για τον Πολιτισμό και την Επικοινωνία
Συνέβη σήμερα
Συνέβη σήμερα
Μεγεθύνσεις
Μεγεθύνσεις
ΚΑΝΣ στα ΜΜΕ
ΚΑΝΣ στα ΜΜΕ
Προσεγγίσεις
Προσεγγίσεις
Γεωπολιτική
Γεωπολιτική

Τζιχάντ

Share Button

Οι εικόνες της ανατίναξης της αρχαίας ασσυριακής πόλης Νιμρούντ στο Ιράκ προβάλλουν την αντίληψη του φασισμού, του ολοκληρωτισμού και της βαρβαρότητας που εμφυλοχωρεί στη δράση και στη σκέψη των «μαχητών» του ισλαμικού κράτους των ISIS. Τι όμως συμβαίνει σε αυτή την ταραγμένη περιοχή του κόσμου; Πράγματι θα έπρεπε να μας απασχολεί το φαινόμενο αυτό, αφού σε τελική ανάλυση δεν επηρεάζει την καθημερινότητα, την οικογένεια ή τις απολαβές μας; Στην σημερινή εποχή αυτό το οποίο λαμβάνει χώρα είναι μια άνευ προηγουμένου κατάσταση διαρκούς ρευστότητας και εναλλαγών ασφάλειας και ανασφάλειας, καθώς η εκδήλωση φαινομένων τρομοκρατίας και δη ισλαμικής τρομοκρατίας που έχει τις αφετηρίες της στις θρησκευτικές διαφορές, θα έπρεπε να κινητοποιήσει τον καθένα μας, αφού ο κίνδυνος βρίσκεται κυριολεκτικά παντού… Συνέχεια ανάγνωση

Η ασσυριακή πόλη Νιμρούντ αποτελεί προστατευόμενο τόπο από την Unesco και έχει ενταχθεί στον κατάλογο των μνημείων παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς και επομένως υψηλής ευθύνης και διεθνούς προστασίας. Το αρχικό αραβικό όνομά της ήταν Καλχού (Kalhu) και κατά τις πρώτες δεκαετίες του 19ου αιώνα δυτικοί ερευνητές την εντόπισαν και στην συνέχεια άρχισαν να μελετούν την ιστορία, την αρχιτεκτονική της, τις τοιχογραφίες της και τα αγάλματα που υπήρχαν σε αυτήν που την συνέδεαν με τους αρχαίους πολιτισμούς της περιοχής της Μεσοποταμίας, όπως αυτού των Ασσυρίων.

Στην εισβολή των Αμερικανών στο Ιράκ κατά το 2003, η πόλη αυτή υπέστη σοβαρές, εντούτοις όχι ολοκληρωτικές και κατά συνέπεια όχι ανεπανόρθωτες καταστροφές και πολλά σημεία της οικοδομήθηκαν εκ νέου, αναστηλώθηκαν και έτυχαν ενδελεχούς συντήρησης. Οι καταστροφές αυτές προκλήθηκαν στο πλαίσιο των πολεμικών επιχειρήσεων και δεν συγκρίνονται με το μένος και την βαρβαρότητα των ισλαμοφασιστών του ISIS, όπου προκειμένου να μην αφήσουν τίποτα που να μπορεί να θυμίζει τον πολιτισμό που προϋπήρξε εκεί, ανατίναξαν εκ θεμελίων με μεγάλες ποσότητες εκρηκτικών την πόλη και στην συνέχεια την ισοπέδωσαν με εκσκαφείς και μπουλντόζες. Επομένως επέλεξαν την μέθοδο της ολοκληρωτικής και ανεπανόρθωτης καταστροφής.

Αν και οι εικόνες και οι σκηνές που προέβαλλαν προκάλεσαν την κατακραυγή, όχι μόνο των ακαδημαϊκών ή ιστορικών που έχουν μελετήσει και αναγνωρίσει την σημασία και την σπουδαιότητα των πολιτιστικών αυτών κειμηλίων και θησαυρών, αλλά και της κοινής γνώμης παγκοσμίως στο σύνολό της, η Δύση –ειρήσθω εν παρόδω, ο αρχικός ηθικός ηγήτορας της πολυδιάστατης αυτής πολιτιστικής θηριωδίας μέσω της χρηματοδότησης της Αλ-Νούσρα και άλλων παρακλαδιών της Αλ-Κάιντα, που διακηρυκτικά αποσκοπούσαν στον αγώνα εναντίον του καθεστώτος Άσσαντ-, όπως συνήθως γίνεται, παρακολουθεί απαθής και εκ του μακρόθεν την συνέχιση της λεηλασίας αρχιτεκτονικών μνημείων και παγκόσμιων πολιτιστικών συμβόλων της εξελικτικής πορείας του ανθρώπου διά μέσου των αιώνων, εφόσον αυτό το οποίο λαμβάνει χώρα βρίσκεται σε ακτίνα ασφαλείας από τις μητροπόλεις της ή από τα μάτια των επερχόμενων εκλογικών της ψηφοφόρων.

Η ολιγωρία της παγκόσμιας κοινότητας και των θεσμών που σε μικρότερο ή μεγαλύτερο βαθμό έχουν ως αποστολή τους την προστασία των πολιτιστικών θησαυρών της ανθρωπότητας, έχει ουσιαστικά λειτουργήσει ως επιβεβαίωση της ικανότητας των τζιχαντιστών, των ακραίων ισλαμιστών να προελαύνουν ανενόχλητοι στην Μέση Ανατολή, να ισοπεδώνουν μουσεία, βιβλιοθήκες και ολόκληρες πόλεις, να σκοτώνουν και να κατακρεουργούν αμάχους, γυναίκες, παιδιά χρησιμοποιώντας μεσαιωνικού τύπου σκοταδιστικές μεθόδους, να διώκουν τον χριστιανικό πληθυσμό και να τον υποβάλλουν σε φρικτά βασανιστήρια, χωρίς κανένα απολύτως κόστος και χωρίς την προβολή πολιτικών αποτροπής, επομένως αξιόπιστης παρεμπόδισης του έργου της συνέχισης της βαρβαρότητας. Η κοντόφθαλμη αυτή πολιτική της Δύσης μετατρέπεται σταδιακά σε κλιμακούμενο μπούμερανγκ που το μόνο στο οποίο μπορούμε να ελπίζουμε είναι να μην μετατραπεί η αυξανόμενη ισχύς των τζιχαντιστών σε μια μη αντιμετωπίσιμη απειλή για το δυτικό σύστημα ασφάλειας.

Αυτή η τραγική κατάσταση αποτελεί καθημερινότητα στις περιοχές της Μέσης Ανατολής και της Βορείου Αφρικής, όπως η Συρία, το Ιράκ, η Λιβύη και τόσες άλλες, ίσως πολύ περισσότερες από όσες φανταζόμαστε ή από όσες θα θέλαμε να υποθέσουμε πως λαμβάνουν χώρα τέτοια περιστατικά της πιο χαμερπούς ζωώδους βαρβαρότητας του ανθρώπου απέναντι σε άνθρωπο.  Αλήθεια πόσο κοστολογείται ο πολιτισμός και η ανθρώπινη ζωή στην Νέα Υόρκη, στην Ουκρανία, στο Ιράκ; Διαφορετικά ονόματα, σαφώς διαφορετικά συμφέροντα, εξόφθαλμα διαφορετική αξία της ζωής σε κάθε περιοχή, οπωσδήποτε διαφορετικές αντιδράσεις! Αυτό που γίνεται αντιληπτό ως υπαρκτό γεγονός μέσα από τις πηγές της σύγχρονης πληροφόρησης δεν είναι τίποτα παραπάνω από αυτό που μας μεταδίδεται -συχνά καθοδηγούμενο, αφού δεν αποτελεί θέμα που θα συγκινούσε, θα κινητοποιούσε ή απλώς πιο πεζά και άκομψα θα «πουλούσε», άρα θα εντασσόταν υψηλά στην ιεραρχία των ειδήσεων της ημερήσιας διάταξης της παγκόσμιας ενημέρωσης-.

Μερσίλεια Αναστασιάδου, Επιστημονική Συνεργάτης Κέντρου Ανατολικών Σπουδών

 

Share Button

Η τεράστια καταστροφή που έχει ως αφετηρία της τον ακραίο θρησκευτικό φανατισμό, την μισαλλοδοξία και την έλλειψη ανοχής απέναντι σε οτιδήποτε διαφορετικό προς την ερμηνεία ορισμένων φονταμενταλιστών για το Κοράνι και τις διδαχές του Προφήτη Μωάμεθ, αναφέρεται γεωγραφικά και πέρα από την Μέση Ανατολή, στη Βόρειο Αφρική, στην Ασία, αλλά και ενδεχομένως σε ολόκληρο τον κόσμο, αφού η σύγχρονη παγκοσμιοποίηση έχει διαμορφώσει τέτοιες συνθήκες, ώστε ο κόσμος δυνητικά να ενώνεται χωροχρονικά σε ελάχιστα λεπτά ή σε μηδενικό και αυτοστιγμεί πλαίσιο φέρνοντας εγγύτερα ανθρώπους, αγαθά, υπηρεσίες, μηνύματα, εικόνες και παραστάσεις από το ένα ημισφαίριο της γης στο άλλο. Συνέχεια ανάγνωση

Βρισκόμαστε σήμερα ενώπιον μιας παγκοσμίων διαστάσεων καταστροφής μνημείων πολιτισμού και αρχαίων τοποθεσιών στην Μέση Ανατολή, που αποτελούν μαρτυρίες της ζωής και της εξέλιξης των ανθρωπίνων κοινωνιών τις τελευταίες χιλιετηρίδες. Η ανθρωπότητα παρακολουθεί αμήχανα και παθητικά την λεηλασία μουσείων και κειμηλίων πολιτισμού, την βεβήλωση τόπων λατρείας, την ισοπέδωση αρχαίων πόλεων προστατευόμενων από παγκόσμιους οργανισμούς, την καταστροφή και το ξερίζωμα έργων τέχνης, όπως αγαλμάτων, προτομών, γλυπτών και ανεκτίμητης αξίας για την παγκόσμια κληρονομιά αρχαιοτήτων στην Συρία, στο Ιράκ και σε περιοχές που ελέγχονται από τον ριζοσπαστικό ισλαμικό εξτρεμισμό των ISIS, της Αλ – Κάιντα και της Αλ-Νούσρα με τα παρακλάδια τους.

Η επίθεση των ισλαμιστών στο προσφάτως αναστηλωθέν Μουσείο της Μοσούλης με τις μπουλντόζες τους να συνθλίβουν αγάλματα που άντεξαν φυσικές καταστροφές, βομβαρδισμούς, αεροπορικές επιθέσεις και το μένος τους να εκδηλώνεται με εκσκαφείς, εκρηκτικά, αξίνες, βαριοπούλες, τουφέκια, σφυριά, τσεκούρια, τρυπάνια, καλάσνικοφ, λοστούς και κάθε είδους αντικείμενο που μπορεί να διαλύσει τα θρησκευτικά και ειδωλολατρικά -όπως καταφαίνονται- σύμβολα των άλλων πολιτισμών που ανάγονται στην ελληνιστική εποχή και αυτή των Ασσυρίων, αυτή η επίθεση που μόνο τρόμο και αποτροπιασμό δημιουργεί, σηματοδοτεί το πέρασμα σε μια εποχή σκοταδισμού μεσαιωνικού τύπου στον 21ο αιώνα.

Η ιστορική βιβλιοθήκη της Μοσούλης αποτελεί ένα εκ των πολλών θυμάτων της τρομοκρατίας των ισλαμιστών, αφού εισέβαλαν βιαίως, πυρπόλησαν το εσωτερικό της, κατέκαψαν χιλιάδες πάπυρους, βιβλία και σπάνια χειρόγραφα, τα οποία ήταν εγγεγραμμένα από την Unesco ως μοναδικά και ανεκτίμητα ιστορικά ντοκουμέντα και στο τέλος ολοκλήρωσαν το έργο της εκκαθάρισης και του αφανισμού των κειμηλίων πολιτισμού, ανατινάζοντάς την. Οι εμβληματικές για την αρχιτεκτονική τους πόλεις Νινευή, Χορσαμπάντ, Νιμρούντ, Χάτρα, που ανάγονται στην ελληνιστική εποχή και αποτελούν δείγματα ασσυριακής τέχνης λεηλατήθηκαν και ισοπεδώθηκαν μαζί με τους πολιτιστικούς τους θησαυρούς.

Αυτό στο οποίο το τελευταίο διάστημα βρισκόμαστε αντιμέτωποι είναι ο απότοκος και οι επιπτώσεις των αποτυχημένων στρατηγικών υπολογισμών και πολιτικών στοχεύσεων της Υπερδύναμης στην Μέση Ανατολή μετά το τέλος του Ψυχρού Πολέμου με την επιδίωξη –σε βερμπαλιστικό επίπεδο- για εγκαθίδρυση δημοκρατίας και κράτους δικαίου, δικαιωμάτων και ελευθεριών των κατοίκων των περιοχών, όπου αντί να επιτευχθεί έστω και μερικώς ο στόχος της απόδοσης δικαιοσύνης και της δημιουργίας στοιχειωδών δημοκρατικών θεσμών σύμφωνα με τα δυτικά πάντα πρότυπα, έχει καταστεί εξόφθαλμη η διάβρωση των σταθερών δομών των κρατών, έχει επέλθει το χάος και η περιφερειακή ανισορροπία με παγκόσμιες προεκτάσεις και η εκδήλωση φαινομένων ασύμμετρης απειλής, όπως επί παραδείγματι η περίπτωση της ισλαμικής τρομοκρατίας.

Ειδικότερα, ως προς την πτυχή του πολιτισμού τα αποτελέσματα της επιτάχυνσης της εξάπλωσης της ισλαμικής τρομοκρατίας και της ολιγωρίας της παγκόσμιας κοινότητας να αντιδράσει και να αντιταχθεί σε αυτό τον ολοένα αυξανόμενο κίνδυνο για τον σύγχρονο άνθρωπο, αλλά και τις μελλοντικές γενεές σε όλα τα μήκη και πλάτη της οικουμένης, έχουν δημιουργήσει, δυστυχώς για την παγκόσμια ιστορία, ένα μακρύ κατάλογο ανεπανόρθωτων καταστροφών στο δυτικό και κεντρικό Ιράκ, που περιλαμβάνει μνημεία παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς, τόπους λατρείας, αρχιτεκτονικά τεχνουργήματα, πολιτισμικές κοιτίδες συσσωρευμένης στο χρόνο συλλογικής μνήμης, τα οποία ενσωματώνουν χιλιετηρίδες ανθρώπινης ύπαρξης, δημιουργίας και παρουσίας στη συγκεκριμένη περιοχή.

Οι κοιτίδες πολιτισμού της συλλογικής μνήμης, οι εγχάρακτες απεικονίσεις των πολιτισμών, η ανάγλυφη αποτύπωση της ιστορίας, απειλείται με τον σκοταδισμό των τζιχαντιστών της ισλαμικής τρομοκρατίας, ο οποίος εάν δεν αντιμετωπιστεί κατά τρόπο συντονισμένο, αποτελεσματικό και οργανωμένο από όλα τα μέλη της παγκόσμιας κοινότητας, τότε ενδεχομένως να γίνουμε μάρτυρες μιας εποχής, όχι μόνο κλιμάκωσης της θρησκευτικής και πολιτισμικής σύγκρουσης, αλλά και χρησιμοποιώντας τα μέσα και τις δυνατότητες της σημερινής ιλιγγιώδους τεχνολογικής ανάπτυξης, εισέλθουμε σε μια περίοδο με απρόβλεπτες και εξαιρετικά επικίνδυνες για το μέλλον της ανθρωπότητας και του κόσμου ολόκληρου συνέπειες, σε μια εποχή παγκοσμιοποίησης του σκοταδισμού.

Αυτό στο οποίο γίνεται ουσιαστικά αναφορά ανωτέρω είναι πως λόγω των ασύλληπτων δυνατοτήτων της τεχνολογικής εξέλιξης και τεχνικής προόδου, αυτό το ειδεχθές και αποτρόπαιο έγκλημα απέναντι στον άνθρωπο, στον άπιστο, στον οιονδήποτε αλλόθρησκο, δηλαδή στον έμψυχο εκφραστή και φορέα διαφορετικών αντιλήψεων, κοσμοθεωριών και τρόπου ζωής, αλλά και στον πολιτισμό του ως διαχρονική έκφραση του σε συγκεκριμένο κοινωνικό και πολιτικό γίγνεσθαι σε μια ιστορική προοπτική, αυτή η ωμή βαρβαρότητα ως αυτοστιγμεί αναμετάδοση του μένους των τζιχαντιστών απέναντι στα αριστουργήματα της ανθρώπινης τέχνης και τα επιτεύγματα του πολιτισμού, που λαμβάνει χώρα στους δέκτες της ανθρωπότητας μπροστά στα έκπληκτα μάτια των πολιτών ανεξαρτήτως χώρας, κοινωνίας και γεωγραφικών φραγμών, μπορεί να εξαπλωθεί, να διαιωνιστεί και να εκδηλωθεί ανά πάσα στιγμή παντού, εάν δεν ληφθούν μέτρα αποτροπής και αντιμετώπισης του φαινομένου της ισλαμικής τρομοκρατίας.

Μερσίλεια Αναστασιάδου, Επιστημονική Συνεργάτης Κέντρου Ανατολικών Σπουδών

Share Button

Τζιχάντ Στις περιοχές που βρίσκονται στον Νότο της Τουρκίας υπάρχουν πολλά διαμερίσματα που λειτουργούν ως «κρησφύγετα». Τα διαμερίσματα αυτά χρησιμοποιούνται από τζιχαντιστές, που συνδέονται με την al-Qaeda, με σκοπό να εισέλθουν στην Συρία και να πολεμήσουν εναντίον της κυβέρνησης Άσσαντ. Οι τζιχαντιστές, εκ των οποίων μεγάλος αριθμός είναι Βρετανοί υπήκοοι, συγκεντρώνονται από κάθε γωνιά της γης σε αυτές τις κατοικίες, μένουν ένα μικρό χρονικό διάστημα και μετά κατευθύνονται προς τη Συρία. Το παράδοξο είναι ότι οι Σύριοι αντάρτες της αντιπολίτευσης υποστηρίζουν ότι οι εισερχόμενοι τζιχαντιστές δε μάχονται μόνο εναντίον του καθεστώτος και των δυνάμεων του Άσσαντ, αλλά στρέφονται επίσης και εναντίον του Ελεύθερου Συριακού Στρατού. Το γεγονός αυτό αφήνει στους Σύριους αντάρτες πολλές υπόνοιες για το αν είναι πραγματικοί Μουσουλμάνοι ή ακόμα, αν μάχονται για τους ίδιους στόχους. Η είσοδός τους στη Συρία, μέσω της Τουρκίας, έχει αρχίσει και γίνεται ολοένα και πιο οργανωμένη, γεγονός το οποίο οφείλεται εν πολλοίς στα «κρησφύγετα» και εν ολίγοις στα «στραβά μάτια»… Ίσως και το ανάποδο.

Έλλη Κάτσικα