μέσα στο καλοκαίρι και με τις αναφορές πως τζιχαντιστικοί πυρήνες ενδεχομένως να ετοιμάζουν νέες επιθέσεις στο Βέλγιο [2], καθώς και την ανακοίνωση του επικεφαλής της Europol , Ρομπ Γουέινραϊτ, πως η υπηρεσία ετοιμάζει «απόβαση» πρακτόρων στα ελληνικά νησιά και την Ιταλία ώστε να υπάρξει έλεγχος των προσφυγικών και μεταναστευτικών ροών για τυχόν ύπαρξη τζιχαντιστών [3], γεννάται η εύλογη ερώτηση αν η «γιορτή της θυσίας» αποτελεί την καλύτερη αφορμή για τη διενέργεια νέων επιθέσεων από τζιχαντιστές σε ευρωπαϊκό, αμερικανικό ακόμα και ασιατικό έδαφος. Αρκεί μια ματιά στην επίθεση στη Νίκαια στις 14 Ιουλίου για να επιβεβαιώσουμε πως στο παρελθόν, η ISIS και τα μέλη της έχουν επιλέξει σημαντικές και γεμάτες σημειολογία ημερομηνίες για τη διεξαγωγή επιθέσεων. Τα ερωτήματα που τίθενται, λοιπόν, είναι αν αυτή η φορά θα είναι διαφορετική και δεν υπάρξει κάποια επίθεση και σε περίπτωση που υπάρξει κάποιο χτύπημα των τζιχαντιστών αν ο δυτικός κόσμος είναι έτοιμος να αντιμετωπίσει, σε όλα τα επίπεδα, ακόμα ένα τρομοκρατικό χτύπημα.

Υποσημειώσεις
1. Fiqh Council. (2016) Expected Date for Eidul Adha 1473 Διαθέσιμο στο:http://www.fiqhcouncil.org/node/81 [ημερ. προσβ.: 27-08-2016]
2. Το Ποντίκι. (2016) Παρακλάδι της ISIS ίσως ετοιμάζει νέα επίθεση στο Βέλγιο. Διαθέσιμο στο: http://www.topontiki.gr/article/182918/parakladi-tis-isis-isos-etoimazei…[ημερ. προσβ.:27-08-2016]

3. Το Ποντίκι. (2016) «Απόβαση» πρακτόρων της Europol σε ελληνικά νησιά – Ψάχνουν τζιχαντιστές, Διαθέσιμο στο: http://www.topontiki.gr/article/182905/apovasi-praktoron-tis-europol-se-… [ημερ.προσβ.:27-08-2016]

 

Πρώτη δημοσίευση: Κέντρο Ανατολικών Σπουδών 

Share Button

IslamΚατά τον Ιούλιο 2016, η EUROPOL εξέδωσε έκθεση, όπου και καταγράφονται, όχι μόνο οι επιθέσεις του Ισλαμικού Κράτους και της Αλ-Γκάιντα στην Ευρώπη, αλλά και οι διαχειριστικοί σκόπελοι και πρακτικά προβλήματα ως προς τον εντοπισμό και την σύλληψη των ατόμων που σχετίζονται με την τρομοκρατία. Αυτό που είναι εξαιρετικά ενδιαφέρον είναι αφενός το γεγονός πως οι δρώντες, δηλαδή τα άτομα, τα οποία προβαίνουν σε τρομοκρατικές επιθέσεις είναι μουσουλμάνοι που διαμένουν σε δυτικές χώρες. Αφετέρου, ο κίνδυνος για εκδήλωση τρομοκρατικών κτυπημάτων ενισχύεται από τους μαχητές του Ισλαμικού Κράτους, οι οποίοι ως ευρωπαίοι πολίτες επιστρέφουν στις χώρες τους, δηλαδή στις διάφορες δυτικές μητροπόλεις και είναι έτοιμοι ανά πάσα στιγμή να εκδηλώσουν κατά τρόπο ριζοσπαστικό την απειλή τους. Το φαινόμενο της ισλαμικής τρομοκρατίας συνιστά έναν επιπλέον παράγοντα για την αύξηση της ξενοφοβίας και του ρατσισμού, που διαχέεται στις δυτικές κοινωνίες. Συνέχεια ανάγνωση

Τρομοκρατικά φαινόμενα συμβαίνουν καθημερινά σχεδόν σε όλα τα μέρη του κόσμου, που έχουν τις ιδεολογικές τους καταβολές στην θρησκεία, τις ταξικές διαφορές, την πάλη με την εξουσία κ.α. Ως προς το πλήθος και την συχνότητα των τρομοκρατικών κτυπημάτων ανά τον κόσμο αναφέρουμε ενδεικτικά πως ο αριθμός των τρομοκρατικών κτυπημάτων για το προηγούμενο έτος προσέγγισε τα 400.

Στην Ευρώπη, σύμφωνα με τα στοιχεία της EUROPOL για το 2015, υπήρξαν 151 νεκροί και περισσότερα από 360 άτομα τραυματίστηκαν ως αποτέλεσμα τρομοκρατικών επιθέσεων, ενώ έξι κράτη – μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η Δανία, η Γαλλία, η Ελλάδα, η Ιταλία, η Ισπανία και το Ηνωμένο Βασίλειο αντιμετώπισαν 211 αποτυχημένα και ανολοκλήρωτα τρομοκρατικά κτυπήματα. Κατά την διάρκεια του έτους συνελήφθησαν 1077 ύποπτοι για διασυνδέσεις με τρομοκρατικές οργανώσεις, εκ των οποίων οι 424 περιπτώσεις προέρχονταν από την Γαλλία.

Η έκθεση της EUROPOL αναδεικνύει πως σε ένα σημαντικό ποσοστό τα άτομα, τα οποία ταξιδεύουν προς την Συρία και το Ιράκ είναι γυναίκες. Η έκθεση δεν παρουσιάζει συγκεκριμένα στοιχεία που να συνδέουν τα κύματα προσφύγων και μεταναστών από την Συρία με τα κρούσματα ισλαμικής τρομοκρατίας στην Ευρώπη. Στην περίπτωση του κτυπήματος στο Παρίσι στις 13 Νοεμβρίου 2015, όμως, όπως παρουσιάζει η έκθεση, αναδείχθηκε πως οι τρομοκράτες είχαν εισέλθει στην Ευρώπη μέσω Ελλάδος ως πρόσφυγες από την Συρία.

H Μερσίλεια Αναστασιάδου είναι Επιστημονική Συνεργάτης του Κέντρου Ανατολικών Σπουδών, Πάντειο Πανεπιστήμιο

Share Button

Της Ειρήνης Χριστοδουλάκη, Ερευνήτριας Κέντρου Ανατολικών Σπουδών

Από την εποχή της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας και την περίοδο των εντολών της Κοινωνίας των Εθνών, μετά τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο, οι θρησκευτικές μειονότητες στη Μέση Ανατολή αποτέλεσαν αγαπημένο εργαλείο των Μεγάλων Δυνάμεων για την άσκηση πολιτικής στην περιοχή.μειονοτητες

Η επιρροή της Γαλλίας στους Μαρωνίτες του Λιβάνου, τους Δρούζους και τους Αλαούϊτες της Συρίας, η επιρροή της Μεγάλης Βρετανίας στους Ασσύριους Χριστιανούς και τους Σονίτες του Ιράκ αποτελούν σημαντικό μέρος στην εξήγηση που μπορούμε να δώσουμε για τις θρησκευτικές – και όχι μόνο- διαμάχες στη περιοχή της Μέσης Ανατολής.

Οι Μεγάλες Δυνάμεις, αξιοποιώντας την θέληση των θρησκευτικών μειονοτήτων για μεγαλύτερη αυτονομία ή προνόμια στις χώρες που βρίσκονταν, οδήγησαν πολλές φορές σε εμφύλιες διαμάχες στις χώρες όπου βρίσκονταν οι μειονότητες αυτές.

Συνέχεια ανάγνωση

Σήμερα, η εισβολή των Η.Π.Α. στο Ιράκ, ο επακόλουθος εμφύλιος πόλεμος και η ανάδυση της Daesh/ISIL, ο εμφύλιος πόλεμος και η εμφάνιση τζιχαντιστών στη Συρία, η βία μεταξύ της τουρκικής κυβέρνησης και των Κούρδων στην Τουρκία, ο τρόπος ζωής στην Παλαιστίνη στα υπό τον έλεγχο του Ισραήλ εδάφη, αποτελούν ανασταλτικούς παράγοντες για τις γηγενείς θρησκευτικές μειονότητες της Μέσης Ανατολής, οι οποίες είτε περιορίζονται χωρικά, είτε μεταναστεύουν σε άλλες χώρες για να ζήσουν μακριά από πολέμους και εντάσεις. Στη σύντομη ανάλυση που ακολουθεί θα γίνει αναφορά σε ορισμένες από τις κυριότερες θρησκευτικές μειονότητες στη Μέση Ανατολή και τη γεωγραφική κατανομή τους στο χώρο.

Η Μέση Ανατολή αν και κυριαρχείται από την βασική πρόσληψη του Ισλάμ τον Σονιτισμό, αποτελεί τον τόπο προέλευσης ορισμένων από τις σημαντικότερες θρησκείες – Ιουδαϊσμός, Χριστιανισμός, Ζωροαστρισμός και άλλες λιγότερο γνωστές θρησκείες- και αποτελεί ακόμα και σήμερα τον τόπο συνάντησης μεγάλου εύρους θρησκειών. Αρχικά, θα πρέπει να διευκρινίσουμε πως όταν αναφερόμαστε σε θρησκευτικές μειονότητες στη Μέση Ανατολή, τις χαρακτηρίζουμε ως «μειονότητες» βάσει δημογραφικών στοιχείων και στις χώρες όπου βρίσκονται αποτελούν ένα μικρό ποσοστό του συνολικού πληθυσμού της χώρας.

Επί παραδείγματι, οι Σονίτες Μουσουλμάνοι οι οποίοι αποτελούν την πλειοψηφία των Μουσουλμάνων συνολικά στη Μέση Ανατολή, σε χώρες όπως το Ιράν, το Ιράκ, το Μπαχρέϊν δημογραφικά αποτελούν μειονότητα. Γενικά, στη Μέση Ανατολή μπορούνε να κάνουμε τον παρακάτω ευρύ και χρήσιμο διαχωρισμό αναφορικά με τις θρησκευτικές μειονότητες: α) Χριστιανικές μειονότητες, β) Μουσουλμανικές Σιιτικές ομάδες και γ) σε πλήθος μειονοτήτων από μικρότερες και λιγότερο γνωστές παραδόσεις.
Μεγάλο μέρος των μειονοτήτων αποτελούν τον γηγενή Χριστιανικό πληθυσμό της Μέσης Ανατολής. Κάθε μειονότητα έχει ξεχωριστή ταυτότητα η οποία εδράζεται στο προ-ισλαμιαίο παρελθόν της περιοχής. Σήμερα οι ακόλουθοι της Ορθόδοξης Κοπτικής Εκκλησίας της Αιγύπτου πιθανόν να αποτελούν τη μεγαλύτερη μη μουσουλμανική εθνο-θρησκευτική μειονότητα της Μέσης Ανατολής [1].

Οι Κόπτες αποτελούν περίπου το 10% του πληθυσμού της Αιγύπτου [2]. Οι Χριστιανοί της Αιγύπτου έχουν τα αραβικά ως πρώτη γλώσσα όπως και οι Μουσουλμάνοι συμπολίτες τους, ωστόσο, η λειτουργία τους διεξάγεται στην Κοπτική, την χριστιανική εκδοχή της αρχαίας αιγυπτιακής γλώσσας [3].

Στην Ιορδανία, το Ισραήλ, την Παλαιστίνη, τη Συρία και το Ιράκ βρίσκεται μια μεγαλύτερη ποικιλία χριστιανικών θρησκευτικών μειονοτήτων. Μεταξύ των μεγαλύτερων είναι οι Αραβο-χριστιανοί. Πρόκειται για Άραβες στην καταγωγή, κατάλοιπο των φυλών που δεν εξισλαμίστηκαν με την άνοδο του Ισλάμ στην περιοχή, και οι οποίο ακολουθούν την χριστιανική πίστη υπαγόμενοι στην Ανατολική Ορθόδοξη Εκκλησία ή την Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία [4].

Στο Λίβανο, στη βορειοανατολική Συρία, τη νοτιοανατολική Τουρκία και το βόρειο Ιράκ απαντώνται πληθυσμοί που ακολουθούν τη Συριακή Ορθόδοξη Εκκλησία [5]. Πρόκειται για μια αυτοκέφαλη εκκλησία που χρησιμοποιεί την Συριακή διάλεκτο ως επίσημη λειτουργική γλώσσα. Η Συριακή είναι αραμαϊκή γλώσσα η οποία αντικαταστάθηκε από τα αραβικά μετά την κατάκτηση της περιοχής από τους Άραβες.

Η Συριακή Ορθόδοξη, η Συριακή Καθολική, η Ασσυριακή και η εκκλησία των Χαλδαιών [6] χρησιμοποιούν ακόμα και σήμερα τα Συριακά ως λειτουργική διάλεκτο και αρκετοί Χριστιανοί στην Τουρκία και το Ιράκ μιλούν σύγχρονες εκδοχές της διαλέκτου [7]. Επιπλέον σε αρκετές πόλεις της Συρίας και του Λιβάνου συναντάμε μέλη της Αρμένικης Εκκλησίας τα οποία κατέληξαν στις περιοχές αυτές κατά τα γεγονότα της Γενοκτονίας των Αρμενίων το 1915.
Πέρα από τους χριστιανικούς πληθυσμούς, στην περιοχή της Μέσης Ανατολής βρίσκουμε αρκετές Σιιτικές ομάδες οι οποίες αποτελούν μειονότητες σε αρκετές χώρες της περιοχής. Ο Σιιτισμός είναι ένας από τους βασικούς διαχωρισμούς του Ισλάμ. Ο άλλος είναι ο Σονιτισμός. Η διαμάχη και ο μετ’ έπειτα διαχωρισμός τους ξεκίνησε μετά το θάνατο του Προφήτη Μωάμεθ αναφορικά με την διαδοχή του κατά τον 7ο αιώνα.

Στη διαμάχη αυτή ορισμένοι υποστήριζαν τους κοντινότερους ακολούθους του Προφήτη, ενώ άλλοι θεωρούσαν πως η διαδοχή έπρεπε να πάει στον ξάδερφο και γαμπρό του Προφήτη, τον Άλι[8]. Όλοι όσοι υποστήριξαν τη δεύτερη άποψη αποτέλεσαν τους Σιίτες [9]. Με το πέρασμα των ετών η αύξηση των απογόνων του Προφήτη οδήγησε στη δημιουργία διαφορετικών παραδόσεων και μέσα στον Σιιτισμό.

Ο μεγαλύτερος διαχωρισμός στο Σιιτικό Ισλάμ είναι αυτό των Δωδεκαϊστών ή του δωδέκατου Ιμάμη. Οι Δωδεκαϊστές αναγνωρίζουν δώδεκα ιμάμηδες, από την πρώιμη ιστορία του Ισλάμ, ως θρησκευτικούς ηγέτες: τον Αλί και τους έντεκα άμεσους απογόνους του [10]. Δωδεκαϊστές είναι η πλειοψηφία του πληθυσμού στο Ιράν, ενώ αποτελούν σημαντική μειονότητα στο Ιράκ και το Μπαχρέϊν, ενώ έχουν και μια σχετική πλειοψηφία στο Λίβανο [11].

Οι Ζαϊντίστες ή Επταδεϊστές (έβδομος ιμάμης) και οι Ισμαηλίτες (πέμπτος ιμάμης) είναι οι άλλοι δυο διαχωρισμοί των Σιιτών[12]. Οι Ζαϊντιστές αποτελούν μια από τις μεγαλύτερες θρησκευτικές παραδόσεις στην Υεμένη, ενώ οι Ισμαηλίτες είναι ένα μικρό ποσοστό στη Συρία και το Λίβανο[13]. Αρκετές θρησκευτικές μειονότητες της Μέσης Ανατολής έχουν τις ρίζες τους στον Σιιτισμό και τιμούν την οικογένεια του Προφήτη, αλλά έχουν υιοθετήσει διαφορετικές θεολογικές ιδέες, ιεροτελεστίες και γραφές συμπληρωματικά με το Κοράνι, γεγονός που τους καθιστά διαφορετικούς από το κυρίως ρεύμα του Σιιτισμού [14].

Οι κοινότητες αυτές περιλαμβάνουν τους Δρούζους, τους Αλαούϊτες (Alawites) και τους Αλεβίτες (Alevis) [15]. Οι Δρούζοι αποτελούν σημαντική μειονότητα στο Ισραήλ, στα Υψίπεδα του Γκολάν, το Λίβανο και τη Συρία [17]. Η ιστορική πατρίδα των Αλαουϊτών είναι η Συρία και τις τελευταίες δεκαετίες έχουν προεξέχον ρόλο στην πολιτική ζωή της χώρας καθότι η οικογένεια Assad, που βρίσκεται στην εξουσία από το 1970,είναι Αλαούϊτες. Παράλληλα, οι Αλεβίτες αποτελούν σημαντική μερίδα του πληθυσμού της Τουρκίας [17].
Τελειώνοντας τη σύντομη αυτή αναφορά στις θρησκευτικές μειονότητες της Μέσης Ανατολής πρέπει να αναφερθεί πως στην περιοχή υπάρχουν πολλές και διάφορες μικρότερες θρησκευτικές κοινότητες.

Οι Γεζιντί του βορείου Ιράκ αποτελούν μια ξεχωριστή εθνο-θρησκευτική κοινότητα των οποίων η θρησκευτική παράδοση αναμειγνύει στοιχεία του Ισλάμ και της αρχαίας θρησκείας του Ιράν. Ένας μικρός αριθμός Ζωροαστρών παραμένει στο Ιράν, ενώ η πλειοψηφία των εβραϊκών πληθυσμών της Μέσης Ανατολής μετακινήθηκε στο Ισραήλ μετά την δημιουργία τους το 1948, με τους μικρούς εναπομείναντες εβραϊκούς πληθυσμούς να μένουν στην Τουρκία και το Ιράν.
Είναι εμφανές πως η Μέση Ανατολή ανέκαθεν αποτελούσε κοιτίδα πολυμορφίας. Ωστόσο, η έκρυθμη πολιτική κατάσταση των τελευταίων ετών θέτει την πολυμορφία αυτή και το μέλλον των μειονοτήτων εν αμφιβόλω.

Υποσημειώσεις
[1] BBC Religions, Coptic Orthodox Church, Διαθέσιμο στο:http://www.bbc.co.uk/religion/religions/christianity/subdivisions/coptic… (ημερομηνία πρόσβασης: 24-01-2016).
[2] CIA, The World Factbook- Egypt, Διαθέσιμο στο:https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/eg.html (ημερομηνία πρόσβασης:. 24-01-2016).
[3] Aziz Sourial Atiya (ed), The Coptic Encyclopedia, MacMillan, New York, 1989.
[4] Arabic Bible, Arab Christians: An Introduction, Διαθέσιμο στο:http://www.arabicbible.com/for-christians/christians/1396-arab-christian… (ημερομηνία πρόσβασης: 30-12-2015).

[5] Syria Orthodox Patriarchate, http://www.syrian-orthodox.com/news.php (η σελίδα είναι στα αραβικά)
[6] Encyclopedia Britannica, Chaldean Catholic Church, διαθεσιμο στο:http://www.britannica.com/topic/Chaldean-Catholic-Church (ημερομηνία πρόσβασης: 30-12-2015).

[7] Ethnologue Languages of the World, Turkey, Διαθέσιμο στο:http://www.britannica.com/topic/Chaldean-Catholic-Church (ημερομηνία πρόσβασης: 30-12-2015).

[8] Πατελος, Κ., Η Πολιτική Εξέλιξη του Ισλάμ, εκδ. Κριτική, Αθήνα, 2004 και Νικολάου -Πατραγάς,Κυρ., Χαλιφεία και Ισλαμική Διακυβερνησις, εκδ.Ηρόδοτος, Αθήνα, 2011.

[9] Ο όρος Shi΄a σημαίνει «κόμμα» και η πλήρης ονομασία ήταν Shi’at Ali, «το κομμα του Ali».
[10] Προφορικές παραδόσεις μαθήματος «Πολιτικά Συστήματα και Καθεστώτα στη Μέση Ανατολή», Η’Εξάμηνο, Τμήμα Διεθνών και Ευρωπαικών Σπουδών, Πάντειο Πανεπιστήμιο, ακαδ.έτος 2011-2012.
[11] ibid.
[12] ibid.
[13] Ibid.
[14] Ibid.
[15] Rabasa,An., Larrabee, St., The Rise of Political Islam in Turkey, RAND National Defense Research Institute, 2008.
[16] Encyclopedia Britannica, Druze, Διαθέσιμο στο:http://www.britannica.com/topic/Druze (τελευταία πρόσβαση: 10-01-2016).
[17] Supra Endnote 16.

 

Πηγή: Κέντρο Ανατολικών Σπουδών 

Share Button

Με αφορμή την συμπλήρωση δεκαπέντε ετών λειτουργίας, το Κέντρο Ανατολικών Σπουδών για τον Πολιτισμό και την Επικοινωνία του Παντείου Πανεπιστημίου Κοινωνικών και Πολιτικών Επιστημών, σας προσκαλεί σε ειδική εκδήλωση – αφιέρωμα με θέμα: “Προβολές από τη Μέση Ανατολή: Κρίσιμα Ζητήματα Διεθνούς Πολιτικής”. Τα στελέχη του Κέντρου Ανατολικών Σπουδών, νέοι ερευνητές, φοιτητές, προ και μετα-πτυχιακοί, θα παρουσιάσουν μέσα από μια πληθώρα ειδικών θεματικών που αφορούν στην Μέση Ανατολή σήμερα, τις ερευνητικές τους δραστηριότητες, με στόχο να αναδείξουν τις δυνατότητες και το δυναμικό της επιστημονικής-ακαδημαϊκής έρευνας σε μια εξαιρετικά δυσμενή συγκυρία.

Ημερομηνία: Τρίτη, 3 Νοεμβρίου 2015, ώρες 18.30 – 21.30
Τοποθεσία: Αμφιθέατρο Σάκη Καράγιωργα ΙΙ (στο Πάντειο Πανεπιστήμιο, Λεωφόρος Συγγρού 136).

Η παρουσία σας θα μας τιμήσει ιδιαιτέρως.

Η είσοδος είναι ελεύθερη για όλους. Θα δοθούν πιστοποιητικά συμμετοχής.

Πληροφορίες: www.kans.gr, FB: Κέντρο Ανατολικών Σπουδών

Πρόγραμμα:

18.30 – 18.45
ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΙ
Καθηγητής Γρηγόριος Τσάλτας, Πρύτανης Παντείου Πανεπιστηµίου
Καθηγητής Γιάννης Σκαρπέλος, Πρόεδρος Τµήµατος Επικοινωνίας, Μέσων και Πολιτισµού Παντείου Πανεπιστηµίου
Καθηγήτρια Ειρήνη Χειλά, Πρόεδρος Τµήµατος ∆ιεθνών, Ευρωπαϊκών και Περιφερειακών Σπουδών Παντείου Πανεπιστηµίου

18.45 – 19.00
ΟΜΙΛΙΑ: Η ΚΡΙΣΗ ΤΗΣ ΜΕΣΗΣ ΑΝΑΤΟΛΗΣ ΚΑΙ Η ∆ΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ
Καθηγητής Χριστόδουλος Γιαλλουρίδης, ∆ιευθυντής Κέντρου Ανατολικών Σπουδών, Κοσµήτορας Σχολής ∆ιεθνών Σπουδών, Επικοινωνίας και Πολιτισµού Παντείου Πανεπιστηµίου

19.00 – 19.15
ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ
Αφεντούλης Λαγγίδης, Συντονιστής Κέντρου Ανατολικών Σπουδών, ∆ρ. ∆ιεθνών Σχέσεων, Τµήµα ∆ιεθνών, Ευρωπαϊκών και Περιφερειακών Σπουδών Παντείου Πανεπιστηµίου

19.15 – 20.00
Η ΜΕΣΗ ΑΝΑΤΟΛΗ ΣΕ ∆ΙΑ∆ΙΚΑΣΙΕΣ ΑΛΛΑΓΩΝ
ΠΑΝΕΛ I – ΠΡΟΕ∆ΡΕΙΟ:Βιβή Κεφαλά, Αναπληρώτρια Καθηγήτρια, ∆ιευθύντρια Κέντρου Μελέτης Μεσογειακής – Μεσανατολικής Πολιτικής και Πολιτισµού, Τµήµα Μεσογειακών Σπουδών, Πανεπιστήµιο του Αιγαίου
• Ο ∆ιχασµένος Οίκος Των Παλαιστινίων: Κατανοώντας την ενδο-παλαιστινιακή σύγκρουση, Μάριος-Ανέστης Καϊτάζης
• Ο εµφύλιος της Υεµένης, Σοφία Κολτζή
• Μία πραγµατική επανάσταση: Οι Κούρδισες µαχήτριες της Rojava, Κατερίνα Σαραντάρη και Μαριέττα Χατζηδιάκου

20.00 – 20.45

ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΑΙ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ ΣΤΗ ΜΕΣΗ ΑΝΑΤΟΛΗ
ΠΑΝΕΛ II – ΠΡΟΕ∆ΡΕΙΟ: Ειρήνη Χειλά, Πρόεδρος Τµήµατος ∆ιεθνών, Ευρωπαϊκών και Περιφερειακών Σπουδών, Πάντειο Πανεπιστήµιο
• Η επιρροή της Ρωσίας στη Μέση Ανατολή, Καριοφύλλης Κέντσος-∆ρακάκης
• Η οικονοµία της Τουρκίας από το 2001 µέχρι σήµερα, Ειρήνη Χριστοδουλάκη
•Το Κουρδικό ζήτηµα στο πλαίσιο των διεργασιών σε Συρία και Ιράκ, Γιώργος Καζαντζής

20.45 – 21.15

ΤΟ ΙΣΛΑΜ ΣΤΗΝ ΜΕΤΑΨΥΧΡΟΠΟΛΕΜΙΚΗ ΕΠΟΧΗ: ΠΑΓΚΟΣΜΙΕΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΕΣ ∆ΙΑΣΤΑΣΕΙΣ
ΠΑΝΕΛ III – ΠΡΟΕ∆ΡΕΙΟ: Νίκος Λέανδρος, Καθηγητής, Τµήµα Επικοινωνίας, Μέσων και Πολιτισµού, Πάντειο Πανεπιστήµιο
• Βαλκάνια και Ισλάµ: Εξωτερικές Επιρροές και το Φαινόµενο του Ισλαµικού Εξτρεµισµού, Μαρία Μπαρετα
• Η σχέση δυτικού και ισλαµικού πολιτισµού στον 21ο αιώνα: Συγκλίσεις και Αποκλίσεις, Μερσίλεια Αναστασιάδου

21.15 – 21.30 ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ – ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ

Share Button

Οι εικόνες της ανατίναξης της αρχαίας ασσυριακής πόλης Νιμρούντ στο Ιράκ προβάλλουν την αντίληψη του φασισμού, του ολοκληρωτισμού και της βαρβαρότητας που εμφυλοχωρεί στη δράση και στη σκέψη των «μαχητών» του ισλαμικού κράτους των ISIS. Τι όμως συμβαίνει σε αυτή την ταραγμένη περιοχή του κόσμου; Πράγματι θα έπρεπε να μας απασχολεί το φαινόμενο αυτό, αφού σε τελική ανάλυση δεν επηρεάζει την καθημερινότητα, την οικογένεια ή τις απολαβές μας; Στην σημερινή εποχή αυτό το οποίο λαμβάνει χώρα είναι μια άνευ προηγουμένου κατάσταση διαρκούς ρευστότητας και εναλλαγών ασφάλειας και ανασφάλειας, καθώς η εκδήλωση φαινομένων τρομοκρατίας και δη ισλαμικής τρομοκρατίας που έχει τις αφετηρίες της στις θρησκευτικές διαφορές, θα έπρεπε να κινητοποιήσει τον καθένα μας, αφού ο κίνδυνος βρίσκεται κυριολεκτικά παντού… Συνέχεια ανάγνωση

Η ασσυριακή πόλη Νιμρούντ αποτελεί προστατευόμενο τόπο από την Unesco και έχει ενταχθεί στον κατάλογο των μνημείων παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς και επομένως υψηλής ευθύνης και διεθνούς προστασίας. Το αρχικό αραβικό όνομά της ήταν Καλχού (Kalhu) και κατά τις πρώτες δεκαετίες του 19ου αιώνα δυτικοί ερευνητές την εντόπισαν και στην συνέχεια άρχισαν να μελετούν την ιστορία, την αρχιτεκτονική της, τις τοιχογραφίες της και τα αγάλματα που υπήρχαν σε αυτήν που την συνέδεαν με τους αρχαίους πολιτισμούς της περιοχής της Μεσοποταμίας, όπως αυτού των Ασσυρίων.

Στην εισβολή των Αμερικανών στο Ιράκ κατά το 2003, η πόλη αυτή υπέστη σοβαρές, εντούτοις όχι ολοκληρωτικές και κατά συνέπεια όχι ανεπανόρθωτες καταστροφές και πολλά σημεία της οικοδομήθηκαν εκ νέου, αναστηλώθηκαν και έτυχαν ενδελεχούς συντήρησης. Οι καταστροφές αυτές προκλήθηκαν στο πλαίσιο των πολεμικών επιχειρήσεων και δεν συγκρίνονται με το μένος και την βαρβαρότητα των ισλαμοφασιστών του ISIS, όπου προκειμένου να μην αφήσουν τίποτα που να μπορεί να θυμίζει τον πολιτισμό που προϋπήρξε εκεί, ανατίναξαν εκ θεμελίων με μεγάλες ποσότητες εκρηκτικών την πόλη και στην συνέχεια την ισοπέδωσαν με εκσκαφείς και μπουλντόζες. Επομένως επέλεξαν την μέθοδο της ολοκληρωτικής και ανεπανόρθωτης καταστροφής.

Αν και οι εικόνες και οι σκηνές που προέβαλλαν προκάλεσαν την κατακραυγή, όχι μόνο των ακαδημαϊκών ή ιστορικών που έχουν μελετήσει και αναγνωρίσει την σημασία και την σπουδαιότητα των πολιτιστικών αυτών κειμηλίων και θησαυρών, αλλά και της κοινής γνώμης παγκοσμίως στο σύνολό της, η Δύση –ειρήσθω εν παρόδω, ο αρχικός ηθικός ηγήτορας της πολυδιάστατης αυτής πολιτιστικής θηριωδίας μέσω της χρηματοδότησης της Αλ-Νούσρα και άλλων παρακλαδιών της Αλ-Κάιντα, που διακηρυκτικά αποσκοπούσαν στον αγώνα εναντίον του καθεστώτος Άσσαντ-, όπως συνήθως γίνεται, παρακολουθεί απαθής και εκ του μακρόθεν την συνέχιση της λεηλασίας αρχιτεκτονικών μνημείων και παγκόσμιων πολιτιστικών συμβόλων της εξελικτικής πορείας του ανθρώπου διά μέσου των αιώνων, εφόσον αυτό το οποίο λαμβάνει χώρα βρίσκεται σε ακτίνα ασφαλείας από τις μητροπόλεις της ή από τα μάτια των επερχόμενων εκλογικών της ψηφοφόρων.

Η ολιγωρία της παγκόσμιας κοινότητας και των θεσμών που σε μικρότερο ή μεγαλύτερο βαθμό έχουν ως αποστολή τους την προστασία των πολιτιστικών θησαυρών της ανθρωπότητας, έχει ουσιαστικά λειτουργήσει ως επιβεβαίωση της ικανότητας των τζιχαντιστών, των ακραίων ισλαμιστών να προελαύνουν ανενόχλητοι στην Μέση Ανατολή, να ισοπεδώνουν μουσεία, βιβλιοθήκες και ολόκληρες πόλεις, να σκοτώνουν και να κατακρεουργούν αμάχους, γυναίκες, παιδιά χρησιμοποιώντας μεσαιωνικού τύπου σκοταδιστικές μεθόδους, να διώκουν τον χριστιανικό πληθυσμό και να τον υποβάλλουν σε φρικτά βασανιστήρια, χωρίς κανένα απολύτως κόστος και χωρίς την προβολή πολιτικών αποτροπής, επομένως αξιόπιστης παρεμπόδισης του έργου της συνέχισης της βαρβαρότητας. Η κοντόφθαλμη αυτή πολιτική της Δύσης μετατρέπεται σταδιακά σε κλιμακούμενο μπούμερανγκ που το μόνο στο οποίο μπορούμε να ελπίζουμε είναι να μην μετατραπεί η αυξανόμενη ισχύς των τζιχαντιστών σε μια μη αντιμετωπίσιμη απειλή για το δυτικό σύστημα ασφάλειας.

Αυτή η τραγική κατάσταση αποτελεί καθημερινότητα στις περιοχές της Μέσης Ανατολής και της Βορείου Αφρικής, όπως η Συρία, το Ιράκ, η Λιβύη και τόσες άλλες, ίσως πολύ περισσότερες από όσες φανταζόμαστε ή από όσες θα θέλαμε να υποθέσουμε πως λαμβάνουν χώρα τέτοια περιστατικά της πιο χαμερπούς ζωώδους βαρβαρότητας του ανθρώπου απέναντι σε άνθρωπο.  Αλήθεια πόσο κοστολογείται ο πολιτισμός και η ανθρώπινη ζωή στην Νέα Υόρκη, στην Ουκρανία, στο Ιράκ; Διαφορετικά ονόματα, σαφώς διαφορετικά συμφέροντα, εξόφθαλμα διαφορετική αξία της ζωής σε κάθε περιοχή, οπωσδήποτε διαφορετικές αντιδράσεις! Αυτό που γίνεται αντιληπτό ως υπαρκτό γεγονός μέσα από τις πηγές της σύγχρονης πληροφόρησης δεν είναι τίποτα παραπάνω από αυτό που μας μεταδίδεται -συχνά καθοδηγούμενο, αφού δεν αποτελεί θέμα που θα συγκινούσε, θα κινητοποιούσε ή απλώς πιο πεζά και άκομψα θα «πουλούσε», άρα θα εντασσόταν υψηλά στην ιεραρχία των ειδήσεων της ημερήσιας διάταξης της παγκόσμιας ενημέρωσης-.

Μερσίλεια Αναστασιάδου, Επιστημονική Συνεργάτης Κέντρου Ανατολικών Σπουδών