για τον Πολιτισμό και την Επικοινωνία
Συνέβη σήμερα
Συνέβη σήμερα
Μεγεθύνσεις
Μεγεθύνσεις
ΚΑΝΣ στα ΜΜΕ
ΚΑΝΣ στα ΜΜΕ
Προσεγγίσεις
Προσεγγίσεις
Γεωπολιτική
Γεωπολιτική

Ματζικέρτ

Share Button

Μετά τη μοιραία -για τη Μικρά Ασία-  μάχη στο Μαντζικέρτ ( 1071), η καταστροφή ολοκληρώνεται επί Μανουήλ Κομνηνού ( 1143-1180) στο Μυριοκέφαλο το 1176. Δεν πρόλαβε να ανέλθει στο θρόνο και στράφηκε κατά των Σελτζούκων,  από τους οποίους απέσπασε  καταληφθέντα φρούρια στις περιοχές της Παμφυλίας και της Κιλικίας. Σύμφωνα με τον  καθηγητή Διονύσιο Ζακυθηνό  «η ήττα του Μυριοκεφάλου θεωρείται μία των μεγαλυτέρων καταστροφών της Βυζαντινής Ιστορίας». Ο Α.Α.Vasiliev γράφει: «Η μάχη στο Μαντζικέρτ,   τω 1071, κατήνεγκε θανάσιμον πλήγμα εις την βυζαντινήν κυριαρχίαν εν Μικρά Ασία…Η μάχη του Μυριοκεφάλου, τω 1176, ηφάνισεν οριστικώς την τελευταίαν  ελπίδα του Βυζαντίου να εξώση εκ της Μικράς Ασίας τους Τούρκους».

Συνέχεια ανάγνωση

Βυζαντινή Αυτοκρατορία
Μετά τη μοιραία -για τη Μικρά Ασία-  μάχη στο Μαντζικέρτ ( 1071), η καταστροφή ολοκληρώνεται επί Μανουήλ Κομνηνού (1143-1180) στο Μυριοκέφαλο το 1176. Δεν πρόλαβε να ανέλθει στο θρόνο και στράφηκε κατά των Σελτζούκων,  από τους οποίους απέσπασε  καταληφθέντα φρούρια στις περιοχές της Παμφυλίας και της Κιλικίας. Ακολούθησαν 25 έτη ειρηνικών σχέσεων με το Σουλτάνο του Ικονίου Κίλιτζ  Β΄ Αρσλάν, ο οποίος αντιμετώπιζε εσωτερικές συγκρούσεις. Το 1173 ο Αυτοκράτορας της Γερμανίας Φρειδερίκος Βαρβαρόσσας προχώρησε στη δημιουργία  αντιβυζαντινού συνασπισμού, αποτελούμενου από τον ίδιο, τους Αρμενίους της Κιλικίας και τον ως άνω Σουλτάνο του Ικονίου. Ο Μανουήλ  προέβη στην κατασκευή μεγάλων οχυρωματικών έργων  στο Σούβλαιο και στο  Δορύλαιο ( Εσκί- Σεχίρ),  κοντά στους ποταμούς Μαίανδρο και Σαγγάριο.

Το καλοκαίρι του 1176 τέθηκε επικεφαλής μεγάλου στρατού , αποτελούμενου από Ούγγρους, Σέρβους και Πατσινάκες, Κουμάνους (τουρκικά φύλα) και Σέρβους. Διέσχισε τις Χώνες της Φρυγίας, το Χώμα και έφτασε στο παλιό φρούριο του Μυριοκεφάλου. Ο Κίλιτζ, όμως, είχε κλείσει τις κλεισούρες του Τζυβρίτζη, με αποτέλεσμα ο στρατός του Μανουήλ να περικυκλωθεί  και να υποστεί πανωλεθρία στο Μυριοκέφαλο  της Φρυγίας( 17 Σεπτεμβρίου 1176). Οι απώλειες υπήρξαν τεράστιες . Ανάμεσά στους φονευθέντες ήταν  οι σπουδαίοι στρατηγοί Ιωάννης Καντακουζηνός και Ανδρόνικος Βατάτζης (ανεψιός του Μανουήλ).

Η περίφημη  αυτή σύγκρουση κατέληξε σε  αλληλοεξόντωση των δύο βασικότερων  διεκδικητών του μικρασιατικού οροπεδίου. Έτσι, ο Σουλτάνος  Κίλιτζ Αρσλάν Β΄ διέταξε , κατά το Νικήτα Χωνιάτη , την  περιτομή των πεσόντων , ώστε να δυσχεραίνεται  η διάκριση μεταξύ των περιτετμημένων εξαιτίας θρησκείας στρατιωτών του Ικονίου και των απερίτμητων λόγω Σαμανισμού Πατζινάκων και Κουμάνων  μισθοφόρων του Αυτοκράτορα . Συγχρόνως πρότεινε  στον αυτοκράτορα συνθήκη ειρήνης με πολύ ευνοϊκούς όρους για τη Ρωμανία. Επιβαλλόταν,  ωστόσο , στους Βυζαντινούς να κατεδαφίσουν τα οχυρά του Σουβλαίου και του Δορυλαίου. Ο ίδιος ο Μανουήλ παρομοίασε την συντελεσθείσα  ήττα  με την πανωλεθρία  του Μαντζικέρτ. Όντως,  η δεύτερη αυτή καταστροφή οριστικοποίησε την απώλεια της Κεντρικής και Νότιας Μικράς Ασίας. Η βασική, όμως,  διαφορά με την μάχη του Μαντζικέρτ ήταν ότι , ενώ αυτή αποδιδόταν σε προδοσία, προ και διαρκούσηςτης μάχης, η καταστροφή στο Μυριοκέφαλο οφειλόταν εξολοκλήρου  στην εσφαλμένη  στρατηγική του Μανουήλ, ο οποίος λόγω ψυχικής οδύνης απεβίωσε  μετά από τέσσερα έτη.

Σύμφωνα με τον  καθηγητή Διονύσιο Ζακυθηνό  «η ήττα του Μυριοκεφάλου θεωρείται μία των μεγαλυτέρων καταστροφών της Βυζαντινής Ιστορίας». Ο Α.Α.Vasiliev γράφει: «Η μάχη στο Μαντζικέρτ,   τω 1071, κατήνεγκε θανάσιμον πλήγμα εις την βυζαντινήν κυριαρχίαν εν Μικρά Ασία…Η μάχη του Μυριοκεφάλου, τω 1176, ηφάνισεν οριστικώς την τελευταίαν  ελπίδα του Βυζαντίου να εξώση εκ της Μικράς Ασίας τους Τούρκους».

Δρ. Ιωάννης Χρ.Ιακωβίδης

 

 Ενδεικτική βιβλιογραφία:

-Vasiliev A.A. (1952), History of the Byzantine Empire

-Ζακυθηνός Διονύσιος (1972), Το Βυζάντιον από του 1071 μέχρι του 1453

-Ιστορία του Ελληνικού Έθνους (1980), τόμος Θ΄, Μεσοβυζαντινοί και Υστεροβυζαντινοί Χρόνοι, Εκδοτική Αθηνών

-Καραγιαννόπουλος  Ιωάννης (1985), Το Βυζαντινό Κράτος, τόμος Β’, Ερμής

-Λάσκαρης Ηλίας (1995), Βυζαντινοί Αυτοκράτορες, τόμος Β΄, Μανουήλ Κομνηνός (1143-1180), ΕΛΕΥΘΕΡΟΣ ΤΥΠΟΣ

Μαντζικέρτ και Μυριοκέφαλο: οι αποφασιστικές ήττες –  Εγκυκλοπαίδεια Μείζονος Ελληνισμού: Μικρά Ασία 

 

– Οstrogorsky Georg, Ιστορία του Βυζαντινού κράτους, τόμος Γ΄

 

Share Button

Ελλάδα και Κύπρος βιώνουν  σήμερα μια πρωτοφανή κρίση: εθνική και οικονομική, πολιτική, πολιτιστική και ηθική. Σημαντικό μέρος της ηγεσίας τους ενεργεί προς ίδιον όφελος, μη υπηρετώντας στο δέοντα βαθμό το συμφέρον του έθνους. Δυστυχώς, δικαιώνεται σε μεγάλο βαθμό ο Γερμανός φιλόσοφος  Georg Hegel με τη ρήση του ότι οι λαοί και οι ηγεσίες τους δεν διδάσκονται από την Ιστορία. Γι’ αυτό στον 20ό αιώνα η Μικρασιατική Καταστροφή (1922) δεν μας δίδαξε και έτσι οδηγηθήκαμε στον Εμφύλιο Πόλεμο (1946-1949) και στην Κυπριακή Τραγωδία(1974). Για να επιβιώσουμε, πρέπει να μεταβάλουμε τα κακώς κείμενα στο εσωτερικό μας και να στηριχτούμε στις δικές μας δυνάμεις, θεωρώντας την εξωτερική βοήθεια επικουρικό και όχι κύριο στήριγμά μας.

Συνέχεια ανάγνωση